- 10 dakika önce
13 Kasım 2026 Ajanda notları
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:09İNTRO
00:14Mutlu günler değerli izleyenler, bendeniz Yahya Altunkaynak, Ekonomi Ajandası ile karşınızdayız.
00:21Yayınımıza piyasa notlarını aktararak başlayacağız.
00:24Bakalım bu kapsamda rakamlar ne söylüyor.
00:27Borsa İstanbul 0.28 oranında yukarı yönlü bir grafik çizerek 11.809 dolar bandında para birimlerine baktığımız zamansa dolar da
00:36bir yükseliş, euro da ise bir düşüş göze çarpıyor.
00:39Dolar 0.12 oranında 50 TL seviyesinde işlem görürken euro ise 0.06 oranında 55 TL bandında işlemini sürdürüyor.
00:50Altında tüm gruplarda yükseliş trendi göze çarpıyor kıymetli izleyenler.
00:55Altınoz 0.41 oranında 3.892 TL seviyesinde gram altın ise 0.65 oranında 6.302 TL seviyesinde işlem görüyor.
01:07Çeyrek altın 0.65 oranında 10.302 TL bandında cumhuriyet altını da 0.65 oranında 41.803 TL seviyesinde.
01:21Sevgili seyirciler bültenimizin bu bölümünde emeklilerimizin ve emekçilerimizin sesi olacağız.
01:28Eski SGK baş müfettişi aynı zamanda sosyal güvenlik uzmanı Sayın Yavuz Kurt bizlerle birlikte.
01:35Sayın Kurt yayınımıza hoş geldiniz.
01:38Yahya Bey merhabalar.
01:39Merhaba.
01:39Efendim emeklilerimizle başlayalım.
01:42Siz de takdir edersiniz ki mevcut en düşük emekli aylığı 23.552 TL.
01:48Bir hatırlatma yapmak gerekirse Merkez Bankası'nın yıl sonu enflasyon beklentisi %29.5 olarak belirlenmişti.
01:556 aylık enflasyon farkı netleştiğinde SSK, Bağkur ve memur emeklilerinin maaşları ne kadar artacak?
02:02Ve en düşük emekli aylığı hangi seviyeye yükselebilir?
02:07Yahya Bey sizleri ve ekranları başındaki izleyicilerimizi saygıyla selamlıyorum öncelikle.
02:11Sizin de belirtmiş olduğunuz gibi gerekse SSK ve Bağkur emeklileri gerekse memur ve memur emeklilerimizin aylık zam oranları
02:202026 yılının ikinci altı ayı yani yarı yılın gerçekleşen enflasyon rakamları ve enflasyon farklarıyla şekilleniyor.
02:30Merkez Bankası enflasyon tahminini güncelledi.
02:33Geçtiğimiz ay bu rakam %28'di ama yayınlanan yeni enflasyon raporunda bu rakam %29.5 olarak revize edildi.
02:414 ayın Temmuz, Ağustos, Eylül ve Ekim aylarının kümülatif enflasyon rakamlarına baktığımızda ise bu rakamın biz 8,28 olarak gerçekleştiğini
02:52gördük ülkemizde.
02:53Merkez Bankamızın yıllık tüfe beklentisini 29,5 olarak açıklaması üzerine önümüzdeki Kasım ve Aralık enflasyonu beklentisini de değerlendirdiğimizde
03:03yıl sonunda 6 aylık enflasyon rakamının Merkez Bankası tahminlerine göre 9,96 olmasını bekliyoruz.
03:11Bu rakam aynı zamanda SSK ve Bağkur emeklilerimizin yasal zam oranını ifade ediyor bizler için.
03:19Ancak burada piyasa katılımcıları anketini de tabii ki söylemeden geçemeyeceğim.
03:23O da bu sabah saatlerinde yayınlandı ve bu ankete göre de enflasyon yıllık beklentisi %30,04 olarak oldu.
03:31Bu rakam üzerinden bir 6 aylık projeksiyon yaptığımızda da burada da beklenen enflasyon rakamının 10,41 olduğunu görüyoruz.
03:40Kabaca ifade edebiliriz ki SSK ve Bağkur emeklilerimiz için yasal zam oranı Ocak ayı itibariyle %10 diyebileceğiz.
03:48Memur ve memur emeklilerimiz için ise burada farklı bir durum söz konusu.
03:532026 yılının ikinci altı ayındaki enflasyon farkı artı 2027 yılının ilk dönemi için geçerli toplu sözleşme farkı olan %5 üzerinden
04:04bir hesap yapıyoruz.
04:05Ve bu da tahminlere göre 7,91 bandında gerçekleşiyor Merkez Bankası tahminlerine göre.
04:11Yine de yine bunu yuvarlak bir tahminle memur ve memur emeklilerimiz için de %8'lik bir maaş zammından bahsedebiliriz.
04:20Ancak burada tabi Sayın Cumhurbaşkanımız konjonktürel olarak emeklilerimizin içinde bulundukları dar gelirli vatandaşlarımızın yaşamakta oldukları ekonomik sıkıntıların farkında olduklarını ve
04:32bunları giderecek tedbirleri ivedilikle alacaklarını belirttiler.
04:35Bu noktada Hazine ve Maliye Bakanlığımız, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığımız, ilgili bürokratları da çalışmalarını başlattılar.
04:42Bu noktada bir refah payı ilavesi veyahut da sıklıkla sosyal medyada, televizyon kanallarımızda gördüğümüz üzere bir seyyanen zam beklentisi kamuoyunda
04:53oluştu.
04:53Benim şahsi kanaatim burada her ne kadar Hazine ve Maliye Bakanımız bütçe görüşmeleri esnasında Sayın Mehmet Şimsek seyyanen zamma kapıyı
05:03kapatmamış olsa da
05:04çünkü burada Sayın Bakanımız yaş ve prim ödeme gün sayısı çalışma süresi gibi kriterleri dikkate alarak seyyanen zammın da masada
05:13olduğunu belirtti.
05:14Ancak benim tahminim gerek bütçe dengelerini gerekse finansal istikrarı gözetebilmek noktasında
05:21emeklilerimize yasal olarak hak etmiş oldukları SSK ve Bağkur emeklilerimiz için %10, memur emeklilerimiz için %8'in üzerine bir refah
05:30payı verileceği
05:31ve bunun nispi yani oransal olacağı yönünde bu oranın da %10 ile %20 arasında değişeceğini söyleyebiliriz.
05:38Ancak kabaca tahminimi %15 olarak izleyicilerimizle paylaşabilirim.
05:43Böylelikle SSK ve Bağkur emeklilerimiz için Ocak ayı başında %25'lik bir emekli aylığı artışı,
05:50memur ve memur emeklilerimiz için de toplu sözleşme farkıyla beraber yine %23-25 bandında bir artıştan bahsedebiliriz.
05:58Şimdi Sayın Hocam yapılan çalışmalara baktığımızda emeklilerin spesifik durumları söz gelimi herkes eşit değil.
06:07İşte kiminin 3600 günü var, kiminin 7000 günü var.
06:10Dolayısıyla eşitlik adaleti sağlanamamış olacak.
06:14Çünkü birisi daha çok çalışmış, birisi çok daha para ödemiş.
06:18Söz gelimi maaşından çok daha fazla prim ödemiş vs.
06:22Dolayısıyla orada bir kademe uygulanacak gibi görünüyor ama bütün emeklilere bir faraziyede bulunacak olursak 10 puan refah payı veriyoruz.
06:32Ki geçmiş yıllarda böyle uygulandı.
06:35Ancak yapılan açıklamalara bakıldığında seyyanen bir artış yapılmayacak gibi gözüküyor.
06:42Böyle kademeli basamaklı bir çalışma yürütülüyor diyebiliriz.
06:46Şimdi burada elbette burada adaletin nasıl tesis edileceği de merak ediliyor.
06:53Çünkü kuşkusuz kök maaşı ve taban aylık dengesi de bu konunun önemli bir parçası.
06:58En düşük emekli aylığı bir yanda güncellenirken kök maaşı taban aylığın altında kalan emeklilerle yüksek prim ödeyen emekliler arasındaki maaş
07:08dengesi nasıl sağlanabilir sizce?
07:11Yahya Bey bu konu çok önemli. Sayın Cumhurbaşkanımız da emeklilerimizle ilgili yapılacak maaş düzenlemelerinde bunun hakkaniyetle ve adaletle olması konusunu
07:21özellikle vurgu yaptılar.
07:23Nitekim Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanımız da akabinde bu yönde hassasiyetlerini bildirdiler.
07:28Şimdi ülkemizde uygulanmakta olan en düşük aylık uygulaması 2019 Ocak ayında yapılan bir yasal düzenlemeyle hayatımıza girdi ve 2019 Şubat
07:38ayından itibaren takriben 7,5-8 senedir fiili olarak uygulanıyor.
07:42Tam da vurguladığınız gibi özellikle prim ödeme gün sayısı ve sigorta primine esas kazanç bakımından yüksek tutarlarda prim ödemiş ve
07:53uzun süreler çalışmış vatandaşlarımızın bu en düşük emekli aylığı uygulamasından dolayı aradaki makasın kapanmasından duydukları ciddi bir rahatsızlık var.
08:02Bu kamuoyu vicdanında önemli ölçüde gerçekten rahatsız ediyor.
08:07Diğer taraftan Sosyal Güvenlik Kurumu'nun, sosyal güvenlik sistemlerinin aktüeryal dengelerini, sosyal güvenlik bilincini de tahrip edecek şekilde aslında kayıt
08:17dışılığı da bir nevi teşvik ediyor diyebiliriz.
08:21Neden? Çünkü ne kadar yüksek prim ödersem ödeyeyim ya da kaç gün prim ödersem ödeyeyim nasıl olsa bir baz aylık
08:28uygulaması var.
08:29Şeklinde vatandaşlarımız bu hak etmiş oldukları kazancın çok daha altında bir bildirimi kabul edebiliyorlar.
08:36Burada sizin de belirtmiş olduğunuz gibi Sayın Maliye Bakanımızın da vurgu yapmış olduğu gibi emeklilerimizin yaşlarına, prim ödeme gün sayılarına
08:46ve sigorta primine esas kazançlarına dayalı olarak kademeli yani farklılaştırılmış bir artış gündeme gelebilir.
08:54Ancak ben bu seyyanen uygulamaya yine de çok ihtimal vermiyorum.
08:59Kaldı ki bu tedbir palyatif bir tedbir olacaktır.
09:02Aslında çözümü Yahya Bey kalıcı olarak şuralarda aramamız gerekiyor.
09:07Emeklilerimizin aylık bağlama oranları yani aylıkları bağlanırken kullandığımız parametrelerden olan aylık bağlama oranı ve güncelleme kat sayılarının özellikle değiştirilmesi gerekiyor.
09:19Nasıl olabilir?
09:21Özellikle belli bir kriter belirlenerek örneğin 5000 gün ya da 5400 gün bas prim ödeme gün sayısı tamamlandıktan sonra ilave
09:31her 240 gün veyahut da ilave her 360 gün yani bir yılın üzerine arttırılmış aylık bağlama oranları uygulanabilir.
09:40Bugün sosyal güvenlik sistemimiz zaten bu şekilde bir aylık hesaplama yöntemine gidiyor.
09:44Örneğin 2008 sonrası hizmetler için her 360 gün için %2 aylık bağlama oranı arttırılıyor.
09:50Ancak çok cüzi kalıyor.
09:52Bu da kök aylıkların çok düşük olmasına nitekim vatandaşlarımızın aylıkların en düşük aylık seviyesine aktarılmasına sebep oluyor.
09:58Oysa ki buradaki en düşük emekli aylığı yerine prim ödeme gün sayıları arttıkça yüksek aylık bağlama oranlarıyla vatandaşlarımızın çok daha
10:09hakkaniyetli bir aylığa ulaşması sağlanabilir.
10:12İlaletten sigorta primine esas kazançlar siz aylık emekli aylığı başvurusu yaptığınızda örneğin 25 yıllık 30 yıllık 35 yıllık bir çalışma
10:22hayatımız var.
10:23Sigortalılık süreniz var.
10:25Burada bildirilen kazançlarınız bir güncelleme kat sayısıyla günümüze uyarlanıyor ve ortalama kazancınız bulunuyor.
10:33Burada da güncelleme kat sayısı kullanırken Türkiye'nin bir önceki yıldaki gayri safi milli hasılasındaki artış hızı yani büyüme oranı
10:41dikkate alınıyor.
10:42Bunun da %30'u kullanılıyor.
10:44Mesela burada da yüksek kazanç örneğin asgari ücretin iki katı veyahut da daha üzeri seviyede sigorta primi ödenenler için güncelleme
10:54kat sayısının örneğin büyüme oranının %30'u değil de artan oranlı bir şekilde %40'ı, %50'si, %60'ı kademeli olarak
11:01uygulanabilir.
11:02Burada da hakkaniyet yine emeklilerimiz arasında kalıcı olarak tesis edilebilir ve kamuoyunun vicdanı rahatlatılabilir.
11:09Öte yandan emeklilerimizin sıkça gündeminde olan intibak konusu.
11:14Biliyorsunuz Türkiye'de intibak ne demek?
11:16Yani aynı kazançla ortalama çalışmış vatandaşımız.
11:21Hemen hemen aynı prim ödeme gün sayısında bulunmuş.
11:24Ama farklı tarihlerde emekli olduğumuz için farklı emekli aylıkları alıyoruz.
11:29Bu da yine emeklilerimizi çok rahatsız ediyor.
11:31Bu konuda Türkiye'deki en büyük intibak düzenlemesi 2012 senesinde yapıldı.
11:37Ancak üzerinden 14 sene geçti.
11:392000 öncesi ve 2000 sonrasındaki yani 2012'ye kadar olan emekliler arasında bir intibak düzenlemesi yapıldı.
11:45Ancak şimdi 2000'den sonra emekli olan vatandaşlarımız arasındaki bu maaş farklılıklarının da adaletli bir şekilde düzenlenebilmesi için mutlaka bir intibak
11:56düzenlemesine ihtiyaç olduğunu düşünüyorum.
11:58Peki. Asgari ücret konusuyla devam edelim kıymetli hocam.
12:01Mevcut asgari ücret 28 bin Türk lirası.
12:052027 enflasyon hedefi ise %21 olarak belirlendi.
12:09Peki masadaki gerçekçi artış oranlarına göre 2027 yılında net ve bürüt asgari ücret için öne çıkan rakamlar nelerdir sizce?
12:18Ya Ya Bey şimdi asgari ücret biliyorsunuz her yıl Aralık ayında asgari ücret tespit komisyonumuz tarafından tespit ediliyor.
12:26Mevzuat gereği en fazla 4 toplantı yapıldıktan sonra bu rakam kamuoyuyla paylaşılıyor.
12:31Biz 10, 11, 12 Aralık gibi asgari ücret tespit komisyonumuzun ilk toplantısını yapmasını bekliyoruz.
12:37Her zaman 4. toplantı beklenmiyor.
12:403. toplantının sonunda da taraflar anlaştığı takdirde asgari ücret ilan ediliyor biliyor.
12:45Bu senede yine 23 Aralık'ta 27 Aralık tarihleri aralığında asgari ücretin belli olacağını düşünüyorum.
12:51Malumlarınız asgari ücret tespit komisyonu 11 üyeli bir yapı.
12:54Burada 5 işçi temsilcimiz, 5 işveren temsilcimiz bir de hükümet temsilcimiz bulunuyor.
13:00Taraflar tabi masaya çok farklı bir gündemle oturacaklar bu yılda.
13:05İşveren kesimine baktığımızda, hükümet kanadına baktığımızda burada özellikle bütçe disiplininin, finansal istikrarın korunması,
13:14enflasyonla mücadeledeki kararlı tutumun sürdürülmesi, sıkı para ve maliye politikası tedbirleri ve işveren maliyetleri göz önünde olacak.
13:22Ama işçi kesiminin beklentilerine baktığımızda özellikle dar gelirli vatandaşlarımızın, asgari ücretli çalışanlarımızın burada da hayat pahalılığından şikayet ettiğini,
13:33geçim sıkıntısını giderebilmek amacıyla yüksek enflasyon nedeniyle eriyen ücretlerinde haklı ve güçlü bir artış arayışı içerisinde olacaklarını söyleyebiliriz.
13:44Burada sizin de belirtmiş olduğunuz gibi gerçekleşen enflasyon yani 2026 yılı gerçekleşen enflasyonu ile 2027 yılının hedef enflasyonu belirleyici olacak.
13:55Ben bu projeksiyonun sağlıklı olması açısından geçen seneyle hemen çok uzağa gitmeden geçen seneyle hemen konuyu örneklemek isterim müsaadenizle.
14:04Malumlarınız 2024-2026 yılı asgari ücreti belirlenirken 2025 biz enflasyonuna baktık.
14:12Ne kadardı?
14:13%30,189'du.
14:152026 yılı için Merkez Bankası'nın hedefi ise %13 ile 19 enflasyon koridoru arasında %16'lık bir enflasyon hedefi belirlenmişti.
14:25Yani %16'lık hedeflenen enflasyon %30,189 gerçekleşen enflasyon arasında biz geçen sene %27 asgari ücreti zammı aldık.
14:36Bu sene beklenen enflasyonumuz 2027 senesinde hedeflenen enflasyon Cumhurbaşkanlığı yıllık programına orta vadeli programa baktığımızda %21.
14:47Gerçekleşecek enflasyon rakamı ise yine Merkez Bankası tahminlerinden hareket ettiğimizde 29,5.
14:52Bu 21 ile 29,5 arasında ben %25'lik bir asgari ücret zammı yapılacağını, çok fazla olursa en fazla bir
15:01puanlık oynamayla %26 olarak gerçekleşeceğini söyleyebilirim.
15:05Sayın Hocam son 5 dakikamız kaldı.
15:07Biraz hızlanmak gerekiyor bu noktada.
15:09Şimdi yeni asgari ücretle birlikte kıdem tazminatı tavanıyla doğum ve askerlik borçlanması tutarlarının ne kadar artacağını da merak ediyorum.
15:18Ayrıca meclise sunulan teklifle birlikte 2017 öncesi GSS borçları silinmesi gündemde.
15:25O halde kapsam dışında kalan borçlar ve 2027'de ödenecek güncel aylık GSS primleri nasıl etkilenecek?
15:34Çok hızlı bir şekilde son sorunuzdan hemen başlayayım.
15:36Şimdi GSS primleri asgari ücretin, bürüt asgari ücretin %6'sı olarak uygulanıyor.
15:42Geçtiğimiz yıl Aralık ayından bu yana ve bu yıl için bu rakam aylık 1982 TL'ydi.
15:47Şimdi asgari ücretteki artışla beraber asgari ücretin bürüt tutarının %6'sı GSS primi olarak sigortalı çalışmayan ya da emekli olmayan
15:56veyahut da bu kişilerin hak sahibi olmayan kişiler tarafından ödenecek bir prim olarak karşımıza çıkıyor.
16:02Burada Sosyal Güvenlik Kurumu 2017 yılından önceki dönemlere ait yani 10 yılı aşağı dönemlere ait GSS prim borçlarını da terkin
16:11etmeyi yani silmeyi gündemine aldı.
16:13Şu anda mecliste muhtemel ki bu ay ya da önümüzdeki ay içerisinde yasalaşacak ve 2017 öncesi GSS borçları silinecek.
16:20Diğer taraftan asgari ücretteki artış doğum borçlanması, askerlik borçlanması gibi hizmet borçlanması madiyetlerini çok arttırıyor.
16:29O yüzden emeklilik için hizmet borçlanması ihtiyacı olan vatandaşlarımızın mutlak suretle 31 Aralık tarihine kadar, 31 Aralık günü de dahil
16:39asgari ücret artışı gerçekleşmeden doğum borçlanması, askerlik borçlanması, avukatlık stajı borçlanması gibi borçlanma taleplerini yapmalarını ben tavsiye ediyorum.
16:49Özellikle burada Akit TV aracılığıyla değerli vatandaşlarımızı hatırlatmak isterim ki biliyorsunuz doğum borçlanmasında oran en az asgari ücret üzerinden günlük
17:00%32 lira.
17:01Yani günlük asgari ücretin %32 lirası üzerinden borçlanıyorsunuz.
17:04Bu bu yıl için 495 liraya tekabül ediyor günlük tutar.
17:08Ancak diğer borçlanma türlerinde bu yılın başından itibaren 2026 Ocak ayından itibaren borçlanma oranı %45'e yükseldi.
17:16Yani bu ne demek? Asgari ücret artışıyla beraber günlük en az asgari ücretin %45'i üzerinden borçlanacak vatandaşlarımız.
17:24Bu da son derece önemli.
17:26Kıdem tazminatı tavanı ise biliyorsunuz memur maaş kat sayısıyla alakalı bir konu.
17:312027 yılı Ocak ayında netleşecek olan memur maaş kat sayısı artışına paralel bir şekilde kıdem tazminatı tavanı dağıtacak.
17:38Bugün ülkemizde 73.729 lira bir kıdem tazminatı tavanı var.
17:44Burada da tahminimiz kıdem tazminatı tavanının 81.000-82.000 bandına yerleşeceği yönünde.
17:51Sayın Hocam son iki dakikamız kaldı.
17:54İşveren noktasına da bakmak istiyorum müsaadenizle.
17:57Siz de takdir edersiniz ki işverene günlük 42 TL destek verilmekte.
18:01Peki yeni asgari ücretle birlikte işverenin SGK prim yükü ne kadar artacak?
18:07Ve istihdamı korumak için mevcut desteklerin nasıl güncellenmesi bekleniyor?
18:16Şahin abi bu çok önemli bir konu.
18:20Veren maliyetlerinin tabii ki özellikle istihdam üzeri ekonomideki sanayicilerimizin kar maaşları üzerinde olumsuz tesirler yapabiliyor.
18:30Bu noktada 2016 yılından bu yana asgari ücret destekleri ülkemizde uygulanıyor.
18:35Ve her senede devam ediyor.
18:38Ben 2027 yılında da Sayın Cumhurbaşkanımızın takdirleriyle desteğinin devam edeceğini düşünüyorum.
18:44Sizin de buyurduğunuz gibi 2026 yılı için bu rakam aylık 1270 TL bandındaydı.
18:502027 koşullarında bu rakam yine artacaktır ve devam edecektir.
18:54Aynı zamanda özellikle imalat sektörüne yönelik 5 puanlık hazine desteği yani sigorta prim teşviklerinin 5 puan daha az alınması şeklindeki
19:03uygulama da Sayın Cumhurbaşkanımızın kararıyla 2027 yılı sonuna kadar uzatılmak üzere.
19:10Onun da duyumlarını aldık.
19:12Keza 2011 yılından beri uygulanan ülkemizdeki dezantajlı grupların, kadınlarımızın, gençlerimizin, mesleki yeterlilik belgesi sahiplerimizin istihdamını arttırmaya yönelik olarak 15 yıllık
19:24bir teşviğin bu yıl sonuna gelmiştik.
19:27İşveren listesinin tamamı orada yani %20 buçuk.
19:32Evet.
19:34SGK priminin %54'ünü silinmesi söz konusu oluyor orada.
19:39Bu oranda inşallah evet 2027 yılı sonuna kadar yine Cumhurbaşkanımızın teşviğinde uzayacağını söyleyebiliriz.
19:47Sayın Kurt bilgileri rafine ettiniz.
19:49Katkılarınızdan dolayı çok ama çok teşekkür ediyorum.
19:52Ben teşekkür ederim sağ olun.
19:55Sevgili seyirciler ekonomi ajandasını bu noktada sonlandırıyoruz.
19:58Saatlerimiz 17.30'u gösterdiğinde iş ve ekonomi bülteniyle yeniden birlikte olacağız.