Skip to playerSkip to main content
  • 1 day ago
Aired (November 14, 2026): Maraming negosyante ang gustuhin mang ipagpatuloy ang kanilang maliliit na negosyo, napipilitan pa ring magsara dahil sa patuloy na pagtaas ng presyo ng mga bilihin at pabago-bagong lagay ng panahon.

Dahil sa pagkalugi, ang ilan ay nababaon pa sa utang, habang apektado rin ang mga empleyadong umaasa sa mga negosyong ito bilang pangunahing pinagkukunan ng kabuhayan. Milyon-milyong Pilipino ang umaasa sa MSMEs, kaya malaking hamon ang pagsasara ng mga ito.

Ano ang tugon ng gobyerno sa kinakaharap na krisis ng mga MSMEs? Sapat ba ang loan program na inaprubahan ni Pangulong Ferdinand "Bongbong" Marcos Jr. noong Abril 2026 upang matulungan silang makabangon? Panoorin ang video.

Category

🎈
Fun
Transcript
00:00Music
00:15Paano kung ang negosyong pinaghirapan at pinagsikapang itayo na uwi sa pagkalugi at pagsasara?
00:25Sobrang nakakalungkot kasi, ano yan, five years namin siyang…
00:29Algo inalagaan.
00:32Biglaan lang,
00:33nagdesisyon kami na
00:35tama na,
00:37sarado na.
00:40Nago audit ako
00:41na sobrang negative kami.
00:4520k po ang negative ko
00:46nun sa net.
00:48Ang masaklap,
00:49ang ilan sa kanila
00:50nabaun pa sa utang.
00:52Hanap-hanap kami ng pwesto
00:54at nakapag-loan kami
00:56nun sa bank.
00:57It's a million million.
01:01I think I have a lot of annoying.
01:03I have a lot of thinking about my work.
01:09But it's hard to get out of it.
01:11It's hard to make it.
01:12How to make a better income?
01:27In 2026, nang buksan ni Jennifer ang kanilang Unley Wings restaurant sa Kaloocan City.
01:33Yung Unley Wings po kasi, personally, favorite po talaga namin mag-asawang kumain sa mga buffet at isa po doon
01:41yung Unley Wings.
01:42So, na-inspire ako na, kasi sobrang hilig ko po sa pagluluto na gusto kong i-integrate yung mga ingredients
01:49ko na ipakain sa ibang tao pero sa mas murang halaga.
01:53Para sa kapital, umutang sila sa bangko ng talahating milyong piso para mabuksan ang negosyo.
02:01Sakto po na may open po na pweso malapit sa amin kasi gusto ko lang po dito lang din po
02:05sa area namin.
02:07Tapos yun po doon na nag-start na hanap na kami ng suppliers, tapos nag-gather na kami ng mga
02:14gamit.
02:17After ilang weeks, natayo na po si Sanse Unley Wings.
02:26Pumikita naman daw nung una ang kanilang kainan.
02:29Katunayan, kapag malakas ang benta, umaabot ng 2,000 piso ang kanilang kita kada araw.
02:37Marami talagang customers.
02:39Hindi pa ganun po kataas mo yung mga bilihin natin.
02:42So, most specially yung price pa po ng manok nun e, abot kaya pa.
02:47Yung gasol po nasa less than 1K pa lang mga panahon po yun.
02:50Maunang buwan, ma'am, okay na okay po kasi ano kami, nasa ang gastos po ng isang buwan, nasa 50
02:57plus.
02:57Tapos kikita kami ng mga, na umabot na po sa 70, magkita na kami doon at least 10 to 15K
03:03po.
03:04Ganun.
03:05Nabigyan din nila ng trabaho ang tatlong staff.
03:11Pero nang magkaroon ng krisis sa langis, punsod ng gera sa Middle East.
03:18Nagsimula ring tumaas ang presyo ng mga produkto at transportasyon na naghahatid ng mga raw materials na kailangan nila.
03:27Ang kada kilo ng manok, halimbawa, na nabibili lang nila ng 196 pesos kada kilo noong March, umabot na sa
03:35214 pesos kada kilo nitong October.
03:40Ang masaklap, nasundan pa ito ng pananalasa ng habagat at ilang bagyo sa bansa.
03:46Doon na raw nagsimulang unti-unting kumina ang kanilang negosyo.
03:52Unti-unti na nagmamahal yung gas, lahat po yung supply ng bigas, most specially ng chalet ng gas po LPG.
04:01Sobrang mahal na medyo doon na po kami umaaray.
04:05Kuryente, yes po, kuryente.
04:08Noong nag-audit ako na sobrang negative kami.
04:14Parang ang negative ko ata, ma'am, nasa 20, mahigit 20K po ang negative ko noon sa neto.
04:21Hanggang pagpasok ng Nobyembre, nagpa siya na si na Jennifer na tuluyan ng isara ang kainan.
04:30Dito po tayo sa garahe po namin, so dito po na po nakatambak yung mga gamit namin galing sa tindahan.
04:39Dito lang Merkoles, inabutan naming binubuksan ni na John Chris at Nanay Ermelita ang dating pwesto ni Jennifer.
04:47Bali, mga nakakot ko po yung mga signage, yung mga mabibigat, yung hindi kaya ng ibang kasama ko.
04:53Tapos, bali ito na lang yung mga pinagbaklasan ko ng mga cover, yung mga plywood, rep, tapos itong mga stante.
05:03Pakay nila nahakutin ang mga natirang gamit mula sa dating kainan ni Jennifer.
05:10Abang baka din yung oras ko, bago ako magsundo mamaya, kukunin ko na itong mga natitirang gamit.
05:18Sa ganda lang yun?
05:19Doon po sa tinutuloyan ng kapatid ko.
05:26Sa gilid ng bahay ni Jennifer, pansamantalang itinambak ni John Chris ang mga plywood.
05:35Sa garahe naman, nakatambak ang mga gamit na una na nilang hinakot.
05:40Nagpost din sila online para magpaalam na sa kanilang mga customer.
05:45Ang naging struggle po talaga namin is sa sobrang mahal na po ng supplies.
05:50Kung talagang support sa mga small business owners na bantayin yung presyo ng mga bilihin,
05:59na sana hindi ganun kabilis yung pag-angat nila agad ng presyo.
06:04Para po sa katulad ng business owners, maka-catch up kami.
06:10Nalugi na nga, baon pa si na Jennifer sa utang.
06:14Para nakaka-iiyak kasi pinangarap ko eh.
06:18Kung baga, binuo namin pangarap yun na nangarap kami sanay isang araw,
06:23lumago din siya, magkaroon ng mga branches.
06:26Unfortunately, parang hindi muna sa ngayon.
06:29Sabi ko nga, etong mga signages ko, hindi ako nakawalan ng pag-asa.
06:33Hindi ko to ibebenta, gusto ko itago para in the future,
06:36malay mo next year gumanda-ganda yung ekonomiya,
06:39mabalik po namin si Sanse in a better place na.
06:49Nito lang July, nagsara din ang bistro cafe ni Denver sa Taytay Rizal.
06:57Taong 2021, nang buksan niya ang maliit na coffee kiosk.
07:05So, nagsimula kaming magtanong sa mga kaibigan kung paano ba tayo ng coffee shop.
07:13So, may mga tumulong naman sa amin.
07:17And eventually, natutunan namin yung mga tamang ingredients, procedures.
07:22Then, ayun, nagkaroon ng loyal customers, kahit pa paano.
07:27Dahil malakas ang kita noon,
07:30nagdesisyon si Denver na magpatayo at magbukas ng mas malaking pwesto para sa kanyang negosyo.
07:36Yung lote, inuupahan lang namin ng 25,000.
07:40Pero yung structure, gumasos kami ng 1.3 million.
07:50Then, mga equipments din, furniture, another half million.
07:57Nasa almost 3 million.
08:00Puhunan.
08:02Nagkaroon kami ng mga private events.
08:06Sabi ni Denver, kumikita ang kanyang bistro cafe sa unang dalawang taon nito.
08:11Umabot din sa labing dalawa ang kanilang staff na nabigyan ng trabaho.
08:16Pero sa ikatlong taon.
08:18Nag-umpisa na na bumaba yung sales, tumataas lalo yung expenses.
08:24Then, ayun, nagtuloy-tuloy yung mga pagbaba ng sales namin.
08:30Tulad ng tindahan ni Jennifer, naramdaman din ni Denver ang naging epekto ng pagtaas ng presyo ng langis at iba
08:37pang bilihin.
08:38Sobrang taas ng gasolina na umaabot ng 80, 90.
08:44Tapos yung diesel, nasa 100 plus.
08:46Lahat lumaas din.
08:47Supplies, basic needs, kuryente.
08:51Ayun, yung kuryente ang pinakamalaking expense sa month.
08:54Sa isang buwan, umaabot kami ng 35, 40.
08:59Sa kuryente pa lang yun.
09:01Wala pa yung payroll.
09:03Rent sa place.
09:07Aminado si Denver na taong 2025 pa lang, unti-unti nang naghihingalo ang kanyang negosyo.
09:14May araw na zero sales kami.
09:16Talagang walang tao.
09:18Mayroong dami namin pinapaseldo.
09:19Siguro sa isang buwan, nag-aabono kami ng 100, 250.
09:25Lalo-lalo na yung mga sa logistics.
09:27Yung mismong item, nagmahal din lalo.
09:30Kung kunwari, yung chicken, nagkakahalaga lang ng 200 per kilo.
09:37Naging 230 na siya.
09:40Hanggang Hulyo ngayong taon, nag-desisyon silang tuluyan ng isara ang negosyo.
09:56Ang mga gamit mula sa Bistro Cafe ni Denver, nakatambak ngayon sa garahing ito sa Taytay Rizal, at isa-isa
10:03nilang ibinibenta.
10:06Bodega lang naman ito ng mga lumang gamit.
10:09Tapos yung mga binaklas namin gamit doon, pati yung mga yero, mga toilet.
10:14Dito namin nilagay, mga furnitures namin, dito din.
10:18Pero yung iba na benta na namin, so konti na lang yung natitira.
10:22Unang-unang na-dispose namin is yung aircon, coffee machine, espresso machine, grinder.
10:29Ang mga sofa, maalikabok at unti-unti nang nasisira.
10:33Ang ibang mga gamit, naluluma na.
10:36Ito yung mga couch, sofa, hindi pa namin ito na benta.
10:42So yan siya.
10:43Then yun, yung mga yero na ginamit namin doon sa restaurant, kasi kami nagpatayo noon.
10:48Kinawa din namin para baka ako, mabenta namin sa junk shop or what.
10:53Maging ang pinto at signage sa cafe, binaklas at ngayon'y nakatambak.
11:00Sobrang-sobrang nakakalungkot kasi five years namin siyang inalagaan.
11:06Kasi biglaan lang, nagdesisyon kami na tama na, ganun.
11:12Sarado na.
11:16Nakikita niyo rin ba sa inyong mga social media yung mga posts tungkol sa mga negosyong nagsasara?
11:21Tulad na lang ng posts na ito.
11:24May mga clothing shops, may mga restaurants, cafes, pasalubong shops, kahit mga karinderiya.
11:30Yung ibang mga restaurants, e mga established brands pa, pero kahit sila, hindi na nila kinaya.
11:37Kaya ang nakalagay sa mga signages nila ay, we are officially closed.
11:42Now this is concerning.
11:44Nakakabahala, dahil posibleng sa mga susunod na buwan, marami pang negosyo ang magsasara.
11:52Nagmamahal yung mga ginagamit natin para makapag-produce ng mga bagay-bagay sa ating ekonomiya.
11:59And ang tawag dito, important inflation.
12:04Kaya ang ilan na uuwi na sa pagkalugi at tuluyang pagsasara.
12:10On that point of it being a double squeeze, on the production side, operationally, mahal ang pag-operate nila.
12:19Mahal lang kuryente, mahal lang logistics, mahal lang transportation, mahal lang raw materials.
12:25And also on the demand side, nagtitipid ng mga tao kasi lahat ng mga bagay ngayon mahal.
12:36Kung may mga negosyong tuluyan ang nagsara, may iba na pinipilit pang lumaban.
12:45Pero kumpara daw sa ibang mga taon na maayos ang kita,
12:50ang salon ni Chanel ngayon matumal na rin.
12:53Ang masaklap, baon din siya sa 40,000 pisong utang.
12:57Paano ito nangyari?
13:02Noong una, pag-o-home service, ang ginagawa niya para kumita.
13:06Umulan-umaraw, nagbabahay-bahay ako.
13:10Andami ko pong mga dalang mga bag para akong maglalayas.
13:13Tapos noong dumami na po yung mga customer,
13:16nag-gain ko po sila, parang inipon-ipon ko na po sila.
13:19Doon na po ako nag-decide na magtayo ng salon.
13:23Kaya nang makaipon siya ng 50,000 pesos mula sa kaliwat ka ng home beauty service,
13:28agad niya itong ipinuhunan sa pangarap niyang salon.
13:3121,000 pesos dito, ibinayad niya para sa tatlong buwang renta sa pwesto.
13:36Ang ibang pera, ipinambili naman niya ng mga gamit at supplies.
13:44And business is good daw noong una.
13:50Dahil may pagkakataon sa isang araw, kumikita siya ng 10,000 pesos.
13:55Kasi puro reban po yun.
13:57Pero sa pagpasok daw ng taong ito,
14:01naramdaman ni Chanel ang paghina ng kanyang beauty salon.
14:04Nito lang nga po nung nagkaroon po ng parang yung crisis,
14:09yung mga gera po sa Iran,
14:11yung pagtaas po ng gasolina, ng petrolyo, ng bilihin.
14:18Tumaas ang kuryente, tubig at iba pang salon supplies
14:22na pangunahin pa naman niyang kailangan sa salon.
14:25Para mabayaran ang ibang bayarin, kinailangan na rin niyang mangutang.
14:29Kailangan po, mabuo ko po yung kikitain ko sa loob ng isang buwan
14:33is nasa 30,000.
14:36Kasama po doon yung tubig, yung kuryente, yung saupa,
14:42tsaka po yung sa mga chemicals, sa mga gamot na binibili ko.
14:45Pero po minsan, pumalo na po ng income po po
14:49yung kinikita ko po sa loob ng isang buwan,
14:51nasa 5,000 po pababa.
14:53So, naging matumal po talaga.
14:57Masakit man para kay Chanel, pero nakapag-desisyon na raw siya.
15:03Pagpasok ng January 2027, plano na raw niyang isara ang kanyang maliit na negosyo.
15:09Yung from 10 po, nagiging parang down to 8, tapos 5, naging 4.
15:15Hanggang sa natira na lang po yung mga haircut-haircut, tsaka mga linis lang ko.
15:20Pero yung mga major po na mga gawa like ribbon, hair color, wala na po.
15:25So, ina ka mababa po talaga, 100 per day.
15:32Sobra po ako naiiyak kasi po lagi po ako nag-iisip na gustong-gustong po talaga itong trabaho po.
15:39Pero ang hira po kasi lumaban, ang hira po lumaban sa totoo lang po in reality,
15:47hindi ko na po maisip kung paano po ako makakaahon eh.
15:52Para sa ekonomistang si Sir Peña Reyes, malaki ang papel na ginagampana ng mga MSMEs sa ekonomiya ng bansa.
16:0099.63% of our establishments would be classified as MSMEs.
16:06And two-fifths of gross value added, contributed by MSMEs.
16:13And two-thirds of employment, contributed by MSMEs.
16:19So basically, malaking bahagi ng ekonomiya mo ang nahihirapan kapag tumataas itong production costs,
16:30presyo ng mga bilihin, because these are critical backbones of the economy.
16:36Kung mag-collapse yan, yung structurally, maraming madadamay eh.
16:42Sa datos ng Philippine Statistics Authority o PSA,
16:45sa mahigit 1.2 million na registered business sa buong bansa,
16:50mahigit 1.1 million ang nakarehistro sa ilalim ng micro, small and medium-sized enterprises.
16:56Mahigit 6 na milyong manggagawa ang umaasa sa mga MSMEs.
17:02At kapag nagsara ang mga negosyong ito,
17:06nasa 3.2 million na empleyado ang mawawala ng trabaho na nasa micro-enterprises.
17:13Mahigit 2.4 million manggagawa naman sa small enterprises.
17:18Habang nasa mahigit 640,000 ang nasa medium enterprises.
17:23Paano nga ba matutulungan ng gobyerno ang mga MSMEs o micro, small and medium enterprises?
17:32Ease of doing business, infrastructure, and these are things that really would attract investments.
17:40Targeted cash assistance, okay?
17:44Kasi yan, kailangan talaga nila, much like what we do with transport.
17:53Kung tutuusin, may Magna Carta for MSMEs naman o ang batas na nagpoprotekta at tumutulong
17:59para palakasin ang maliliit na negosyo sa bansa.
18:02Ang tanong, bakit tila hindi ramdam na mga tulad nila Jennifer, Denver, at Chanel
18:09ang benepisyo para sa mga kagaya nilang negosyante?
18:13Kinuha namin ang panig ng Department of Trade and Industry para tanungin
18:17kung ano ang plano nila sa mga MSMEs na nalulugi at nagsasara.
18:22Ilang araw na rin kaming nakikipag-ugnayan sa kanila,
18:25pero wala pa rin silang sagot sa amin.
18:28Abril ngayong taon, inaprubahan ni Pangulong Marcos
18:31ang 4 billion pesos na emergency loan program
18:34para tulungan ang mga MSMEs na nangangailangan
18:38at lubos na apektado ng pagtaas ng presyo ng langis.
18:42Bawat negosyante, maaaring magloan ng 30,000 pesos
18:46hanggang 20 million pesos bilang tugon
18:49sa kakulangan sa cash flow at pagkaantala sa supply chain.
18:53Binibigyan din ang bawat benepisyaryo ng isang taong palugit
18:57sa pagbabayad ng kanilang utang.
18:59Ibig sabihin, hindi muna nila kailangang magbayad ng interest
19:03o principal amount sa unang taon ng kanilang loan.
19:08Sa Pilipinas, idinaraos ngayon ang ASEAN Summit
19:11kung saan kabilang sa pinag-uusapan ng mga bansa
19:14ang ekonomiya at energy security sa rehyon.
19:18Pero habang nagaganap ito,
19:20may mga maliliit namang negosyo ang nagsasara.
19:24Hiling nila, bigyan sila ng sapat na tulong at suporta,
19:29lalo na't marami sa mga manggagawang Pilipino
19:31ang umaasa sa kanilang mga negosyo.
19:35Hanggang sa susunod na sabado,
19:37ako si Maki Pulido at ito ang Reporter's Notebook.

Recommended