Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 11 dakika önce
ABD, Rusya ve Çin arasındaki kritik zirvede İran ve Ukrayna savaşları, nükleer silahsızlanma ve küresel ticaretin geleceği masaya yatırılacak. Türk-Çin Araştırmaları Enstitüsü Başkanı Orçun Göktürk, zirvede Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in daha avantajlı konumda olduğunu savundu. Göktürk, Trump'ın iç ve dış politikada sıkıştığını belirterek zirvenin kazananının Çin olabileceğine dikkat çekti.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Evet, Yalta benzetmesi şu açıdan doğru. Avrupa yine masada yok.
00:04Yani orada İngiltere vardı ama Avrupa'nın esas olarak geleceğini.
00:08Hatta ben Nisan ayında Kırım'a gittim.
00:10Orada özel olarak Roosevelt ve Stalin'in görüştüğü bir oda var.
00:14Yani Churchill'i katmadıkları bir oda.
00:17Doğal olarak bu açıdan benzer.
00:19Ama hangi açıdan benzer değil?
00:22Avrupa planlanırken kazanan devletler bunu planlamıştı.
00:25Yani İngiltere'de, Sovyetler Birliği'de, Amerika'da bildiğiniz gibi o dönem beraber savaşmışlardı ve Avrupa, özellikle Alman Nazizmine ve Japon Emperyalizmine karşı
00:36bir ittifak içerisindelerdi.
00:38Şu an ise birlikte olan devletler değil yani Rusya'da, Amerika'da, Çin'de beraber savaştıkları bir düşman yok.
00:45Hatta birbirleriyle çelişkileri ve bildiğiniz gibi dolaylı olarak ticaret savaşları vs. o açıdan da benzemiyor Yalta'ya.
00:55Şimdi peki burada hali hazırda devam eden savaşlar var.
00:59İşte Rusya-Ukrayna Savaşı bunlardan bir tanesi.
01:01İran-Amerika Birleşik Devletleri Savaşı yine bunlardan bir tanesi.
01:04Bu zirvenin en kritik gündem maddelerinden biri Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'la gerçekleştirdiği bu savaş mı olacak sizce?
01:14Muhakkak evet Beyaz Saray sizin de söylediğiniz gibi K&B esas olarak nükleer silahsızlandırma üzerine bir gündem maddesi olacağını söyledi.
01:23Tabii ki de üç ülkenin de farklı ajandası var.
01:26Yani Çin dünyanın en çok üreten ülkesi dünyadaki her üç ya da dört mal ve hizmetin biri Çin'de üretiliyor ve
01:34Çin'in önceliği biraz ticaret olacak.
01:37Fakat işte Rusya'nın önceliği işte Ukrayna'daki savaşın kendi lehine bitirilmesi ve tekrardan uzun vadede olsa yaptırımların kaldırılması.
01:46Trump içeride sıkıştı biliyorsunuz son seçimleri kaybetti çoğunluk gitti senat oda.
01:51Fakat İran en önemli maddelerden biri olacak diyebiliriz haklısınız.
01:54Burada Rusya-Ukrayna savaşını da göz önünde bulundurmak gerekiyor hiç şüphesiz.
01:59Çünkü Rusya-Ukrayna savaşının mesela Donald Trump göreve ilk geldiğinde ne yapmıştı?
02:05Biraz önce gazete haberini paylaşırken ben de hatırlatmıştım.
02:09Avrupa Birliği üyesi ülke liderlerini diskalifiye etmişti diplomatik anlamda.
02:14Bir de Ukrayna lideri Zelenski'ye karşı da çok ağır ifadeleri olmuştu Beyaz Saray'da hatırlayacaksınız.
02:19Şimdi bugün gelinen noktada Rusya-Ukrayna savaşına dair de Rusya ile Alaska'daki görüşmenin dışında.
02:25Çünkü önemli bir görüşme ama hiç sonuç çıkmayan bir görüşmeydi.
02:28Acaba gerçekten somut çözümlerin konuşulacağı bir görüşme olma ihtimali var mı?
02:33Çünkü işin içinde bu sefer Çin'de var.
02:37Evet çok doğru.
02:38Bence zaten bu zirvenin en büyük başarısı ve kendisi açısından en olumlu nokta Xi Jinping ve Çin'e yazar.
02:46Çünkü hem Putin ve Trump'ı bir araya getiriyor hem de bu savaşın en çok bitmesini isteyen hem İran'a
02:53yönelik savaşın hem Ukrayna savaşının aslında Çin Halk Cumhuriyeti.
02:57Çünkü daimde bahsettiğim gibi Çin için birinci öncelik dünya ticaret yollarının önündeki engellerin kaldırılması.
03:04Yani siz çok fazla mal ve hizmet üretince doğal olarak bunu dünyaya satmanız lazım.
03:10Bildiğiniz gibi sürekli dış ticaret fazlası veren bir ülke Çin.
03:14Bu ticaret fazlasını engelleyen önemli unsurlardan biri de işte hürümüzün kapatılması.
03:19Ya da Kızıldeniz'i hemen işte İsrail'in Filistin'de işlediği suçlar.
03:22Doğal olarak ya da Ukrayna savaşı yani Ukrayna tabii ki de biz Çin Halk Cumhuriyeti'ni Rusya'yla beraber bir
03:29sarsılmaz ilişki içerisindeler ama
03:32Ukrayna'da da çok büyük yatırımı vardı Çin'in yani kuşak yol dahilinde dahil ettiği bir ülkeydi.
03:38Bence İran konusundaki meselenin somut maddelere dökülmesi ya da Ukrayna konusunda savaşın bitirilmesine yönelik en önemli avantaj Çin'i olacaktır.
03:47Bakalım ne kadar başaracaklar.
03:48Burada tabii ki Amerika Birleşik Devletleri Rusya ve Çin deyince akla ister istemez nükleer güç geliyor.
03:54Çünkü bu üç ülkede bu konuda fazlasıyla başarılı.
03:57Daha doğrusu güçlü ülkeler.
03:59Ki Amerika Birleşik Devletleri'nin geçmişte yine işte gerçekleştirdiği saldırıları yani nükleer silahı kullanan ülke olduğu gerçeğini de göz önünde
04:06bulundurmak gerekiyor.
04:07Çok gergin bir dönemin içindeyiz dünya olarak.
04:10Şunu merak ediyorum sormak istiyorum size.
04:11Özellikle nükleer silahsızlandırılma ya da nükleerin sınırlandırılması, nükleer silahların sınırlandırılması konusunda bir anlaşma beklemeli miyiz?
04:21Belli ki görüşülecek.
04:23Ama tabii nasıl görüşülecek bunu merak ediyorum.
04:25Bir anlaşma beklemeli miyiz?
04:27Somut bir adım.
04:29Evet burada 12.000'den fazla dünyada nükleer savaş başlığı, füze savaş başlığı ve füze bulunuyor.
04:3611.000'ine ev sahipliği yapan ülke Rusya, Amerika ve Çin.
04:40Yani %95'inden fazlasını bu üç ülke elinde bulunduruyor.
04:46Ben bu anlaşma özellikle nükleer silahtan arındırma anlaşmasının biraz daha Çin'e karşı olduğunu düşünüyorum.
04:52Çünkü en az nükleer savaş başlığı ve füze başlığı, konuşlandırılmış füzesi olan, nükleer füzesi olan ülke Çin.
05:00Amerika'da bildiğim kadarıyla 7.000'den fazla yine ya da 6.000'den fazla olması lazım.
05:06Rusya'da buna yakın bir rakam.
05:07Çin'in konuşlandırılmış bildiğimiz kadarıyla resmi bir rapor yok ama
05:10Sipri biliyorsunuz İsveç'teki enstitü bunları her yıl açıklıyor.
05:15Çin'in 560'a yakın bir nükleer savaş füzesi ve başlığı olduğunu söylüyor.
05:20Ben biraz daha Çin'e karşı bir burada Trump'ın zorlamayan hadi nükleer olarak silahsızlanalım.
05:27Çünkü Çin geliştirmesin şeklinde bir hedefi olduğunu düşünüyorum.
05:31Şimdi Orçun Bey şunu da sormadan edemeyeceğim.
05:34Söz konusu Donald Trump olunca ister istemez bir gövde gösterisini göreceğiz.
05:38Bu artık hangi taraftan gelir bilmiyoruz ama yaptığı söyleyenler işte ya da açıklamalar artık da hangi açıdan bakarsak bakalım.
05:46Biz bu gövde gösterisini hep görüyoruz.
05:48Benzer bir durumu mu göreceğiz yani bu anlaşmalar bir gövde gösterisinden ibaret mi kalacak?
05:55Yoksa gerçekten şimdi konuları konuştuk.
05:57Neler konuşulması planlandığını konuştuk.
06:00Gerçekten biz somut bir sonuç beklemeli miyiz bu görüşmelerden?
06:09Sanıyorum bağlantı ile ilgili küçük bir problem oldu olmadı tamam veriyorum size.
06:14Gövde gösterisi yapacağım.
06:15Orçun Bey özür diliyorum bağlantı ile ilgili bir sıkıntı olmuştu.
06:18Sorumu duydunuz değil mi?
06:21Estağfurullah.
06:23Sorumu duydunuz sanıyorum duymadıysanız tekrarlayabilirim.
06:25Duydum duydum.
06:25Tamam sözü size bırakayım.
06:26Siz beni duyabiliyor musunuz?
06:27Duyuyorum.
06:28Sözü size bırakayım.
06:36Ben Trump'ın bir burada eski Trump'a benzer bir...
06:41Evet.
06:43Buyurun buyurun buyurun.
06:45Bırakıyorum sözü size.
06:46Zaman zaman kopabiliyor bağlantı ama söz sizde.
06:49Siz buyurun.
06:49Tabii tabii.
06:50Tabii doğal yani bir de burada biraz internet sorunu olabiliyor.
06:54Evet.
06:54Trump'ın bir gövde gösterisi yapacağını düşünmüyorum.
06:57Çünkü çok sıkışmış durumda.
06:59Yani içte bahsettiğimiz gibi seçimleri kaybetti.
07:02Çoğunluğu kaybetti.
07:03Dışarıda hürümüz duvarına tosladı.
07:06Çin'e yönelik ticaret savaşında da başarıya ulaşamıyor.
07:09Çünkü Çin hazırlıklıydı buna.
07:11Bir de diş gösterdi Çin.
07:12Yani sen benim özellikle gümrük vergileriyle beni sıkıştırırsan ben de sana senin ihtiyacın olan işte nadir elementleri satmam dedi.
07:21Daha sonra barıştılar.
07:22Geçen sene Busan'da Güney Kore'de olmuştu bu APEK zirvesi.
07:26E şimdi de Çin üçüncü kere e-sahitliği yapacak APE.
07:29Yani daha önce Pekin'de 2001 yılında.
07:312001'de Şangay'da.
07:322014'te Pekin'de pardon.
07:34Üçüncü kez Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği Organizasyonu Çin'de düzenlenecek.
07:38Ben masada Çin'in daha güçlü olduğunu, Trump'ın daha güçsüz olduğunu düşünüyorum.
07:43O yüzden de bir haşmetli bir Trump göremeyeceğiz gibi geliyor bana.
07:47O zaman kazanan da muhtemelen Xi Jinping olabilir gibi bir değerlendirme alacağım herhalde değil mi?
07:55Son soru.
07:56Olabilir evet.
07:56Tabii Çin'in de önünde zorluklar var.
07:59Bahsettiğim gibi ekonomisinde burada pandemi çok uzun sürmüştü Kaan Bey.
08:04Yani ben 2018'de geldim Çin'e.
08:062020 yılında 2023 yılına kadar kapanmalar gerçekleşti.
08:11Ukrayna Savaşı etkiledi.
08:12İsrail'in saldırganlığı etkiledi.
08:15Kızıldeniz'in, Hürmüz'ün kapatılması Çin'i etkiledi.
08:18Çin'in de zorlukları var ama ben daha yakın görüyorum.
08:21Yani şu an daha avantajlı olan, daha derinden ilerleyen.
08:25Bir de ülkelerin iç işlerine karışmıyor Çin.
08:27Yani Çin'le ilgili her şeyi söyleyebilirsiniz ama dış politikada iç işlerine karışma.
08:32Amerika gibi bir askeri hegemonya peşinde koşma.
08:35En azından şu an gelecekte ne olur göreceğiz.
08:37Bir prensibi var.
08:39Doğal olarak da bence Xi Jinping masada daha masa kurulmadan şu an kazanan görünüyor.
08:46İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar

Önerilen