• 15 dakika önce
TikTok'ta sanal yayıncılar, bu kez dini değerleri kullanarak bağış toplamaya başladı. Canlı yayınlarda oluşturulan sanal Kâbe'nin etrafında, jeton gönderen izleyicilerin isimlerini taşıyan animasyon karakterleriyle sanal tavaf yaptırılıyor. Gönderilen jeton miktarına göre zemzem ikramı ve şeytan taşlama gibi efektler devreye giriyor. Yazılımların 750 TL'den başlayan fiyatlarla satıldığı belirtilirken, yayınlardaki para trafiğinin kara para aklama amacıyla kullanılıp kullanılmadığı da tartışılıyor. Dini değerlerin kazanç aracına dönüştürülmesi ve denetim eksikliği tepki çekiyor. Detayları CNN TÜRK Muhabiri Ceren Meriç anlattı.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Öncelikle çok tepki çektiğini söyleyebiliriz ama sanal medyadaki kontrolsüzlük artık öyle bir noktaya geldi ki bir önceki örneği geride bırakıyor
00:09her yeni örnek diyebiliriz ama burada çok daha farklı çok daha hassas bir konu var çünkü dini değerlerimiz.
00:15Şimdi şöyle grafiklerimiz var oradan da aktaracağız ama şöyle hemen yanda da görüntüyü görebiliyoruz.
00:21Çünkü baktığımızda aşama aşama bu yayınlarda da oldukça fazla katılımcı olduğunu da söyleyebiliriz elbette.
00:28Şimdi önce sanal bir kabe kuruluyor tabi bu bir platformlarda bu yazılımların satıldığını da söyleyeceğiz.
00:35Bir animasyon değil mi sonuçta?
00:37Bir animasyon yayına katılan kişiler yine elbette buradaki amaç para kazanmak ticaret ve bunlar da yine tiktokta olduğu için de
00:45jetonla yapılıyor.
00:47Ve bakın burada isimler var o isimler yayına katılan kişiler ama kendi isimlerini burada görünür olabilmesi için de elbette jeton
00:54almaları gerekiyor.
00:55O jetonlar karşılığında da çeşitli burada işte tabafla.
01:01Buradaki animasyondaki karakterler yürüyen karakterlere baktığımızda isimler.
01:06Her biri katılımcıların.
01:07Ödenen miktarlar falan gibi görünüyor herhalde.
01:08Ödenen miktarlar gibi görünüyor.
01:10Şöyle şunu da söyleyelim.
01:11Bakın burada aşamalarını yazıyoruz.
01:14Bir o jetonların karşılığı vardı.
01:15O görsele gelirsek o grafiği gösterirsek aslında her birinin de karşılığı var.
01:21Mesela bir ila dört jeton aldığımızda dijital zemzem ikramı efekt ediyor.
01:26Tıpkı o Kabe gibi o zemzemin yine aynı şekilde efektini de görebiliyoruz orada.
01:33Yine jetonu daha fazla alanlar tabi bu zemzem ikramını orada aldığında yayında kalmaya devam ediyor.
01:40Yayıncı sayısı artıyor.
01:42Katılımcı sayısı artıyor.
01:43Ve 30 ila 99 jeton alırsa da eğer tabi daha fazla bir meblağ oluyor haliyle.
01:49İşte şeytan taşlama animasyonu 100 jeton ve üzerinde de özel destek mesajları.
01:55Orada da şöyle mesajları görüyoruz.
01:57Ben dün bayağı inceledim.
01:58İşte Allah kabul etsin deniyor mesela.
02:01Ve ilk beş kişiye girerse de orada da yine özel mesajlar işte tebrikler Allah kabul etsin mesajları gibi birçok kişi
02:12bu yayına katılan kişiler o ilk beş kişi arasına girmeye çalışıyor.
02:15Haliyle hem yayında çok fazla kalıyor hem çok fazla jeton almaya devam ediyor.
02:20Yine dediğimiz gibi şöyle Kabe'yi de tekrar gösterelim.
02:25Bakın orada işte gül hediyeleri var.
02:29Burada görüyoruz yine zemzem suyu efekti var.
02:34Yine birçok kişi bunların hepsi katılımcı.
02:36Bunların hepsi kendi isimlerini burada görüyorlar.
02:40İşte atıyorum Ayşe tavafı tamamladı diyor.
02:43Ve bunu gördüğünde de o yayında kalmaya dediğimiz gibi devam ediyor.
02:48Yani aslında o dini duygular, ibadetlerimiz kullanılarak TikTok'ta dediğimiz gibi her geçen gün baktığımızda bu örnekleri görebiliyoruz.
02:58Bir öncekini aratabiliyor dediğimiz gibi.
03:00Yerence bir virgül koyalım.
03:02Değerli konuğumuzda yayınımızda ilahiyatçı yazar Sayın Lütfü Özşahin.
03:07Sayın Özşahin hoş geldiniz.
03:09Hoş bulduk.
03:10Teşekkür ediyorum.
03:11Tabii ben aynı zamanda dinler tarihçisiyim yani.
03:15Değil mi?
03:16Peki.
03:16Sayın Özşahin şimdi bu haberimizi nasıl değerlendirebiliriz?
03:22Şöyle mi diyeceğiz artık?
03:25Sizin hacca gitmenize gerek yok.
03:27Biz Mekke'yi ayağınıza evinize getirdik mi diyeceğiz?
03:30Böyle bir ahlaksızlık olabilir mi?
03:33Yok tabii yani İslam'a göre sanal bir ibadet olmaz.
03:38Yani ibadetlerde amaç kesinlikle bir insanın bizzat sözüyle, ruhuyla, bedeniyle tabii katılmasıdır.
03:47Yani sanal bir şekilde ibadet yaptırılarak insanlardan para talep etmek.
03:54Bu dini sömürü aygıtı olarak kullanmak demektir.
03:59Yani dini araçlaştırmak demektir.
04:02Günümüzde zaten en büyük problemler bezilen birisi odur.
04:06Din sömürüsü.
04:07Bu tarih boyunca hep böyle olmuştur.
04:09Yani insanları Allah'ı alet ederek, İslam'ı, Kur'an'ı alet ederek insanların, insanları soymak, insanları uyuşturmak, insanları din
04:22üzerinden tahakküm altına alarak onların işte paralarına almak ve onların koyulmak ve tarih boyunca bu hep böyle oldu.
04:32Bugün de bu din simsarları işte bu ibadetleri bile parayla satışa çıkardılar.
04:38Biliyorsunuz Kur'an-ı Kerim'de şeytan sizi Allah'la aldatması şeklinde ayet vardır.
04:47Bunlar da yani hiç kusura bakmasın bunların hepsi şeytanın çocukları ve insanları Allah'la kandırıyorlar.
04:54İnsanları Kur'an'la, Hazreti Peygamber'le kandırıyorlar.
04:59Dolayısıyla bu iş hakikaten çığırından çıktı.
05:02Ama işte dijital kıyamet diye bir kavram var.
05:06Yani işte herkesin herkesi izlediği panoptikon veyahut da omnioptikon bir dünyaya geçtik.
05:13Herkesin herkesi izlediği azınlıkların çoğunluğu, çoğunluğun artık azınlığı izlediği.
05:19Jeremy Benton bunu belirtmişti.
05:21Bugün böyleyiz.
05:23Hücrelerimize kadar, her şeyimize kadar bu sanal dijital medya hakim olmaya başladı.
05:28Buna dijital kıyamet falan da diyebilirsiniz.
05:32Dijital kıyamet.
05:33İşte görüyorsunuz bunu.
05:35Dolayısıyla dini bunları da bu dijitallik üzerinden satışa, pazarlamaya çıkardılar.
05:42Sayın Özşahin, şimdi Kabe animasyonuyla böyle bir yayın yapmak, evet büyük bir ahlaksızlık ama bir de şu işin enteresan tarafı
05:56değil mi?
05:57Buraya katılanlar, para gönderenler, gül gönderenler, zemzem suyu satın alanlar vs.
06:03Bu insanlar da umarım ibadetlerini hakikaten yaptıklarını düşünmüyorlardır bu sanal ortamda.
06:11İnşallah öyledir ama artık günümüzde yani gerçekten öyle oluyor.
06:16Maalesef yani bu din bir şeye din sosu yerdiğimiz kadar çok serbat oluyor.
06:20Fakat şunu söyleyebilirim size, şunu söyleyebilirim.
06:25Eğer eğitim amaçlı olarak kullanılmasında sakınca yoktur yani.
06:30Eğitim amaçlı olarak kullanılmasında bir sakınca yoktur.
06:33Bir şeyi eğitim amaçlı olarak kullanabilirsiniz.
06:37Orada bir problem yoktur.
06:39Eğitiniz önemli ama bunu bir satışa döndürdüğünüz zaman, bu işi bir pazarlamaya döndüğünüz zaman iş artık çığırından çıkmış demektir.
06:49Bu dini bir sömürüye girer.
06:53Yani dini araç sallaştırmaya girer.
06:55Dediğim gibi yani din, tarih boyunca her anlamda kullanılıyor.
06:59Her anlamda insanların sömürmek için bir aygıt olarak, bir araç olarak kullanılıyor.
07:07Yoksa burada amaç insanlar eğitmek olsa değil mi?
07:10Yani sanal medyada veya sanal medyada eğitici olarak işte hac nasıl yapılabilir?
07:16Efendim, ibadetler nasıl yapılabilir?
07:18Eğitim programlarında filan bir şey yoktur.
07:24Beis yoktur onun, evet.
07:27Evet, beis yoktur.
07:28Yani siz kalemi, yani İslam şeye karşı değildir.
07:33Siz kalemi yazmak için de kullanırsanız, Allah korusun adamın gözüne de batırabilirsiniz.
07:38Değil mi?
07:39Tabii, tabii, tabii.
07:41Adamı saflarsınız, isterseniz ekmek kesersiniz.
07:45Dolayısıyla İslam, Kur'an aracın bizatihi kendisine karşı değildir.
07:50Yani İslam, siz onu hangi niyette kullanıyorsunuz?
07:56Yani dini siz çıkarlarınız için, amacınız için, makamınız için, mevkiniz için, şehvetiniz için, kuvvet ve gücü için, şöhret için mi
08:08kullanıyorsunuz?
08:09Yoksa insanlara gerçekten tebliğ etmek, insanları iyiye yönlendirmek, adil yapmak, insanları zulüm karşısında teyakkuz haline geçirme,
08:21mazlumun yanında durmak, veyahut da işte insanlara yardım etme, insanları daha çok ahlaklı kılma, ihsan ve hisar sahibi yapma, sevecen
08:31yapma değil mi?
08:32Yani bu anlamda mı bunu anlatıyorsunuz yoksa kendi çıkarlarınız için mi?
08:38Mesele burada düğümleniyor yani.
08:41Peki hocam.
08:43Dinin rant aracı olarak kullanılmasına kesin tepki göstermeliyiz.
08:49Esas çizgi budur yani.
08:51Peki. Çok teşekkür ederim Sayın Öz Şahin.
08:53Sevgili Ceren, sanal medyanın, dijital ortamın bu kara para aklama noktasında da geldiği nokta çok dikkat çekecek.
09:01Bir de bir gün de söyleyeyim size.
09:03Buyurun hocam.
09:03Bir gün de söyleyeyim.
09:04Yani devletlerin şuna çok dikkat etmesi lazım bizim devletimizin de.
09:09Artık değerleri medya aktarmaya başladı.
09:13Yani artık eğitim, meğitim, milli eğitim falan artık devreye çıktı.
09:17Çok uluslu şirketlerin, çoşların kontrolünde olan medya araçları artık değerleri onlar aktarıyor.
09:25Dolayısıyla çocuklarımıza, insanlarımıza artık hakim olamıyorsunuz.
09:30Yani sadece söylüyorsunuz ama ev aktarımında maalesef onlar devrede.
09:36Peki.
09:36Ebeveynlere çok önemli görev düşüyor.
09:39Çok dikkatli olmaları lazım.
09:40Sevgili Ceren, buyurun.
09:42Evet Tunç, aslında bir tarafta dini değerlerin nasıl oyunlaştırdığını görüyoruz.
09:47Diğer tarafta da bir ihtimal daha var.
09:49O da kara para aklamanın çeşitli aşamaları.
09:52Çünkü bu aslında yayınlar, canlı yayınların entegre edilen sanal tavaf yazılımları çeşitli forumlarda ücretli olarak satılıyor.
10:01750 TL'den başlayan fiyatları var.
10:05Peki sonrasında ne oluyor?
10:06Dediğimiz gibi işte yerleştirme, katlandırma ve bütünleştirme.
10:11Bunlar da şu anlama geliyor.
10:12Yani o yazılımı alan kişiler, bu her ne kadar bir oyun gibi düşünülse de, dediğimiz gibi sürekli bu değişiyor.
10:20Slime ile başlıyor ama temelde ortak nokta ne?
10:23Para kazanmak.
10:24İşte o para kazanmanın da çeşitli yöntemleri var.
10:28Onlardan bir tanesi de bu yayınları açmak elbette.
10:31Bu yayınların o kodları dediğimiz gibi forumlarda satılıyor.
10:34O yazılımları alanlar, farklı içerikli canlı yayınlar açmaya devam ediyorlar.
10:40Bunun sonu nereye gidecek onu bilmiyoruz ama kara para aklama işlemi.
10:45Yani nereden geldiği belli olmayan o paralar burada yayınlarda aktarılıyor.
10:51Sonra da hesaplarına yatırılıyor kişilerin.
10:54Yani o para sanki normal doğal yoldan kazanılan bir para gibi görünebiliyor.
11:00Tabii bununla alakalı da bu ihtimaller de var.
11:03Bununla ilgili biliyoruz operasyonlar da yapılıyor kara parayla ilgili.
11:06Bu da bir ihtimal.
11:07Ancak burada tabii sorulacak olan soru şu.
11:09Burada denetlemeler nasıl yapılmalı?
11:13Bu işin sonu nereye gidecek?
11:15Daha hangi yayınları göreceğiz?
11:17Daha hangi para akışlarını bu şekilde göreceğiz?
11:20Çünkü çok ciddi meblalardan bahsediyoruz.
11:23Sadece slime yayını bile öyleydi ki gördüğümüz gibi bu aşama her geçen gün...
11:28Başka bir seviyeye geliyor.
11:30Başka bir seviyeye geliyor.
11:31Bu özellikle bugün dile getirmek istedik.
11:33Altını çizmek istedik.
11:34Çünkü çok hassas bir konu olduğu için o sanal Kabe ve ona katılan...
11:39Bu arada katılımcı sayısının canlı yayına katılan kişilerin çok fazla olduğunu söyleyebiliriz.
11:43Daha önceki yayınımızda bir psikologumuzla da konuşmuştuk.
11:46Tabii o ait hissetmek, adını görmek...
11:49Hani belki de bu...
11:50Ben de varım.
11:51Ben de varım demek ama sonrasında işte o hediyeleri aldıkça...
11:55Mesela burada ben çok değişik mesajlar gördüm.
11:57Dünden beri izliyorum.
11:58Çok ilginç mesajlar var.
12:00Allah kabul etsin.
12:01Allah bana da nasip etsin.
12:03Baya inanmışlar yani.
12:04İnanmış tam olarak orada evet ne yaşadığı çok ilginç, çok üzücü, çok dikkat çekici.

Önerilen