• 15 dakika önce
İstanbul'da beklenen büyük depreme ilişkin yeni bilimsel değerlendirmeler gündeme geldi. Alman yer bilimci Marco Bohnhoff, Marmara'da 7,6 büyüklüğünde deprem senaryosuna dikkat çekti. Türk uzmanlar ise küçük sarsıntıların tek başına büyük depremin habercisi olmadığını vurguladı. Detayları Jeofizik Mühendisi Ali İlker Bulut, CNN TÜRK'te anlattı;

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Şimdi bir kere bilmemiz gereken Bonhoff Marmara'da çalışıyor, uzun zamandır çalışıyor ve çeşitli böyle senaryolar önümüze koyuyor.
00:08Çünkü alınan verinin bir şekilde bir senaryoya dönüştürülmesi lazım.
00:13Çünkü aletsel dönemde yani bizim aletle ölçebildiğimiz dönemde Marmara Denizi içinde yaşanmış büyük bir deprem yok.
00:19Dolayısıyla tüm çalışmalar paleosismik yani jeoloji bazlı alınan numuneler ve tarihi kayıtların birleştirilmesi esasına kabaca dayanan bir sistemle işliyor.
00:30Bundan sonraki yani 1900'lü yıllardan sonra aletlerin keşfedilmesiyle yani jeofizinin içine girmesiyle alınan katalog değerlerin bunlarla birleştirilmesi ve karşılaştırılması
00:40şeklinde yürüyen bir sistem var.
00:42Dolayısıyla her 20 yılda bir, her 10 yılda bir, her 5 yılda bir değişen verilerle birlikte yeni bir yaklaşım, yeni
00:49bir yorum içine girmek zorunda kalıyor.
00:51Çünkü büyük bir deprem henüz aletsel dönemde, alanda gerçekleşmedi.
00:55Birinci konumuz bu.
00:56Yani olağanüstü bir süreç aslında hocanın yaptığı işte mevcut değil.
01:02Yani bizi endişeye düşürecek olağanüstü bir süreç mevcut değil.
01:05Burada hocamız şunu söylüyor.
01:06Bir yaklaşımımız var biliyorsunuz bizim adalar fayımız işte göstermemiz gerekirse kalemimizi de alalım.
01:14İzmit depremiyle kırılan bir alanımız mevcut.
01:17Sonra adalar fayımız başlıyor.
01:20Kumburgaz fayımız avcılar ve kumburgaz fayımız diye şuraya kadar veriyor.
01:24Ganos segmentimiz yine 1912'de kırılan yer.
01:291999'da kırılan alanımız ve burada bir sismik boşluğumuz mevcut.
01:33Biz o zamandan beri bu alanda bu çalışmaları sürekli yapıyor ve aletlerle kayıt alıyoruz olan bütün depremleri.
01:40Sismik boşluktan kastınız nedir?
01:41İzleyicimiz daha iyi anlasın.
01:42Büyük deprem üretme ihtimali olan alanlara biz sismik boşluk diyoruz.
01:47Yani tarihsel dönemde bu alanda büyük bir deprem gerçekleşmiş, tekrarlamış ve biz bu tekrarlama sürecine kısmen hakimiz.
01:55Yani 250 yıllık, 300 yıllık periyotlardan bahsediyoruz biliyorsunuz bu alan için.
01:58Ve dolayısıyla burası bizim için sismik boşluk, büyük deprem üretebilecek alan diye geçiyor.
02:04Şimdi burada en son Ağustos ayında hatırlayacağınız bir deprem kümelenmesi oldu.
02:09Adalar fayı üzerinde gerçekleşen bir süreçti.
02:12150-160 tane küçük parça parça böyle depremler gerçekleşti.
02:16İşte hoca bunun üzerine bir yayın yaptı.
02:19Dedi ki burada acaba tek parça bir fay değil de bu fayın yanal parçaları da olabilir mi?
02:24Çünkü bu dağılımlar bize bunu gösteriyor diye.
02:27Bu bir yaklaşım olabilir, olabilitesi var.
02:31Bizim zaten öngörümüz 7.2-7.4'tü burada senaryo deprem.
02:35Olası parçanın tek kırılması ya da birbirini tetikleyer halde kırılması durumunda.
02:40Hocanın ifadesiyle bunun yan ikinci faylarda varsa yani ana faya bağlantılı.
02:45Bunun altında üstünde kızcal damarlarda var.
02:48Ben öyle görüyorum işte katalog depremlere de baktığımda ve dağılıma baktığımda.
02:52Bunu görüyorum ifadesi üzerine işte 7.6'ya kadar çıkabilecek kılcal damarlarının da işin içine girdiğinde bir deprem üretebilir ifadesi
03:00var.
03:00Aslında depremin böyle alınmasını da çok üzülerek buluyorum.
03:04Çünkü aslında deprem birçok yararı da olan bir hareketlilik biliyorsunuz.
03:08Petrolün bulunmasından doğal kaynakların keşfene kadar hepsi aslında depremler sayesinde.
03:13Ancak bizim tercih ve tutumlarımız bizi işte depremden korkar hale dönüştürüyor maalesef.
03:18Özülerek ifade etmem gerekti belki konu dışarı.
03:21Şimdi biz güzergah belirtiyordunuz.
03:25Tehlikeli olan noktalar demiştik.
03:28Hakikaten 7.6'ya kadar bir depremin olasılığı yakın zamanda mümkün mü?
03:33Çünkü zaman zaman 7.6 işte geldi, geliyor, gelecek.
03:37Bir takım bilim insanlarının uyarı belki niteliğinde açıklamaları var ama vatandaş geriliyor bu defa.
03:43Şimdi bu çalışmaları zaten hocanın çalışmanın tamamını okuduğumuzda ana kelime de burada geçiyor.
03:50Yakın zamanda diyor bununla ilgili net bir bilgi söylemem ya da kısa bir vade vermem mümkün değil diyor.
03:56Yani bu aslında bir katalog çalışma ve normal işleyici içinde, bilimsel işleyici içinde yapılan sürekli çalışmalardan biri.
04:03Dolayısıyla böyle bir özel durum yok.
04:05Bizim için özel durumu sadece alanın bunu da üretebileceği senaryosunu kafamızın bir yerine alıp bu bilimsel veriyi değerlendirip çalışmalarımızı bu
04:13ölçüde değerlendirmek.
04:14Zaten yeni yapılan tüm o kentsel dönüşüm çalışmaları, yeni yapılan inşaat çalışmalarımız, zemin eti çalışmalarımız tamamında biz zaten büyük bir
04:22deprem senaryosu üzerine tüm inşaat çalışmalarımızı gerçekleştiriyoruz.
04:26Dolayısıyla evet ilgi çekmesi, gündem edilmesi açısından güzel bir süreç ancak ekstra bir tehlikeden bahsetmiyor ya da bunun gerçekleşme olasılığı
04:36şudur diyebileceği bir süreç mevcut değil.
04:39Böyle bir tehlike olabilir çünkü kümelenmeler bunu da anlatabiliyor gibi bir çalışma.
04:44Bizim bunun üzerine yapılan çalışmalara yani yaklaşımlara baktığımızda bilimsel alanda dolayısıyla bizim için çok büyük değişiklikler ifade etmediğini,
04:52kümesel depremlerin her kümesel depremin sonrasında Marmara Denizi içinde büyük bir depremin gerçekleşmediğini,
04:59dolayısıyla 17 Ağustos ve 20 Ağustos arasında gerçekleşen kümelenmenin sonucunda da zaten kısa vadede böyle bir sürecin olmadığını gördük.
05:06Dolayısıyla biz çalışmalarımıza devam ediyoruz.
05:08Sıkıntımız ne?
05:09Marmara Denizi içinde, biz deniz içinde çalıştığımız için bu kadar çok bilimsel konuşma geçiyor.
05:15Karasal faylar da örneklemeyi, ne kadar zamanda bir deprem üretebildiğini bunları gözlemler yaparak görebiliyor ve takip edebiliyorum.
05:23Ancak Marmara Denizi içinde bir balçık, sedimenter bir balçık, bunun altında bir fay ve aletsel dönemde yani jeofizik aletlerle ölçebileceğim,
05:31matematiksel ve fiziksel verileri alabileceğim dönemde bir büyük deprem olmadığı için bu böyle bir polemik konusu haline dönüşüyor.
05:38O halde Romanya'da gerçekleşen 5,3'lük depreme bakalım. Romanya'daki deprem niye bizi etkiledi?
05:46Etkiledi derken aynı kuşak üzerindeyiz bir kere. Alp-i Marmara'ya kuşağı üzerindeyiz.
05:50Ya da niye istedik diyelim öyle.
05:52Yukarıda bir Avrasya sabit duran bir yapı var. Biz işte aşağıdan itiliyoruz. Nereden? Afrika'dan itiliyoruz.
06:00Baktığınızda Arap levhası itiyor, Afrika levhası altımıza dalıyor. Biz geliyoruz ve saat yönü tersine batıya doğru bir dönüş yapıyoruz ve
06:07genç bir kuşağız.
06:08Dolayısıyla sürekli depremlerle karşılaşıyoruz.
06:11Orada gerçekleşen deprem de aslında bize çok uzak bir alanda olmayan bir deprem ve derin bir deprem.
06:17Yani 130-140 kilometre gibi o bindirme alanlarının bizim depremlerimiz biliyorsunuz genelde sığ oluyor.
06:23İşte 15 kilometrelik, 20 kilometrelik, 10 kilometrelik derinliklerdeyken işte Antalya açıklarında olan depremler gibi ya da Ege Denizi içinde olan
06:32depremler gibi derin odaklı depremler bunlar.
06:34Çünkü birbirinin üstüne binen ya da birbirinin altına inen, üstüne çıkan tabakaların olduğu yerlerde gerçekleşen, bindirme kuşaklarında gerçekleşen depremlerden biri.
06:43Dolayısıyla sığ depremler biliyorsunuz hızlı ve geniş bir alanda hissediliyor.
06:48Derin depremler daha uzak noktalarda alınabiliyor belirli bir büyüklüğün üzerine çıktığında.
06:53Dolayısıyla hissedilmesi bununla ilgili.
06:54Normal diyorsunuz.
06:55Bire bir bizdeki herhangi bir depremi tetikleyecek ya da enerjisini eğer buysa yaklaşımımız.
07:01Evet.
07:01Şimdi bizim fayın bir noktasına böyle bir temas eder.
07:05Orada bir çatırdama olur mu?
07:08Korkumuz tabii bizim bu.
07:09Şimdi bunlar böyle çok ispatlanmış konular değiller.
07:12Genelde mesela Kuzey Anadolu fay attığı üzerinde işte Gölcük depreminden sonra Bolu depreminin olması gibi
07:18aynı kuşak ve aynı fay segmentleri üzerinde olan depremlerde büyük depremler ne ifade etmek istiyorum?
07:24Yedinin üstüne çıktığında bu tip enerji iletimlerin işte 6 Şubat depremini keza hatırlayın.
07:29Bizim ikinci yan kolun 9 saat sonra tetiklenmesi ve büyük deprem üretmesi gibi.
07:34Ancak birbirleriyle evet genel manada dünya üzerinde olan depremlerin hepsinin birbirleriyle etkili olabileceğini düşünebiliriz.
07:41Ama enerjiyi iletme konusunda ispatlanmış tüm verilerin aynı segmentler üzerinde yakın segmentler üzerinde ve büyük depremler sonrası olduğunu bildiğimiz için
07:49burada böyle bir beklentimiz yok.

Önerilen