00:00Şöyle Tunç Bey aslında kuantum bilgisayarları açıklarken evimizdeki ya da iş yerimizdeki bilgisayarların 1 ve 0 ile çalıştığını söylemek gerekiyor.
00:09Yani nedir 1 ve 0? Yani belli komutlarla bilgisayarlar çalışıyor.
00:15Biz onlara belli komutlar veriyoruz ve bizim verdiğimiz komutlara göre çalışıyor evimizdeki ve iş yerimizdeki bilgisayarlar.
00:22Ama kuantum bilgisayarlar çok karmaşık problemleri bile çözebilecek yeteneklere sahip.
00:27İçinde bulunan teknoloji çok daha gelişmiş bir teknoloji.
00:33Çok büyük problemleri stratejik olarak çözülemeyen, bugüne kadar çözülemeyen ve kırılamayan şifreleri bile kırabilecek seviyede bu karmaşık problemleri rahatlıkla çözebiliyor.
00:45Tabii burada farklı teknolojilerden yararlanıyor.
00:49Çok farklı teknolojileri bir araya getirip kullanıyor.
00:53O yüzden evimizdeki klasik bilgisayardan çok daha farklı bir teknoloji olarak düşünebiliriz.
01:01Peki haberde de az önce telaffuz ettik.
01:05Qubit, Qubit nedir? İzleyicilerimiz için en basit haliyle bir anlatır mısınız bize?
01:12Qubit, kuantum bilgisayarların kullandığı aslında kapasite.
01:17Buradaki kapasite şunu ifade ediyor.
01:20Özellikle Türkiye'nin geliştirdiği yerli teknoloji 54 Qubit çapında olacak.
01:26Şu an 54 Qubit çapında olacağı, hatta İsrail basınında bile yer buldu.
01:31Şu an İsrail'in bile kullandığı Qubit'ler 27 bandında ama sadece tek başına Qubit'le bu farkı anlatmak doğru
01:41olmaz.
01:42Burada yararlanılan teknoloji, stratejik olarak yararlanılan kaynaklar ve geliştirme teknolojisi anlamında bu durumu ele almak lazım.
01:52Aslında 54 Qubit burada bizim yerli ve milli teknolojiyi geliştirirken ciddi bir alan açıyor, bir araştırma alanı açıyor.
02:03Ve bu araştırma alanı içerisinde bu kuantum bilgisayarları geliştirirken çok farklı denklemleri bir araya getirme fırsatı sunuyor.
02:12Ve en önemlisi de burada aslında burayı şöyle okumak lazım.
02:16Bizim kendi aslında buradaki teknolojimizi geliştirme anlamına geliyor bu.
02:22Kendi teknolojimizi, kuantum teknolojimizi geliştirme fırsatı tanıyor.
02:27Ve bu kuantum teknolojisini geliştirirken de bize araştırma anlamında, ciddi anlamda büyük bir ekiple çalışma fırsatı sağlıyor.
02:37Stratejik olarak büyük problemlerin kendi özellikle bizim askeri sistemlerde, bölgesel olarak ciddi anlamda siber teknolojilerde öne geçmemizi sağlıyor.
02:50Özellikle şunu vurgulamak lazım.
02:53Artık günümüzde sadece silahla ya da sadece bunun işte bir kara savaşıyla bağdaştırmamak lazım günümüzdeki savaşı.
03:05Artık siber saldırılar biliyorsunuz birçok ve gündemimizde son günlerde de yaşıyoruz.
03:10Sibel saldırılar ya da buradaki teknolojik saldırılarda bizim öne geçirecek, stratejik olarak aslında bize katkı sağlayacak bir yatırımı aslında imza
03:23tutulmuş durumda.
03:24Sayın Özcan bize katkı sağlayacak, kazanım sağlayacak dediğiniz noktada İsrail ile kıyaslayarak örnekleyebilir misiniz?
03:32Şimdi bizim kuracağımız sistem 54 kübit, İsrail'inki ise sizin de az önce söylediğiniz gibi 20-27 kübit.
03:40Şimdi arada ciddi bir fark var.
03:42Peki bu farkı hangi gelişmelerle, hangi kazançlarla doldurabiliriz?
03:47Tabii aslında en başta ifade ettiğim gibi kübit, burada kübit sayısı diğerinden üstün olduğunduğu anlamına gelmiyor.
03:56Burada yerli teknolojilerin hızlı bir şekilde buraya entegre olması, uyum sağlaması ve bizim araştırma kapasitemizin aslında yüksek...
04:10Tek başına kübitle sadece bu durumu açıklamak doğru olmaz.
04:20Biz burada araştırma kapasitemizin daha yüksek olduğu ve buradaki geliştirme sahamızın daha yüksek olduğu anlamına geliyor.
04:29Ve bu kuantum bilgisayarlar özellikle bu şifreleme teknolojilerinde yapay zekadan, veri biliminden yararlanıyor.
04:38Ve çok daha geniş bir kapasiteyle bu yapay zeka ve veri biliminden yararlanacağımız anlamına geliyor bu.
04:46Ama tabii ki İsrail bu teknolojiyi daha uzun süredir kullanıyor.
04:51O yüzden daha net bir şekilde onun önünde olduğu anlamına gelmiyor.
04:57Ama bizim için ciddi bir kapasite alanı sunuyor.
05:01Biz burada araştırma ve geliştirme faaliyetlerimizi çok daha geniş kapsamlı yapacağımız anlamına geliyor 54 kübit.
05:10Ve en önemlisi de yerli teknolojileri buraya entegre ettiğimizde bu kuantum bilgisayarlar bize uzun vadede özellikle siber teknolojilerde, dijital teknolojilerde,
05:23askeri, savaş stratejilerinde bile çok büyük avantaj sağlayabilecek bir konuma gelecek.
05:29Çünkü kırılamayan şifrelerin kırılması, güvenlik sistemlerine erişimde özellikle bizim siber güvenliğimizin ciddi anlamda artırılması anlamına geliyor bu.
05:41Çünkü bu araştırma kapasite geliştirme alanının yükselmesi siber güvenlik alanında da bizim alanımızın genişlemesi anlamına geliyor.
05:51En büyük kazanım ve en büyük fırsat olarak ben burada 54 kübiti araştırma ve kapasite alanımızın geniş olması olarak yorumluyorum.
06:00Burada da tabii ki bakanlığımız zaten özellikle bu alanda çalışacak ekipleri de ciddi bir araştırma ve geliştirme alanı sağlayacağını duyurdu.
06:12Bu yönden bakacak olursak şu an bizim araştırma geliştirme ve yerli teknoloji geliştirme anlamında çok ciddi bir kapasiteye sahip olduğumuzu
06:23rahatlıkla söyleyebiliriz.
06:24Şimdi bu söylediklerinizden İsrail basınının bizim bu projemizle ilgili Türk canavarı başlığını atması, manşetini atması çok doğal o halde.
06:35Tabii ki çok doğal.
06:37Çünkü bugüne kadar kuantum bilgisayarlarda İsrail aslında bu teknolojiyi yönetiyordu ve bu teknolojiye hakimdi.
06:45Kendi sistemlerinin korumasını da bu teknolojilerle sağlıyordu.
06:49Şimdi İsrail'e ait güvenlik sistemlerinin, şifrelerinin kırılabileceği ihtimali bile biliyorsunuz İsrail basınında bu geniş yankı bulmasının temelinde bu var
07:00aslında.
07:01Çünkü bu bize ait bir teknoloji olacak.
07:04Hem bizim siber güvenliğimiz anlamında ciddi katkıları olacak hem de özellikle İsrail'e ait bizim de buradaki şifrelemelerle alakalı yapacağımız
07:14çalışmaları belki uzun vadede bu şifrelerin kırılabileceği ihtimali konuşuluyor.
07:19Bu teknolojiyle birlikte.
07:21Bu da tabii ki doğal olarak İsrail'i ve İsrail basınında oldukça rahatsız etmiş durumda.
07:27Biz burada en önemlisi yerli teknolojiyi geliştirme alanı sağlamış oluyoruz.
07:33Bence asıl burada üzerinde durulması gereken konu bu.
07:38Yapay zeka ve veri bilimiyle de bunu desteklediğimizde siber güvenliğimizin,
07:42işte günümüzdeki özellikle siber saldırıları da baz alacak olursak bizim tüm kurumlarımızla birlikte bu dünyada, dijital dünyada korumamızı sağlayacak çok
07:54önemli bir teknolojiyi geliştirmiş ve geliştirmeye başlamış bulunuyoruz diyebiliriz aslında.
07:59Sayın Özcan son olarak yine az önceki İsrail gazetesinin haberinde şöyle bir alt başlık da var.
08:06Diyor ki İsrail'in sakladığı sır tehlikede.
08:09Şimdi bir bilgisayar başka bir ülkenin sırlarını nasıl tehlikeye atar diyerek böyle görevimiz tehlike tadında bir açıklama istiyorum sizden.
08:19Evet şimdi aslında şöyle Tunç Bey, burada bu bilgisayarlarda biliyorsunuz şifreler ya da güvenlik sistemleri belli koruma kalkanlarıyla şifreleniyor.
08:31Ve şifreleme mantığı bizim bildiğimiz o klasik parola girdiğimiz ya da iki faktörlü kimlik doğrulaması oluşturuyoruz biliyorsunuz hesaplarımıza girerken.
08:40Bunlar gibi klasik bir şifreleme yöntemiyle korunmuyor bunlar.
08:44Çok daha gelişmiş sistemlerle işte kuantum bilgisayar dediğimiz normal bilgisayarların komutlarıyla çalışmayan bu bilgisayarlarda bu şifreler tutuluyor.
08:55Ve biz bu teknolojiyi kuantum teknolojisini hayata geçirdiğimizde bu kuantum bilgisayarının bu şifrelerden oluşan koruma kalkanını işte kodlamalarla burada özellikle
09:09yapay zekadan da faydalanarak...
09:12Bu rahat bir şekilde kırabileceğini düşünüyoruz.
09:16Bu güvenlik kalkanını kolaylıkla...
09:20...ve klasik şifreleme mantığının dışında düşünmesini istiyorum buradan bizi dinleyen izleyicilerimizin de.
09:27Bu tamamen çok boyutlu şifrelenmiş, klasik bir komutla çözülemeyecek.
09:34Sadece kuantum bilgisayarı dediğimiz çok karmaşık problemleri çözen bilgisayarların aslında çözebileceği ve kırabileceği sistemler...
09:44Peki.
09:44...özellikle de bu askeri güvenlik sistemlerini burada tutuyorlar.
09:47Peki.
09:48Sayın Emre Özcan çok teşekkür ederiz.
09:53İzlediğiniz için teşekkür ederim.
09:53Bir sonraki videoda görüşmek üzere.
09:55Bir sonraki videoda görüşmek üzere.
09:56Bir sonraki videoda görüşmek üzere.
09:56İzlediğiniz için teşekkür ederim.