00:00Today, we're going to be on Pasko.
00:01We're going to be on the pressure of the gifts.
00:05But don't worry, mga RSP.
00:07Because today, we're going to be on how to make a budget for Christmas gifts.
00:14And for everything else, we're going to be on Pasko.
00:18And we're going to be on Pasko for the financial advisor, Rhea Ricca-Franca.
00:24Good morning and welcome back to Rising Chai, Philippines.
00:26Ms. Rhea.
00:27Good morning, Sir Joshua.
00:28And from Fifi, magandang umaga.
00:30Magandang umaga, Rise and Shine.
00:32Rhea, how do we make sure that we're not going to overspend this Christmas season?
00:37Napakagandang question kasi December na po, no?
00:39Yes.
00:40And the first thing that we need to consider is yung budget.
00:43Yun.
00:44So, syempre, mahirap mag-spend kung wala tayong i-spend, di ba?
00:48Pangalawa is to make sure that we track our expenses.
00:52Hindi yung natuwa ka, ay, I'll give this to my friend, to ganyan.
00:56Then, track natin yung expenses, and then, lista tayo, who are we going to give the gifts to?
01:01Pero pinangarap ko yun, eh.
01:03Yung kuha ka rin ng kuha.
01:04Hindi ka na titingin.
01:05Oo, hindi ka na titingin sa precious, sa track price.
01:08Ay, ang laki pa rin ng ginastis ko.
01:10So, kailangan may listahan, nung pangalan ng mga taong pagbibigyan natin, and then, how much yung budget natin for them.
01:16Kasi, di ba, may total amount of budget tayo, eh.
01:19Tapos, ibibreak down natin, how much for this person, how much for this person.
01:23I think, one of the challenges is that, paano pag sobrang tight yung budget,
01:28minsan, ang iniisip kasi natin, it has to be expensive, para maparamdam na mahalaga yung isang tao.
01:33O, man, daripag people pleaser ka, yung pangako, kailangan ganito ka magbibigyan ko sa kanya.
01:38Hindi pwedeng ganito lang, kasi baka di matuwa.
01:41Oo, true.
01:41Pero dahil practical na tayo ngayon, given the situation that we have,
01:45maganda na maiparamdam pa rin natin, nang hindi nasasaktan masyado yung ating bulsa.
01:50So, what we can consider is affordable, but meaningful, and even practical gifts.
01:56Ako po, I actually like receiving mga toiletries.
01:59Kasi, non-perishable, at magagamit sa bahay.
02:02Very practical.
02:04Kahit yung minsan, yung malalaking dishwashing liquid na galon-galon,
02:07akala ng iba na parang, ay, ano to, parang napaka-simple.
02:12Pero, very useful kasi siya.
02:15Yes, not until gamitin mo, doon mo marirealize.
02:17Exactly.
02:18Buti mo lang, na-regaluhan ako ng ganito.
02:19Yes, pag na-ubusan, ay, may isang galon pa pa.
02:22Kahit raga mga tao, mga user tayo.
02:23Yes.
02:25Pero kasi, ito yung dilemma, Ms. Ria, na minsan, pagkala nabawa, namimili ng regalo,
02:30tapos, paano may iwasan yung tipong, nabili mo na itong regalo nito,
02:33tapos, biglang makikita mo sa isang lugar,
02:36ay, meron pala mas murang ganito dito, parang ganon.
02:39So, paano may iwasan yung mga ganong, yung ganong impulsive decisions?
02:43Yes.
02:43So, we have to plan when to buy.
02:46Diba, lalo po right now, usong-uso yung double-digit sale.
02:49Okay.
02:50So, since maaga pa, December 2nd pa lang,
02:52so, may paparating na sale sa iba't-ibang platforms, even sa mga malls, eh.
02:56So, diba, may listahan na po tayo ng mga bibigyan,
03:00how much yung budget,
03:01and ano yung,
03:03sacheck natin kung sa mga online platforms,
03:07or sa mga malls or shops, magkano?
03:11No. Kasi, definitely, papasok yung sale, eh.
03:13Okay.
03:14So, you can actually buy in bulk,
03:16and pag-sale pa siya, mas mababa yung cost.
03:20To get the best offer.
03:22Yes, to get the best offer.
03:23Kasi, lang nang itataas ang demand sa mga bibigyan natin.
03:26Tataas din ang presyo.
03:27Totoo.
03:28Actually, ideally, we can buy ahead of time,
03:31na hindi December.
03:32Kaya lang, December na po kasi.
03:33So, itake advantage natin yung mga sale, ano po,
03:37and then yung buying in bulk.
03:38Pero, in the future, you can actually
03:40buy months before the holiday season.
03:44Para mas matipid.
03:45Ang problema kasi sa atin minsan,
03:47wala tayong disiplina.
03:49Yes.
03:49We do last minute shopping.
03:52Yes.
03:52Ayan.
03:54How do we make sure,
03:56now, we're not going to spend so much.
03:59Like, also, we should make sure
04:01we discipline ourselves.
04:03And, yung pinakamahalaga rito,
04:05yung,
04:06dahil na last minute shopping,
04:09nag-overspend tayo,
04:10yung temptation kasi,
04:12yun.
04:12Dahil busy tayo,
04:13we don't manage our time,
04:15ang daming constraints
04:16na pwedeng kaharapin.
04:18Lalo na may mga midnight sale, ano.
04:20So, yung ganyang,
04:21ay,
04:22so good sa ano,
04:24sa mall,
04:24tapos bagong sweldo.
04:26So, yun nga po,
04:27we have to go back to the basic,
04:29which is,
04:30balik lang sa listahan.
04:31Are we on track?
04:32Wait lang.
04:33Are we still in budget?
04:35Pag wala na,
04:36then we have to make adjustments.
04:38Kasi,
04:38one of the options that we have
04:40is to actually create
04:41our own gifts
04:42for our loved ones.
04:44Hindi naman kailangan na
04:45sobrang expensive, eh.
04:47Yung maalala nila na,
04:48ay,
04:49naalala ako ni, ano,
04:51di ba,
04:51ni Sir Joshua
04:52or ni Prof. Fifi.
04:53So,
04:54something like
04:54home-cooked meals
04:55or baked goodies.
04:56Di ba po?
05:00So,
05:01yung mga even,
05:02actually,
05:02simple note,
05:03tapos small item,
05:04I think it's really
05:05the thought that counts, eh.
05:06Okay.
05:07No?
05:07So,
05:08minsan,
05:08kasi we complicate things
05:09that it has to be bongga,
05:11it has to be magarbo.
05:12But the simple thought of
05:14you remembering someone
05:15na,
05:15ay,
05:16special ako for,
05:17ano,
05:17for Sir Josh.
05:18Kahit maliit na note
05:19and then small item
05:20like keychain
05:21or like yung,
05:23di ba yung may mga
05:24maliliit na flashlight?
05:25Kasi, di ba,
05:26it's simple but useful gifts,
05:28no?
05:28Okay.
05:29So,
05:29it doesn't have to be
05:30letters.
05:31Bakit hindi natin ibalik yan?
05:32Yes.
05:33Yung mga cards,
05:34gano'n,
05:34yung mga Christmas cards lang.
05:36Oh,
05:36may mga ilaw pa nga, eh.
05:38May kanta pa.
05:40Di ba?
05:41Simple things.
05:42Di ba?
05:42Merry Christmas.
05:43Anong year yan?
05:44Ay,
05:45secret.
05:46Maghalataan.
05:47Maghalataan yung edad.
05:48So,
05:48what you're saying is
05:48mas makakatipid
05:49pagka-balk.
05:50Yes.
05:51Pagka-balk
05:51or,
05:51balk yung bibilin
05:53mga pangregalo.
05:54Gifts, yes.
05:55Okay.
05:56So,
05:56kasi mayroon kasing
05:57ibang minsan na,
05:58ay,
05:58parang kailangan.
05:58Have to be different,
05:59no?
05:59E,
05:59maano kung pagkain
06:00ang gusto ng irigalo?
06:02Pwede rin po siya.
06:04Okay.
06:04So,
06:05if in-
06:05Anong advance booking
06:06ng food?
06:07Yes,
06:08pwede,
06:08di ba?
06:08If you have,
06:09like,
06:09friends.
06:10Lalo ngayon na,
06:10ano,
06:11di ba?
06:11Lalo ngayon na,
06:12alam natin yung economy,
06:14no?
06:14May mga small businesses.
06:15Yung mga friends
06:16natin,
06:17pwede dito tayo kumuha.
06:18And then,
06:19we,
06:19we order in advance,
06:21di ba?
06:21Tsaka,
06:22siguro,
06:22iwasan din yung,
06:23yung nga,
06:23yung spending beyond your means.
06:25Yes.
06:26Yung ipangutang yung
06:27ipangre-regalo.
06:28Yes,
06:28just to please,
06:29no?
06:29Oo.
06:30Baka,
06:30ikaw kasi yung,
06:31ano eh,
06:32ikaw kasi yung mahihirapan
06:33in the future.
06:34So,
06:34we have to understand
06:35na minsan,
06:36on the top of the list,
06:37we forget na dapat
06:38nandun din tayo.
06:39Yun.
06:39Ayun.
06:40Pero ako talagang
06:41ipre-pressure ko si Ice
06:42tsaka si Diane
06:43kasi sila yung mga bongga
06:44mag-regalo sa amin.
06:45Ayan.
06:46Pwedeng mag-request.
06:46Ayan.
06:46Kung nakikin si Diane
06:47kasi si Ice ngayon,
06:48we're expecting worth
06:492,000 pesos.
06:51Forgive.
06:52Or 3,000 na regalo.
06:54Ayan.
06:54What do you think?
06:55Is that a yes for you?
06:56Yes, I think.
06:57Diba?
06:57Sabay na po.
06:58Kailangan natin.
06:59Tayo yung mga
07:00nangangailangan dito.
07:02Tayo yung hindi
07:02mag-overspend.
07:03Yes.
07:03Kasi hindi pwede.
07:05Kailangan.
07:05Kailangan tayo.
07:06Si Diane
07:07tsaka si Ice,
07:07mga nakaluwag-luag.
07:08Wala pangangailangan
07:09yung mga kaibigan natin
07:12na dumpot
07:12na nang dumpot.
07:13Parang liyata
07:14mag-a-apply sa kaya
07:15advice mo.
07:16Sa amin ako
07:16mag-a-apply sa amin.
07:17Kaya kami dito nilagayin
07:19kaya maka-upsak
07:19ka na namin.
07:20Perfect.
07:21On that note,
07:22yes.
07:23Maraming salamat po,
07:24Miss Riyarica,
07:25Franca.
07:25Maraming kami
07:26natutunan
07:26sa binigay mo oras
07:28at kaalamang
07:28binahagi nyo
07:29sa aming
07:30ngayong araw.