00:00Mga bata pa rin ang karamihan sa mga nasusugatan dahil sa mga paputok.
00:05Ang sabi ng Health Department, dapat may batas para panagutin ang mga magulang ng ganyang mga bata.
00:13Nakatutok live si Oscar Rueda. Oscar!
00:20Yes Mel, patuloy ang nadadagdagan ang bilang ng mga nasusugatan dahil sa paputok.
00:26Anin na araw pa bago ang bagong taon.
00:30Ayon sa Department of Health, halos alim na po na ang naitatalang kaso ng fireworks-related injuries simula noong December 21.
00:41Karamihan sa mga naputokan, mga batang edad sampu hanggang labing apat na taong gulang.
00:47At ang karaniwang nakadali sa kanila, five star, kwitis, boga at triangulo.
00:54Although legal yung ibang paputok, pinaglalaroan pa rin ng bata.
00:58So yun ang mga karamihan injury natin.
01:01Ang paputok, legal man o iligal, bawal sa bata.
01:04Dapat yan ang humahawak yung adult lang.
01:07Kaya panukala niya.
01:08Baka dapat may penalty sa magulang.
01:12Kung may legislator na magpupush ng gano'n, parang child abuse kasi yun eh.
01:17Pinapaglaro mo ng paputok yung anak mo.
01:19Sa Jose Reyes Memorial Medical Center, puspusan na ang paghahanda ng mga doktor sa mga inaasaang mapuputokan kaugnay ng pagdiriwang ng bagong taon.
01:30Sa katunayan, mula noong December 21, may sampung pasyente na raw ang naisugod sa kanilang ospital kaugnay nito.
01:38Sa tala naman ng PNP, pinakamaraming na disgrasya ang mga paputok na five star, pikulo at pop-pop.
01:45Babala naman ang polis siya.
02:01Base rin sa monitoring ng DOH, tumaas daw ang bilang ng mga nagkakastroke o brain attack.
02:15Nagkita-kita pamilya o malungkot. All of those can increase your blood pressure.
02:19Yung pagkain din ng sobrang aalat, sobrang matataba. Yan, nakaka-trigger yan ng stroke event.
02:28Iingat din daw sa pagpaprank o pagsusurpresa, lalo na kung may edad na at may karamdaman pa ang susurpresahin.
02:36Mga nagsusurpresa, meron dyan mga pamilya sinusurpresa yung magulang nila. Sa tuwala, stroke or ano. So very important yung pagkontrol ng emosyon.
02:47Dapat din daw, kabisaduin ang mga sinyalis na baka may inaatake na ng stroke sa pamilya.
02:54Ang lagi lang namin sinasabi is yung fast na four cardinal signs ng stroke, yung facial asymmetry.
02:59Meaning to say, hindi pantay yung muka, nakangyuwe. Nakatabingin yung isang muka. Letter A is yung arm weakness. Medyo hindi niya maangat.
03:07Okay, hindi niya maangat. Letter S is speech. Yung speech naman, yung bubulol. Hindi niya masabi kung anong gusto niyang sabihin.
03:13And of course, pinaka-importance lahat yung letter T, yung time. Okay, so we only have golden period kasi ng stroke. Okay, so we have your 3 to 4.5 hours.
03:23Okay, so within that time, dapat mapunta agad yung pasyente sa isang stroke-ready hospital.
03:27Kaugnay nito, masusirin umunong binabantayan ng DOH ang mental health ng Pinoy na napagalamang apektado tuwing kabaskuhan.
03:37Sa katanayan, umabot na sa 451 cases ang natatanggap ng kanilang mental health hotline.
03:45Number one call, talagang depression, anxiety. Number two, love or relationship. Number three, family. And number four, loneliness.
03:53So ito yung top four na calls sa amin dun sa 1553 ng National Center for Mental Health. At nag-peak talaga on the 23rd.
04:06Samantala, Mel, mahalagang paalala ng DOH kung may mararamdaman sa katawan. Aba, huwag babaliwalain.
04:13Kung duda sa kalusugan, maiking magpacheck agad kesa lumalapa ang sitwasyon.
04:18Mel, maraming salamat, Oscar Oida.
