00:00Bugün Anneler Günü Almanya'ya bağlanacağız.
00:02Almanya'dan da Billi Fertt'en Sosyolog Cemil Şahinoz yayınımızda.
00:05Annelik sadece bir duygusal bağ değil.
00:07Avrupa'da tartışılan annelik kavramının aslında toplumsal ve ekonomik boyutları da ele alınıyor.
00:13Hemen notlarını aktarması için Cemil Bey'e bağlanalım.
00:19Evet, merhaba Kibra Hanım.
00:21Merhaba.
00:22Tabii anne meselesi sadece Anneler Günü ile sınırlı değil.
00:25Bu sorun modern toplumun genel olarak insan anlayışıyla ilgili bir mesele olduğunu düşünüyorum.
00:30Çünkü geleneksel toplumlarda annelik çoğu zaman hayatın doğal bir parçası olarak görülüyordu.
00:36Kadın denildiğinde annelik rolü çok merkezdeydi.
00:39Bugün ise özellikle Avrupa'da bireyselleşme çok güçlendi.
00:44Yani modern insan artık önce şu soruyu soruyor.
00:47Ben ne istiyorum, kariyerim ne olacak, özgürlüğüm ne olacak, hayat tarzım nasıl şekillenecek gibi sorular.
00:52Çocuk ise bazen bu planların içinde bir zenginlik olarak değil de bir yük olarak algılanabiliyor.
00:59Bu tabii ki biraz modern kapitalist sistemin de sonucu.
01:03Çünkü sistem sürekli üretken olmanı istiyor.
01:06Sürekli çalışmanı istiyor.
01:08Sürekli performans göstermeni istiyor.
01:11Bir çocuk ise zaman ister, sabır ister, fedakarlık ister.
01:15Ve modern ekonomi bu fedakarlığı üstelik çoğu zaman ödüllendirmiyor tam aksine.
01:21Özellikle kadınlara şu mesaj veriliyor sanki eğer kariyerine ara verirsen geride kalırsın.
01:27Bu yüzden belki birçok kadın kendisini annelik ile mesleki başarı arasında sıkışmış hissediyor.
01:35Tabii burada ekonomik kaygılarda devreye gidiyor.
01:39Dünyanın neresinde olursanız olun yaşam maliyetleri yükseliyor, yükseldi.
01:43İkira fiyatları yükseldi, kreş sorunu var, bakım maliyetleri var.
01:47Genç çiftler artık yani romantik olarak çocuk istemese bile ekonomik olarak korkuyorlar.
01:53Bu da bazen anlaşılır olabilir tabii ki.
01:55Bu çocuğa nasıl bir gelecek sunacağız sorusu da büyüyor belki de.
02:00Bu da doğum oranlarına yansıyor.
02:03Ama burada çok daha derin kültürel bir dönüşüm var diye düşünüyorum.
02:07Fransız filozof Jean-Paul Sartre insanı tamamen özgür bir varlık olarak tanımlıyordu.
02:12Yani modern Avrupa bu fikri çok güçlü şekilde içselleştirdi.
02:17Fakat sınırsız bireysel özgürlük fikri bazen insanı ilişkilerden de uzaklaştırabiliyor.
02:24Çünkü annelik fedakallık gerektirir.
02:27Bağımlı bir bebeğe yani yıllarca kendini adaman gerekiyor.
02:31Bu da tabii ki aşırı bireysel kültürle çatışabiliyor.
02:35Her doğan çocuk dünyaya yeni bir başlangıç getirir halbuki.
02:39Yeni bir umut getirir.
02:40Çocuk sadece aileye ait değil toplumun geleceğidir.
02:44Ve anne bir çocuk için yani bir nevi ilk öğretmendir.
02:48Her şeyini öncelikle anneden öğreniyor.
02:51Yani toplumun karakteri aslında çoğu zaman ailede şekillenmiş oluyor.
02:55Dolayısıyla annelik sadece biyolojik bir süreç değil.
02:58Toplumun geleceğini taşıyan en temel kurumlardan biridir.
03:03Peygamber Efendimiz de Hz. Mama sallallahu aleyhi ve sellem sözü çok çarpıcıdır.
03:07Hani cennet annelerin ayakları altındadır der.
03:10Yani İslam genelliğinde anneliğin değeri son derece yüksektir.
03:14Ama evet yani modern toplum bunu bazen sadece ekonomik hesaplara indiriyor.
03:20Bugün Avrupa'nın yaşadığı demokratik krizde bunu gösteriyor.
03:24Ya yaşanan nüfus artıyor.
03:26Doğum oranları düşüyor demin bahsettim.
03:28Bakım sistemi zorlanıyor.
03:30Emeklilik sistemi baskı altında birçok Avrupa ülkesinde.
03:35Yani anneliğin değersizleşmesi sadece bireysel bir mesele değil.
03:39Toplumsal sonuçlar da doğuruyor.
03:41Ama şunu da tabii dürüstçe söylemek gerekir.
03:44Geçmişte annelik bazen romantize edilirken annelerin yükü görünmez hale geliyordu.
03:49Yani kadınlar çok yoruluyordu.
03:51Emekleri yeterince takdir edilmiyordu.
03:55Sorun burada işte özgürlük değil.
03:57Sorun anneliğin değersizleştirilmesi.
03:59Yani ikisinin dengeli yürütülmesi gerekiyor.
04:02Bir toplum anneleri sadece anneler gününde yani çiçek vererek onu onurlandıramaz.
04:10Gerçek destek gerekir.
04:12Uygun kreş imkanları gerekir.
04:14Ekonomik güven gerekir.
04:16En önemlisi de kültürel saygı gerekir.
04:19Aynı zamanda annenin emeğine, fedakarlığına ve insan yetiştirme rolüne verilen büyük değeri görmek gerekiyor.
04:26Çünkü bugün toplumun yeniden sorması gereken soru, yani bir şekilde bir nevi biz sadece ekonomik olarak mı güçlü bireyler yetiştireceğiz,
04:36yetiştirmek istiyoruz yoksa sevgi üreten, karakter üreten bir nesil mi?
04:41Çünkü annelik bahsettiğim gibi sadece çocuk büyütmek değil, biyolojik olarak, fizyolojik olarak bir medeniyeti inşa etmektir diye düşünüyorum.
04:50Onun için çok hassas bir konu olduğunu düşünüyorum.
04:53Evet, çok teşekkür ederiz değerlendirmeleriniz için.
04:56Birifelte selamlar.
04:57Evet, sosyolog Cemil Şahin Özde, Avrupa'da değişen annelik anlayışını bizim için değerlendirdi.
