00:30Welcome back to Rise and Shine, Pilipina.
00:32Good morning, Mr. Ian, Sir Joshua.
00:34And sa lahat po ng ating manunood, Rise and Shine po.
00:36Good morning, Doc.
00:37Unahin natin to.
00:38Ano ba yung nangyayari sa katawan ng isang ina kapag mayroon siyang pre-eclampsia?
00:42Ano ba ito?
00:42Okay, pre-eclampsia.
00:44Yun yung mga binabantayan actually namin sa ospital.
00:47Kasi ang pre-eclampsia ay sa pregnancy-related na kondisyon.
00:51Pero systemic siya.
00:53Tama kanina yung sinabi ni Sir Joshua na nakikita natin na mataas yung presyon ng mga buntis.
01:00Kapag may pre-eclampsia.
01:01But it's more than that.
01:02Systemic condition actually siya that can only affect yung blood vessels natin,
01:08ng mga buntis, but also yung ibang organs.
01:11So, nag-uumpisa ang pre-eclampsia.
01:13Normally, kasi ang buntis, nagkakaroon ng placental circulation.
01:18Yan.
01:18Yung placenta ng mommies, ng buntis, would be the lifeline ng baby.
01:24So, doon nila nakukuha yung oxygen, yung nutrients.
01:28Kapag nagka-problema sa placental circulation, pwedeng lumiit yung blood vessels.
01:33So, yung daluyan ng blood.
01:35So, doon nagkakaroon ng hypertension.
01:39And because of that, nakaka-apekto din ito sa mga internal organs ng ating mga mommies.
01:45So, maraming na-apektohan actually yung pre-eclampsia at hindi lamang siya basta-bastang sakit ng blood vessels.
01:52So, because of an abnormal formation, doon sa placenta natin, hindi lamang ang mommies actually ang na-apektohan.
02:00Pati the babies can also be affected because of it.
02:03So, ano-ano po yung mga, kumbaga, siguro mga warning signs na dapat bantayan kapag ka ng isang nagbubuntis na
02:11baka posible siyang candidate for pre-eclampsia?
02:13Okay, importante ang warning signs, Ms. Dayan, kasi minsan yung pre-eclampsia, tulad ng high blood, yung normal na high
02:20blood, pwedeng walang maramdaman yung mga mommies natin.
02:24So, importante na kapag may warning signs na, kailangan na ng mas-sinsinang pagsusuri.
02:34Ang pinakauna dyan na binabantayan natin kapag pre-eclampsia is yung severe headache.
02:40Kasi yung pre-eclampsia may mga complications yan.
02:43Pwede yung mauwi sa, eclampsia.
02:45Kasi pre-eclampsia, meaning before an eclampsia or a complication happens.
02:50Which is more severe kasi nagkakaroon na ng seizures.
02:53May nakikita na tayong seizures dyan.
02:55Another warning sign would be abdominal pain, especially doon sa upper right side.
03:03Meaning, na-involve na yung liver natin.
03:06Sa pre-eclampsia, nakikita din natin yung pagtaas ng mga liver enzymes na SGPT, SGOT.
03:13Kasi, naapektuhan yung liver natin.
03:17Another would be kapag nasusuka, kapag may nausea na duduwal, later in the pregnancy.
03:24Normal yung pagsusuka.
03:26Magsusuka sa mga first trimester.
03:29Minsan, yun yung sign na buntis na pala tayo.
03:32Pero if we see it later sa pregnancy, medyo magtaka na tayo kasi baka may ibang underlying condition.
03:40Another would be, kaya importante, not only the warning signs, but also yung tinatawag natin na prenatal check-up.
03:47Kasi nga, pwedeng walang warning sign pala, pero may pre-eclampsia ka na.
03:52Kasi nga, ang tinitingnan natin dito, high blood pressure, tsaka may involvement ng organs natin.
03:58So, meaning, minsan nakikita natin sa ihi, may protein na pala, proteinuria na tinawag natin.
04:04So, importante pa rin na huwag hintayin ang warning sign.
04:07Okay. So, with these symptoms or warning signs, ibig sabihin po, tinatawag na natin, hindi ito biglaan.
04:13Yes. Unti-unti.
04:14Meron actually, yung pre-eclampsia kasi typically develops 20 weeks into the pregnancy, 20 weeks after ingestation.
04:24Pwede siyang gradually na de-develop, pero meron minsan yung iba biglaan.
04:32Tulad na lang, may mga ibang buntis na normally, kapag nabubuntis ka, especially sa third trimester, namamanas yung paa, tsaka
04:40yung ankles.
04:42But, minsan kapag, kunyari, biglaan yung presentation mo, nakikita na biglang nagkaroon ng edema or pamamanas sa muka, sa kamay,
04:52warning sign din yun actually.
04:53Especially, kapag biglaan yung presentation ng pre-eclampsia natin.
04:59So, depende, it can progress gradually.
05:02Hindi ibig sabihin na habang lumalaki ang siyang lumalala, pwedeng biglaan din siya.
05:07Okay.
05:08Anong worst case scenario, Dok, pag hindi nabantayan itong pre-eclampsia na ito?
05:12Okay. So, pre-eclampsia, before yung tinatawag natin na eclampsia.
05:16So, eclampsia, hindi naman ibig sabihin na kapag may pre-eclampsia ka, ay mauuwi siya sa eclampsia.
05:21So, your eclampsia would be a complication na may nakikita na tayong neurologic involvement.
05:28Meaning, yung mga buntis na may eclampsia, nagkakaroon ng seizure.
05:34Okay.
05:34Another would be kidney problems.
05:37Kaya nakikita yung protein sa ihi, may lumalabas na protein sa ihi na hindi dapat nakikita.
05:45Another would be yung tinatawag natin na HELP syndrome.
05:49Ibig sabihin ng HELP, hemolysis, or nasisira yung red blood cells natin.
05:54Elevated liver enzymes, meaning matataas yung mga liver, yung mga palatandaan sa liver natin.
06:01Tsaka low platelet.
06:03So, nagkakaroon ng clotting problems, nagkakaroon ng bleeding problems.
06:09And, ang pinakamalala dito is yung efekto sa baby.
06:12Oo.
06:13Ang efekto nga nito sa baby.
06:15Actually, yung importante dito na tandaan natin, ang placenta, problema ito sa placenta.
06:20Ang placenta, ang bloodline niya na kukuha.
06:24Yung nutrients, from the mommies, yung oxygen.
06:28Kapag may problema sa placenta, pwede siya na grow, pwede siya na age.
06:33It would be preterm, means on time, hindi hindi, especially premature yung pwede ipapangotin.
06:41So, yun yung mga iniiwan, binabaklam siya doon sa mommies.
06:49Okay.
06:49Doon, pag naka-pre-eclampsia, pag naka-pre-eclampsia, yung iniiwan, risk.
06:58Now, I think ang recorded na 15 kilo dapat yung healthcare team mo.
07:04Kasi nga, may risk ka na, may risk ka na of developmental dysfunction.
07:11So, pwedeng maulit ito.
07:13Pero not necessarily all the time.
07:15Dahil may pre-eclampsia ka before, pwede kang mag-pre-eclampsia ulit sa second pregnancy.
07:20But mataas yung risk.
07:21May aspirin daw na pwedeng inumin for prevention? May ganun ba, Dok? Isn't it safe?
07:26Doon dapat natin i-caution yung mga mommies natin kasi huwag tayong basta-basta uminom ng aspirin,
07:32especially kapag walang bantay ng isang health professional or ng isang doktor.
07:37But doon sa mga high risk for preeclampsia, for example, nagka-pre-eclampsia ka na before,
07:45very protective ang aspirin.
07:46Pero dapat may gabay pa rin ng health professional.
07:49Mahabod, Dok, lifestyle, pwedeng makatulong para may iwasan ng preeclampsia?
07:54Pwedeng makatulong, especially kapag wala namang restrictions on the diet, the exercise can help.
08:00But importante, ang prenatal check-up.
08:03Prenatal check-up.
08:04Well, on that note, maraming maraming salamat, Dr. Villa Galvan.
08:07Thanks, Dok.
08:08Maraming salamat. Good morning po.
Comments