- 1 hafta önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:29İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Hoş bulduk. Merhabalar.
00:33Merhaba.
00:34Dilerseniz hemen manşet veriden başlayalım.
00:37Merkez Bankası'nın anketinde halkın bir yıl sonraki enflasyon beklentisi yüzde 45'in üzerine çıktı Sayın Işık.
00:44Sıkı para politikasının tüm hızıyla sürdüğü bir dönemde beklenti yönetiminde arzu edilen kırılmanın tam olarak sağlanamamasını makro ekonomik açıdan nasıl
00:54okumak gerekiyor sizce?
00:56Tabii biraz şu taraftan bakmak lazım Yahya Bey.
01:00Özellikle iletişim tarafı, iletişim kanallarının biraz daha aktif kullanılması hususu çok önemli.
01:05Çünkü Türkiye'nin geçmişte baktığımızda enflasyonla mücadelesi çok yıllara sari bir şekilde devam eden dönemler çerçevesinde değerlendirilmeli.
01:15Ve bunların içinde başarılı olan en önemli dönem mutlaka baktığımızda bu bir şekilde 57. hükümet döneminde gerçekleşen o döviz krizinden
01:26sonra 2001 yılındaki Şubat döviz krizinden sonraki süreç özellikle takip edilebilir.
01:31Bu süreçte şu çok yapılmıştı.
01:33Yani çok yakından bir şekilde ilgilenecek tarafta hem o dönemin ekonomiden sorumlu devlet bakanı hem de Merkez Bankası tarafında iyi
01:42bir iletişim kanalı oluşturulmuştu.
01:44Üniversite üniversiteye gezilmişti.
01:46Ekranlarda çok fazla bulunulmuştu.
01:48Şu an bahsettiğiniz rakam özellikle psikolojiyle alakalı ve beklentilerle alakalı, ümitle alakalı bir rakam, bir oran.
01:56Biraz bu tarafın belki bir şekilde hem daha yumuşatılması hem de netice itibariyle bu süreçlerin atlatılması için hem devletin hem
02:04hane halkının hem de şirketlerin daha koordinasyonlu bir halde, daha beklentileri birbirine uyumlu bir halde yola devam ediyor olması gerekiyor.
02:12Belki biraz bu tarafta tam istenilen seviyeye ulaşılamamış olunabilir.
02:17Hane halkının da bu tip bir beklenti içeriye girilmesi çok normal.
02:20Yani biz şu an çok sıra dışı bir süreçin içerisinden geçiyoruz tüm dünya olarak.
02:25Yani petrol fiyatlarının bu şekilde oynaklı dünyanın en önemli ülkesinin, en güçlü ülkesinin hem iktisadi açıdan hem askeri açısından hem
02:34de bir şekilde stratejik açıdan bakıldığında.
02:36ABD'nin başındaki başkanın pazartesi günüyle Cuma günü yaptığı açıklamalar haftalardır birbirini tutmuyor.
02:42Yani bir hafta barışacağız, bir hafta savaşacağız.
02:45Hatta bazen tek bir konuşmanın içerisinde bile barıştan bahsederken tekrar işte orta çağa göndeririz, şöyle olmazsa böyle yaparız gibi açıklamaların
02:53arka arkaya gelmesi.
02:54İster istemez sadece bizim değil tüm dünyadaki ülkelerin hane halklarında enflasyon tarafında bu beklentileri biraz daha yukarıya doğru taşır bir
03:03hal almış durumda.
03:05Özellikle de petrol tarafı Türkiye'nin net enerji ithalatçısı bir ülke.
03:08Geçtiğimiz günlerde size beraber çok kıymetli bir program yapmıştık.
03:11Türkiye'nin enerjisine yönelik nasıl bir kompozisyon oluşacağı, projeksiyon oluşturuldu.
03:16Fakat yıllara sari bir şekilde gerçekleştirilecek bir şekilde o taraftaki ihtiyacımız azaltılacak olsa da bugün için bizim üzerimizdeki en önemli
03:24baskılardan biri bu enerji tarafı.
03:26Bu enerji tarafına da baktığımızda bir gün 90 dolarların üstüne giden sonra 78 dolarlara geri gelen tekrar 85 dolarlara doğru
03:33giden ve ben dair tüm ekonomistlerin herhangi bir öngörüde bulunurken çok zorlandığı bir sürecin içerisinden geçiyoruz.
03:41Biz de buna baktığımızda hane halkı tarafında iktisadi okur yazarlığı bu kadar fazla olması da zaten böyle bir beklenti de
03:49yok.
03:50Zaten böyle bir şeyin olması mümkün de değil.
03:52Fakat iletişim kanallarının çok hızlı çalıştığı bir dönemde sosyal medyada birçok fikirle, birçok farklı görüşle, birçok bazen manipülatif mesajlarla karşı
04:01karşıya kalındığında düşünüldüğünde böyle bir artışın bir şekilde yukarıya doğru hareketlenmenin olması ben gayet normal buluyorum.
04:08Fakat bunun ateşi nasıl söndürülür? Bunun ateşinin söndürülmesi çok önemli.
04:13Çünkü rahmetli Süreyya Serdengeçli beyefendinin az evvel anlattığım dönemde o enflasyonla mücadele döneminde başarılı olan, en başarılı olan ekibin döneminde
04:21bir yakını bir çalışanı daha değil.
04:25Beraber çalışma mesai arkadaşı çok uzun süre faizleri aşağıya indirmiyorlar.
04:29Efendim ne zaman indireceksiniz diye sorulduğunda da şu cevap veriyor.
04:32Son hane halkı Ferdi bu işe inandığı zaman faiz indirimleri başlayacak diyor.
04:36Şimdi biz yine biraz da o çerçevenin içerisindeyiz.
04:40Bu tarafı kontrol etmeden gerçekten enflasyon aşağıya doğru bir şekilde çekilmesi çok zor Yahya Bey.
04:46Neden?
04:47Çünkü en nihayetinde en önemli aktörlerden biri 3 aktör sadık işte devlet, hane halkı, şirketler.
04:52Bu taraftaki hane halkı çok önemli bir aktör.
04:54Eğer talep tarafındaki, harcama tarafındaki talebinde bu tarafta bir hareketlilik yapmaz bu enflasyonu yukarıya doğru gideceğini düşündüğü sürece alışverişlerini buna
05:04göre hızlı bir şekilde devam ettirmeye devam ederse de ister istemez enflasyonda mücadele hususunda orada bir eksik bir problem yaşıyoruz
05:12diyelim.
05:13Şimdi rapora baktığımızda vatandaşın önümüzdeki dönemde fiyatı en çok artacak dediği alanlar yine gıda ve enerji olarak öne çıktı.
05:22Talep yönlü sıkılaşma tedbirlerinin bu tarz arz ve maliyet kaynaklı yapısal fiyatlama davranışları üzerindeki etki sınırı sizce nedir Sayın Işık?
05:31Tabi bu da çok önemli.
05:34Şimdi bizde şöyle bir durum oluşmuş durumda.
05:36Bizim uyguladığımız program talep enflasyonu üzerine kurgulanmış bir tarafta gidiyor.
05:42Fakat bir yandan da şunu görmeye başladık artık Yahya Bey bir ayrışma da oluşmaya başladı.
05:47Yani bir taraftan gelir tarafındaki bir kayıplarla karşı karşıyayız.
05:51Özellikle de son senenin içinde de savaşla beraber enerji fiyatlarının çok yukarıya gitmesiyle beraber.
05:57Ondan önceki süreçte de bir dezenflasyon sürecinin içerisinden geçiyoruz.
06:00Ve bu süreç esnasında tahminlere göre yapılan maaş zamları tahminlere göre yapılan ücret artışları var.
06:07Bu buradaki tahminlerle yıl sonundakilerde aralarında bir farklılık oluşturulduğunda da ister istemem real bir kayıp oluşmuş oluyor.
06:13Ve bunun en çok hissedilir yanı çarşı pazarda ve özellikle de gıda tarafında oluyor.
06:18İster istemez bu tarafı görüyoruz.
06:20Sene içerisinde de çeşitli haberler görüyoruz.
06:22Yani çok kolay üretilmesi mümkün olan bazı ürünlerin bile fiyatlarının zaman zaman önemli dalgalanmalarla karşılaştığını görüyoruz.
06:28Bu taraf tabii ki arz tarafıyla o tarafta da şunu görmek lazım.
06:32Yani bir şekilde fiyatların aşağıya çekilmesi için en önemli mesele ortadaki ürünün sayısının artması.
06:39Ürünün sayısının artması için de bu sefer bu tarafa baktığımızda da burada yatırımlar isteniyor.
06:44Bununla beraber buraya bir sermaye harcanması ayrılması isteniyor.
06:48Finansal koşulların oluşturulması isteniyor.
06:50Ama faizin de bu kadar yüksek olduğu ve uzun bir süredir devam ettiği bir süreçte de ister istemez bu iki
06:56mekanizme birbirine zarar verecek şekilde ilerlemeye devam ediyor.
07:00Ve o arz tarafındaki istediğimiz artış yapılmadan sadece talep kaynaklı taraftaki talebin kesilmesi için yapılan program çerçevesinde bakıldığında özellikle dar
07:09gelirli grup için zaten bu insanlar kiralarını ödeyip hayatlarını bir şekilde zorlukla geçirmeye çalışan insanlar.
07:17Bu tarafta çok büyük bir talep artışını görmüyoruz fakat bir yandan da çok uzun süre bu kadar büyük bir faizin
07:22olduğu ortamda farklı bir kesimin özellikle de en yüksek gelir grubunun gelirlerinde çok ciddi bir artış görüyoruz.
07:29Bu taraftaki bu artışta özellikle ekonominin üzerinde şöyle bir etkisi oluyor.
07:35Tamamen bu dezenflasyon programından bir şekilde uzaklaşmış ve ona karşı duyarsızlaşmış hale geliniyor ve oradaki harcamaların arttığını görüyoruz.
07:42Halbuki o tarafta oluşan bu paranın orada biriken bu sermayenin bir şekilde tekrar yatırımlara dönecek şekilde kurgulanması lazımken o tarafın
07:50da harcamaya kaydığını görüyoruz.
07:52Özellikle yurt dışı harcamalarında geçtiğimiz günlerde yayınlandı.
07:55Yani 450 milyar TL çapında bir harcama 6 ay içerisinde baktığımızda yurt dışında kullanılan Türkiye'nin kredi kartlarında yapıldığını görüyoruz.
08:03Şimdi bu ikisini tam dengeye oturtturamadığımızda sadece talep tarafından bakalım arz tarafında da yeterli bir şekilde artış sağlayamadığımızda ister istemez
08:12bunlar beklentilere de yansıyor diyelim.
08:15Bu tarafta da böyle bir sonuçta karşılaşmamız çok normal.
08:18Dezenflasyon noktasına temas ettiniz.
08:21Aslında raporda diğer kalemlerin aksine konut fiyat artışı beklentisi %32 seviyelerine kadar gerilemiş durumda Sayın Işık.
08:29Yüksek borçlanma maliyetlerinin konut piyasasında oluşturduğu bu yavaşlama genel dezenflasyon sürecine ne ölçüde katkı sağlar sizce?
08:39Evet bu da kesinlikle ele almamız gereken bir husus.
08:43Önce şunu söyleyelim ya pandemiden sonra özellikle konut tarafında dünyanın birçok yerinde problem çıktı.
08:49Fakat Türkiye'de daha farklı bir durum oluştu.
08:51O dönem bir şekilde bir arz fazlası yaratmak için uygulanan ekonomi politikası esnasında
08:56ne yazık ki biraz da vatandaşımızın da burada belki hatalı bir aksiyonu oldu.
09:02Bu orada kullanılan krediler araçlara giden konutlara giden bu tarafta bir balon oluşturdu.
09:08Bunu açıkça ifade edelim.
09:09Türkiye'deki o metrekare fiyatları dünyayla karşılaştırıldığında ki en son yine İstanbul'unki açıklandı.
09:15Bakıyoruz dünyanın en pahalı şehirlerinden biri haline gelmiş durumda konut tarafında.
09:20Bu tarafta bir zaten haddinden fazla bir fiyat artışı olmuştu.
09:23Şimdi dezenflasyon programı çerçevesinde uygulanan politikalar ve özellikle bankalar tarafındaki yeni düzenlemelerle beraber
09:30bu tarafta ve makro ihtiyati bazı tedbirler çerçevesinde örneğin nedir?
09:35İşte aynı evden iki kişinin kredi kullanarak başka bir alamaması gibi belli sınırlar getirildi.
09:41Veya evlerin kendi enerji gruplarına göre yapım gruplarına göre bazı kredi sınırlarının getirilmesi
09:47ve bir şekilde de orada faizlerin yüksek olması bu taraftaki hareketliliği kesti.
09:51Allah'tan da kesti çünkü bir yandan da şunu bakıyoruz yani bir şekilde bu kesişle beraber
09:58özellikle deprem bölgesinde çok hızlı bir şekilde o konut üretimleri gerçekleştirildi.
10:03Burada da büyük bir başarı sağlandı onu da ifade ederim.
10:06Bununla beraber artık o konut eksiği tarafındaki o arz açığı hızlı bir şekilde depremden kaynaklanmıştı.
10:13Çok büyük bir kısmı kapatılmış oldu.
10:15Ama bununla beraber yine biz baktığımızda bugün hala enflasyonun içerisinde kiranın özellikle bir ağır bir yer tuttuğunu görüyoruz.
10:23Bu tarafta da yavaş yavaş artık eksilme oluşuyor.
10:26Çünkü konut fiyatları daha ulaşılabilir bir hale gelmeye başladı.
10:30Kredili tarafta olmasa da yine çeşitli finansal kuruluşlar oluşturuldu.
10:34İmece usulüyle konut alınan finansal kuruluşlar bunların da desteği çok fazla oldu.
10:39Bunları da analım.
10:40Türkiye'de o dönemde yaşanan konuta ulaşım sürecinde yaşanan problemlerin kapatılmasında bu kurumların da önemli desteği oldu.
10:47Ve konut daha ulaşılabilir bir hale gelmiş oldu.
10:50Özellikle belki dar gelirli kesimin bir tık yukarısında orta kesime doğru yakın insanlar için vatandaşımız için ifade ediyorum.
10:58Bu taraftaki bu hareketlilikte en azından fiyatların aşağıya gelmesini belki altın biraz ülkemizde o tarafa yatırım tarafında bir yatkınlık var.
11:08Bu fiyatların biraz hareketlenmesiyle konut tarafında hareketlenmeleri görüyoruz.
11:12Onun haricinde de bir yavaşlamayla karşı karşıya real olarak da baktığımızda da biraz da fiyatlarda gerilemenin etkisi tabii ki de
11:18bizim enflasyonumuza bu tarafta önemli.
11:21Dezenflasyon tarafında katkısı oldu diyebiliriz.
11:24Aslında makro ihtiyati tedbirler son derece önemli.
11:27Şimdi baktığımızda aslında döviz tarafına da geçmek istiyorum biraz.
11:32Hane halkının bir yıl sonraki dolar kuru tahmini 54 liranın üzerine çıkmış durumda.
11:38Elbette makro ihtiyati tedbirlerle kur istikrarı korunuyor.
11:43Peki beklentilerdeki bu kur hareketi piyasa fiyatlamalarıyla ne kadar sizce paralellik gösteriyor?
11:50Şimdi belki de şu günlerde en çok konuşulan meselelerden birine değinmiş olduğunuz dolar ve döviz sepeti tarafı diye ifade edelim.
11:59Programımız 3 yıl önce başlayan dezenflasyon programının en önemli 2 sac ayağı vardı.
12:04Biri belli bir aralık içerisinde kalan döviz sepeti diğeri de ucuz enerji tarafıydı.
12:09Ucuz enerji tarafı bir şekilde elimizden çıkmış oldu bu savaşla beraber.
12:12Şimdi döviz tarafına geldi belki de bugüne kadar işte son günlerde yaşadığımız o gecelik borç vermeden Merkez Bankası'nın haftalık
12:21borç vermeye geçmesinin süresinin uzamasında bile biraz bunun önemi vardı.
12:26Çünkü Merkez Bankası borç verdiği gibi bir taraftan da rezerv biriktirirken oluşturduğu fazla likidiklerden dolayı da bankalardan geceleri bu paraları
12:35tekrar borç alıyordu.
12:37Böyle bir sıkışmışlığın bir süre içerisinde devam ettik çünkü çok ciddi bir rezerv birikimi yaptık.
12:42İhtiyacımız da vardı doğru bir hamleydi ama bununla beraber tabii bunların bazı komplikasyonları da oluyor.
12:48Fazla bir likidik de oluşup bunun da bir şekilde döviz tarafına kaymaması için bu paraları gecelik olarak kendi borç alıyordu.
12:55Fakat şimdi bu indirimle beraber yavaş yavaş artık şunu görmeye başlıyoruz.
12:58Döviz tarafında biraz daha artık rezerv artışında bir hız kesmenin belki de şimdiye kadar döviz sepetinde 1.1'lik bir
13:06aylık büyümeyle gelen euro dolar tarafına ikisine birden baktığımızda ortalama bakalım biraz artış olduğunu görmeye başladık.
13:13Yani bu şu anlama geliyor Yahya Bey yavaş yavaş dövizin biraz önü açılacak gibi duruyor.
13:19Tabii ki beklenti rakamları bir şekilde ortalamalar olarak ifade ediliyor ama önümüzdeki büyük bankalarında özellikle uluslararası yatırım kuruluşlarının bunların hazırladığı
13:30raporlara da baktığımızda yani 12 ay sonrası için bu civarlarda bir kurun olması hatta belki bunun biraz daha önüne geçebilecek
13:38bir kurla karşılaşma ihtimalimiz yüksek.
13:41Çünkü şunu söyleyelim son 6 ay için baktığımızda döviz tarafındaki biz artışa bakıyoruz %11'lerde kalmışken yine biz enflasyona baktığımızda
13:50%20'lere ulaşmış durumda.
13:51Bundan önceki senede böyleydi yani %30 küsurlarla tamamlanan bir enflasyona rağmen %20'lerde kalmış bir döviz sepetiyle artışıyla karşı karşıyaydık.
14:00Elbette ki doların kendisinin de bir şekilde değer kaybetmesinin bunun üzerinde bir etkisi olabilir ama bu tarafta bir kontrol olduğunu
14:07görebiliyorduk.
14:08Bu kontrol diğerden sonra bazı sıkışmalara bazı problemlere sebebiyet verebileceği için yavaş yavaş artık bu tarafta istenilen rezerv oranına ulaşıldığı
14:17için biraz bu tarafın önünün salındığı yani Merkez Bankası'nın artık çok fazla döviz alıcısı olduğu bir dönemde olmadığımızdan ve
14:24bu taraftaki fiyatları biraz daha serbest bırakacağı bir ortama doğru gittiğimizden ötürü dalgalanmalar görebiliriz.
14:30Ama sizin ifade ettiğiniz rakam bu beklenti rakamına yaklaşacak hatta belki biraz da önünde olacak bir döviz rakamıyla karşılaşma ihtimalimiz
14:39var.
14:39Bununla beraber bir yatırım tavsiyesi olmadığında tabii ki ifade edelim sadece bir analitik değerlendirme yapıyoruz.
14:45Altın penceremizi de açmak isterim.
14:47Şimdi baktığımızda yatırım tercihlerinde faiz oranları bu seviyedeyken halkın %41'i hala ilk tercih olarak altına yönelileceğini belirtiyor Sayın Işık.
14:57Türk lirası varlıklarına teşviklerin yoğun olduğu bu konşöktürde tasarruf sahiplerinin geleneksel güvenli liman refleksini korumasını finansal derinleşme açısından nasıl analiz
15:10ediyorsunuz?
15:11Tabii en başta bu bir alışkanlık yani bizim toplumumuzda bazı Asya toplumlar bazı Latin Amerika toplumlarında hatta belki şöyle de
15:201930'lara kadar Amerika'da da böyleydi.
15:22Altın tarafında bunu biriktirmek bunu saklamak bir şekilde belki finansal entegrasyonun dışarısında tutup bir güvence olarak görmek bizim geçmişten gelen
15:30milletimizin bir şekilde devam ettirdiği bir alışkanlık.
15:34Şunu da söyleyelim yani çok ağır bundan şöyle 50 yıllık bir tarih çizelgesi içerisinde baktığımızda krizlerle karşılaştığımızda Türkiye'nin her
15:43defasında çok hızlı bir şekilde toparlanmasının belki de arkadaki önemli bir sebeplerinden biri de altın.
15:49Bu yastık altı olarak sakladığımızdan ifade edelim birikimi yaptığımızdan çünkü çok hızlı bir şekilde tekrar devinimin sağlanması ve piyasanın yeniden
15:58yerine oturmasında önemli bir aktör olarak duruyor.
16:00Döviz tarafından uzaklaşma tarafında bir alternatif olarak seçilmesi bizim için önemli çünkü geçmişte bunu da çok görüyorduk yastık altı döviz
16:08tarafında.
16:09Bu tarafta artık günümüzde artık bu şeyle çok fazla karşılaşmıyoruz daha altına kaymış durumda.
16:15Tabii ki finansal okur yazarlık tarafında her ne kadar yani çok böyle üstün bir şey beklemiyor olsak da iletişim kanallarının
16:22özellikle de sosyal medyanın çok fazla artık hayatımızda olmasıyla beraber çok önemli uzmanları çok saniyeler içerisinde düşen haber akışından takip
16:30edebiliyoruz.
16:31Bu tarafta da artık bizim karşımıza şöyle bir pencere çıkıyor Yahya Bey.
16:34Yani ABD'nin geldiği son durumda özellikle de Trump'ın başkanlığından beri artık geçmiş o müesses nizamın bir şekilde değiştiği
16:42ve yeni bir dünyaya doğru adım attığımız bir sürecin içine girdiğimizi sadece biz diye tüm dünya ülkeleri özellikle Asya ülkeleri
16:48diyelim.
16:49Çünkü bir taraftan o tarafta artık biraz daha ekonomik aktivitenin o taraftan daha hızlanarak ve büyüyerek geldiğini görüyoruz.
16:56O tarafın daha çok geliştiğini görüyoruz.
16:57Bu çerçevede bakıldığında doların belki bugün akşamdan sabah değil netice itibariyle bugün Swift diye bir sistem kullanıyoruz ve dünyanın en
17:04ucuak köşelerindeki insanlar şirketler bile hala da bunun üzerinden ticaretlerini sağlayabiliyorlar.
17:09Son bir dakikamız kaldı.
17:11Toparlarsak karşımızda şimdi enflasyondan dövize konuttan altına kadar halkın çizdiği net bir 12 aylık tablo var.
17:20Önümüzdeki bir yıllık süreçte para ve maliye politikalarının koordinasyonunda en kritik odak noktası sizce hangi başlık olmalı?
17:28Evet şu an için döviz olarak gözüküyor.
17:30Çünkü az evvel ifade ettiğimiz üzere bir şekilde ucuz enerji tarafında bir belirsizlik yaşıyoruz.
17:35Programın daha başarılı bir şekilde devam etmesi için önemli olan taraf döviz tarafında bir şokun oluşmaması ama bir şekilde fazla
17:44da sıkılaştırılmanın gerçekleştirilmeden bir şekilde bugüne kadar gerçekleşen geride kalmanın da telafi edilmesi lazım diyelim.
17:51Sayın Işık katkılarınızdan dolayı çok teşekkür ederiz.
17:55Ben teşekkür ederim.