- 5 hafta önce
Psikolog Furkan Deniz velileri uyardı okula dönüşte çocukların psikolojisi
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Değerli izleyiciler, okullar açılma noktasında uyum eğitimi devam ediyor.
00:0614 Eylül'de de tam eğitime geçilecek.
00:08Okulların açılmasıyla birlikte çocuklar için yeni bir dönemde başladı.
00:13Peki uzun tatilin ardından okul düzenine uyum nasıl sağlanmalı?
00:18Ekran bağımlılığıyla nasıl mücadele edilmeli?
00:22Okul kaygısı yaşayan çocuklarımıza nasıl yaklaşmalıyız?
00:25Tüm bu soruları psikoloğumuzla konuşacağız değerli izleyiciler.
00:30Furkan Deniz bizlerle beraber.
00:32Furkan Bey yayınımıza hoş geldiniz.
00:34Hoş bulduk. İyi yayınlar dilerim sizlere.
00:37Çok teşekkür ederim.
00:38Furkan Bey uzun bir tatilin ardından çocuklar yeniden okul düzenine geçecekler.
00:43Yeni başlayacaklar da var.
00:45Daha önce başlamış olanlar tatil dönemi sonrası nasıl okula alışacaklar?
00:50Kolay da değil.
00:51Uyku saatleri, beslenme düzeni, günlük rutin değişiyor biliyorsunuz.
00:55Tatilden okula geçiş sürecinde çocukların daha kolay uyum sağlaması için anne babalar nasıl bir yol izlemeni?
01:04Şöyle ki çocuklarımızı bugüne kadar büyüttük.
01:07Hayatlarında karşılarına çıkan pek çok engelde anne babalar olarak onların yanında durmamız gerekiyordu.
01:12Ama artık yavruların yuvadan uçma zamanı geldi ve çocukların artık sorumlulukları almaya, kendi küçük dünyalarında bir şeylerin yerine getirmekle ilgili
01:22o üstlenebilecekleri ve hayatlarının geri kalanında pek çok şey için temel arz edecek o psikolojik dayanıklık becerilerinin gelişeceği okul süreçleri
01:32nihayet başladı.
01:33Bu her şeyden önce anne babalar için de zorlayıcı bir şey.
01:36Uzun zamandır evde kalan, uzun zamandır bakım verdikleri o çocuğun dışarıda okulda neler yaşayacağını, arkadaşlık kurup kuramayacağını, öğretmenlerle uyum sağlayıp
01:45sağlayamayacağıyla ilgili çeşitli endişelerle doluyor ebeveynlerin zihni.
01:49Bu noktada durup şunu fark etmek lazım.
01:51Her şeyden önce anne babaların kendi duygularının farkında olması bizler için çocukların uyum süreçlerinin birinci basamağı.
01:57Biz anne baba olarak nasıl bir iklimde çocuğumuzu yetiştiriyorsak çocuklarımızın duygu durumları da bundan doğrudan etkiliyor.
02:03Özellikle 0-6 yaş yani yarın, bu bugün ve yarın ya da önümüzdeki hafta inşallah okula başlayacak çocuklar çok daha
02:10fazla etkilenmeye ihtimali yüksek çocuklar ziyade.
02:14Bu yüzden çocukların uyum süreçlerinin her şeyden önce anne babaların yaşadıkları duygu durumlarını her şeyden önce konuşurken karşılığında bir çocuk
02:22olduğunu unutma onlara gerekiyor.
02:23Korkmana gerek yok. Herkes okula gitti demek çocuğun duygusu konusunda yalnızlaşmasına sebep olabilir.
02:29Burada çocukların duygularını anlayıp onların bağımsızlaşmasını sağlamamız gerekiyor.
02:34Yani bizim kültürümüzde yardımlaşma, bizim kültürümüzde yakınlık bazen bu noktalarda işimizi zorlaştırabiliyor işin açıkçası.
02:42Burada biraz çocukların bağımsızlaşmasını sağlamamız gerekiyor.
02:45Yani elinden tutup yürütmekten ziyade biraz elini hafifçe bırakıp kendi baş etme yöntemlerini kullanabileceği bir alan yaratmamız gerekiyor.
02:53Okul sizlerin, bizlerin hayatımız boyunca önümüzdeki sorunları çözme konusundaki en büyük ilk imtihanı.
03:02Bu yüzden çocukların bu imtihanı nasıl aşacağı çok çok kıymetli.
03:05Anne babaların bu sürece sadece akademik bir süreç olarak değil sosyal ve duygusal bir süreç olarak bakması da çok kıymetli.
03:11Anne babasından daha hızlı özellikleşen çocuklar hayatlarının geri kalanına daha özgüvenli olabiliyorlar.
03:16Bu noktada bizim anne babaların kendi duygularının farklı olmalarını ve çocuklarının karşılaşacakları ya da ifade edecekleri duygularını kabul etmeleri ve
03:25duygularının yansıtmalarını tavsiye ediyoruz.
03:26Her şeyden önce rutinler dediğimiz ziyade çok kıymetli bu.
03:29Kaygı yaşayan insanlar yetişkinlerde de olsun, yaşlarda da olsun rutinler insanı iyileştiren doğal bir iyileşme alanı, evdeki rutinler, uyku saatlerinin
03:37belli olması, yarın onu okula kimin götürecek, okuldan geldiğinde neler yapacağımızı konuşmak ve akşamdan çantasının hazırlanması gibi çok basit görünen
03:46ama çocuğun kaygısını arttırmayacak çok güzel şifalı uygulamalar var aslında.
03:51Ailelerin kendi uyguladıkları çocuklara bu süreçte o zihinlerinde sadece okula gitmekten, bir binadan korkmuyorlar aslında biliyor musunuz?
03:59Onlar o okulda acaba arkadaş edilecek miyim? Acaba beni kabul edecekler mi? Tuvaletim geldiğinde bunu yapabilecek miyim? gibi çok basit
04:05şeylerle bile endişeleniyorlar.
04:07Özellikle daha çok kaygı seviyesi yüksek çocuklarda biz bunu çok daha görüyoruz.
04:11Öz bakımla ilgili süreçlerle ilgili bu noktada anne babaların çocuklara böyle kısa bir bilgilendirmede bulunması çok ayrıntılı olmayan,
04:18ve orada nasıl ihtiyaçları gelebileceklerinden bahsetmesi, rutinleri nasıl koruyabileceklerini fark etmeleri ve basit panlamalar yapılması bizim için çok çok kıymetli.
04:26Bu noktada bizlerin işini zorlaştıran bir şey var.
04:29Çocuklar anne babalarından uzaklaşırken bazen kaygıları onları rahat bırakmaz.
04:33Bu akıda anne babalara şunu söyleyeceğim.
04:35Kaygılarından tamamen arındırmanızı istemiyoruz çocukların.
04:38Fakat onların da baş etme güçlerinin olduğunu hatırlatmak fayda verici.
04:42Emin olun çocuğunuz bulaşacak.
04:43Emin olun çocuğunuz sizden uzakta kaldığı bu süreleri tolere edebilecek o baş etme yöntemlerini geliştirecek.
04:49Ama sizler onlara alan açmalısınız.
04:51Okula gittiği süreçte anne babaların çocuklara oğlum korktuğunu biliyorum.
04:56Bugün okula gitmek istemediğini biliyorum.
04:58Ama her çocuk okula gider.
05:00Sen de okula gideceksin cümlesi kadar iyi gelen bir şey yok.
05:04Burada biz ne yapmaya çalışıyoruz?
05:05Çocuğun kaygısıyla pazarlık yapmıyoruz Ziya Bey.
05:08Anne babaların en dikkat etmesi gereken noktalardan bir tanesi pazarlıklara karşı kendilerine önlemler almadığı çocuk.
05:14Bugün okula gitmezsem olur mu?
05:16Karnım çok ağrıyor.
05:17Yarın gitsem olur mu gibi pazarlıklara karşı anne babaların tutarlı ve net sınırlar okurması gerekiyor.
05:22Kaygı, pazarlıklar.
05:23Ama bu baskıyla veya zorlama noktasına da taşımaması gerekiyor değil mi hocam?
05:28Kesinlikle öyle.
05:29Burada işin diğer ucuda çocuğun yalnızlaştırılması.
05:32Bu sefer çocuk size yaşadığı zorlayıcı duyguları anlatmaz.
05:35Okula gider gelir ve mutsuz bir çocuk olur evin içerisinde.
05:38Bu noktada açıklık her zaman iyidir biliyor musunuz?
05:42Yani çocukla duyguları açıkça ifade etmek.
05:44Okula gitmek istemediğini görüyorum Ahmet.
05:46Bugün canın çok sıkınan şey.
05:48Biraz yüzün düşmüş.
05:50Biraz mutsuzsun.
05:52Ama her çocuk bazen okula giderken zorlanabilir.
05:54Ama bu da geçecek.
05:55Bazen korkmak normaldir biliyor musunuz?
05:57Bu noktada anne babaların duyguları böyle korkutarak çocukların kaygılandığını gördüklerini de endişeleriyle çocukları da daha fazla endişelenileceklerini de hatırlatmak gerekiyor.
06:06Yaşadığımız duyguların farkındalar.
06:08Bunun üstüne konuşmak iyi olabilir ama kesinlikle işe yaramayan bir şey var.
06:11Gitmelisin, gideceksin.
06:13Her çocuk gidiyor gibi sert geri bildirimler maalesef büyüdüklerinde.
06:17Bu süreci bir şekilde atlatacaklar.
06:19Mutlaka.
06:19Allah'a izleyen çocuklar.
06:20Ama o ilk yuvadan ayrıldıkları zamanlarda karşılaştıkları o geri bildirimler, anne babaların onlara olan güvenleri, anne babaların o koyduğu sert
06:30sınırlar hayatları boyunca onlara eşlik etmeye devam edecek.
06:33Kesinlikle.
06:34Bu bir sonraki iş kurma süreçlerinde.
06:36Yarın ülkemiz için bir şey, faydalı bir şey ortaya koyarken bir belki yurt dışında bir toplantının daha özgüvenli bir şekilde
06:42konuşmalarını sağlayacak.
06:43Bu yüzden okula başlamak sadece yeni bir binaya bir çocuğun gidip gelmesi değil.
06:48Hayata, yuvadan ayrılıp yeni bir, yeni hayattaki yeni sorumluluklarına alışma süreci.
06:54Biraz yüzmeye çok benziyor biliyor musunuz?
06:56Aynen öyle.
06:57Yani çocukların yüzmesi için ziyade edebilirsiniz.
07:00Çocukları kucağımıza alıp onlara yüzmeyi öğretiyoruz.
07:02Ama çocuklar su yutmazlarsa yüzmeyi öğrenemezler.
07:05Siz elinizi biraz çekmezseniz çocuğun okula tek başına gidip gelmesini,
07:08sorumluluklarını her hızlı bir şekilde çözen bir anne olarak kalırsak, bir baba olarak kalırsak,
07:13ağlama oğlum ben hemen gelip seni okuldan alıyorum.
07:15Bugün okula gitmene gerek yok dersek çocuk yüzmeyi öğrenemez.
07:18Yani aslında hocam, özür dilerim kesiyorum ama,
07:22aslında ailenin sağlamış olduğu güvenli alanın içerisinde kendi güven kriterlerini oluşturmasına yardımcı olmaktan geçmiyor mu?
07:31Yani tam tanımı bu mu?
07:32Kesinlikle öyle.
07:33Kesinlikle öyle.
07:34Çocukların duygusal gelişimleri, psikolojik sağlamlıklarının kuvvetlenebilmesi için
07:38ilk önemli kriz olarak değerlendirebiliriz.
07:40Çocuğun o koruyucu evden çıkıp yaklaşık 6-8 saat arasında bir süreçte okulda kalması,
07:47yemeğini artık anne babasının o şefkatli ellerinden değil,
07:50diğer çocukların da olduğu bir alanda yiyemeye başlaması.
07:53Bunun kadar hayda vereceğim iş yok biliyor musunuz?
07:55Yani biz eğer çocukları okullardan, çocukları sorumluluktan alıkoyarsak,
08:00çocuklar hem öz yaklaşmazlar hem de başkalarıyla toplumla yaşamayı öğrenemezler.
08:04Başka çocukların da olduğunu, başka çocukların da hislerinin olduğunu görmeleri
08:08okul bizim için, akademik gelişim için çok önemli ama bir yandan da toplumsal olarak da
08:12hepimiz için duygularıyla barışık, zor duygular onlara geldiğinde
08:16pes etmeyen, mücadele eden bir nesil olabilmemiz için
08:19yarın bu hafta hepimiz için çok önemli.
08:21Sadece anne babalar için değil, hepimiz için çok önemli.
08:23Kesinlikle.
08:24Bu yüzden kendi duygularının farkında ve özgüvenli bir nesil olabilmeleri için
08:28biraz korkularına karşı sakin bir ses tonuyla, ses desibirimiz olsa
08:337 ile konuşalım, 6 ile konuşalım.
08:36Çocuklar çok endişeleniyorlar çünkü, belirsizlik var gözlerinde.
08:39Tüm belirsizlikler okutmaya çalışmayın ama bunu aşacaklarını,
08:43onların yanında olduğumuzu, paylaşmak istedikleri bir şey varsa paylaşacaklarını
08:47ama her çocuk gibi okula devam etmelerinin bir zorunluluk olduğunu anlatmak.
08:51O mecburiyeti hissetmeleri gerekiyor, doğru.
08:53Hocam, çok çok önemli bir konu.
08:56Aslında programlar yapılabilecek bir konu.
08:58Bu bahsettiğiniz nokta toplumun gelişme açısından da çok çok önemli.
09:02Ama son zamanlarda bir şeyleri kaybettik biz.
09:06Yani sohbeti kaybettik, çocuklarla konuşmayı kaybettik,
09:09çocukları dinlemeyi kaybettik.
09:11Annenin babanın çocukla olan iletişiminde çok ciddi sorunlar var.
09:15Ki tatilde de çocuklar telefon, tablet, bilgisayar oyun başında geçirdi çoğu vaktini.
09:20Ve okul süreci de var.
09:22Şimdi hem bu iletişim noktasını hem de bu okul sürecinde
09:26tablet, bilgisayar oyun programı nasıl yapmak lazım?
09:30Bir anda kesmek mi lazım?
09:32Nasıl bir ekran kullanımı programı çıkarabiliriz?
09:36Şöyle ki anne babaların önemli bir döneme girdiklerini artık çocuklara hissettirmeleri gerekiyor.
09:41Tatil biraz belirsiz bir süreç diziyordu.
09:43Yani hayatın içerisinde gitmeniz gereken bir yer vardı.
09:46Dinlenmeniz gerekiyordu.
09:47Sürekli kurallar koymak, çocuklar dinlenmek istiyorlardı.
09:49Belki bazı sınırlar koymakta zorluk yaşayabildik.
09:52Ama okul çok iyi bir düzenleme alanı, duyguları düzenleme alanı,
09:55hayatı düzenleme alanı çünkü sabah 8'de uyanmanız gerekiyor.
09:58Saat 12'de yetiştirmeniz gereken bir ödev var.
10:00Bunlar özellikle bir davranışı kazandırabilmemiz için,
10:03biz de çocuklar için özellikle çalıştığımız çocuklarda da bu net olarak uyabiliyoruz.
10:07Ki psikolojik destek süreçlerinde çocukların başlama aralığı da genelde bu okul bulunu başladığı zaman.
10:13Yani sorumluluk almayı biz daha çok bu aylarda hatırlıyoruz.
10:16Bu bize şunu hatırlatıyor.
10:17Aslında tam da zamanı biliyor musunuz?
10:19Bir şeyleri çocuklara kazandırabilmek için hazır bir sorumluluk gelmişken onların önüne,
10:23diğer tüm çocuklar nasıl bu kurallara uyuyorlarsa,
10:25okula geldiklerinde bir şey yerine getirebilmeleri gerekiyorsa,
10:28sizin çocuğunuz da buna ayun sağlayacak.
10:31Ama şunu unutmamalısınız, evdeki rutinleri, evdeki o düzeni ayarlamak sizin elinizde kalıyor.
10:36Bu noktada anne babaları net ve sınırları koyabilen ve o cesaretli anne baba olabilmelerini de hatırlamamız gerekiyor.
10:45Biz aslında şunu kaçırdık Ziya Bey.
10:47Böyle aramızda, dilimizde şöyle bir söylem dolaştı.
10:50Çocuklarıyla arkadaş olabilen anne baba.
10:52Bu biraz riski bir şeydi biliyor musunuz?
10:53Çok riski.
10:54Biraz çocuklarıyla baba olabilen, sınırları aşılmayan,
10:59kuralları net olan saat 11 olduğunda, saat 10 olduğunda telefonların kapandığı babalara ihtiyacımız var.
11:05Annelerin, hadi git babamdan izin alırsan oynayabilirsin diye tutarsız da yol açacağı,
11:10ya da annemiz, annelerimizin ya da babalarımızın bazen o anlarda verdiği reaksiyonları,
11:14denzeye ediyorum ama bu davranışlarımız o kadar çok onları böyle bu süreçlerin içerisine itiyor ki.
11:21Net ve tutarlı sınırlar.
11:22Kesinlikle saat belli bir saatten sonra ekran kullanımının kesilmesini biz aram edin istiyoruz.
11:27Lütfen cesur olun.
11:28O tableti alın ellerinden.
11:30Siz o kadar da bu tableti onların saat 11'de oynamayacaklarını sağlamanız,
11:34çocuğunuzun ilerleyen zamanlar çok büyük bir mahrumiyet duygusuyla baş etmesine sebep olmayacak.
11:41Ama emin olun saat 11'e kadar, saat 10'a kadar ekranla kalan bir çocuğun yaşayacağı,
11:46maruz kalacağı o görüntülerin ona vereceği zarar çok daha büyük olacak.
11:49Bu yüzden kuralları lütfen esnetmeyin.
11:52Net sınırları olan belli saatlerde belli kuralların olduğu çünkü bu bizim yaşatmak istediğimiz kültüre aykırı bir alan ekranlar.
12:02Ve her zaman bunu takip edemiyoruz.
12:04Bu yüzden anne babaların çocukların üzerindeki denetimlerini azalttıklarında,
12:08yani bizler anne babaların olarak çocuklarla arkadaş olduğumuzda çocuklarımızı yönetecek bir boşluk bırakıyoruz.
12:14Hayat hiç bir boşluğu bırakmaz.
12:16Boş bırakmaz.
12:17Bu yüzden baba ve anne rolümüzü lütfen dışarıdakilere, youtuberlara, ekranda gördükleri onları etkilen o ışıltıklı kısa videolar paylaşan insanlara bırakmayın.
12:27Anne babaların biz hala onları etkileyebiliyorken, hala bizim sözümüz onları etkileyebiliyorken çok katı ve sert kuralları kastetmiyorum.
12:35Net tutarlı onları da alacak.
12:36İşte tam onu soracaktım hocam.
12:37Çünkü anne babalar özellikle bu dönemin anne babaları örnek anne baba tavırlarını geçmişten gelen süreç içerisinde aslında belli kurallar çerçevesinde
12:48görenler de oldu ama
12:49işte o dönem yaşadığı zorlukları ben çocuğuma yaşatmayacağım kavramıyla çok büyük yanlışlıklara da geçildi.
12:58Buna da çok rastlıyoruz.
13:00Yani böyle küçüklüğünde zorluk yaşan, yani ülkemizin bundan 50-60 yıl önceki yaşadığı konumlu zorlukları biz şu anda çocuklarımıza sürekli
13:09rahat olmalarını sağlayarak
13:10peki bundan sonraki 50 yılda ülkemiz ne yapacak?
13:13Bu gençler sonrakimiz.
13:15Her şeye kolay erişebilen bir nesil inşa edersek bizim geleceğimiz ne olacak?
13:18Bu da çok bizi zor durumda bırakır değil.
13:20Bu yüzden gençlere bir şeyler yapabilmesi aslında iyi bir toplum inşa ediyoruz.
13:25Yetiştirdiğiniz anne babaların, bugün bir programı izleyen anne babaların şunu hatırlaması gerekiyor.
13:29Bu ülkenin geleceği sizlerin sorumluluğunu.
13:32Kendi duygularıyla barışır.
13:33Ama sorumluluk alabilen bir evlat olabilmesini sağlarsanız bu ülkemiz için de aslında hepinizin sorumluluğu.
13:38Çünkü onlar çocuk bunun farkına varamıyorlar ve istiyorlar.
13:41Onların iradesi çok zayıf.
13:43Bu yüzden anne babaların kendi yetişkin iradelerini, kendi çocukluklarındaki ihtiyaçlarının giderilmediğiyle karıştırmayarak ebeveynlik yapmalarına çok ihtiyacımız var.
13:52Evet belki biz küçükken çok fazla ekran, çok fazla tablet, bilgisayar yoktu.
13:57Ama şu anda daha kolay erişilebiliyor da siz çocuğunuzun bu kadar büyük bir şeye maruz kalmasına müsaade etmemelisiniz.
14:05İmkanlar gelişmiş olabilir.
14:06Bu noktada artık çocuklarımızı muhafaza etmek artık bu dönemin imtihanı.
14:10Anne babaların imtihanının zor olduğunu çok iyi anlayabiliyorum.
14:14Belki bu yayın izlerken diyorlardır çok zor ama çocuğumu oradan alıkoymak çok zor.
14:18Çok iyi anlıyorum sizleri.
14:19Bu noktada da alan açmak gerekiyor.
14:20Çocukların ilgileri, yetenekleri ilgileri çok büyük ekonomik bir harcama yapmadan, keyif alındıkları şeyleri de bulmak biz anne babaların vazifelerinden bir
14:29tanesi ki çocuklara bu hem boş vakitlerinde geçebilecekleri alanlar yapmamız gerekiyor ki ekran dışında bir de stres alanlarında rahatlayabilecekleri alanlar
14:37açmamız gerekiyor.
14:38Spor bu yüzden çok çok kıymetli. Ekran bağımlılığı ile ilgili özellikle fiziksel aktivite düzenini arttırırsak, hareket demelerini sağlarsak çok kıymetli.
14:46Ve son olarak anne ve babaların unutmaması gereken bir şey.
14:49Lütfen maneviyatını unutmayın.
14:50Çocuklarınıza değerlerimizi öğretmeyi unutmayın.
14:52Ekranda gördükleri o birbirlerine küçümseme ya da alay etme ya da çok böyle gayri ahlaki içeriklere karşılaştıklarında onları dolduracak bir
15:01gücün onların içerisinde olmasını da unutmayın.
15:04Okul süreçlerine uyum sağlayacaklar, hayata uyum sağlayacaklar ama ülkemiz için, kültürümüz için, milletimiz için bir değer ortaya koymayı eğer onları
15:13unutmayın.
15:13Ortak değer, evet.
15:14Kesinlikle öyle. Çok büyük bir eksiklik kalmış olur.
15:17Ekran bağımlılığı ile ilgili zorlayıcı süreçlerle ilgili de değerlerimizin çocuklarımızı yetiştirirken önemli bir şey olduğunu hatırlatmak bence çok fayda verici
15:24olabilir.
15:24Kesinlikle çok önemli bir hatırlatmaydı hocam ama bir diğer özellikle ben fiziksel aktivite dediğiniz nokta benim çok dikkatimi çeken bir
15:33nokta alan açma açısından.
15:36Şimdi bir çocuğun yalan söyleme mecburiyetinden uzaklaştığı ve güven duygusunun anne ve baba tarafından sağlanarak olacağı kesinlik.
15:45İkincisi biraz önce dediğiniz gibi bu alan açmada eğlenceli vakit diye bir tabir var ya modern dünyada kaliteli vakit geçirme.
15:54Bu kaliteli vakit geçirmeyi de işte bu alan açmada kullanarak dikkatini bu noktaya çevirilmede büyük bir yardımcı olduğunu düşünüyorum.
16:02Ama bir diğer önemli nokta da mesela en önemli özelliklerden bir tanesi maneviyat dediğiniz nokta belki de bunların hepsinin başlangıcı
16:09olacak nokta.
16:10Mesela çocuklarla beraber evde bir cemaatle namaz kılmak bile çocuğun algısını işte severek kırma korkusunu oluşturmak, yalandan uzaklaştırma bunlar ailenin
16:22çok ciddi üzerinde durması gereken konular.
16:26Bu konuyla ilgili neler yapabilir aileler? Yani nasıl bir çözüm oluşturabilir?
16:33Şöyle ki biz bir çocuğa bir şey öğretmek istiyorsak mümkün olduğunca böyle bir kuralımız var.
16:387 gün boyunca haftanın her günü yapmanız gerekiyor. Yani bir çocuğun bunu yapmasını sağlamanız için.
16:43Hatta bizim inandığımız dilde bunu 5 ile çarpıyoruz günde.
16:46Yani siz günde 5 defa yaparsanız hiçbir şeyi çocuğunuzun bunu yerine getirmemesi.
16:50Özellikle rol model olarak sizler evdeki yetişkinler çocuklar için çok iyi bir rol model olarak yer alıyorsunuz.
16:56Bu yüzden çocuklarımıza bunu kazandırmanın en yolu bunu yapmak ve yaptırmak.
17:00Çocuklar kendini bir anda birbirisine iyilik yaparken bulduğu bir ailede büyürse isteklerini, ihtiyaçlarını, o nefislerini onlara söyledikleri ya da karşılamaya
17:09çıkan zararlı içerikleri ya da alışkanlıklara karşı daha kasları gelişmiş olur.
17:14Bu yüzden bu atmosferin olduğu bir evi sürdürmemiz gerekiyor.
17:19Yani çocuklar bu dini ritüelleri yerine getiren ailelerde eğer bu atmosfere maruz kalmaya devam ederlerse ve bu iklimden faydalanırlarsa bu
17:29zorlayıcı süreçlerle daha iyi baş edebilirler biliyor musunuz?
17:32Yani bu denermiş ve üstünde gerçekten çok kıymetli çalışmalar yapıldığı bir alan, değerlerle ilgili çalışmak, maneviyatla ilgili çalışmak.
17:39Bir çocuğun bir başkasına zarar vermemesi gerektiği, bir başkasına karşı şefkat beslemesi gerektiğiyle ilgili o insani duyguları onlara öğretmeye devam
17:48edersek,
17:48namaz dediniz, namaz çok kıymetli.
17:50Bir yaratıcının varlığına insanı kendini teslim etmez.
17:52Çünkü hepimiz kaydediyoruz.
17:53Hayata hepimizin zihni asla dönüyor.
17:56Sürekli olumsuz düşünceler, başımıza gelebilecek olumsuz senaryolar kuruluyor bize.
18:01İşte bu noktalarda dünyada insanın kuvvetinin yetmeyeceği bir alan olduğunu ama büyük bir yaratıcının olduğunu ve zorladığı zamanlarda da ona
18:10destek olabilecek kuvvetinin her şeye yeten bir yerin olduğunu bilmek
18:14aslında günümüz insanın kaygısına en iyi gelebileceği bir doğal eleştireceğin bir tanesi.
18:19Hiçbir şey yapmanıza gerek yok.
18:20Oturup elinizi açıyorsunuz ve dua ediyorsunuz.
18:22O teslim et, o vurduğunuz bağ aslında yaşadığınız zorlayıcı duygularla baş etmeniz konusunda çok kıymetli bir iliştirici.
18:29Bu noktada anne babalara şunu da hatırlatmak gerekiyor.
18:32Çocuğum geç kaldı.
18:33Artık maneviyatla ilgili şunu yapmıyor demeyelim.
18:37Asla vasta hiçbir şey için geç kalmadık.
18:39Biz şunu da ekleyelim.
18:41Allah tövbe kapısını asla kapatmaz.
18:43Biz anne babalar neden çocuklarımızın maneviyatla ilgili elde edecekleri becerileri bu kadar onlar yerine karar veriyoruz?
18:51Zaman verelim, onlara imkan verelim.
18:53Belki bizler bunu yaparken yeterince, hoşurlu evvel yeterince istekli olarak yerine getirmedik.
18:59Hep tevaş yerine getirdik.
19:00Durup bir kendinize bir bakalım.
19:01Sadece ibadetle ilgili insanlara iyilik yapmak süreçlerini de kastediyorum.
19:05Hepsi aslında çocukların hayatında zorlandığı tüm alanlarla ilgili baş etme becerilerini geliştirecek.
19:10Bu yüzden maneviyatla ilgili kısımlar da anne babaların daha sabırlı ve rol model oldukları unutmayarak çocuklara bu davranışı kazandırmasını ve
19:18bu davranışları gösterdiklerinde de onları pekiştirmesi.
19:21Yani bu davranışların normalleşmemesi.
19:23Çocukların deliler arkaya bu insanlara faydalı olduğu kadar maneviyatla ilgili adımlarını pekiştirmek bizim için bunları yerine getirmelerini arttıran ve toplum
19:33ruh sağlığı için de çok önemli.
19:34Ve duygularını sağlıklı bir şekilde kontrol edebilen bir nesil için neyin bize iyi geldiğini de unutmamız gerekiyor.
19:41Bu yüzden anne babaların değerler eğitimini asla unutmaması gibi hatırlatmak çok çok kıymetli tekrar.
19:45Kesinlikle ki uluslararası platformlarının hepsine baktığımızda artık ülkemizde yavaş yavaş artık kalkıyor.
19:52Bunun için de çok seviniyorum.
19:53Maneviyatın, değerlerin eğitimdeki etkisini bütün alanlarda ilkokuldan üniversite sonuna kadar hepsi uygulamaya yavaş yavaş başladılar.
20:03Hocam anne baba olarak hepimizin zaman zaman iyi niyette yaptığımız bir hata var.
20:09Başarı baskısı.
20:11İlkokuldan liseye kadar, üniversiteye kadar hep bir başarı baskısı var.
20:16Bu baskı çocukta nasıl bir etki oluşturuyor?
20:20Şimdi biz burada mesela Türkiye genelinde yüzlerce binlerce terapi odası var hastanelerde ya da diğer alanlarda.
20:29Buraya yetersizlik duygusuyla gelip oturan çok fazla insan var.
20:33Bugün onları buraya getiren tek şey küçük lüplerindeki bu başarı baskısı değil ama kesinlikle bunun başlangıçlarından bir tanesi orası.
20:41Ben yeterince iyi değilim duygusunu.
20:43Siz 9 yaşında, 10 yaşında bir çocuğa hissettirirseniz bu çocuk hayatı boyunca alacağı tüm kararlarda eksiklik hisseder.
20:50Bir başkasının onayını hisseder.
20:52Bir karar verirken, bir ayakkabı alırken bile sence bu güzel mi, bu buna yakışmış mı sorusunu defalarca sorar.
20:57Ve bunlar bizim dilimizde çok yaygınlaşmış.
20:59Bunlar bir eğlence gibi görülüyor.
21:02İnsanlar karar verirken bile, bir ayakkabı alırken bile birbirine çok danışıyor.
21:05Aslında bu çocuk bunun da aldığı kararlar anne babası tarafından ya da bakan verenler tarafından sürekli sorulanan
21:11ya da onlar yerine karar verilen ailelerde büyümüş çocukların yetişkinlik davranışları aslında.
21:17Yetersizlik duygusu sadece akademik olarak değil, hayatta yerine getirdikleri evdeki sorumluluklar.
21:22Bir bardağa olup koyarken belki suyu döküyor ve biz bir daha ona öyle bir geri bilim veriyoruz ki onu yerine
21:28yapmaya başlıyoruz.
21:29Çocuğu küçümsüyoruz ya da bu davranışından dolayı onu eleştiriyoruz ve çocuk bir daha o bardağı kaldırmak istemiyor.
21:35Hayatın boyunca bir zincir başlıyor.
21:36Yani okul süreçlerine gelmeden önce hayatın içerisindeki bu evin içindeki sorumluluklardan başlamamız gerekiyor.
21:42Bu başarılı kaygısıyla çalışmanız için çocuğunuza sorumluluk açmanız gerekiyor.
21:46Yani çocuğunuz eğer 4 yaşındaysa ve siz masadan kalkıyorsanız bardaklardan, tabaklardan birini eline tutuşturmanız gerekiyor.
21:53Bu başarıyı da sözel olarak kazandırmamız çok zor.
21:56Her şeyden önce okul başarısı için çocuğun evde bir işe yaradığım hissine ihtiyacı var.
22:02Bir sorumluluk.
22:03Yine getirmeye ihtiyacı var.
22:04Ama okul ile ilgili süreçlere geldiğimizde de çocuklar sosyal kıyaslı çok iyi yaparlar.
22:10Kendi yaşıtlarıyla kendini karşılaştırırlar.
22:11Arkadaşım daha güzel resim yapmış.
22:13O daha iyi boyamış.
22:14Neden benim resimimi asmadınız, öğretmenim diyen soru soran çocuk aslında başka çocukların kendisinden daha değerli ve daha iyi çizmeler yaptığını,
22:22o an zihninin o ilk olumsuz düşüncelere karşılaştığı bir taraftır.
22:25Tüm bu ne olurken biz ebeveynler, çocuklarımızın yaşadıkları bu süreçte başarıyı nasıl algıladıklarını tam olarak anlamlandırmadan onları sürekli başarılı bir
22:34kümsemek,
22:34işte okuma yazma süreçleriyle ilgili ödevlerini yapmıyorsun, yeterince matematiğin bir türlü iyi olmuyor.
22:40Bu aslında hayatlarının geri kalanlarında telafi edebilecekleri belki bir alanının kapısını kapatıyoruz.
22:46Zaten çocuklar çok hassas bir süreçten geçiyorlar.
22:48Bu yüzden hayatları boyunca onları etkileyebilecek bir süreç olduğunu anne babaların unutmaması gerekiyor.
22:54Yani bu sadece böyle akademik başarılarla kalacak bir şey değil.
22:58Başarı kaygısına en iyi gelen şey başarısız olduğunda da onu kabul eden bir anne babanın olduğunu ona göstermek.
23:04Sen hayatın boyunca her zaman başarılı olmak zorundasın.
23:07Güven kapısının en çok açıldığı nokta zaten.
23:11Kesinlikle öyle.
23:11Zor alsan da bazen yapamasan da biz senin annen babanız ama bizim olmamızı istediğin,
23:18olmanı istediğimiz çocuk olmalarındaki gayretler bizim için çok kıymetli.
23:22Bu yüzden çabayı övmek bizim için çok kıymetli Ziya Bey.
23:25Anne babaların çocuklarına çabalarını övmesi.
23:29Yani sadece sonucu değil süreci övmek bizim için çok kıymetli.
23:33Vardıkları her bir ömek.
23:34O gün 10 dakika oturmaları, o gün 5 sayfa kitap okumaları,
23:38her şeyden önce iyi bir rol modelle beraber çocuğun bu başarı kaygısına en iyi gelen şey bunlar hakkında konuşmak.
23:44Ama başarısız olduğunda da her şeyin bitmediğini, tekrardan yeniden başlayabilmeyi, toparlayabilmeyi,
23:50hayatın içerisinde bazen kaybetmenin de olduğunu ve başarı kaygısına en iyi gelen şey hayatın içerisinde başarısızlığın da olduğunu çocuklara anlatmak.
23:57Çocuğun bunu almak istiyor, çocuğun bunu yapmak istiyor diyen anne babalarımız var bazen çocuklar.
24:04Çünkü konuşmaktan endişe ediyorlar.
24:06Çocukları yerine konuşan anne baba diye bir kavram var artık literatürde.
24:09Bunu da yapmamamız gerekiyor.
24:10Çocuklar çok başarısız değil.
24:12Biraz kendi sırasını istemediği için o gün parka salıncağa binmeden eve dönmenin sonucunu almaları gerekiyor ki,
24:18bir daha parka gittiğinizde salıncak sırasında konuşmasını öğrenecek.
24:21Yani başarısızlık, başarısızlık herkisi bu kadar da çocuklar için hayatlarını zindan eden bir şey değil.
24:28Biz onları kurtarmaya çalışma davranışlarımızı çekersek anne baba olarak,
24:31onlar o duyguyla kaldıklarında, onlara iyi yönler gösterirsek,
24:35zor duygularla da başarısızlığı öğretirsek onlara,
24:37başarı yolunda bazen başarısız olmayı da onlara öğretirsek,
24:41hayatın içerisinde daha iyi baş edebileceklerine eminim.
24:43Şimdi o kadar güzel bir şey söylediniz ki, başarısızlık aslında çok değerli bir şey.
24:48Denemeyi getiriyor, yol bulmayı öğretiyor, aile de bu konuda destek olunca güven kapılarını açıyor.
24:54Yani çalışmayı öğrenmek derlerdi eskiden bize hocalarımız, öğretmenlerimiz.
25:00Çalışmayı öğrenmek bu derlerdi.
25:03O yüzden çocukları çalışmayı öğreterek, sevdirerek ve kendi yolunu, programını ve disiplin altında yapmasını severek,
25:11o disiplinde severek uygulamasını sağlayarak çok büyük daha, o zaman sizin başarıyı konuşmanıza gerektirecek bir şey de kalmıyor aslında.
25:19Bir de her çocuk okumalı mı?
25:22Bu kesinlikle artık ülkemizde de bunu görüyoruz, dünyayla da karşılaştırdığımızda da görüyoruz.
25:27Yani hepimizin bu ülkemize katacağı değer çok farklı biliyor musunuz?
25:31Yani birimiz sunucu olacağız, bu ülkemize katkı sallayacağız sizin gibi.
25:35Birimiz bugün arabamızı tamir ettirdiğimiz sanayideki araba tamir etmeyi çok iyi bileceğiz.
25:41Birimiz saç kesmeyi çok iyi bilecek, insanlara fayda verecek.
25:44Yani bizden aslında başarısızlık kaygısını Türkiye'deki o kendi kültürel doğrumlarımıza çok karıştırıyoruz.
25:51Aslında üniversiteye gidemeyen ya da belli bir sıralamaya gelemeyen ya da eğitim kurumlarının şu kadar, şu üniversitesi, şu bölüm gibi
25:58paylaşılmadığı için bizler de artık bazı meslekleri ne kadar toplumda ya da ne kadar sahada fayda verileceğini göz önünde buldurmuyoruz.
26:06Ve çocuğun ilgileri belki çok iyi bir mücek yapacak, belki çok iyi bir alanda ülkemizde mekanik alanda çok büyük katkı
26:12sağlayacak.
26:12Her insanın bu ülkede belli bir mesleği yapmaya doğru gitmesini biz önemsersek ve çocukların hayallerini kendi anne babalık, çocukluğumuzdaki o
26:21şeyiyle karıştırırsak bu da çocuklara çok olumsuz bir yetki yaratır.
26:25Bırakalım onlar bu ülkeye ne katacaksa, tabii ki çünkü burada her mesleğin bir karşılığı var, dünyada hayatın içerisinde bir emeğin
26:31karşılığını veriliyor.
26:32Ama her çocuğun üniversite okuması, her çocuğun akademik olarak başarılı olması bizim ülkemiz için çok büyük bir aslında çok daha
26:40ilerlemek istediğimiz istikamete aykırı bir şey.
26:43Bazılarının da sahada bazılarının da çok büyük önemli oraları.
26:46Herkes mühendis olursa tekniker kim olacak, o işi kim yapacak?
26:50Çok çok artısınız.
26:51Biraz sahada iyi ekmek pişiren vatandaşlarında da ihtiyacımız var.
26:56Zaten şu anda çevremizde bazen böyle bir mesleği sevmeyerek yapan ya da insanlara vermesini gerektiği o profesyonel hizmeti vermen çok
27:05fazla mutsuz insan var.
27:07Maalesef.
27:07Terapi koltuklarına giden, bugün hastanelerde sıra bekleyen çok fazla insan var.
27:11Çünkü anne babalık, anne babalık süreçlerinde, tabii ki anne babalarımız tam her şeyden kusurlu değiller.
27:17Ama biz bunları değiştirebiliriz.
27:19Çocuklara iyi bir şoför olmanın da aslında iyi bir şey olduğunu biz mi öğretmezsek, matematik becerisi belki de çok iyi
27:25olmayacak ama insanları güvenli bir şekilde bir duraktan bir durak götürecek.
27:28Hasta insanları duraktan durak kadar götürmek aslında ülkemiz için katabileceği en iyi şey.
27:33Bizim algıların burada başladığını hatırlamak gerekiyor.
27:36Her meslek değerli, her meslek bu ülke için fayda verici, bu ülke için kıymetli bir yer diye hatırlamak bence tüm
27:42toplum için daha işlevsel olabilir.
27:43Yani çocuk mu anne babayı büyütüyor, anne baba mı çocuğu büyütüyor?
27:48Bu da ayrı bir aslında soru işareti ama hep böyle tatlı tatlı büyüyelim diyelim, ne diyelim.
27:55Son olarak şunu soracağım, bu haftaya döneceğim.
27:58Net bir reçete isteyeceğim sizden.
28:00Bu hafta özellikle yeni başlayanlar için de olabilir, başlamış ve bu uzun süreç sonrasında tekrar eğitime hayatında başarı sağlayacak olan
28:09noktada anne babaların bu hafta mutlaka yapması gereken üç şey ve kesinlikle yapmaması gereken üç şeyi soracağım.
28:18Sonra teşekkür edeceğim.
28:19Tabii ki, tabii ki.
28:20Şöyle ki, üç şey, ilki kesinlikle ve kesinlikle rutinleri aksatmak yok.
28:24Yani uyku düzeniniz çok önemli. Ne zaman uyuyacağınız, ne zaman uyanacağınız bizim için çok çok önemli.
28:30Beslenme durumları çok önemli.
28:31Sabah kalktığınızda çocuğunuza ne yiyeceği ya da beslenme süreçlerini planlamamak gerekiyor.
28:37Çünkü okul süreçleriniz yaşadığınız zorluklardan bir tanesi bu.
28:40Ve okul hakkında konuşmak bizim için çok önemli.
28:42Yapmaları gereken en önemli şeyden bir tanesi.
28:44Onların neyin beklediğini hissettirmek.
28:47Öngörülebilirliği arttırabilecek her şey serbest.
28:49Yani çocuklara onların neyi beklediğini okulda şu olacak, şu olacak ve şu olduktan sonra ben gelip seni alacağım gibi öngörülebilir
28:56bir alan açmak bizim için çok kıymetli.
28:59Kimin onları alacağını hatırlatmak çok kıymetli.
29:01Beslenmek için çok kıymetli.
29:02Ve duygularını kabul etmek, duygularını yansıtmak çok önemli.
29:05Şu anda çok sinirlisin oğlum.
29:07Okula gitmek istemiyorsun.
29:08Seni bıraktığım için bana da sinirlisin.
29:10Ama her çocuk okula gider gibi.
29:12Duygularını yansıtacaksınız.
29:14Ne hissettiğini fark edeceksiniz.
29:15Ama her istediğini yaparsanız bu çocuklar yürümeyi, bu çocuklar okula gitmeyi öğrenemezler.
29:20Bundan kaçırmak gerekiyor.
29:21Çocuk her korktuğunda onun yerine bir şey yapmamalısınız.
29:24Öğretmen bir ödev verdi de siz onun yerine o ödevi yapmaya başlarsanız çocuğun baş etme yöntemlerinden de almış olursunuz.
29:31Burada bunu da asla asla müsaade etmiyoruz.
29:34Çocuğun yerine sorunlu kalmak.
29:35Her kaygılandığında sorun çözen bir evvelini istemiyoruz.
29:37Lütfen biraz mesafede kalın.
29:39Çocuğunuza biraz alamak için çocukunuz her zorlandığında onun yerine sorunlu kalırsanız bu çok daha zorlayıcı olur.
29:45Ve emin olun bu da geçecek.
29:47İnşallah.
29:48Onlara güvenin.
29:49Allah'ın izniyle Allah onlara muvaffakiyetler verecek ve daha iyi olacaklar.
29:53Hepimiz için.
29:54İnşallah başarılar diliyoruz.
29:56Muvaffakiyetler diliyoruz tüm öğrencilerimize diyelim.
29:58Çok teşekkür ediyoruz efendim.
30:00Derli katkılarınız için.
30:02Tekrar görüşmek dileğiyle.
30:03İyi yayınlendirin size.
30:05Çok sağ olun.
30:06Evet değerli izleyiciler.
30:07Kültenimizi burada noktalıyoruz.
30:08Saat başında birlikteyiz.
30:09Çeviri ve Altyazı M.K.