00:00Evet Samet Bey sizin de belirttiğiniz gibi ekonomi yönetimi proaktif bir adımla aslında bu süreci iyi bir şekilde yönetiyor.
00:077 portföy yönetim şirketinin 130 tane fonu var.
00:11Bu 130 fonun içerisinde para piyasası fonları, hisse seneli yoğun fonlar, serbest fonlar da var.
00:17Dolayısıyla bu durum 353.224 kişiye yani 891 milyar liralık bir portföyü kapsıyor.
00:26Özellikle bunun adını çizelim. SPK'nın dünkü hafta ve büyütenine göre yaptığımız hesaplamalar bunu gösteriyor.
00:33Yani aslında bir hayli yüksek bir tutardan ve 353.000 yatırımcıdan bahsediyoruz.
00:38Dolayısıyla bu tasfiye süreci şu anda alım satım yapılamıyor. Şu anda herhangi bir işlem yapılmıyor.
00:44Peki süreç nasıl değişecek? SPK'nın bunu en kısa zamanda birkaç gün içerisinde açıklamasını bekliyoruz.
00:51Ancak geçmiş dönemlerden baktığımız zaman süreç, tasfiye süreci şudur.
00:55Yani sizin fonlardaki paranızın battığı anlamına gelmez.
01:00Öncelikle bunu belirtelim.
01:02Bu önemli. Bunu tekrar eder misiniz?
01:04Yatırımcılar çünkü ne yapacağını merak ediyordur.
01:08Tekrar eder misiniz? En önemli noktalardan biri bu.
01:11Aslında güveni de belirleyen süreç bu. Buyurun.
01:14Tabii ki Samet Bey. Çünkü fonlara, örneğin parak piyasası fonlarına 3 gün sonra, 4 gün sonra kredi kartı borcunu, okul
01:20taksitini ya da farklı borçlarını ödemek için yatırım yapanlar var.
01:23Çünkü esnekli sağlıyor. Anlık para giriş çıkışı yapılabilen yerler.
01:27Buradan parayı çekilmeyen kişiler elbette şimdi ne olacak, paramı ne zaman alacağım diye tabii ki merak ediyor.
01:32Ancak bu sürecin, şunu belirtmemiz gerekiyor, likit varlıklarda, para piyasası olan varlıklarda hızlı bir şekilde ödenebileceğini söyleyebiliriz.
01:42Ancak içerisinde hisse senedi olan fonlar ki zaten bu süreci tetikleyen de budur.
01:47Yani içerisinde 3-4 tane hisse senedi olan ve bu hisse senedi edenin 30-40 kart üzerinde olan fonlardan bahsediyoruz.
01:55Yani ancak şunu belirtelim, para piyasası fonlarında olanlar, bu hisse senedi olan fonları alanların parası batmayacak.
02:02Takas Bank da güven altında.
02:05Yani portföy yönetim şirketleri bassa dahi, onlara haciz gelse dahi bu fonlara, bu fonlardaki katılımcıların paylarına herhangi bir şey olmadı.
02:13Ancak ne olacak tasfiye sürecinde?
02:15Tasfiye süreci şudur, tasfiye bu fonların içerisindeki varlıkların belli bir periyodda,
02:21belli bir zaman içerisinde satılması anlamına, nakde dönüştürülmesi anlamına gelir.
02:26Bu fonlar önce nakde dönüştürülecek.
02:29Kaç tane önce SPK şunu tespit edecek?
02:31Kaç tane bu fon katılımcısı var?
02:32Bu fonların ederi ne kadar?
02:35İçerisinde ne var?
02:36Tahvil mi var?
02:37Senedi mi var?
02:38İşte repo mu var?
02:39Bunların hepsi tek tek tespit edildikten sonra bunların satışı gerçekleşecek.
02:44Peki satış ne zaman gerçekleşecek?
02:46Bu satışla ilgili tatvimi SPK açıklayacak.
02:48Ancak mevzuatlarda baktığımız zaman burada 6 aylık bir süreç öngörülüyor.
02:54Tabii ki bu süreç para piyasası fonlarında çok daha kısa olacaktır.
02:57Çünkü kolay nakde döndürülebilen bir yatırım aracından bahsediyoruz.
03:02Para piyasası fonlarını daha hızlı nakde çevirebilirsiniz.
03:05Peki kim ne zaman alacak parasını?
03:07En çok merak edilen konularda bir tanesi bu.
03:09İlk giren, ilk çıkar prensibi burada devreye girecek.
03:12Yani bu fonları ilk alanlara, fon satışları, fonların içerisindeki varlıkla satıldıktan sonra ilk girenlere ilk ödeme yapılacak.
03:20Şimdi şöyle bir şey de var.
03:22Peki bu fonlar değer kaybetmeyecek mi?
03:25Elbette bu değer kaybı satış dönemindeki eğer para piyasası fonundaysa,
03:31para piyasası fonların içerisinde eğer hisse senedi yoksa, burada hisse senediyle ilgili bir işlem yoksa,
03:38burada faiz kazancı da elde edilebilecek, para değerleri artabilecek.
03:43Ancak içerisinde hisse senedi olan serbest fonlar, hisse senedi yoğun fonlar varsa,
03:50tabii ki biraz önce de söylemiştik, bu hisseler normal hisseler değil.
03:53Ederinin yani 7 liradan, işte 130 liraya gelen hisselerden bahsediyor.
03:5830-40 kat arttırılmış.
04:00Yani fon büyüyor, fon o hisseyi almaya devam edince,
04:04yani fon büyüdükçe fon ederinde, ederi olmayan hisseyi almaya devam edince hisse katlanıyor.
04:1020-30 kat artıyor.
04:12Dolayısıyla şimdi 20-30 kat artan hissenin satılması,
04:16satışa koyduğunuzu varsayalım.
04:18Bugün X hissesini satmaya kalktınız.
04:20Peki alıcı çıkacak mı?
04:21Çıkmayabilir.
04:22İşte o zaman ne oluyor?
04:24Taban dediğimiz yani X'i %10'la hisse senedi güne başlıyor ve hiç alıcı çıkmıyor.
04:31Alıcı çıkmayınca satılmıyor.
04:32Ta ki işte makul bir değere geldikten sonra burada satış gerçekleşebilir.
04:37İşte bu satış gerçekleştiği anda hissedeki hissenin değeri neyse fonun değeri de oraya inecek.
04:43Yani hisse senedi yoğun fonlara yatırım yapan portföy yatırımcısının burada bakiyesinde azalma olabilir.
04:51Ancak burada paranın sıfırlandığı anlamına gelmez.
04:54İşte alıcısı çıktığı zaman bu hisseler satılacak ve fon nakde döndükten sonra katılımcısına tek tek ödemeyi yapacak.
05:02Ancak bununla ilgili dediğimiz gibi takvim henüz belli değil.
05:04Ama bu şu anlama geliyor.
05:07Portföy yönetim şirketlerinin artık işlem yapması şu an itibariyle bloka altında.
05:12Yani işlem yapamayacak.
05:13Buradaki hissi senetlerini ya da fonlarını ya da fon yatırımlarını hiçbir şekilde portföy yönetim şirketleri müdahale edemeyecek.
05:22Dolayısıyla buradaki varlıklar aslında ekonomi yönetimi tarafından, SPK tarafından güvence altına alındı.
05:27Bu aslında yatırımcıyı koruyan bir hamileydi.
05:29Biz bunun aslında işaret fişeyi ne zaman almıştık?
05:33Ağustos itibariyle SPK bir fon rehberi yayınlamıştı.
05:37Orada dedi ki hisse senedi eğer portföy yönetimde bir hisse senedi varsa bunun ağırlığı %5'e geçemez.
05:44Eğer geçiyorsa bunu yıl sonuna kadar siz periyodik olarak payder pay azaltmak zorundasınız diye belli bir oranlar kademeli bir oran
05:52getirmişti.
05:52İşte o noktadan sonra hisselere satışlar gelmeye başladı.
05:57Çünkü fonların o belirtilen oranlara doğru geri gelmesi gerekiyordu.
06:01Yani hisseleri satması gerekiyordu.
06:03İlk başta tabii ki panik oluşmadı.
06:05Ancak birkaç gün sonra fonlardan para çıkışı hızlanmaya başladı.
06:09Panik havası oluştu.
06:11İşte bir tane portföy yönetim şirketi temerde düştü.
06:14Çünkü aynı şekilde zincirleme etki yaratmaya başladı.
06:18Ta ki bunun finansal sisteme zarar verebileceğiyle ilgili bir endişe oluşunca bu noktada ekonomi yönetimi zaten buna hazırlıklı olduğunu anlıyoruz.
06:26Çünkü Finansal İstikrar Komitesi Toplantıdan sonra Merkez Bankası'nın adımları, SPK'nın açıklamaları ve hamleleri zaten bunlara aylardır hazırlanıldığıyla ilgili
06:35ipuçları bize veriyor.
06:36Ki zaten bununla ilgili SPK'nın o düzenlemesi aylardır devam ediyor ve sonuç itibariyle bugün gelinen noktada da hemen proaktif
06:46müdahaleler geldi.
06:47Yatırımcıyı ve piyasayı korumak için ve bunun karşılığında zaten BİST 30 hisseleri alınan kararın SPK'nın düzenlemesinin dışındaydı.
06:55Ki bugün de görüyoruz hisselerlerine baktığımız zaman %8-9 artan şirketler bankacılık endeksi ve diğer taraftan BİST 30 endeksinde yer
07:06alan hisseler ve zaten likidite adımları çok önemli burada.
07:11Samet Bey aslında siz de başta bir özetlediniz.
07:14Burada repo ihalelerinde haftalık repo ihalelerinde 1 milyar lira piyasayı fonluyordu Merkez Bankası.
07:20Bugün itibariyle 300 milyar liralık fonlama yaptı. Piyasa 100 milyar olur muyu konuşuyordu.
07:28300 milyar liralık yani şu mesajı verdi piyasaya.
07:31Likidite ile ilgili zincirleme bir risk olursa bile para piyasa fonlarından çıkış hızlansa bile ben bu likiditeyi karşılayacak güvenceyi veriyorum.
07:40Bu piyasanın arkasında ben varım mesajını verdi.
07:44Dolayısıyla piyasayı sakinleştiren önemli bir adımdı.
