00:00Herkese merhaba. Bugün elimizde Mehmet Edip Ören'in oldukça ses getiren, yoğun siyasi iddialar ve çarpıcı metaforlarla dolu
00:07Perişanın Fevkinde Perişanız adlı makalesi var. Gündemi takip edenleriniz bu makalenin ne kadar tartışıldığını zaten biliyordur.
00:15Özellikle de Mansur Yavaş'a yenilik iddia edilen o ince el işçiliğiyle örülmüş siyasi kumpaslar bölümü gerçekten çok konuşuldu.
00:23Hadi hiç vakit kaybetmeyelim, bu metnin ardındaki karmaşık iddiaları ve siyasi senaryoları tarafsız bir şekilde adım adım masaya yatıralım.
00:31Biri size nasılsın diye solduğunda hiç Türkiye gibiyim cevabını verdiniz mi?
00:36Açıkçası yazar, makalesine toplumun bu genel, o yorgun ruh halini yansıtan çok sarsıcı bir tespit ile başlıyor.
00:44Yazarın perspektifinden bu sadece sıradan bir bıkkınlık değil, bu genel bir tükenmişliğin, kendi deyimiyle perişanlığın da ötesinde olmanın çok net
00:54bir dışavurumu.
00:55Bu sözü aklınızda tutun çünkü makalenin geri kalanındaki tüm o devasa siyasi ve ekonomik mühendislik iddiaları tam da bu yorgun
01:04toplumsal zemin üzerine inşa ediliyor.
01:06Peki bu incelememizde bizi neler bekliyor?
01:10Hızlıca yol haritamıza bir bakalım.
01:11Önce Türkiye'nin sosyoekonomik manzarasına gireceğiz, ardından şu meşhur Nicaragua modeli iddiasını konuşacağız.
01:20Üçüncü durağımız işin merkezindeki isim, Mansur Yavaş.
01:23Sonra siyasette S-400 taktiğine, kriptolar ve siyasi mühendisliğe değinip, yazarın küresel ve yerel uyarılarıyla analizimizi noktalayacağız.
01:32Gelelim birinci bölüme, Türkiye'nin sosyoekonomik manzarası.
01:37Düşünsenize, yazar o koca makroekonomik tabloyu pazardaki Charleston biber üzerinden anlatıyor,
01:43mevsimsel olarak meyve sebzenin en bol olması gereken o bereketli dönemde bile en temel ürünlerden biri 100 lirayı geçmiş durumda.
01:50Yazarın buradaki tespiti çok ilginç, vatandaşların artık pazara alıştırış yapmaya değil de sanki bir nostalji turuna çıkmış gibi sadece tezgahları
01:59seyredip döndüklerini söylüyor.
02:00İşte birazdan konuşacağımız o büyük siyasi stratejilerin aslında en temel yakıtını bu ekonomik tükenmişlik oluşturuyor.
02:07İkinci bölümümüz, Nicaragua modeli iddiası.
02:11Bakın burası gerçekten çarpıcı.
02:13Peki nedir bu Nicaragua modeli?
02:16Duymuş muydunuz daha önce?
02:17Yazar bu kavramı, halkı seçimsiz bir hayata alıştırma ve daha da önemlisi seçimlerin artık hiçbir şey değiştirmeyeceğini inandırma çabası olarak
02:27tanımlıyor.
02:27Yazarın iddiasına göre buradaki nihai amaç toplumu o kadar bezdirmek, o kadar yormak ki günün sonunda bari kalsınlar da en
02:35azından yeni hukuksuzluklarla uğraşmayalım dedirtmek.
02:38Yani bir nevi öğrenilmiş çaresizlik yaratmak.
02:41Bu açıkçası makalenin en ağır tezlerinden biri.
02:44Tabii yazar bu modeli sadece teoride bırakmıyor, çok spesifik bir örnekle destekliyor.
02:50Hatırlarsanız İstanbul Bahçeliyevler'de 3 CHP'li meclis üyesi iktidar partisine geçmişti.
02:57Yazar bunu sıradan bir siyasi transfer olarak okumuyor.
03:00Ona göre bu olası bir yeni seçim durumunda iktidarın belediye başkanını doğrudan meclisin kendi içinden seçebilmesi için yapılmış bir altyapı
03:09hazırlığı.
03:10Yani yazarın perspektifinden bakarsak bu olay yeni bir halk seçimi yapmadan yönetimi sessiz sedasız devralma provalarının ta kendisi.
03:19Ve geldik 3. bölüme.
03:21Yani analizimizin asıl odak noktasına.
03:23Hedefteki isim Mansur Yavaş.
03:26Şimdi muhalefet cephesindeki o büyük satranç tahtasına yazarın gözünden bir bakalım.
03:30Ören'in analizine göre tablo net.
03:33Ekrem İmamoğlu'nun siyasi geleceği olası yargı kararlarıyla büyük ölçüde bloke edilmiş durumda.
03:38Bu denklemde iktidar açısından geriye kalan tek ve en büyük engel Mansur Yavaş.
03:43İşte yazar tüm o siyasi okların, o derin mühendislik çabalarının ve kurulan kumpasların neden aniden Yavaş'a döndüğünü tam olarak
03:50bu tabloyla açıklıyor.
03:52Peki Mansur Yavaş'a yönelik bu iddia edilen kumpaslar tam olarak nasıl işletiliyor?
03:56Yazar ilk başlarda o çok konuşulan konser tartışmaları üzerinden bir yoklama çekildiğini söylüyor.
04:03Hatta çok daha ileri giderek Yavaş'ın peşine hafiyeler takıldığını iddia ediyor.
04:07Düşünebiliyor musunuz yere atacağı küçücük bir sidara izmaritini bile yıllarca sürecek bir siyasi yasak bahanesine çevirmek için fırsat kollandığını öne
04:16sürüyor.
04:17Ancak yazarın tezine göre bu küçük çaplı girişimler pek işe yaramayınca masaya çok daha büyük, çok daha tehlikeli bir taktik
04:24sürülmüş.
04:25İşte o tehlikeli taktik.
04:274. Bölüm
04:28Siyasette S-400 Taktiği
04:30Gelin bu S-400 metaforunu adım adım çözelim.
04:33Çünkü gerçekten müthiş bir analoji.
04:35Yazar, Cumhurbaşkanı ile Mansur Yavaş arasındaki o yakın zamandaki sürpriz görüşmeyi alıyor ve bunu tıpkı Rusya'nın Türkiye'ye S
04:42-400 füzelerini teslim etmesine benzetiyor.
04:44Birinci adım silahı yani o pimi çekilmiş el bombasını hedefin tam kucağına bırakmak.
04:50Birlikte o fotoğrafı vererek bir uzlaşma ya da gizli anlaşma algısı yaratmak.
04:55İkinci adım pimi çekmek ve üçüncü adım geriye çekilip izlemek.
04:59Yazara göre bu görüşme masum bir diyalog değil.
05:01Yavaş'ı sürekli olarak kendi seçmen tabanına karşı savunma yapmak zorunda bırakmak için tasarlanmış canlı bir el bombası.
05:07İşin daha da ilginç yanı, yazar bu durumu siyasi tarihimizin o meşhur gizemli dolma bahçe görüşmesine benzetiyor.
05:14Hatırlarsınız o dönemi.
05:16Yazarın analizine göre buradaki temel amaç topluma ve muhalif tabana sinsice şu mesajı fısıldamak,
05:21biz onun tüm açıklarını biliyoruz hatta bize bunları kendi ağzıyla anlattı.
05:26Bu psikolojik hamle sayesinde hedefin yavaş yavaş yıpratılması ve muhalefetin kendi içinde devasa bir güvensizlik sarmalına sokulması hedefleniyor.
05:345. Bölümümüz Kriptolar ve Siyasi Mühendislik
05:38İçerideki kripto figürlerin veya o pusuda bekleyenlerin yavaş yavaş harekete geçtiğini iddia eden yazarın muhalif seçmene çok ama çok sert
05:47bir uyarısı var.
05:48Şöyle diyor, adam milletvekili ne yapabilirler demeyin.
05:52Günümüzün bu sert siyasi ikliminde sadece 10-15 gün içinde bir adayın diplomasının iptal edilebileceğine,
05:58o çok güvenilen dokunulmazlıkların bir anda kaldırılabileceğini söylüyor.
06:02Yani yazar aslında olmaz dediğiniz, ihtimal bile vermediğiniz her şeyin tereyağından kıl çeker gibi yapılabileceğini savunuyor.
06:10Peki tüm bu siyasi mühendisliğe, bu kumpas iddialarına karşı ne yapılacak?
06:15Yazarın masaya koyduğu tek ve kesin bir reçete var.
06:18Mutlaka ama mutlaka yedek adaylar şart.
06:21Örene göre bu artık bir strateji falan değil, resmen hayatta kalma meselesi.
06:25Eğer ana figürlerden biri bu kumpaslarla saf dışı bırakılırsa, sistemin bir anda çökmemesi için,
06:32muhalefetin elinde anında devreye sokacağı güçlü alternatiflerin hazır beklemesi hayati bir zorunluluk.
06:38Ve geldik 6. son bölümümüze.
06:41Yazarın küresel ve yerel uyarıları.
06:44Yazar biraz da obyektivi genişletip küresel sahneye bakıyor.
06:48Dünyadaki o popülist taktiklerin bizim yerel siyasetle nasıl birebir örtüştüğünü iddia ediyor.
06:53Mesela Netanyahu'nun küresel sistemleri kendi çıkarları için nasıl manipüle ettiğinden,
06:58Trump'ın seçim öncesi her vatandaşa 5 bin dolar vaat etmesinden bahsediyor.
07:03Yazara göre bu devasa, akıl almaz popülizm dalgasının bizdeki karşılığı ise,
07:07sırf bir seçim ekonomisi yaratabilmek uğruna, otoyolların, köprülerin, hatta ormanların elden çıkarılması.
07:14Yani bu siyasi manipülasyon ve göz boyama sanatı sadece bize özgü değil, sınırları aşan küresel bir trend.
07:21Tekrar içeriye döndüğümüzde ise, yazar bizi eski iktidar mensuplarının kendi aralarındaki o sert çekişmelere götürüyor.
07:28Eski TBMM Başkanı Bülent Arınç, Melih Gökçek ve Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral arasında,
07:34basına da yansıyan, o seviyesi oldukça tartışmalı kavgayı hatırlıyorsunuzdur.
07:38Yazar bu iç çekişmeyi açıkçası epey alaycı ve eleştirel bir dille makalesine taşıyor.
07:43Hatta bu durumu özetlemek için, yazar kendi kameramanlık günlerinden, rahmetli Necmeddin Erbakan'a ait çok manidar bir anekdot paylaşıyor.
07:52Mecliste bir grubun aleyhinde konuştuğunda, diğer grubun sevinçle alkışlaması üzerine Erbakan o meşhur lafı ediyor.
07:59Kimin aleyhinde konuşursam, diğeriniz alkışlıyor. Biriniz için söylediklerim, diğeriniz için de geçerlidir.
08:05Yazar tam da bu alıntıyla taşı yediğine koyuyor.
08:08Siyasetteki bu isimlerin birbirlerine yönelttikleri o ağır eleştirilerin, o suçlamaların aslında her iki taraf içinde aynen geçerli olduğu yönündeki o
08:17ironik görüşünü bizlere sunuyor.
08:19Şimdi, tüm bu incelemenin ardından sizi asıl sormamız gereken o can alıcı soruyla baş başa bırakmak istiyorum.
08:26Eğer yazarın tezleri doğruysa, Mansur Yavaş'ın kucağına bırakıldığı iddia edilen bu canlı el bombaları ve arka planda işleyen o
08:34acımasız siyasi kumpas taktikleri,
08:36önümüzdeki seçim döngüsünün niyai sonucunu nasıl değiştirecek?
08:40Muhalefet, yazarın ısrarla altını çizdiği o yedek aday formülüyle mi sahaya inecek, yoksa bu büyük satranç tahtasında bizi hiç tahmin
08:49etmediğimiz bambaşka hamleler mi bekliyor?
08:51Açıkçası bu sorular siyaseti sadece yüzeyden değil, derinlemesini okumak isteyen herkes için daha uzun süre masada kalacak.
08:59Umarım bu analiz, tartışmaların odağındaki bu iddialı makaleyi daha net bir çerçeveye oturtmanızı sağlamıştır.
09:05Bir sonraki incelememizde görüşmek üzere, hoşçakalın.
