00:00Zaprojektował dziesiątki kościołów, pomagał budować odrodzoną Polskę, a kiedy Niemcy ponownie odebrali jej niepodległość, został przez nich rozstrzelany.
00:08Stefan Cybichowski był jednym z ludzi, którzy po 1918 roku dosłownie budowali Polskę.
00:15Architekt, urzędnik, radny Poznania, wykładowca, projektował szkoły, fabryki, budynki publiczne i uczestniczył w tworzeniu infrastruktury targów poznańskich, ale szczególne miejsce
00:25w jego życiu zajmowały kościoły.
00:27Po ponad 100 latach zaborów polskie miasta szybko się zmieniały. Powstawały nowe parafie, brakowało świątyń i Cybichowski projektował je w
00:35całej Wielkopolsce, na Kujawach i Pomorzu.
00:38Ratował też stare kościoły. W Wydłoszczy przywracał dawny blask trzem najważniejszym staropolskim świątyniom miasta.
00:44W Wino Wrocławiu pomagał odbudować monumentalny kościół zwiastowania Najświętszej Maryi Panny, którego część zawaliła się w skutek ruchów gruntu związanych
00:52z kopalnią soli.
00:53Ale chyba najbardziej symboliczna historia wydarzyła się tuż przed wojną.
00:58W Zdziechowie pod Gnieznem powstawał kościół będący wotum wdzięczności za zwycięskie powstanie wielkopolskie i odzyskanie przez polskie niepodległości.
01:07Projekt stworzył właśnie Cybichowski.
01:09Świątynię poświęcono 2 lipca 1939 roku.
01:13Dwa miesiące później wybuchła wojna.
01:15Niemcy zamienili ten kościół w magazyn, a Cybichowskiego aresztował gestapo.
01:20Trafił do Fortu VII w Poznaniu. 6 stycznia 1940 roku został rozstrzelany.
01:26I trudno o mocniejszą klamrę jego życia.
01:29Kiedy wrócił z Berlina do Poznania, Polski nie było jeszcze na mapie.
01:33Kiedy odzyskała niepodległość, przez 20 lat pomagał nadawać jej materialny kształt.
01:39Budował jej miasta, budował jej instytucje, budował jej kościoły.
01:42A kiedy okupant ponownie przyszedł zniszczyć polskie państwo, Cybichowski stał się jedną z ofiar uderzenia wielkopolskiej elity.
01:51Dzisiaj przechodzimy obok wielu budynków, które zaprojektował, często nawet nie znając jego nazwiska.
01:56A przecież część Polski, którą widzimy do dzisiaj, została dosłownie narysowana przy jego biurku.
02:02KONIEC!
