Skip to playerSkip to main content
  • 6 minutes ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=YfPsQ_jS3Jk
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social‬
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz

Category

📺
TV
Transcript
00:05Müzik
00:18Merhaba sevgili izleyenler Fikir Durağı programına hoş geldiniz.
00:22Her güne kara haberlerle, karanlıkta bırakılan dosyalarla ilgili yeni bulgular ve bununla ilgili aslında aydınlatılmayan haberlerle başlıyoruz.
00:33Rojin Kabayış dosyası da yine böyle haberlerden, dosyalardan birisi.
00:392 yıl önce 15 Ekim 2025'te cansız bedeni Van Gölü kıyısında bulunmuştu.
00:45Ama onun çok daha öncesinde 27 Eylül 2024'te de kaybolduğu haberi gelmişti.
00:51Van'da bir üniversite öğrencisiydi Rojin Kabayış ve ne yazık ki bu coğrafyada aslında ilk olmayan, kadınların belki de çok da
01:01tanık olduğu, aydınlatılmayan, şüpheli bırakılan ölümlerden birisiydi.
01:06Bugün de hala 2 yıl geçmesine rağmen mücadelesi sürüyor ve kesin olarak faillere ulaşılmış, ölümünün nedeni aydınlatılabilmiş değil.
01:15Biz de bugün programımızda bu konuyu konuşacağız.
01:19Konuklarım Sosyalist Kadın Meclislerinden Tanya Kara ve Rojin Kabayış için Adalet Komisyonu'ndan Yaprak Evşen Güleroğlu bizimle beraber.
01:29Öncelikle hoş geldiniz diyorum her ikinize de.
01:32Hoş bulduk.
01:32Aslında çok uzak olmadığımız, tanıdığımız, bildiğimiz vakalar ne yazık ki bu coğrafyada kadın olmanın verdiği zorluklardan birisi de belki de
01:44nasıl öldüğünü de ispatlamaya çalışmak.
01:48Rojin'i bugün gündemimize aldık.
01:502 yıl oldu ve 2 yılda neler yaşandı?
01:53Seninle başlayalım Tanya.
01:54Uzun bir süreçten bahsediyoruz aslında ama bir diğer taraftan da artık tanıdık olduğumuz maalesef ki bir konu oldu.
02:03Çünkü Rojin'in ölümü aslında 2 yıldır aydınlatılamıyor ve henüz ortada bir soruşturma, bir dava da söz konusu değil.
02:11Biz kadınlar ve ailesi çok uzun bir süredir bu adalet mücadelesini yürütüyor.
02:16Rojin'in başına nelerin geldiğini, Rojin'in kimin katlediğini öğrenmeye çalışıyoruz, soruyoruz aynı zamanda.
02:23Tabi burada şunu görüyoruz gerçekten bir kadının ölümünün nasıl şüpheli hale getirildiğini aslında Rojin örneğinde de çok açık biçimde görüyoruz.
02:33Çünkü Rojin'in katledildiği öğrendikten sonra üniversitenin rektörü doğrudan babası Nizamettin Kabayişi kızınız intihar etti bunu kabullenin ve buradan gidin
02:45cenazenizi alıp dedi.
02:47Aslında burada şunu görüyoruz gerçekten daha ortada hiçbir şey yokken daha bir otopsi sonucu çıkmamışken daha otopsi yapılmamışken bir rektörün
02:57doğrudan babaya bunun demesinin sebepleri neler?
03:00Yani burada aslında gerçekten kadınların başına gelenlerin, kadınların katlediği oluşunun ölümlerinin şüpheli hale getirildiği, hiç etkin bir soruşturma yürütülmeden hemen
03:11bir sonuca varıldığını görüyoruz.
03:14Burada aslında çok yaygın bu durum.
03:16İntihar etti, camdan düştü, kendisi yaşamına sönverdi, yaşamayı sevmiyordu gibi bir dizi örnek de verilmiş oluyor.
03:25Bizim burada da gördüğümüz aslında Rojin için durum tam olarak bu gerçekten.
03:30İki yıldır bütün deliller toplandı geldiğimiz şu aşamada.
03:34Artık kadınların çok sordu, çok fazla soru ve çok fazla yanıt oldu.
03:39Ailenin çok fazla sorusu ve yanıt oldu.
03:42Fakat bu bir soruşturmaya dönüşmüş değil.
03:46Bu bir dava konusu haline getirilmiş diye.
03:49Aslında deliller toplandı ve var.
03:51Ortada bir şüphe kalmadı.
03:53Fakat bir diğer taraftan da ortada bir yargılama söz konusu değil.
03:57Rojin için yürüttüğümüz adalet mücadelesi çok uzun erimli bir mücadele oldu ve gerçekten bu şüphenin dağıtılması çok zordu.
04:05Baba bunu çok ikna etmeye çalıştı.
04:07Kadınlar ikna etmeye çalıştı.
04:09Rojin'in intihar etmediğini, biz herkes ikna etmeye çalıştık.
04:13Ve bu yaklaşık 6-7 ay sürdü sadece.
04:17Mesela bunu yapmak zorunda ne aileydi ne de kadınlardı.
04:20Bu artık sorulması gereken bazı sorular vardı.
04:23Yargı mekanizmaları tarafından, doğrudan soruşturma mekanizmaları tarafından.
04:28Fakat bu böyle işlemedi.
04:30Biz Rojin'in intihar etmediğini kanıtlamakla yükümlü değildik.
04:34Ne ailesi ne kadınlar.
04:36Fakat bu yükümlülük bizlere bırakıldı.
04:39Bu soruşturma ölüm aydınlatılması için hiçbir yasal, doğrudan yürütülmesi gereken etkin bir soruşturulma yürütülmemiş oldu.
04:49İki yıl boyunca da aslında bunun çok derin izlerini taşıyor süreç.
04:53Yani yürütülmeyen etkin soruşturma, iki yıldır ortada bekleyen deliller ve gördüğümüz aşamada da saklanmaya çalışılan deliller söz konusu.
05:04Hem kamuoyundan hem dosyadan dosyaya girmeyen bazı deliller söz konusu.
05:09Hala şu aşamada da.
05:10O yüzden de iki yıllık süreç aslında etkin yürütülmeyen soruşturmanın ağır işleyen mekanizmaların gerçekten bir adalet mücadelesi, bir dosyanın aydınlatılması
05:21mücadelesi nasıl engeller oluşturur?
05:23Bunu görmüş, hep birlikte yaşamış olduk.
05:25Tabii ki bu engeller içerisinde mücadelenin, adalet arayışını sürdürmenin de yine ne kadar önemli olduğunu gördüğümüz de bir iki yıl
05:34oldu.
05:34Dolayısıyla yaprakla devam etmek istiyorum.
05:37Nasıl bir araya geldiniz Rojin için Adalet Komisyonu olarak ve bu iki yıl boyunca nasıl faaliyetler yürüttünüz?
05:46Şimdi öncelikle biz Rojin Kabayışın Adalet Komisyonları olarak kuruluşumuzu 5 Ocak 2025'te ilan ettik.
05:535 Ocak 2025'te aslında tarihi bir önem taşıyor.
05:56Çünkü 5 Ocak 2020'de Gülistan Doku dersinde kaybedilmişti.
06:00Yani aslında Gülistan Doku'nun kaybedilmesinin 5. yılıydı.
06:03Ve tabii ki biz de daha öncesinde Gülistan Doku için Adalet Komisyonları olarak bir mücadele vermiştik.
06:09Bunun üstüne biz de bu şekilde Gülistan için Adalet aradığımız 5. yılda aslında Rojin için de Adalet arayacağımızı duyurmuş olduk.
06:17Ne Gülistan'dan ne de Rojin'den vazgeçmiyoruz diyerek kadınlar bir araya geldik ve kuruluşumuzu ilan ettik.
06:23Ve tabii ki biz kuruluşumuzu ilan ettikten sonra da aslında komisyon gönüllüsü olmak isteyen,
06:28zaten Rojin'in daha haberi ilk ortaya çıkmasından bizim bu Ocak ayında kuruluşumuzu ilan etmemizin arasında bir süreç var.
06:36Bu süreçte kadınların gerçekten aslında mücadele etmek istiyorlar ama mücadeleyi gösterebilecekleri, mücadele edebilecekleri,
06:43kadınlarla bir yere gelebilecekleri aslında bir adres yoktu.
06:45Ve aslında Adalet Komisyonları'nda burada aslında kadınlara bir adres oldu yani.
06:49Gerçekten Rojin için mücadele etmek isteyen, şüpheli kadın ölümlerini aydınlatmak isteyen tüm kadınlar için aslında bir adres olmuş oldu.
06:56Burada da Rojin Kabay için Adalet Komisyonları.
06:58Biz 2 yıldır gerçekten baktığınız her yerde Rojin'i göreceksiniz diyerek her yere Rojin'in fotoğraflarını astık.
07:06Her yere Rojin'in adını verdik.
07:08Her yere sticker'lar astık, her yere afişler astık, her yere pankartlar astık aslında.
07:12Ve tabii ki bunun dışında diğer bir anlamda özellikle Rojin 27 Eylül'de kaybedildiği için her ayın 27'sinde Rojin için eylem
07:21gerçekleştirdik mesela.
07:23Her ay mesela net bir şekilde bir eylem olmadı mesela ama her ay için farklı farklı çalışmalarımız olmuştu.
07:29Mesela Rojin'siz 23. ay olan 27 Ağustos gününde aslında bir basın toplantısı gerçekleştirmiştik.
07:36Ve orada da 2 yıllık süreç raporumuzu yayınlamıştık.
07:39Süreç raporumuzda da zaten aslında bizim 2 yıl boyunca neler yaptığımızı, ATK'nın neye açıkladığını, Adalet Bakanlığı'nın neye açıkladığını,
07:46biz kadınların buna karşı ne söylediğimiz, ne gerçekleştirdiğimizi aslında detaylı bir şekilde açıklayan bir süreç raporunu paylaşmıştık aslında basınla ve
07:54tüm kadınlarla aslında.
07:57Böyle farklı farklı aslında mücadelenin neye ihtiyacı varsa aslında.
08:01Biz Rojin'in kaybedildiğinin her ayın 27'sinde Rojin'i hatırlatırken aslında farklı mücadelenin araçlarını kullanmış olduk.
08:09Yani bu basın toplantısı ya da Twitter'da bir tag eylemi de olsa her yerde aslında Rojin'i hatırlattık bu süreç
08:14boyunca.
08:15Peki bu hatırlatma, bu mücadele neleri sağladı, kazanımları neler oldu ve bugün hala eksik kalan yerler neler?
08:22Şimdi öncelikle zaten aslında bizim ilk yılda verdiğimiz çok güçlü bir mücadele vardı.
08:29Rojin'in kaybedilişinin birinci yılında 27 Eylül 2025'te biz çok farklı kentlerde eylemdeydik eş zamanlı olarak aynı gün içerisinde.
08:37Ve tabii ki burada da aslında ATK bu kadınların eylemlerini gördü.
08:42Çünkü eylemin de anlaşır zaten aslında ATK DNA'yı açıklaydı.
08:45Ve tabii ki ATK da bunları gördükten sonra bu DNA'yı gerçekten açıklamak zorunda kaldı.
08:51Bir yıl boyunca gizlediği otopsi raporunu açıklamak zorunda bıraktık biz ATK'yı.
08:56Ve tabii ki bu raporda da aslında ATK'nın açıkladığı raporda da bir yıldır gizlediği Rojin'in bedeninde bulunan iki
09:02erkek DNA'sının bedenin hangi bölgesinde bulunduğunu açıklıyordu.
09:06Yani bedeninin vajinanın iç bölgesinde ve göğüs bölgesinde bulunduğunu açıkladı ATK aslında.
09:12Ve tabii ki yani gerçekten bir yıl boyunca gizleyerek suç işliyor diyoruz.
09:16Çünkü bu gerçekten bir suç yani bir yıl boyunca otopsi raporunu aslında gizleyemez.
09:21Diğer bir yandan ATK'nın tabii ki böyle bir dizi suçu var aslında.
09:25Yani diğer bir suçu da Rojin'in bedeninde bulunan, Rojin'in midesinde bulunan aslında rocronium maddesinin.
09:32Rojin'in kaybedilmesinden 16 gün önce geçirdiği kulak ameliyatında olduğunu öne sürmeleri mesela.
09:38Ama bu ameliyatı yapan doktorla da bu maddeyi kullandı mı, kullanmadım diye bir iletişime geçmiyorlar.
09:45Ve direkt aslında geçirdiği ameliyatta kullanılmıştır deyip üstünü kapatıyorlar.
09:49Ama aslında biz verdiğimiz iki yıla yakın sürede verdiğimiz mücadelede rocronium maddesinin aslında o kadar uzun süre insan vücudunda kalamayacağını
09:58ve aslında doktorun da zaten ameliyatta bu maddeyi kullanmadığını açıklattık aslında.
10:03Yani bu tabii ki ATK'nın dışında da aslında çok net bir şekilde bir örtbas çabasını görüyoruz.
10:11Açıklanmayan deliller, karartılmaya çalışan deliller, pek çok fazla böyle delilleri görüyoruz.
10:16Mesela bunlardan birisi de aslında ikinci yılına yaklaşırken yine rocronium maddesi gibi ortaya çıkardığımız bir başka delil.
10:22Onlar da zaten güvenlik kamerası görüntüleri.
10:25İlk kamera görüntüsünde bir kadın ve bir erkeğin bir arabadan ağır bir cismi eve taşıdığı görüntüler ve ertesi sabahta aynı
10:33cismi evden geri arabaya taşıdığı görüntüler.
10:36Mesela bunlar iki yıl boyunca açıklanmadı.
10:38İki yıl boyunca güvenlik kamerası görüntüleri dosyada yoktu.
10:41Aynı şekilde bir özel güvenlik görevlisinin rojin eşyalarının bulunduğu yer aslında gidip kendi elleriyle rojin eşyalarını koyduğunu gören bir güvenlik
10:49kamerası görüntüsü var aslında.
10:51Ama bu görüntü iki yıl boyunca gizlediler, iki yıl boyunca paylaşmadılar ve artık ikinci yılı yaklaşırken dosyaya koydular bu görüntülerde
10:59mesela.
10:59Onun dışında aynı şekilde 84 sayfalık uzman bilirkişi raporu da ikinci yılı yaklaşırken kamuoyuyla paylaşıldı.
11:07Dosya o zaman eklendi.
11:08Biz burada aslında şeyi çok net görüyoruz yani iki yıl boyunca çok ciddi bir şekilde bir örtbas çabasını görüyoruz.
11:15Yani iki yıl önce de vardı bu görüntüler aslında ama daha şu an ortaya koyuluyor.
11:19Ve tabii ki biz görüyoruz ki aslında bu tabii ki biz kadınların mücadelesiyle birlikte sağlanıyor.
11:23Yani mesela çok benzerini hatta direkt aynısını çok somut bir şekilde biz gülistan doku dosyasını gördük.
11:29Yani bizim 6 yıl önce bu kişiler yargılansın dediğimiz kişiler mesela şu an yargılanıyor yani.
11:34Kadınların 6 yıllık mücadelesinin getirdiği bir sonuç aslında.
11:39Ve biz bunun benzerini de şu an rojin kabayışta da görüyoruz aslında.
11:42Yani gerçekten ATK geçen sene bizim eylemlerimizden sonra bedenin neresinde bulunduğunu açıkladığı DNA'ların bu sene belki de gerçekten kime
11:51ait olduğunu açıklayacak.
11:53Yani artık gerçekten çözülmesi kaldı sadece.
11:56Artık gerçekten biz artık şu an şey diyoruz zaten.
11:58Önceden ATK DNA'yı açıkla diyorduk.
12:01Şu an ise diyoruz ki delili var şüphe yok.
12:03Deliller ortada.
12:04Failleri açıkla, failleri yargıla diyoruz yani.
12:06Çünkü gerçekten tüm deliller ortada.
12:08Artık karartılabilecek bir delil bile kalmadı.
12:10Hepsi ortada artık sadece katillerin açıklanması ve yargılanması kaldı diyoruz.
12:16Neredeyse aslında sona gelindiğini söylüyor yaprak bize ama bir taraftan da işte pek çok örtbas edilmeye çalışılan, karartılmaya çalışılan bulgular
12:27var.
12:27Sen de söyledin hala bir aslında dava açılmış bir soruşturma daha doğrusu başlamış değil.
12:35Burada örtbas edilmeye çalışılan veya kadınlar her ne kadar mücadele edip bir kazanım sağlamış olsa da bunu bu noktaya getiren
12:43olayın kendisi ve sebebi ne?
12:45Aslında gerçekten şunu açıklıkla söylememiz gerekiyor.
12:49Coğrafyamızda bir kadın kırımı gerçeği var.
12:52Biz bir kadın kırımı ile karşı karşıyayız.
12:54Gerçekten kadın cinsine açılmış bir savaş, bir savaşın bilançosu var ortada.
13:01Geçtiğimiz sene 591 kadının katledildiği, bunların 297'sinin de şüpheli kadın cinayeti, kadın ölümü olarak geçtiğini görüyoruz.
13:11Bu tablo bize aslında çok çarpıcı bir gerçeği ifade ediyor.
13:15Yani kadın cinayetlerinin gerçekten toplumsal, siyasal sonuçlarının aslında olduğunu gösteriyor.
13:22Dolayısıyla da bunun siyasi sorumlularının olduğunu açıkça da ifade etmemiz gerekiyor.
13:28Kadın cinayetleri sadece erkeklerin yaptıkları eylemlerle, tekil olaylarla açıklanabilecek bir konu değil.
13:36Bu oldukça toplumsal bir konu.
13:38Toplumsal yaşamı aynı zamanda doğrudan ilgilendiren bir konu ve bu da çok siyasi bir konu aynı zamanda.
13:47Çünkü doğrudan erkek yargının, erkek devletin kadınları kimliksizleştirmeye çalıştığı,
13:54kadınların kazanılmış haklarına saldırarak, kadınların yoksulluk, eve bağlılık, ekonomik bir yaşamı sürdürecek,
14:02güvencesinin olmaması, istihdam sorunlarının yaşanıyor olması gibi bir dizi aslında güvencesizlikle kadınlar karşı karşıya.
14:12Dolayısıyla da birçok mekanizmaya ulaşmakta da zorlanıyor kadınlar.
14:17Bugün bir kadın olarak şiddet gördüğünde gidip bir karakola başvurduğunda seni barıştırmaya çalışıyorlar.
14:24Ya da doğrudan bu şikayeti aslında duymamış, görmemiş gibi yapıyorlar.
14:30Bunlar bizim karşı karşıya kaldığımız sorunlar ve burada şunu söylemek gerekiyor.
14:34Yani doğrudan erkek şiddetinin, kadına yönelik şiddetin, katliamların aslında meşrulaştırmaya çalışıldığı bir noktadayız.
14:42Ve bunların birçok kadınlarda çok ciddi bir öfke yaratıyor.
14:46Toplumsal bir öfke yaratıyor.
14:48Kadın cinayetleri karşısında kadınlar sokağa çıkıyor ve aynı zamanda bu cinayetlerin durdurulması,
14:54şüpheye kadın ölümlerinin aydınlatılması için de mücadele veriyor.
14:58İşte Rojin için yürütülen adalet mücadelesi buna gerçekten örnek.
15:02Gülistan için yine öyle.
15:04Aslında kadınlar birbirlerinden vazgeçmiyor ve bunu çok açık biçimde de söylüyoruz.
15:08Fakat burada gördüğümüz bir diğer noktaysa AKP'nin doğrudan erkek yargının failleri gizlilemesi ve saklaması.
15:19Mesela şu an şüpheli kadın ölümlerini tartışıyoruz.
15:22Yani bir fail bulamıyoruz.
15:24Karşımızda bu katliamı gerçekleştiren failin erkeğin kim olduğu ve onun nasıl saklandığı, korunduğu, saklanırken, korunurken
15:34burada kimlerin rol aldığı bilinen bir gerçek değil.
15:38Bunlar saklanmaya çalışıyor.
15:40Biz burada şunu görüyoruz.
15:41Evet, kadınlar kimliksizleştirmeye çalışılıyor.
15:44Kadın katliamları meşrulaştırılmaya çalışılıyor.
15:46Ve aynı zamanda da kadınların ölümü şüpheli hale getirilip bir çeşit bir erkeklerle devlet arasında bir anlaşma imzalanmış.
15:58Bir cezasızlık da buradan örüyor değil mi?
16:00Tabii, cezasızlık da tam buraya oturuyor.
16:02Yani etkin yürütülmeyen soruşturma, faillerin aklanması, saklanması durumu tam da buraya denk düşüyor.
16:08Dolayısıyla burada aslında bir toplumsal öfkenin gelişmesini de engelliyor.
16:14Çünkü kadınlar mesela en çok ne zaman sokaklara çıkıyor, dökülüyor?
16:18Failin belli olduğu, erkeğin doğrudan yargılanmadığı.
16:22Şimdi mesela biz bir faili bulamazken onun yargılanmıyor oluşuna öfke duyamayız.
16:28Burada ancak toplumsal bir vicdani bir yüke dönüşebilir bu sizin için.
16:33Diyelim ki bugün neden biz Roji'nin babasının acısını en çok konuşuyoruz?
16:38Neden annesinin acısını konuşuyoruz?
16:40Çünkü sadece yansıtılan acılı bir aile görüntüsü.
16:44Biz faili konuşamıyoruz ki.
16:46Biz yürütülmeyen etkin soruşturmaların neden yürütülmediğini, bunun sorumlularının kim olduğunu konuşamıyoruz.
16:53Konuştuğun durumda zaten bunların hepsi bir soruşturma konusu haline geliyor.
16:57Kadınlar bakımından da.
16:58İşte Gülistan'da okulda gördük biz bunu.
17:01Gerçekten devlet içerisinde bir suç şebekesinin, bir suç çetesinin nasıl işlediğini gördük.
17:08Şimdi valinin, emniyet müdürünün işin içerisinde olduğu, akladığı bir durumla karşı karşıyayız.
17:15Ya da Adalet Bakanı mesela faili meçhulleri cinayetleri inceleyemek üzere komisyon kuruyor.
17:22Rojin için de bu komisyon bana gitti.
17:24Mesela bazı incelemelerde bulundu.
17:27Ama burada biz şunu Adalet Bakanlığı'na söyletemiyoruz.
17:31Yani neden kadın cinayetleri demiyorsunuz?
17:34Faili meçhul diyorsunuz.
17:35Aslında faili meçhul oluşu doğrudan için içinde bir erkek şiddeti olduğu varsayımını hiç düşünmeden konulmuş bir isim.
17:45Halbuki bunların hepsinin içerisinde mesela Rojin'e düşünürsek cinsel saldırı söz konusu.
17:51Yani artık bu dosya bir kadın cinayeti dosyası, bir faili meçhul dosyası değil.
17:56Bunu anlatmaya çalışıyoruz.
17:58Buralarda da gerçekten erkek yargının ve devletin kadın cinayetlerini görünmez hale getirmeye çalıştığını,
18:06şüpheli kadın ölümlerinin de bunu meşrulaştıracak bir kılıf olarak önümüze koyduğunu görüyoruz.
18:11Çünkü bu şüpheli kadın ölümlerinin içerisinde, hadi diyelim bir kısmı şüpheli, bir kısmında erkek şiddeti hiç yok.
18:20Ama yani bunun çok önemli bir kısmının erkek şiddetiyle doğrudan bağının olduğunu açıkça söylemek ve tartışmak da gerekiyor ki
18:29biz bunu aydınlatabilelim.
18:32Bu ölümlerin, bu katliamların faillerini yargılatabilelim.
18:37Şimdi Rojin'in kaba işin aslında kayboluşundan ve daha sonra da cansız bedeni bulunduktan sonra
18:44sizler de ifade ettiniz, bunun bir intihar olmadığı, bir cinayet olduğu sürekli olarak gündeme getirildi.
18:52Fakat diğer boyutuyla intihara sürüklenme olgusu da var.
18:57Yani bir intihar da olabilirdi ve aslında intihar eden kadınların ölümünün de bir yanıyla şüpheli olduğu da tartışılıyor.
19:05İntihara sürüklenme, Dilan Karaman'ın ablası mesela en son yaptığınız basın açıklamasında söz almıştı
19:11ve Dilan da intihara sürüklenen bir kadındı.
19:13Buradaki olay örgüsü peki nasıl ilerliyor ve bu da nasıl şüpheli bırakılıyor diyeyim.
19:18Aslında kadınların öyle bir güvencesiz halde yaşayışı, yoksulluk içerisinde,
19:24gerçekten herhangi bir hakka ulaşımlı, sınırlı hale geldiğinde
19:29şunu görüyoruz, kadınlar da oradan toplumsal yaşamın dışına atılmaya çalışılıyor
19:34ve yalnızlaştırılmaya çalışılıyor.
19:36Doğal olarak da burada sürekli işleyen bir erkek şiddeti var.
19:40Yani hem bir dizi kamusal hizmete ulaşımda zorlanıyorsun,
19:45hem toplumsal bir yaşamın içerisinde katılım, iş bulma,
19:49erkek şiddetiyle karşı karşıya kalmayacağın bir yaşam,
19:53sürdürmeye çalışma,
19:54aile içerisindeki bir genç kadın olabilir,
19:57bu erkek baskısından, şiddetinden uzak bir yaşam kurmaya çalışma,
20:03bunlar mümkün değil maalesef ki.
20:05Ve doğal olarak da kadınların yaşamını saran, sarmalayan bir erkek şiddetinden bahsediyoruz.
20:12Elbette ki burada gerçekten intihara sürüklenen ve aynı zamanda intihara zorlanan bir durum da oluyor.
20:19Bu da erkekler tarafından çok yaygın biçimde aslında yapılıyor.
20:24Bunu da gerçekten kadına yönelik şiddetin bir parçası olarak görmek ve değerlendirmek de bu bakımdan gerekiyor.
20:30Çünkü kadınların yaşam hakkına dönük saldırıların bir kısmını da burası oluşturuyor diyebiliriz.
20:38Peki Yaprak, sen genç bir kadın olarak hem şüpheli kadın ölümleri,
20:42hem kadın cinayetlerinin aydınlatılması,
20:44hem de bunun mücadelesi içerisinde hem Rujin hem Gülistan örneğinde neler gördün
20:50ve aynı zamanda bugün güncel olarak neler yaşıyorsunuz?
20:53Şimdi aslında biz genç kadınlar, özellikle zaten Gülistan ve Rujin gibi üniversite öğrencisi olan genç kadına
21:01hayatımızın her alanında böyle bir erkek şiddetiyle aslında kuşatılıyoruz yani gerçekten.
21:10Tabii ki bir yandan zaten Rujin daha üniversiteye gittiğinden 3 gün sonra kaybedilen bir genç kadın.
21:17Gülistan aynı şekilde bir üniversite öğrencisiydi.
21:19Ve yani şeyi görebiliyoruz aslında, Rujin için sıra arkadaşları,
21:25Van 100. Yıl Üniversitesi öğrencileri Rujin için ses çıkardıkları zaman,
21:29Van 100. Yıl Üniversitesi rektörü Hamdullah Şevli,
21:32mesela bu eylemlerin olduğu paylaşımlara BTK kararıyla Twitter'dan engel getirmişti mesela aslında yani.
21:40Biz burada nasıl kadınların birbiri için ses çıkardıklarının engellenmeye çalışıldığını görüyoruz aslında yani.
21:47Doğrudan rektör kararıyla engelletiyor yani bu tweetleri, bu paylaşımları.
21:52Çünkü daha fazla kadın ses çıkartmasını istiyor yani aslında.
21:55Kadınlar ses çıkarmadığı zaman gerçekten pek fazla kadın ölümü şüpheli olarak üstü örtülerek bırakılabilir.
22:02Ya da gerçekten kadın cinayetlerinin faili olan erkekler bir şekilde yargılanmadan aklanabilirler, korunabilirler yani.
22:11Biz bunu mesela daha önce Adalet Komisyonları olarak Şule Çet tecrübemizde görmüştük.
22:17Yani Şule Çetin avukatı açıkça biz Adalet Komisyonu gönüllüsü kadınlardan bahsederek,
22:22eğer bu kadınlar olmasaydı biz şu an bu savunmayı yapmak zorunda değildik demişti mesela yani.
22:27Biz burada çok net bir şekilde görüyoruz ki gerçekten bizim mücadelemiz fail erkekleri yargılatan şey aslında.
22:33Bizim mücadelemiz kadınların ölümünün üstünün şüpheli olarak bırakılmasına izin vermeyen şey aslında bizim mücadelemiz.
22:39Yani günün sonunda da zaten erkekleri koruyup kollamak istedikleri için tüm bu rektör ya da işte devlet görevlileri işte aynı
22:47şekilde Gülistan'da okuda gördük.
22:48Yani gerçekten delil karartmadan çok fazla kamu görevlisi şu an tutuklu yani.
22:53Biz burada aslında çok net somut bir örnek görüyoruz yani.
22:56Aslında gerçekten kadınların ölümlerinin üstünde kapatılmaya çalışıldığını görüyoruz.
23:00Kadınların birbiri için ses çıkarmaya çalışmasını, engellemeyi çalıştıklarını görüyoruz aslında yani.
23:05Kadınlar birbirleri için ses çıkartmasın ve daha fazla kadın cinayeti gerçekleşsin, daha fazla erkekler cezasız kalsın.
23:12Aslında gerçekten bunu istiyorlar yani.
23:14Özellikle üniversitelerde çok yaygın bir baskı var yani.
23:17Üniversitelerde kadınlar bir eylem yapmak istedikleri zaman, kadınlar ses çıkarmak istedikleri zaman hemen binlerce polis dizliyor mesela yani.
23:24Ama aslında görüyoruz ki bu polisler de Gülistan'da okuda gördük mesela emniyet müdürü gerçekten tutuklu şu an.
23:30Gülistan'da okunun cinayetinden sorumlu olduğu için aslında yani.
23:34Biz görüyoruz ki kadınlar ses çıkartmasın isteyen kişiler, aynı şekilde kadınların ölümüne götüren süreçte en azından bir rol oynamış kişiler
23:43oluyor yani aslında.
23:44Biz bunları çok net bir şekilde görüyoruz.
23:46Üniversitelerde, hayatın her alanında aslında kadınların karşısında nasıl bir güç olduğunu görebiliyoruz yani aslında.
23:52Bunu çok net Gülistan'da oku.
23:53Bunun en somut örneği yani gerçekten şu an Vali Tuncay Söner, Valinin oğlu Mustafa Türkay Söner ya da işte Zeynel
23:59Abarakov'un emekli polis olan üvey babası mesela.
24:05Bunların hepsi aslında gözaltına yani.
24:06Gözaltına değil yani tutuklular yani.
24:08Gerçekten şu an hepsi cezaevinde tutuyorlar yani.
24:12Çünkü gerçekten hepsi bir kadın cinayetinde çok aktif bir rol aldılar yani.
24:16En somut örneği aslında Gülistan'da oku ve biz Rojin'e de benzer bir tabloyu gördüğümüz için zaten 2 yıldır Rojin
24:21için mücadele ediyoruz.
24:22Ve az önce de dediğim gibi yani aslında gerçekten çok yakınız.
24:26Çünkü ne kadar engellemeye çalışsalar da bizim mücadelemizi engelleyemediler.
24:30Engelleyemeyeceklerinde artık farkındalar.
24:32Ve biz her yerde kafalarını çevirdikleri her yerde onlara Rojin'i göstereceğiz.
24:37Her yerde Rojin'i hatırlatacağız.
24:39Ve artık Rojin'in faillerinin, Rojin'in katillerinin yargılanmasına giden süreçte çok az bir yolumuz kaldı yani gerçekten.
24:46Biz birbirimiz için ses çıkardığımız sürece Rojin'in faillerini de ortaya çıkartacağız.
24:50Rojin'in faillerini de yargılatacağız.
24:52Ve gerçekten hiçbir kadın ölümüne şüpheli bırakılmasına izin vermeyeceğiz.
24:55Ve şüpheli kadın ölümlerini aydınlatacağız.
24:57Gerçek adalet de biz sağlayacağız.
24:58Şimdi tüm bu söylediklerin aslında hem çok güçlendirici şeyler yani mücadele etmek, bunların sonucunda işte raporların açıklanması, faillerin açığa çıkması,
25:12işte Gülistan Doku örneğini verdin.
25:14Bugün işte valinin, kolluğun, bu suç örgüsüne, olay örgüsüne karışmış olan isim geçen kişilerin bir şekilde yargılanıyor olması.
25:24Evet bunların hepsi çok güçlendirici.
25:26Ama bir taraftan da genç bir kadın olarak pek çok isim sayıyorsun.
25:29Bunları taşımak, bilmek, hatırlamak ve doğudan batıya aslında hiçbir alanda işte birbirinden çok bağımsız hikayelerin içerisinde olmamak kendini güvende hissediyor
25:45musun?
25:46Yani bence şu an bu topraklarda adım atan herhangi bir kadın kendini güvende hissetmiyordur.
25:52Şüpheli bir kadın ölümü olmasa da gerçekten her zaman en büyük sıkıntımız kadın cinayetleriydi.
25:57Yani mesela geçtiğimiz günlerde Ayşenur ve İkbal'in katledilmesinin ikinci yıl dönümünde aynı şekilde onların katledildiği şekilde başka bir kadın,
26:06bir genç kadının 18 yaşında yine aynı yaşta Ayşenur ve İkbal'le bir genç kadının daha aynı şekilde katledildiğini öğrendik
26:11mesela.
26:12Yani gerçekten sürekli kadınlar katlediliyor ve kadınların ölümlerinin üstü şüpheli bırakılmak istemiyor.
26:16Bu gerçekten artık yeni bir boyut yani.
26:19Önceden gerçekten kadınlar erkek şiddetiyle mücadele ediyor ve şu an kadınlar sadece erkek şiddetiyle değil onun gizlenmesiyle de mücadele ediyorlar
26:26artık.
26:26Ve bu gerçekten son 2-3 senedir artık yani hatta belki Gülistan dokuyla birlikte başlayan süreçte çok aktif bir sorun
26:33bizim için yani aslında.
26:35Ve tabii ki biz genç kadınlarda bu tablo varken karşımızda kendimizi güvende hissetmememiz çok normal.
26:40Ama aslında ben bir bakıma da tabii ki kendimi güvende hissedebilirim ki bu güvenli alanda aslında bana bir devletin ya
26:47da bir erkeğin bahşetmediğini biliyorum.
26:49Yani ben nasıl Rojin için hesap sorduysam nasıl Gülistan için hesap sorduysam herhangi bir kadın için hesap soracağım ve herhangi
26:57bir kadın da benim için hesap soracağını biliyorum.
26:59Çünkü gerçekten biz kadınların artık bir kişi daha eksilmeye tahammülümüz yok ve bir kişi daha ne kadar eksilirsek eksilelim biz
27:06aslında daha fazla çoğalmayı da biliriz.
27:08Ve daha fazla ne kadar çoğalırsak da o kadar güçlü bir şekilde hesap sormayı da biliriz aslında.
27:12Yani bu yüzden de yine kadınlara güvendiğim için aslında güvende olduğumu biliyorum.
27:16Bu coğrafya bize hesap sormayı da aslında en güçlü şekliyle öğretiyor.
27:22Şimdi hem sen hem yaprak aslında konuşmanızda bunun sistemsel olduğuna ve erkek şiddetinin aslında geldiği boyutlara ve zaman içerisine nasıl
27:30onun da bir evrimleştiğini, değiştiğini söylediniz.
27:33Ama bir tarafıyla baktığımızda da İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme kararında da yine bir erkeklerin burada mağdur olduğu ile ilgili çok
27:42fazla propaganda ve aynı zamanda bir dil üretilmişti.
27:47Ve bunun son halkasının yine süresi nafakanın artık kaldırılması bu hakkında aslında gasp edilmesinde de yine görüyoruz.
27:58Verilere baktığımızda da şöyle bir tablo da var.
28:01Yani erkekler en azından kendilerine bunu argüman olarak kullanıyorlar.
28:03Erkekler de çok fazla cinayete kurban gidiyor.
28:08Erkekler de ölüyor diye.
28:09Burada bunu kadın cinayetlerinden ayıran erkek şiddeti diye tanımladığımız şeyin sosyolojik ve yapısal olan tarafını biraz da konuşalım isterim.
28:20Yani niye bunu bir erkek şiddeti olarak tanımlıyoruz ve bu erkek mağdur reyeti nasıl toplum tarafından besleniyor ve üretiliyor?
28:30Aslında yani eşit koşullarda değiliz.
28:33Herhalde en net söyleyebileceğimiz şeylerden bir tanesi ve en başta bu.
28:36Biz kadınlar eşitlik ve özgürlük istiyoruz diye ifade ediyoruz bunu.
28:42Tartışıyoruz, konuşuyoruz.
28:44Fakat şurada şunu görmek gerekiyor.
28:46Gerçekten AKP bugün erkekleri de kendi tarafında saflaştırmak istediği için yani erkeklik safında saflaştırmak istiyor.
28:55Bu şöyle bir şey değil.
28:56Yani doğrudan AKP'li olmanız gerekmiyor.
28:58AKP'nin erkeklik saflaşmasının içinde yer almanız için.
29:02Siz kadına yönelik şiddeti meşru gören, evlerinizde kadınlara şiddet uygulayan ve kadınların her türlü haklarını elinden almaya çalışan erkekler olun
29:12diyor.
29:12İster AKP'li olun ister başka bir partinin mensubu üyesi ideolojik görüşüne sahip olun ama AKP'nin devam etmesi, erkek
29:21egemenliğinin devam etmesi için hepiniz erkek olun diyor yani.
29:25Şimdi burada böyle bir ayrım söz konusu.
29:27Yani AKP sadece AKP'li erkeklere de bunu yaptırmıyor.
29:32Ama bunu bir sistem olarak işletiyor.
29:34Ve burada da aslında şunu görüyoruz.
29:36Gerçekten kendi rejimini güçlendirmek, mesela bugün ailem güvende diye bir dizi aslında çalışma yürütüyorlar.
29:44Operasyonlar yapıyorlar.
29:46Bir dizi saldırıyla karşı karşıya, hem kadın dernekleri hem LGBT artı dernekleri bu saldırıyla karşı karşıya kalıyor.
29:55Burada da şunu görmek gerekiyor.
29:57Gerçekten erkekleri kendi tarafında saflaştırmak isteyen bir AKP var.
30:00Bir de aynı koşullarda olmadığımız ama bizim de bu eşitsizlik, toplumsal eşitsizlikler içerisinde birlikte yaşadığımız, hep birlikte yaşadığımız bir toplumsal
30:12düzen söz konusu.
30:13Yani biz aslında hem kadınlar hem erkekler hem LGBT artılar birlikte yaşıyoruz.
30:19Fakat burada gerçekten erkeklerle aynı koşullarda değiliz.
30:23Bir kere bu sistemsel bir sorun var ortada.
30:27Bir erkek yegemenliği var.
30:28Ve aslında her erkeğin de doğrudan iktidar tarafından ona verilmiş hakları var.
30:34Yani erkekler zaten bir kadını katledebilir, bir kadına şiddet uygulayabilir, bir kadının bütün mal varlığına da çökebilir, bir kadının kazanılmış
30:44bütün haklarına da karar verilir ya da kendi hayatını nasıl yaşayacağına da karar verebilir bir kadın için.
30:51Dolayısıyla da burada aslında bu eşitsizliklerin beslendiği sistematik bir yapıdan bahsediyoruz.
30:58Burada bizim gördüğümüz aslında gerçekten erkekleri kendi safında saflaştırmak isteyen bir AKP var.
31:05Burada da eşit koşullarda olmadığımız bir durum söz konusu.
31:09Dolayısıyla da aslında mesela nafaka ya dönük saldırı da böyle.
31:13Diyelim ki nafaka evlilik içerisinde daha durumu daha kötü olana, yani daha ihtiyaç sahibi olana aslında verilmesi gereken bir şey.
31:22Zaten yoksulluk nafakası.
31:24Evet, tam olarak bu. Fakat biz neden bunun nafaka hep kadına verilir?
31:27Mesela bizim coğrafyamızda hep kadını nafaka alan tarafta.
31:32Neden hep kadın yoksul?
31:34Yani burada böyle bir duruma soru sormamız gereken çok fazla noktası var.
31:38Nafaka konusunda da.
31:40Ama bunun sorgulanması yerine aslında orada kadının ne kadar nafaka aldığı, ne kadar sürede aldığı daha çok önleme getiriliyor.
31:46Ya da erkekler örgütle. Mesela nafaka mağduru erkekler diye bir oluşum çıktı.
31:51Aslında gerçekten erkekler mağdur mu nafaka verdikleri için?
31:56Yani evet genel olarak bir yoksullaşma krizin içerisinde yaşıyoruz. Doğru.
32:00Fakat burada gerçekten yıllarca kadının emeğine gasp eden, ev içiye emek sömürüsü içerisinde sömüren,
32:07kadının doğrudan çocuk doğurma bakımı, yaşlı bakımı bunların hepsi kadının omuzlarında olan bir süreç oluyor.
32:15Evlilikler içerisinde ve burada da kadın çalışmadan evin içerisinde yani doğrudan çalışıyor, emek veriyor,
32:23bütün zamanını, emeğini eve harcıyor ve kadının da burada ihtiyaçları, doğrudan hakkı olan şeyler söz konusu.
32:32O yüzden nafaka da böyle bir konu ve burada aslında bu eşitsizlik meselesi gerçekten erkekler bakımına o toplumsal erkeklikle yüzleşme
32:40konusu olmalı.
32:42Çünkü AKP bugün saflaştırmaya çalışıyor dediğimiz şey basit bir şey değil.
32:47Yani ya kadınların yanında saf tutacaksınız, kadınların yaşaması, yaşam hakkının korunması ve kadın kimliğinin, varlığının kabul edilmesi için
32:57ya da erkek egemenliğinin, AKP'nin safında yer alıp kadın cinsine her türlü şiddeti, işkenceyi reva göreceksiniz.
33:05O yüzden bu kadar keskin bir ayrışmanın konusu diyebiliriz.
33:09Burada da tabii ki bu toplumsal erkeklikle yüzleşmenin, kadın özgürlük mücadelesinin safında olmanın ne kadar önemli bir önümüzdeki dönem görev
33:19olduğunu da görmek gerekiyor.
33:21Aksi türlü kadın cinayetlerinin durdurulması, kadınların kazanılmış haklarına dönük saldırıların durdurulmasını sağlamak mümkün olmaz.
33:31Tam Tanya'nın bıraktığı yerden bu kadar çok kutuplaştırılmaya çalışılırken, işte daha aslında hep yüzeydeki sorunlara bakılırken,
33:39yani işte aslında bütün bir toplumun yoksullaşması var, erkekler de bunun parçası.
33:45Ama buradaki öfke işte kadının kazanımları veya işte erkeğin aslında mağduriyetine birazcık çekilmeye çalışılıyor.
33:52Bu da sence yaprak sistemsel bir şey olabilir mi?
33:55Yani asıl sorgulanması gereken sistemken burada kadın kazanımları ve erkek mağduriyeti üzerinden gerçek sorunun kendisi gizleniyor, örtbas edilmeye çalışılıyor olabilir
34:06mi?
34:07Yani gerçekten Tanya'nın da ifade ettiği gibi kesinlikle bu gerçekliği görmek lazım yani her şeyden önce.
34:14Erkek mağduriyeti diye ortaya koydukları şey aslında yani şu an günümüzde özellikle genç erkekler arasında var olan bir akım var.
34:22Yani özellikle Twitter'da aktif sosyal medya kullanıcısı erkeklerin insel diye ortaya koydukları bir şey var.
34:27Yani kendilerini de öyle tabir ediyorlar ve bunu hakaret olarak da görmüyorlar aslında.
34:31Bu bir hakaret yani İngilizce kökenden onlara bir hakaret olarak kullanılıyor.
34:35Ama erkekler bunları gerçekten sahipleniyorlar ve bu şekilde gerçekten böyle özellikle vahşice kadınları katleden erkekleri kendilerine lider olarak gördükleri
34:47saçma bir aslında kendi kendilerine böyle tarikat gibi bir şey haline geldiler aslında yani.
34:53Ve tabii ki böyle bir şey olduğu zaman şu an günümüzde gerçekten erkeklik bu şekilde her yerde her alanda üretilmeye
35:00devam ettiği sürece yani
35:02bu şekilde erkek mağduriyetinde erkekler aslında kendi erkekliklerinin devamının gelmesi için kullanmaya devam edecekler.
35:09Yani Tanya'nın da dediği gibi yani gerçekten aslında bu erkekliğin ve o erkek egemenliğinin devam etmesi için
35:14onlar bir araç olarak kullanıyorlar aslında erkek mağduriyeti dedikleri şey ya da işte bu az önce bahsettiğim insel erkeklerin işte
35:22kendilerine göre lider olan erkek işte mağdur olmayan, nafaka ödemeyen erkekleri kendilerini lider olarak görmeleri de mesela aslında buradan geliyor
35:30diyebilirim.
35:31Program süremizin sonuna geliyoruz.
35:34Rojin'le başladık.
35:35Rojin'le bitirelim istiyorum.
35:36İki yıl oldu. Bugün Rojin'in akıbetinin açığa çıkması ve adaletin tesis edilebilmesi için geldiğimiz aşamada talepleriniz nelerdi?
35:47Yani bizim gerçekten şu an en net talebimiz ve gerçekten en duyulmasını istediğimiz şey şu yani delil var, şüphe yok,
35:57katilleri yargıla.
35:58Gerçekten bizim şu an en öne çıkan talebimiz bu.
36:01Yani bizim ortaya çıkan tüm taleplerimizin, dönem boyunca gösterdiğimiz tüm talepler hepsi bir şekilde aslında karşılandı.
36:09Çünkü gerçekten artık deliller ortada şüphe yok yani bu bir şüphelik kadın ölümü değil.
36:13Yani Adalet Bakanı Akın Gürlek aileyle görüştüğü zaman mesela cinayet mi intihar mı belli değil demişti.
36:21Ama şu an görüyoruz ki öyle bir belli değil gibi bir durum yok.
36:23Gerçekten bu bir cinayet.
36:25Bu belli oldu artık yani.
36:26Deliller ortada.
36:28Şüphe yok yani artık.
36:29Gerçekten herhangi bir şüphe kalmadı.
36:31Ne bizim içimizde ne de gerçekten bunu ekranlarından gören herhangi bir insanın içine şüphe kalmadığını biz biliyoruz.
36:37Bu nedenle gerçekten artık şu an bizim talebimiz bu DNA'ların kime ait olduğunu açıklanması ve Rojin'in katillerinin kim
36:44olduğunun açıklanması artık yani buradan da.
36:47Tanya sen son olarak neler söylemek istersin?
36:50Aslında hem sistemsel boyutun hem de Rojin ve Gülistan üzerinden yürütülen olayları ve örgüleri konuştuk.
36:57Bunların yaşanmaması için son cümlelerin ne olur?
37:00Şüpheli kadın ölümlerinin ve kadın cinayetlerinin aydınlatılması aslında etkili bir mücadeleyi gerektiriyor.
37:07Özellikle biz kadınlar bakımından.
37:08Çünkü tek tek bütün dosyaları incelemek, birer adli tıp uzmanı olmak, birer hukukçu olmak, birer bu mücadelenin parçası ve aslında
37:17bu kadına yönelik şiddet karşısında gerçekten çözüm üretebilecek mekanizmaların inşa edilmesi bizim için çok önemli.
37:24Aynı zamanda bunun için de kadınların adalet mücadelesi yürütebilecek noktalarda buluşması bir araya gelmesi de çok önemli.
37:33Biz kadınlar, kadın cinayetleri karşısında hızlı bir hareket ve aynı zamanda hızlı bir karşı koyuş yaratabiliyoruz.
37:41Bu bizim önemli bir gücümüz, önemli bir niteliğimiz olarak görmek gerekiyor.
37:46Çünkü bu acıları bu coğrafyada yaşayan bütün kadınlar olarak yapabileceğimiz çok şey var.
37:51Gerçekten kadın cinayetleri karşısında yani yeri ve oynatacak güce sahibiz, bu öfkeye sahibiz, bu öfkemize sahip çıkmak, kadın cinayetlerinin ve
38:01şüpheli kadın ölümlerinin aydınlatılması için çok daha kararlı mücadele etmemiz gerektiğini düşünüyoruz.
38:07Öyle söyleyebilirim ben de.
38:09Çok teşekkür ediyorum her ikinize de ve mücadelenize, emeğinize de ayrıca teşekkür ediyorum.
38:15Çok sağ olun bugün konuğumuz olduğunuz için.
38:17Biz teşekkür ediyoruz.
38:19Biz teşekkür ederiz.
38:20Sevgili izleyenler bu haftalıkta programımızın sonuna geldik.
38:24Haftaya görüşmek üzere. Hoşçakalın.

Recommended