- 2 days ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=YfPsQ_jS3Jk
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=YfPsQ_jS3Jk
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:27İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Ama en özelinde de şunu tabii ki ifade etmek lazım, barış ve demokratik toplum sürecinin üzerinden yani 27 Şubat çağrısının
00:37üzerinden 2 sene geçti, 2 seneyi doldurdu.
00:40Ama bugün biz gözler 1 Ekim'den itibaren meclisin açılmasına ve açılmasıyla birlikte de çerçeve yasanın çıkmasından sonraki atılacak adımlara, kurulların
00:50işletilmesine, yasaların çıkarılmasına,
00:52özellikle Kürtel Gönder'i Abdullah Öcalan'ın fiziki ve çalışma koşullarının iyileştirilip iyileştirilmemesine,
00:59gazetecilerin, sivil toplumların ve dışarıya açılacak İmralı kapılarının aslında sürecin ilerletilmesi, somutlaşması, toplumda algıyı ve barışın toplumsallaşması ekseninde de,
01:09yürütülmesi ekseninde de önemli bir yere oturuyor değerlendirmelerini hep yaptık.
01:14Ama bugüne geldiğimiz andan itibaren meclis tamam açıldı ama halen ne bir adım ne bir sürece dair olumlu bir ifade
01:24ne de hukuka dair bir adım görebilmiş değiliz.
01:29Bununla alakalı Kürt tarafı tabii ki hem üzerine düşen sorumlulukları yerine getirdi hem de aynı zamanda bu sürecin işletilmesi için
01:36meclisin irade alması ve iradeyi göstermesi, sorumluluk alması gerektiği konusunda açıklamalarını yapıyor.
01:46Tabii ki 40 günü geçiyor ama ayda bir İmralı heyeti, Demparti heyeti adaya gidiyor ve bu adaya gidişler, gelişler konusunda
01:55da gecikmeler söz konusu.
01:57Ve tabii ki saha, toplum ve toplumun sürece bakışı.
02:01Ve bir diğer taraftan da tabii hem barış süreci yürütülürken öte taraftan da antidemokratik uygulamalar da hız kesmeden devam ediyor.
02:11Özgür basın hedef alınıyor, basın kuruluşları hedef alınıyor, barış gazeteciliği yapanlar hedef alınıyor, erişim engelleri, karartmalar, kapatmalar, sansürler de bununla
02:22birlikte geliyor.
02:22Bir diğer taraftan da halen bugün kayyumlarla iradesi gasp edilen belediyelerde kayyum rejimi devam ediyor ve orada da hukuk işletilmiyor.
02:32İşletilmediği gibi diğer belediyelere de kayyumlar atanarak gözaltı süreçleri, davalar, hukuksuzluklarda devam ediyor.
02:41Şimdi biz bu süreçte nereye gidiyoruz, neyi beklemeliyiz, ne olması gerekiyor, nasıl adımlar atılacak,
02:46meclis ilk başta gündeminde hangi başlıkla toplanmalı ve somut adımlar atmalıyı da tabii ki bu konuları değerlendiren, analiz eden, yorumlayan
02:57ve bilgisiyle de bize katkı sağlayacak olan
03:00Sosyopolitik Saha Araştırma Koordinatörü Yüksel Genç ile konuşacağız.
03:05İyi akşamlar.
03:08İyi akşamlar, iyi yayınlar.
03:10Çok teşekkür ediyorum vakit ayırıp yayınımızda olduğun için.
03:14Şimdi tabii ki şu çok net, aslında hani girişi yaparken hangi konunun ucundan tutalım da başlık olarak çekelim dediğimizde
03:24birbiri ardına sıraladığımız başlıklar var ama hepsi şuna odaklanıyor.
03:31Şimdiye kadar iki senelik sürecin sonunda Kürt tarafının attığı adımlara karşı devlet ve yürütmenin atmadığı somut adımlar var.
03:40Bu adımlardan demeyelim ki hani şunu demiyoruz, büyük adımlar beklemiyoruz belki genel itibariyle ama hukuksal olarak var olan yasaların dahi
03:50uygulanmadığı bir durumdayız.
03:52Nasıl bir yerdeyiz, neredeyiz sence?
03:58Eğer 100 yıllık bir problem ışığında konuşuyorsak bazılarına çok daha acele etmeyin derler bize.
04:05Ama bunun 93'ten bu yana süren kısmının barış arayışı ve aslında 99 itibariyle de bugünkü konsepti de aslında anlatan silahsız
04:20mücadele aşamasına geçiş olarak tarifleyebileceğimiz
04:22sistematik ve sürekli bir barış çabası meselesinden baktığımızda da yeterince zaman aslında geçti.
04:31Son iki yılın başlangıcına şöyle bir döndüğümüzde tüm bu geçmiş tecrübelerin de açığa çıkardığı sonuçların da üstlenerek hızlı bir sürecin
04:42ilerleyeceği taraflarca ilan edilmişti.
04:45İşte taraflarca ilan edilen o hızlı sürecin kendisinin kurduğu beklenti ya da bakış açısı iki yıl içerisinde çok da aslında
04:53yerine getirilebilmiş değil.
04:55Sürecin çok hızlı ilerlemediğini hatta sürecin kendi rayında kendi değerini oluşturarak çözüm içeriklerini kendi kapasitesinde kurarak ilerleyebildiğini söylemek henüz erken.
05:11İki yıllık çalışmanın ya da iki yıllık sürecin kendisi negatif anlamda silahların susmasına vesile oldu.
05:20Evet ki bunda Kürt tarafının ısrarı ve kararı çok etkili.
05:24PKK'nin fesih ve silahsız mücadele kararı Türkiye'ye karşı silahsızlanma kararının kendisi oldukça etkili.
05:30Ama ve lakin biz bu silahların sustuğu negatif barış ortamı diye tariflenen literatürde böyle tariflenen sürecin ötesine gitmekte ciddi sancılarla
05:42karşı karşıyayız.
05:43Neden?
05:43Süreç aslında geçen yıl bu zamanlar pratik adımların atılacağı, işin kanuni ayaklarının ve pratik yönelimlerinin örüleceği bir süreç olarak tariflenmişti.
05:59Fakat Skoca bir yıl içerisinde üstelik çok ciddi kriz anlarını da atlatarak ancak bir meclis komisyon raporu oluşturabildi.
06:10Şubat ayı oluyor.
06:12Bir de meclis kapanmasını geciktirerek Ağustos başlarında çıkmış olan bir yasa silahsızlanma rejimini içerebilen ama bu konuda da aslında çerçevesi
06:26yeterince güçlü olmayan, zayıf ve güvenlik perspektifinin bütün öğeleriyle beraber de olsa ortaya çıkmış olan bir yasa metni var.
06:34Onun dışında da ilerleyebildiğimiz bir taraf yok.
06:37Şimdi içinde olduğumuz aşama şu bana kalırsa, barış süreci adına ne dersek diyelim, çünkü isim konusunda sıkıntı duyuyoruz yer yer,
06:50silahların bırakılması, silahsızlanma, barış veya çözüm süreci ne dersek diyelim, bu sürecin mekanizmalarının işletilmesi, çünkü ilgili yasa belli mekanizma tarifleri
07:02yapmış ve bu tarife uygun olarak da siyasi bürokrasinin başındaki
07:06Cevdet Yılmaz'ın başkanlığında da toplanmaya başladı bu mekanizmalar.
07:11Bu tarifler mekanizmaların işletilmesi ve pratik adımların atılmasını gerekli kılan bir sürecin içindeyiz.
07:18Bunun ne kadar hızlı gidebileceği, ne kadar beklentilerle uyumlu hale gelebileceği, uygulanabilir ne kadar olabileceği, bizim pozitif hukuk dediğimiz sürecin
07:29ne kadar kurabileceği meselesi ise tamamen uygulamalara ve karşılıklı adımlara bağlı görünüyor.
07:35Çünkü ne yazık ki iki yıl boyunca özellikle devlet hükümet tarafındaki adımlar retoriği çok aşmadı, söylem düzlemini çok aşmadı.
07:46Üstelik söylem setlerinin yetersizliğine rağmen sürecin ilerlemesi açısından o söylem setlerine ciddi anlamlar da biçildi.
07:53Buna rağmen aslında pratik adımlar konusunda ciddi bir direnme hali var.
07:59Ve işte koca bir yılda yapılabilenlerden bahsettik.
08:04Dolayısıyla geçen yıl gibi olmamak, geçen yılın temposuyla yürümemek ve barış kapasitesini hakikaten geliştirebilecek, demokratikleşme kapasitesini hakikaten güçlendirebilecek ve şans
08:16tanıyabilecek bir dönem olmasını dilemek durumundayız.
08:21Şu aşamada aslında bulunduğumuz hat bu.
08:23Ama özet olarak mekanizmaların işletilmesi ve pratik adımların atılması sürecindeyiz.
08:29Sorunla belki devam edin mekanizmalar ve pratik adımlar meselesinde.
08:33Evet dilemek durumundayız diyoruz.
08:37Çünkü diliyoruz diyoruz.
08:39Aslında bir tarafıyla da hani işte meclis açıldı, beklenti daha hızlı adımlar atılabileceği yönünde.
08:47Hatta meclis açılmadan önce de çerçeve yasa geçtikten sonra Milli Güvenlik Kurulu teyit tespit kararı ve raporunun açıklanmasına dair oraya
08:59kadar gelmeden de
09:00hani oluşturulan kurulların çalışabileceği, ön izleme kurulunun oluşturulabileceği gibi aslında ifadeler de vardı.
09:11Yani şunu sormak istiyorum özetle yani çok büyük sözler ve ifadeler var ama bunun ayakları yere basan somut adımlar bir
09:21türlü gelemiyor ve artık biz hani şunu der hale geldik.
09:27İşte böyle deniyor bakalım olacak mı noktasına geldik.
09:30Bu böyle daha ne kadar sürdürülebilir?
09:36Nezatip bu süreç için aslında başından beri kontrollü otoriter çatışma çözüm süreci formuyla yürüyor tarifini kullanıyorduk.
09:44Ve bu kontrollü sürecin kendisindeki kontrolün ana mekanizmasının başında iktidar oturuyor.
09:52Ve bu kontrolün ne yöne gideceği, ne kadar açılacağı, hangi kapasitelerin harekete geçeceği konusunda ki neredeyse iki yıl boyunca tek
10:01söz sahibi iktidardı.
10:03Hatta ve hatta bu iki yıl süresince operasyonel ve güvenlikçi tutumların içeride ortaya çıkan antidemokratikleşmedeki çoğalmanın kendisi iktidarı dümen başındaki,
10:21epey bir zaman dümen başındaki en güçlü aktör haline getirdi.
10:25Dolayısıyla bu sürecin nereye nasıl evrileceğine biraz da devlet ve iktidar kanadının kendisi karar verecek gibi görünüyor.
10:35Barışsa barışın gereği, barış değilse neyi arzu ediyorlarsa onun uygulamalarını hep beraber göreceğiz ama ortada bir kontrollü uygulama süreci var.
10:44Peki buraya hemen o zaman...
10:45Bu kontrollü çatışma çözüm...
10:47Yok, buyur buyur sen araya bir buna dair bir soru soracağım.
10:53Tabii buyur.
10:53O da şu, hani devlet ve iktidar kendi kontrolü ekseninde bu süreci yürütüyor.
11:00Şimdi Kürtel Könder Abdullah Öcalı'nın her daim mesajları içerisinde şu çok netti, norm dışı güçler ifadesi ve habitus ifadesi
11:12ve aslında sürecin uzatılmasıyla birlikte enfekte olabileceğine, çözümü istemeyenlerin süreci sabote edeceği tehlikesi her zaman ifade ediliyordu.
11:23Bu aynı zamanda iktidar dilinde de vardı ve oradan da ifade ediliyordu.
11:27Şimdi dolayısıyla hani bir tarafta içeride devlet kanadında çözümü isteyenler istemeyenler, öte tarafta iktidar yürütme olan Erdoğan'ın iktidarında da
11:39hani şu fon kriziyle birlikte ele aldığımızda aslında oradan sormak istiyorum.
11:44Yani bu bir tarafta da başka bir basınç mı söz konusu süreci istemeyenler ekseninde nasıl değerlendirmek lazım?
11:57Ya ben norm devlet ve norm dışı devlet algısı içerisinde görünenlerin çok iç içe geçtiğini, ayrışık olmadığı kaynaatindeyim.
12:06Hani norm devlet kim, norm dışı olan devlet kim dediğinizde aynı adreste hem norm içi hem norm dışı uygulamaları birlikte
12:16görme olasılığıyla karşılasıyoruz.
12:19Dolayısıyla belki de bu süreç devletin gerçek anlamda devlet olabilmesine de vesile olabilme kapasitesi taşıyor.
12:26Norm devlet olabilme kapasitesi taşıyor.
12:29Anlaşılan o ki Türkiye'de norm devleti norm dışı devlet tarafından oldukça kuşatılmış ve norm uygulanamıyor.
12:36Bunu böyle belirttikten sonra fon tartışmalarına da gelelim.
12:43Ben bu fon müdahalelerinin kendisinin norm dışı uygulamaların ya da norm dışı devlet aklının bir uygulaması ya da norm içi
12:56olanın uygulaması gibi değerlendiremiyorum nedense.
12:59Bir dizayn olduğu kesin iktidar içerisinde rejimin bazı stunlarının güçlendirilmesine dair özellikle sermaye ayağı ve etik değerler üzerine ortaya çıkmış
13:11olan bazı şeyleri düzenlemeye çalıştıkları kesin.
13:15Ama bu düzenlemeye çalıştıkları şey pozitif anlamda ya da herkesin kabul gördüğü anlamında söylemiyorum.
13:22Örneğin bu fon tartışmalarının kendisinin çok önemli bir kısmının hala toplumun yönetilebilmesine tahvil edildiği kanaatindeyim.
13:33Örneğin yolsuzluk tartışmaları ve fon üzerinden açığa çıkmış olan hukuk dışılıkların kendisine dair tartışmalar oldukça kirli aslında.
13:43Oldukça kirli ilişkilerin ortaya çıkardığı çıkar sonuçlarının kendisini yargılamak yerine bir anda bir bakıyorsunuz muhalefeti de her kategoride muhalefetinin de
13:55kirli ve kirli olarak konuşulduğu ya da aynı kirlinin bir parçasıymış bir tartışılığı bir atmosfer kuruluyor.
14:02Kirli, yolsuzluğun bir norm haline getirilmeye çalışıldığı bir algıya da bir akla, bir uygulamaya ya da bir sonuca da yol
14:13açıyor bu fon tartışmaları.
14:15Fondan önce de değişik biçimlerde yolsuzluk tartışmalarında da biz onu görüyorduk.
14:20Dolayısıyla bu uygulamaları ben tekil ekonominin temizlenmesi ya da yolsuzlukla mücadelenin bir adını gibi görmekte çok güçlük çekiyorum.
14:32Aksine bu tip uygulamalarla beraber yolsuzluk ve yozlaşma denen pozisyonun bir norm haline gelmesi tüm muhalefetinden iktidarına, ana akımından çeper
14:44akımlara kadar ki bütün akımların kendisi için bir norm haline getirilme çabasının kendisiyle karşı karşıya olduğumuzu ve bunun tehlikeli olduğunu
14:52düşünüyorum.
14:52Bu biçimdeki bir yöneli yani suların bu kadar bulandırıldığı ve herkes için bulanık olduğu bir durumun kendisi yeni rejim inşalarında
15:01rastlanır.
15:02Biz bu durumun bir benzerini tabi bu boyutlarıyla olmasa bile bizim barış grubu olarak geldikten sonraki askeri vesayetin çözülme zamanında
15:10da görmüştük aslına bakarsanız.
15:12Orada bu çözülmenin istikameti oldukça belli ve aslında bu bozulmayla beraber karşılıklı güç ilişkilerinin siyasal, farklı siyasal dünya görüşlerinin ve
15:23rejim algılarının da karşı karşıya konumlandığı bir pozisyon vardı.
15:27Şimdikinde bu çoğulcu siyaset alanını görmüyoruz.
15:30Alternatif siyaset bağlamına çıkışla ilgili yani yolsuzluk ve yozluk tartışması ya da güç otorite meselesinde ortaya çıkmış olan kirlilik meselesinin
15:40tahvil olabileceği ya da götürülebileceği alternatif bir siyasal ve toplumsal saha örgütüyle karşı karşıya değiliz.
15:48Çoğulcu bir dille karşı karşıya değiliz.
15:50Bazı açılardan 2002, 2003, 2005 ve 2007'ye kadar süreci hatırlatıyor bana ama bazı açılardan o dönemin dinamiklerinden de oldukça
15:59yoksun ve o durumda ne çıkacak?
16:03Yozluk kendi içinde kendisini norm haline getirip başka bir şey mi kuracak tartışmasını yapmak zorunda bırakıyor bizi.
16:11Ben bu meseleyle ilgili bunu da söylemek istiyorum.
16:14Bu sürecin kendisini demokratikleşme ve çoğullaşmak üzerine kullanmayan siyasi akıl ve ana akımın kendisi aksine tekilleşmesini güçlendiren ve tahkim eden
16:26bir pozisyonda durdu.
16:29Bu pozisyon içerisinde peki çözüm nasıl gelişecek?
16:35Belki de oturup hep beraber düşünülmesi gereken şeylerden bir tanesi bu.
16:39Bu kadar tahkim edilmiş bir tekillik içerisinde, bu kadar tahkim edilmiş bir koşulluluk ve kuşatılmışlık halesi içerisinde çözümün demokrasiyle birlikteyip
16:51demokrasi üreterek nasıl gelişeceği meselesini çokça tartışmak gerektiği kanaatindeyim.
16:57Hani o mesele için belki bunu söylemem gerekir.
17:02Hani bu çok umutsuz bir alan mı açıyor belki bu da tartışılabilir ama bir neyle karşı karşıya olduğumuzu da görmek
17:11gerekiyor.
17:11Türkiye'de demokratik demokrasi dinamikleri oldukça zayıflatıldı.
17:15Demokrasi dinamiklerini güçlendirebilecek alanların kendisi hala geçmişin bagajlarıyla yol alıyor ve geçmişin bagajlarını aşmıyor, aşamıyor, yüzleşmiyor.
17:25Geçmişin bagajlarıyla herkes o kadar doluyken ve onlardan boşanmıyor iken yeniye yüklenemiyor.
17:34Dolayısıyla burada bir sıkışma hali var bana kalırsa Türkiye gerçeğinde çözüm sürecinden gayri olarak bir tıkanma hali var.
17:44Bu süreç Türkiye'deki tıkanmayı giderebilecekken daha büyük bir tıkanmanın vesilesi haline de getirilebiliyor.
17:52Süreç getiriliyor demeyeyim ama sürecin olanakları aslında bu tıkanmanın tahkim edilme biçiminin kendisine aslında yönlendiriliyor.
18:03Bizim bir kere belki de yeni süreçte mekanizmaların işletilmesi ve pratik adımların atılmasına dair zorlamalarımızın kendisi.
18:15Esas olarak bu tıkanmanın aşılması, Türkiye'deki demokrasi dinamiklerinin yeniden kurulabilmesine nefes açılması ve bu dinamiklerin bir işleyiş etrafında alternatif bir
18:27düzen,
18:28yozluğun normu olmadı, yolsuzluğun normu olmadı, kirliliğin normu olmadığı yeni bir düzen kurma konusunda harekete geçebilecek alan kurması gerekiyor.
18:37O yüzden ben bu süreçte atılacak her tür adım ve işleyecek mekanizmanın kendisinin Türkiye'nin temiz bir Türkiye geleceği açısından
18:46da demokratik bir Türkiye geleceği açısından da çok yaşamsal oldu kanaatindeyim.
18:50Peki tam da burada çoğullaşma, yozlaşma, demokratik kitle örgütlerinin etkisi bekle gör olmadan sistemleri zorlayabilme hali, adım attırabilme hali,
19:02bu sadece siyasetin ve egemenlerin eline bırakılamayacağı kadar önemli bir süreçten bahsediyoruz barış için.
19:09Ama bunun içerisinde de hani toplumun birçok kesiminden, işte diğer düşünür, kanaat önderlerinden ve birçok alana da baktığımızda
19:20burada ezberlerin aşılması konusunda yeteri kadar adım atılıyor mu? Birincisi bu.
19:28İkincisi de saha gözlemlerin var ve pratikte sahadasın ve oraya da baktığımızda
19:35yani bir şeyin eksikliğini nasıl ifade edersin ya da o eksiklik nasıl giderilmelidir?
19:44Hani bu eksiklik giderilmeyip o eksiklikler yapılmaya devam edildiği sürece sistemler zorlanıp o aslında duvarlar aşılabilir mi?
19:54Böyle sorayım soruyu bence.
19:58Şöyle ilk sorudan başlayayım.
20:01Bekleyerek hiçbir şey olmaz.
20:03Ama Türkiye'de sistemin, rejimin uygulanma biçimi ve ortaya çıkardığı sonuç bir paralizasyon.
20:11Sivil toplum açısından, alternatif siyasal alanlar açısından, demokratik siyaset kulvarı açısından bir paralizasyon.
20:17Paralize edilmiş durumdalar ve bu sürecin kendisindeki yer yer kimi tartışmalara baktığımda
20:23ve kimi sabitlenme hallerini izlediğimde paralize olmayan tek siyaset neredeyse,
20:29daha doğrusu en güçlü siyaset yapılarından biri olan Kürt siyaseti ve Kürt politizasyonunun kendisinin de
20:35paralize edilme riskiyle karşı karşıya olduğunu ve bu süreç kullanılarak bunun bu hale getirilme olasılığının olduğunu
20:42böyle bir riskin kendisini düşünmek gerektiğini de söylemek isterim.
20:48Çünkü en nihayetinde krizlerin çözüm mecrası siyasettir.
20:55Toplumsal siyasettir.
20:57Demokratik siyasettir.
20:59Eğer bir yerde çoğulcu toplumsal ve demokratik siyaset formları uygulanmıyorsa,
21:03krizler baki ve iş sistem inşa ederler.
21:06Krizlerin ihtiyacına uygun olarak ve krizleri yönetenlerin ihtiyaçlarına uygun olarak sistem inşa ederler ama çözüm inşa edemezler.
21:14Bu bağlamıyla ben sürecin paralize olmuş diğer yapıları ya da güçsüzleştirilmiş bir şekilde donuklaşmış,
21:25şoklanmış kesimlerin de o şoklanma, donma halini aşabilip, paralize halini aşabilip,
21:32siyaset edebilme kapasitesini aşağı çıkartmasını beklemek gerekirdi bu tip süreçler açısından.
21:38Ama çok şimdilik öyle yürümüyor.
21:40Fakat gelinen aşamada bu böyledir demek hiçbir şey çözmez.
21:48Aksine bütün paralizasyonların çözülmesi gerekir.
21:53Yeni paralize alanlara izin verilmemesi gerekir.
21:56Bunun için ise aslında işin farkında olan siyasal alanların, sivil toplum sahalarının pratik üretici, sonuç üretici işler yapması gerekir.
22:07Ama ne yazık ki şöyle bir baktığımızda pratik sonuç üretebilen işler yapma kapasitemizin yerini bekleme kapasitesinin daha çok aldığını görüyorum.
22:19Ve bu sürecin ihtiyaç duyduğu bir durum değil. Beklemek bu sürecin ihtiyaç duyduğu bir durum değil.
22:26Sivil toplum beklerse, siyaset üretici beklerse, örgütleyici beklerse, farklı dünya anlayışı olan beklerse,
22:38bekleyenlerin o boş bıraktığı alan, bugün konuştuğumuz paralizasyonunu güçlendiren,
22:44otoriter algının ya da egemen ana akım aklının kendisinin kendini daha güçlü tahkim etmesine yol açar.
22:53Ve günün sonunda da Bahçeli'nin deyimiyle, yürütme AKP'de, yasama MHP'de,
22:58Türkiye Cumhur İttifakı'nda, tüm dünyada Türkiye Cumhuriyeti'nde kalır.
23:04Bunun için de söylüyorum tabii.
23:05Ama iyi bir profil değil.
23:07Bizim aslında bu barış sürecine çift anlamda sarılmamız ve bu sürecin başarılması zorunluluğunu unutmaksızın
23:19pratik adımların üretilmesine dönük toplumsal dahiliyet alanlarına açma zorunluluklarımız var.
23:26Sürecin toplumsal aktör ayağı hala kurulmadı ve kurulmak istenmiyor.
23:31Toplumun farklı siyasal alanları, daha doğrusu temsil sahalarının sürecin ana aktörlerinden biri olması hala sağlanamadı.
23:41Türkiye'nin siyaseten en önemli temsil merkezi olan meclis hala bu sürecin başat ana aktörü durumunda değil.
23:50Bakın ilgili yasa bile meclise izleme, denetleme diye bir rol atfetti.
23:55Ve başat rolü, uygulayıcı rolü, ana pratik rolü ya da yasanın tam da ortasına yüklediği, rol biçtiği yer
24:04MGK ve siyasi bürokrasi.
24:06Atanmış bakanlıklardan oluşan siyasi bürokrasi.
24:10Dolayısıyla bu işin tersine çevrilmesi gerekiyor.
24:13Bütün bunları niye söylüyorum?
24:15Silahların bırakılmış olması, Türkiye'de çatışmanın olmuyor olması Türkiye'ye barış getirmez.
24:20Aslında hiçbir yere barış getirmez.
24:22Silahların susma anı bir başlangıçtır.
24:25Deminden beri saydığımız kapasite daralmalarını, paralizasyonları kırabilmek, demokratik kapasiteyi yeniden inşa edip, güçlendirebilmek için çok güçlü bir başlangıçtır.
24:36Çok muhteşem bir başlangıçtır.
24:38Ama hiçbir başlangıç kendi başına sonuç oluşturmaz.
24:41Sonuç oluşturabilmek için bu başlangıcı değerlendirmek, bu başlangıcın açtığı alanı birlikte ortak yeni Türkiye formuyla doldurabileceklerin ortak hareketi ve güç
24:54birliği ancak bunu yapabilir.
24:56Bu güç birliği ne yazık ki çok fazla henüz kurulamıyor.
25:00Bu konuda bariyerlerin ve bagajların çok tartışılmamış olması, bir araya gelip farklı düşünseler bile ortak demokratik Türkiye idealinde birleşerek bunun
25:10inşasının çözüm süreci nezdinde ya da onun açtığı alan nezdinde güçlenerek yürümesini öncelik haline getirilememiş olması çok önemli bir problem
25:20bana kalırsa.
25:21Türkiye'de bu anlamda şunu da söyleyeyim hani iktidar otoriter koşullu bir çatışma çözüm süreci yürütüyor diyorum ama bunu bu kadar
25:31rahat yapabiliyor olmasında muhalefetin hem siyasal muhalefetin hem toplumsal muhalefetin pasif bekleyen, bagajlarını indirmeyen, olumsuzluk ya da ayrışımcı olumsuzluk bagajlarını
25:47daha çok öne çıkaran
25:49ama yapıcı olan, çoğaltıcı olan bagajları inşa edemeyen halleriyle de çok ilgili.
25:56Kürt siyasetinin süreç başladığından beri pek çok çevreyle tartışılır kalınıyor olması bunun bir örneği mesela.
26:03Ben onun için şöyle bir ifade kullanmıştım.
26:05Tabii ki hani çok tartışıyoruz, konuşuyoruz, sorular üretiyoruz, onları aktarmaya, bilgilendirmeye, bilgilenmeye de çalışıyoruz aynı zamanda.
26:14Ama şu bir gerçek ki iktidar yani hükümet şunu çok yani toplum sosyolojisini çok iyi yönetiyor.
26:25Yani bu bir aşikar ve bunu yönetirken de aslında onu zorlayacak mekanizmalar devrede değil.
26:32Yani işte sivil toplum devrede değil işte bir ana muhalefet partisi diyebileceğimiz ya da başka genel itibariyle o muhalefet partilerinin,
26:42demokratik kitle örgütlerinin güçlendiği, basınç yaptığı, hani toplum nezdinde de toplumu örgütle diye bir araya getirdiği farklılıklarla birlikte
26:50barışa sahip çıktığı bir mekanizmanın var olan kendi içindeki mahallenin dışına çıkamama halinin güçlenmemiş olması
27:00aslında bir tarafıyla da şu anki süreçte hükümetin elini zaten güçlü tutmuyor mu onlar nezdinde baktığımızda?
27:07Çünkü ne kadar yavaştan alırsa o kadar yavaştan almaya, istediği gibi yürütmeye, istediği gibi yönlendirmeye de devam ediyor.
27:16Çünkü basınç yok diyebilir miyiz ona da?
27:20Aynen öyle. Bir tür dikensiz gül bahçesi aslında iktidar açısından ortada olan durum.
27:27Üstelik bölgesel ve uluslararası alan da bu alternatifsizlik nedeniyle iktidarı alabildiğine kredi açmış görünüyor.
27:35Ve dolayısıyla inşa etmek istediği rejime de alan açmış görünüyor.
27:41Ben Türkiye'deki muhalefet siyasetini ve toplum siyasetini bir zamanlar espriyle eleştirdiğimiz batı jargonuna çok yakın görüyorum.
27:53Hani bir şey olur, çok ciddi bir insan hakları ihlal yaşanır.
27:57Avrupa Birliği'nden kaygılıyız açıklaması gelir.
28:02İnsanların yaşam hakkı ihlal edilir.
28:04Kaygılıyız açıklaması gelir.
28:06Bizim Türkiye muhalefeti de işlevsiz ve pratiksiz bir kaygılıyız deyip aslında sürecin olağanlaştırmaya katkısı olan ağabey gibi güvenmiyoruz.
28:18Kaygımız var deyip güvensizliğin ve kaygının giderilebilmesine dönük alternatif politika üretmeme, alternatif hareketler oluşturmamak gibi bir durumu var.
28:30Ben çoğu kez Avrupa Birliği'ne benzetiyorum.
28:32Avrupa Birliği ne kadar bu bahsedilen değerlerin ihlalini durdurabildiyse bu muhalefet söylemi de Türkiye'yi o kadar demokratik anlamda inşa
28:42edebilir.
28:43Ama Nezahat, şeyi de söylemek isterim.
28:45Bu süreci başlatan dinamikler belli açılardan Orta Doğu Bölge ve Uluslararası koşullar belli değişimler yaşasa ve yaşasa da Türkiye iki
28:57yıl öncekinden çok daha fazla bölgesel bir aktör olarak sürecin de katkısıyla bu sürecin de yüzü suyu hürmetine çok daha
29:06geniş bir güven ve takdir aralığına sahip olsa bile
29:10hala bu sürecin başarılma zorunluluğunu ortaya koyan dinamikler etkin.
29:16Bu süreci başlatan, başlatma motivasyonunu ortaya koyan dinamikler hala etkin.
29:21Dolayısıyla etkin olan bu konjonktürün tüm değişimlerine rağmen ana stratejide etkin olan bu dinamiklerin kendisinin Türkiye'deki demokratikleşme için çıkış olanakları,
29:34yaratma koşulu hala güçlü.
29:36Hani bunu da hatırlatmak isterim.
29:39Bu çoğu kez unutuluyor.
29:41Peki o dinamikler güçlü tamam ama onun ötesinde yavaştan alma ve ağırdan alma ve yürütme neden?
29:53Çünkü eğer süreç, bir sözüken bir şarkı vardı İstanbul güzel ama sahipleri pek yaman.
30:04Sürecin sahiplerinin yaman olmaması, sürecin araçsallaştırılmasını iktidarın ezinde kolaylaştırıyor.
30:11Eğer sürecin sahipleri daha yaman olsaydı, bunu tabii politik anlamda söylüyorum, demokratikleşme gücünü göstermek açısından söylüyorum.
30:20Sürecin sahipleri daha yaman olsaydı bu kadar araçsallaştırmak yerine, araçsallaştırmadan belli uzlaşı ve müşterekleri çoğaltarak
30:31Orta Doğu'daki ve bölgesel güç ailesindeki değerlerini elde etmek ve Türkiye'ye dönük uluslararası güvene ya da iltiması yeniden güçlendirmeye
30:41kalkabilirdi.
30:42O alan yeterince güçlü olmayınca araçsallaştırmak kolay oluyor bununla da ilgili.
30:47İktidarlar kendi başlarına egemenliklerini paylaşabileceği, egemenlik alanlarında eşitleyici koşulları kendi başlarına yapmazlar.
30:58Buna ihtiyaç duymak zorundalar, buna mecbur kalmak zorundalar.
31:02Yol yürürken ayaklarının altında engel varsa onu kaldırmak ya da o engelle uzlaşarak yol almak zorundalar.
31:12Dolayısıyla iktidar bugün jeopolitiğinin de ortaya çıkardığı bazı sonuçlarla, bölgesel kimi değişikliklerle beraber ortaya çıkmış durumlarla birlikte
31:25belli pozisyonlar elde ederken aynı zamanda eğer iki yılı, ben Kürt siyaset açısından da ve Türkiye'deki muhalefet siyaset açısından da
31:36söylersem,
31:36çok iyi değerlendirebilmiş olsalardı, Türkiye'ye açılacak bir Orta Doğu daha demokratik bir Türkiye'ye açılırdı.
31:43Çözümü daha fazla ihselleştirmiş ve çözüm dinamiğiyle ancak yol alabilen bir bölgesel Türkiye hikayesini daha fazla gündemde tutabilirdi.
31:54O anlamda aslına bakarsan iktidarlar ellerinde olan koşulları araçsallaştırırlar yollarını yürürken, büyümek isterken.
32:05İhtiyaç duydukları kadar kullanırlar, ihtiyaç duymadığı yerde dönüştürürler ya da bırakırlar.
32:11Bunun böyle olmaması için ana aktörlerin, ana sürecin kendisinin bir araç değil, bir ortaklık hali, bir güçlenme hali olduğunu hatırlatacak
32:23siyasal yönelimler gerekiyor.
32:26Ana aktörlere gelelim o zaman tam da bıraktığın yerden.
32:30Şimdi ana aktörler dedik, tabii devletin içinde olduğu, baş müzakereci olan Kürt Halk Önder'i Abdullah Öcalan'ın masada oturduğu
32:40bir süreç.
32:42Ve aslında bir tarafıyla da barış ve siyasallaşma koordinatörlüğü denilen ama öte tarafta iktidarın dileğiyle de siyasallaşma ve strateji koordinatörlüğü
32:55yanlış değilsem eğer.
32:57Ama bunun içinde ne bir statü tanınmış, ne bir çalışma koşulları oluşturulmuş, ne de bir adım atılmış durumda.
33:06Peki o zaman şunu sorayım.
33:09Bir, bunun halen adım olarak atılmamış olması, fiili olarak görüşülen görüşmelerin resmiyete dayandırılmamış olması neden hala sürüncemede?
33:20İkincisi de elbette ki kendi örgütüyle görüşmeden bu sürecin nasıl ilerletileceğini ve yol yöntemini oturup konuşacağı ve o diyalogları sağlayacağı
33:32bir mekanizma oluşturulmadan,
33:35gerillanın nasıl geleceği, nasıl entegre edileceği, nasıl bir alan açılacağı ve o alan içerisinde nasıl varlığını göstereceği ve hukukun nasıl
33:42olması gerekiyor dediğimiz yerde son derece muamma ama kilit de orada duruyor.
33:48O kilit hala neden açılıyor?
33:54Bu sürecin en önemli problemlerinden biri Sayın Aplar Öcalan'ın iki yıldır hala bir statüye sahip olamamış olması ve sürecin
34:04masaların eşitliği ilkesine de uygun olarak adil ve eşit yürütücülerinden biri haline getirilememiş olması ile ilgili bir problem.
34:13Buna rağmen sürecin bütün kriz hallerini çözme kapasitesinin de Öcalan'dan ve Sayın Öcalan'dan beklendiği ve Sayın Öcalan'ın bu konuda
34:21da çok güçlü bir kriz yönetim durumu yarattığını görmek gerekiyor.
34:27Bugün bütün bu uygulama krizlerine, uygulama isteksizliğine ve beklentilerin ya da gerekliliklerin yerine getirilmemiş olmasına rağmen süreç bugün yürüyor.
34:41Ve bu noktada ise bunda Sayın Aplar Öcalan'ın tüm teçhid koşullarına rağmen tüm yalnız bırakılma biçimlerine ve desteksizleştirilmesine rağmen
34:53ve yasası hala yasasız, statüsüz olmasına rağmen kriz çözme kapasitesini güçlü biçimde uyguluyor olması ile ilgili bu durum.
35:02Bunu unutmamak ve Türkiye'nin en büyük şansının da bu olduğunu görmek gerekiyor ama bu süreç henüz ayakları üstünde duran
35:12bir süreç değil.
35:13Bu süreci ayakları üzerine oturtmanın ilk adımı Sayın Aplar Öcalan'ın koşullarının adil ve eşit düzleme çekilmesi ve statüsünün tanınması.
35:21Bir kere bunu görmek gerekiyor.
35:23Bu sürecin kendi ayakları üzerinde durmayan, henüz ayakları üzerinde duramayan bir süreç olduğunu görmek gerekiyor.
35:33Bunu yapabilmek açısı, bunun da ilk adımının o olduğu kanaatindeyim.
35:37Hani Türkiye'de suni biçimde çok tartışılıyor ya, ne zaman silah bırakacaklar, hepsi bıraktı mı, hepsi bıraktı da rapor mu alın,
35:45rapor çıktı mı,
35:45rapor çıkması için herkesin silahsızlanmış olmasının teyidi gerekir, bunun ispatı ne vesaire vesaire tartışmalar var ya,
35:54bu tartışmalardan çok çok daha köken ve temel ve esas olan şey Sayın Aplar Öcalan'ın baş müzakereci olma koşullarının
36:04sağlanması
36:06ve aslında uluslararası hukuktan doğan haklarının da iadesini gerektirir.
36:10Bunu yapmadıkları sürece, bu yapılmadığı sürece, bu süreç ayakları üstünde ilerleyen bir süreç olarak ele alınamayacak
36:18ya da bu konuda ciddi zorluklarla karşılaşılacak, bunu bilmek gerekiyor.
36:24Ben zaten çok uzun süredir şöyle de tersiyorum, velev ki bu süreç Kürt sorununun çözüm süreci değil ki taraflar
36:30Kürt sorununun siyasal demokratik çözümüne alan açmak için silah, güvenlik paradigmasından siyasal paradigmaya geçiş olarak tarifliyorlar.
36:40Dolayısıyla bir silahsızlanma rejimi açısından konuşmak mümkün, velev ki silahsızlanma üzerine kurdunuz.
36:48İyi de bu silahsızlanmayı gerçekleştirebilecek koşulları yaratmamak, bu silahsızlanmayı mümkün kılacak aktörü güçlendirmemek
36:57ya da ona alan açmamak, silahsızlanmanın ardından ortaya çıkabilecek ihtiyaçları karşılayamamış olmak,
37:06karşılanmamak ya da bu konuda ısrar etmenin kendisi eşittir silahları bırakmayın demektir.
37:13Ya da güvenlik paradigmasından siyasal paradigmaya sizi kabul etmiyoruz demektir.
37:19Bunların hiçbirinde Kürt meselesi yok.
37:22Eğer Türkiye gerçekten silahların susmasını, yüzyıllık Kürt sorunundaki şiddet ve güvenlik paradigmasının aşılmasını arzu ediyor
37:30ve binlerce insanın silahlarını bırakarak bir tehdit değil, siyasal güçlendirici ve sivil toplumun güçlendirici bir pozisyon biçmek istiyorsa,
37:41o köprüyü hakikaten kurmak istiyorsa, Sayın Abla Öcalan'ın pozisyonunun şimdiye kadar zaten çoktan netleşmiş olması gerekir.
37:51Geciken her şey araz yaratır.
37:54Geciken her şey sonraki süreçlerdeki enfeksiyonu arttırır.
37:59Bunu bilmek gerekiyor ve sürecin başarısını da zora sokar.
38:03O yüzden sözümün başına gelirsem, bu süreç henüz ayakları üzerinde duran bir süreç değil.
38:09Bu sürecin ayaklarının üzerinde duran bir süreç olabilmesi için Sayın Abla Öcalan'ın statüsünün ve uluslararası hukuktan doğan haklarının tanınmasıyla
38:17başlanması gerekir.
38:19Ama çok hızlı da.
38:20Çünkü zaten çok geç kalındı.
38:22Ayrıca şunu da söylemek gerekiyor.
38:24Bu sürecin hakikaten ayakları üzerinde olan bir süreç olarak yürümesini arzu ediyorlarsa,
38:30Meclis Komisyonu'nun yedinci maddesinin uygulanması, onun içeriğinin uygulanması.
38:37Bunun için neyi bekliyor?
38:38O da mı MGK kararını bekliyor?
38:40Orada bir yasa yapmaya gerek yok.
38:42Tüm olan yasaların uygulanması.
38:45Evet, kayyum iadelerinden, ahim ve ayıma kararlarının uygulanmasına kadar, ifade özgürlüğünden örgütlenme özgürlüğüne kadar bir dizi içeriğe sahip biliyorsunuzdur ilgili
38:55rapor.
38:56Bunları kendi raporuna sahip çıkan bir meclisin hızlı bir biçimde bunların gereklerini de yerine getirmesi gerekir.
39:03Ama meclis hala sürecin ikinci pozisyonda, yedeği pozisyonda, ikinciyle değil, yedeği pozisyonda.
39:10Oysa bu sürecin yürüyebilmesi, kendi ayakları üzerinde yürüyebilmesi için ikinci koşul ise meclisin ana merkez odaklı olması ve işlev alanlarını
39:23sürecin gereklerine ve ihtiyaçlarına göre uyarlayabilmesiyle ilgili.
39:26Dolayısıyla ilgili yasada meclise sunulan izleme, denetleme yetkisi var ya, onun kendisi bile uygulanamıyorken aslında sürecin ihtiyacının ondan çok daha
39:40fazla meclisin merkeze alınmasını gerektirirdiğini birilerinin meclisede hatırlatması gerekiyor gibi geliyor.
39:47Yani aslında hani her türlü soru işaretleri var somut adımlara dair önümüzde.
39:55Çok önemli bir şey söyledin zaten beklenti de bir tarafıyla da o yani yedinci maddedeki gereklilikler bile uygulanmıyor.
40:02Hasta tutsaklar orada, infazı yakılanları orada, diğer taraftan tutsaklar ya da bütün o aslında kayyumlar değişmiş olsa bir adım atılmış
40:13olsa toplumdaki beklenti de farklılaşacak.
40:17Ama bir diğer tarafıyla da bunların üzerine yeni hukuksuzluklar da beraberinde gelince son soruyu öyle sorayım Yükseğ istersen.
40:25O da hem Kürdistan'da hem Batı'ya baktığında genel toplumdaki algı, beklenti ya da bu sürece dair yaklaşım nedir?
40:38Çünkü şuradan sorayım biz bile o bekle gör bugün olacak mı, yarın olacak mı derken hani yeri geldiğinde şey diyoruz
40:46aklımız tutuldu artık yani bu sürekli bir akıl oyunlarıyla karşı karşıya mıyız sorusunu biz soruyorsak
40:52eğer hani toplumun buradaki soruları, beklentileri, kaygıları, endişeleri ya da duygusu ne, nasıl gözlemliyorsun?
41:04Halka gelmeden önce birkaç şey söyleyeyim.
41:07Türkiye çok uzun süredir kanun devleti, hukuk devleti olma pozisyonunu yitirmiş görünüyor uluslararası dünya açısından da böyle.
41:18Hukukun herkes için güvence oluşturduğu bir alan olmaktan çıkıp hukukun herkes için her an bir tehdit unsuru haline gelebileceği, bir
41:28eşitsizlik ilişkisi haline gelebileceği,
41:31bir kriminal ve güvenlik meselesi haline gelebileceği bir durum olarak algılanıyor, okunuyor olması zaten bir problem.
41:38Hukukilik ilkesinin bu kadar zedelendiği, yasaların istendiğinde ve ihtiyaç hasıl olduğunda dönüştürüldüğü, uygulanmadığı ya da manipüle edildiği bir Türkiye formatında
41:53siz ilgili bir silahsızlanma yasası, çok adil bir silahsızlanma yasası çıkarsanız bile toplumun ve bu yasaya muhatap olanların güvensizliğini gidermiş
42:07olmazsınız.
42:08Türkiye'nin çok hızlı bir biçimde hukuk devleti olmanın gereğine uygun olarak hukukilik ilkesini uygulayacağına ve bundan sonra da bu
42:19konuda aslında ısrarlı olduğunu gösteren bir hukuk devleti olma vasfını,
42:25gücün, egemenliğin ilişkisine göre değil, hukuk devletinin eşitleyici ve güvenceleyici ilişkisine, özgürlükleri güvenceleyici ilişkisine ait olduğunu gösteren uygulamalara geçmesi gerekiyor.
42:36İkincisi, eğer silahların bırakılıp gelinmesini arzu ediyorlarsa silahları bırakacak olanların silahları nereye bırakacağından geldikten sonra neyle karşılaşacağı,
42:48siyasal ve toplumsal hayata nasıl ve hangi güvencelerle dahil olacağı ve kendisini nasıl yeniden inşa edeceğine dair hukuki belirliliklerin olması
43:00gerekiyor.
43:00Geldikten sonra bunların sunulması değil, gelmeden önce bunların biliniyor olması gerekiyor.
43:06Yine toplumsal güven aralıklarının güçlendirilmesi, toplumsal kutuplaşmanın sonlandırılması,
43:16toplumun birbiriyle güçlenebileceği pozisyonların kurulması ve süreç nesninde yeni toplumsal müşterilerin kurulmasına alan açılması gerekiyor.
43:24Bu süreç güvensizlikleri durduran değil, aşan değil, ne yazık ki sürdüren bir dönem olarak da işledi insanların belleğinde.
43:34Bakın bu sürecin en önemli handikaplarından, en önemli problemlerinden ve güvensizlik üreten alanlarından bir tanesi,
43:43toplumun sürecin parçası kılınmaması.
43:46Toplumun bir güvensizlik nahyesi etrafında sürekli o güvensizliğin diri tutularak toplumun bir şekilde dumura uğraması, şoklanması ya da paralize olmasına
43:58yol açıyor.
43:59İşte o beklentillik de bununla ilgili.
44:02Bu tip süreçler toplumsallaşmaz ise, toplumsal meşruiyetini çoğaltmaz ise, toplumsal rıza ve onay süreçlerini güçlendirmez ise
44:13ve toplumsal adaletin tesisi konusunda yol almaz ise, barışla, pozitif barışla sonuçlanamaz.
44:21Pozitif barış üretemez, pozitif toplum koşulu ve pozitif hukukun gereklerini üretemez.
44:26Dolayısıyla toplumun iki yıldır içinde tutulduğu, toplum süreçsizleştirildi, süreç toplumsuzlaştırıldı ve güvensizleştirildi.
44:37Bunların karşılıklı olarak aşılması zaruridir.
44:41Bu konuda iktidara kuşkusuz çok başa rol düşüyor.
44:45Örneğin güven tesisinde hukukun, kapusal kurumların kullanılma biçiminin kendisini herhangi bir muhalif siyasi parti belki sağlayamaz
44:55ya da bir toplum, sivil toplum grubu belki sağlayamaz.
44:58Bu hükmete düşer, devlete düşer ama toplumun, toplumsal muhalefetin çok hızlı bir biçimde toplumu yeniden güçlü ve bir arada diri
45:13ve geleceğine sahip çıkan,
45:15demokratik bir Türkiye ortak geleceğine sahip çıkan hale getirebilmesi ve sürece bu anlamıyla talip olmasını sağlaması gerekiyor.
45:25Türkiye toplumunun çok önemli bir kısmı sürece henüz talip değil.
45:30Hatta Türk toplumunun bile çok önemli bir kısmı hala talip değil.
45:34Evet, onun güçlendirilmesi lazım eksik olan ayak olarak sanıyorum.
45:38Yüksel Genç çok teşekkür ediyorum vakit ayırıp bu önemli, güzel değerlendirmeleri yaptığın için sağ olasın.
45:47Teşekkürler.
45:47Allah'a, iyi yayınlar. Ben teşekkür ederim.
45:49Çok teşekkürler.
45:52Evet sevgili seyirciler, Sosyopolitik Saha Araştırma Koordinatörü, sevgili Yüksel Gençti konuğumuz ve süremizi de bitirdik.
46:02Sözü uzatmadan haftaya yeniden karşınızda olmak üzere yayın demeye geçen arkadaşlarım adına hepinize iyi akşamlar dilerim.