Yemen’deki Husiler kim, nasıl ortaya çıktılar ve Orta Doğu’daki güç dengelerinde nasıl bir rol oynuyorlar? Kızıldeniz’deki saldırılar, küresel ticaret ve bölgesel gerilimler açısından ne anlama geliyor?
Husilerin siyasi ve askerî gücünü, İran ile ilişkilerini, bölgesel çatışmalardaki konumlarını ve Kızıldeniz’de yaşanan gelişmelerin uluslararası etkilerini Orta Doğu uzmanı Mehmet Akif Koç T24’e anlattı.
#Husiler #Kızıldeniz #Yemen #Ortadoğu #Babülmendep #T24
T24'e abone olmak için tıklayın: https://t24.com.tr/abonelik
T24 YouTube kanalına abone olmak için tıklayın: https://bit.ly/3sQke2C
Diğer Videolar İçin Tıklayın: https://t24.com.tr/video
Ayrıcalıklardan yararlanmak için bu kanala katılın: https://www.youtube.com/channel/UCun2Dl8daN--PBivgQJZn_w/join
T24 ► http://www.t24.com.tr/
Instagram ► https://www.instagram.com/T24comtr
Facebook ►https://facebook.com/T24comtr
X ► https://www.twitter.com/T24comtr
TikTok ► https://www.tiktok.com/@t24comtr
Bluesky ► https://bsky.app/profile/t24.com.tr
Husilerin siyasi ve askerî gücünü, İran ile ilişkilerini, bölgesel çatışmalardaki konumlarını ve Kızıldeniz’de yaşanan gelişmelerin uluslararası etkilerini Orta Doğu uzmanı Mehmet Akif Koç T24’e anlattı.
#Husiler #Kızıldeniz #Yemen #Ortadoğu #Babülmendep #T24
T24'e abone olmak için tıklayın: https://t24.com.tr/abonelik
T24 YouTube kanalına abone olmak için tıklayın: https://bit.ly/3sQke2C
Diğer Videolar İçin Tıklayın: https://t24.com.tr/video
Ayrıcalıklardan yararlanmak için bu kanala katılın: https://www.youtube.com/channel/UCun2Dl8daN--PBivgQJZn_w/join
T24 ► http://www.t24.com.tr/
Instagram ► https://www.instagram.com/T24comtr
Facebook ►https://facebook.com/T24comtr
X ► https://www.twitter.com/T24comtr
TikTok ► https://www.tiktok.com/@t24comtr
Bluesky ► https://bsky.app/profile/t24.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:03Öncelikle ben Husi tanımlamasına karşıyım.
00:06Yani bunu Suriye Savaşı sırasında da görmüştük.
00:09Nusayri diyorlardı.
00:10Nusayri deyince de böyle biraz pejoratif bir anlam ifade ediyor.
00:13Bu adamlar kendilerini Arap Alevisi olarak görüyorlar.
00:16Nusayrilik literatürde böyle bir şey olabilir ama
00:18bizde Nusayrilik daha böyle tahkir amaçlı kullanılıyordu.
00:22Yemen bahsinde de aynı şey geçerli.
00:24Yani bu gruplara kendilerini düşman hisseden gruplar
00:27yani Husiler diyerek böyle biraz da tahkir amaçlı,
00:29pejoratif bir şey kullanmaya çalışıyor.
00:31Yani sanki böyle bir grup eşkıya gelip de bir şeyi ele geçirmiş falan gibi
00:35böyle saçma sapan bir şey var.
00:36Ben o yüzden bu tanımlama meselesiyle başlayayım.
00:39Ben Husiler olarak nitelendirmiyorum.
00:41Yemen Şiileri diyorum ben bunlara Zeydiler yani.
00:45Şimdi Şiilik içerisinde 3 temel grup var.
00:485 imamcılar, 7 imamcılar, 12 imamcılar diye kabaca sınıfladığımız.
00:5212 imamın tamamını kabul edenlere İsa Şeriye diyor.
00:5512 imam Şiiliği deniyor.
00:57Irak'ta, Lübnan'da, İran'daki, Azerbaycan'daki, Türkiye'deki Şiiler.
01:0112 imam Şiiliğine mensuplar.
01:047. imam var.
01:057. imam dediğimizde İsmaililer dedikleri.
01:08Nisari İsmaililer zamanında işte bu Fatım'i devleti vardı.
01:12Şeyde Mısır'da, Alamut'taki Hasan Sabbah vardı.
01:15Aşaşinler vs. vardı.
01:16Onların devletlerine, onların inançlarına şu anda Ağhan var.
01:20Şeyde İngiltere'de yaşıyor Zander Samu adamı ve ailesi.
01:24Bunlar da Pakistan'da, Hindistan'da, Keşmir'de, Afganistan'ın belli bölgelerinde aktifler ama biraz Avrupa'da daha integral olmuş topluluklar.
01:32Bunlar da 7 imamcılar diyorlar.
01:34Bir de 5 imamcılar var.
01:35Zeydiler dediğimiz grup.
01:36Zeydiler de İmam Seccad'dan sonra, Kerbela'da kurdulan Zeyn Alebidin'den sonra Zeyd'in imamı olduğunu kabul ediyorlar.
01:4412 imam Şiiliğindeki 5. imamı kabul etmiyorlar.
01:46Zeydiler de Yemen'de önemli bir topluluk.
01:50Şiiliğin önemli bir kolu.
01:52Eskiden beri gelen Yemen'in Şii yüzünü bunlar temsil ediyorlar.
01:56Dolayısıyla bunlar başka bir gezegenden gelmedi.
01:58Sanki denizin altından çıkıp da Yemen'i ele geçirmiş falan değiller.
02:02Ülkenin zaten yaklaşık %40'ı bu adamlardan oluşuyor.
02:06Yemen'de biliyorsunuz kabaca 2 yapı var.
02:08Bir Sünniler var, bir Şiiler var.
02:10Sünniler çoğunlukla Şafiiler.
02:12Bir de bunların içerisinde son 20-25 yıl içerisinde güçlenmiş,
02:162011'den sonra daha da alan hakimi kuran El-Kaide oluşumları var.
02:20Onların da kontrol ettiği ülkenin doğusunda geniş topraklar var.
02:25Esas şu an Aden'i kontrol eden Suudi Arabistan destekli gruplar,
02:29Türkiye'nin de desteklediği, meşru Yemen hükümeti denilen ama Yemen'de çok küçük bir alanı kontrol eden Şafiiler.
02:39İran'ın desteklediği ve İran'la birlikte daha farklı bir istikamete girmiş olan Yemen Şiileri de
02:46ülkenin Kuzey ve Kuzey-Batı kısımlarını şu an kontrol ediyorlar.
02:51Yani Sana merkezi.
02:53Biliyorsunuz Soğuk Savaş sırasında Yemen 2'ye ayrılmıştı.
02:56Kuzey Yemen, Güney Yemen vardı.
02:59Daha Sosyalist Kanada yakın olan bir taraf ve daha Suudi Arabistan'a, Arap dünyasına yakın olan iki ayrı cumhuriyet vardı.
03:05Soğuk Savaş bitince 1991'den sonra bu iki ülke birleşti.
03:10Kuzey Yemen ve Güney Yemen birleşti.
03:12Yemen oldu.
03:12Fakat Soğuk Savaş'ta ve tarihsel olarak hareketli olan fayatları ortadan kalkmış olmadı.
03:18Özellikle 2011 yılının başında Ocaktan itibaren Arap Bağrı'nın Tunus'tan Mısır'dan sonra
03:24Libya ile birlikte Yemen'i de etkilemesiyle
03:26ülkeyi yaklaşık 30 yıl boyunca idare etmiş olan Ali Abdullah Salih
03:31yoğun halk gösterileri sonucunda koltuğunu kaybetti.
03:34Ali Abdullah Salih daha önce Suudi Arabistan'a da yakındı.
03:37Onlarla da iş birliği yapıyordu.
03:38Arap dünyasının içerisinde de önemli bir isimdi.
03:41Ve fakat koltuğunu kaybedeceği dönemde Suudi Arabistan destekli gruplara da ülkeyi
03:47devretmemek için bu Şii gruplarla iş birliği yaptı.
03:50Ve Sana'yı onların kontrol etmesine müsaade etti.
03:54Ali Abdullah Salih'ten sonra ülkeyi kontrol eden, idare eden Abdurrabbi Mansur Hadi
04:00Suudi Arabistan destekli, Arap dünyası destekli lider.
04:03O da Aden tarafına çekildi.
04:05Yani biz Sana merkezli Şiilerin hükümeti
04:09ve Aden merkezli Şafiilerin hükümeti olmak üzere
04:12iki tane kendini meşru adleden hükümetle karşı karşıyayız.
04:17Şiilerin içinde oldukları grup, başkent esas büyük merkez olan
04:20Sana'yı kontrol ediyor.
04:22Ve bunlara karşı da 2014-15'den beri
04:24Suudi Arabistan'ın çok yoğun bir hava saldırısı dalgası var.
04:29Ve burada abluk altında yaşayan milyonlarca insan var.
04:327 Ekim'den sonra da bu gruplar sadece Suudi Arabistan ve ülkedeki
04:37Sünni kesimlerle değil, aynı zamanda İsrail'le de problem yaşamaya başladılar.
04:41İran destekli diğer grupların da İsrail'e karşı
04:44harekete geçmesiyle Hizbullah bir yandan, Hamas bir yandan, Haş-i Şabi bir yandan.
04:48Yemen'deki Ensarullah da yani bu Zeydilerin, Şiilerin örgütü olan
04:52Hizbullah tarzında yapılandırılan Ensarullah da harekete geçti.
04:56İsrail'e çok sayıda füze yolladı.
04:58Herhangi bir İslam ülkesinden İsrail'e karşı bir kınama açıklaması dışında bir şey gelmezken
05:03Yemenliler, Sana hükümeti İsrail'e karşı onlarca füze yolladılar.
05:09Şimdi tabii bunu birbirinden ayırmak gerekiyor.
05:11Yani bir yapının İsrail karşıtı olması otomatikman o yapıya meşruiyet sağlamıyor.
05:17Bir yapının İsrail'e füze gönderiyor olması, Filistin'e dayanışıyor olması,
05:21ülke içindeki diğer grupları tasfiye etmesini ve onlara karşı şiddet uygulamasını da meşru kılmıyor.
05:28Burada ikisinin arasını ayırmamız gerekiyor.
05:30Yemen'in içerisinde bir mücadele var.
05:33Suudi Arabistan destekli gruplarla, İran destekli gruplar arasında bir proxy war dedikleri bir vekalet savaşı var.
05:39Suriye'de vardı, Lübnan'da da vardı, Irak'ta da vardı, Yemen'de de var.
05:43Yemen'deki daha büyük bir savaşa dönüşmüş oldu sadece.
05:46Ve bu dönüşen savaşta da Suudi Arabistan destekli gruplar,
05:49özellikle Eylül ayının başında bir taarruza kalkmışlardı sanayi almak üzere.
05:55Başkenti kontrol eden Şii gruplarda çöllük bölgelerden geri çekilir gibi yaptılar.
06:01Bu sefer Babül Mendeb boyuna Kızıldeniz boyundaki sahil kesimlerini komple ele geçirdiler.
06:06Yani birkaç gün içerisinde çok böyle yanlış bir hamleyle Suudi Arabistan destekli gruplar,
06:12ellerindeki en kıymetli olan şeyi, bölgeleri, Babül Mendeb'in girişini ve Kızıldeniz hattını kaybetmiş oldular.
06:19Böyle bir başarısız hamlenin üzerinden yaklaşık 40 gün geçti.
06:2340 gün içerisinde de bunu geriye alamadılar.
06:26Suudi Arabistan yüzlerce sortiyle, yüzlerce saldırıyla bu Şii grupları bombalıyor.
06:33Zaten 10 yıldır bir ablukaya tabi tutuyordu.
06:35Şu anda yoğun bir şekilde bombalıyor.
06:37Fakat buna rağmen havadan bir yeri bombalamakla yönetimi değiştiremezsiniz.
06:42Bunu biz İran Savaşı'nda da gördük, Suriye'de de gördük.
06:45Bir yerde yönetimi değiştirmek için sahada, karada hakimiyet kurmanız gerekiyor.
06:51Ve bu hakimiyeti de kuranlar şu an Şiiler, Zeydiler.
06:59Suudi Arabistan bir askeri harekata girişebilir mi?
07:02Bir kara harekatına girişebilir mi?
07:04Suudi Arabistan'ın böyle bir gücü yok.
07:06Türkiye böyle bir harekata girişir mi?
07:08Girişmez.
07:09Pakistan böyle bir askeri harekata girişir mi?
07:12Zannetmiyorum.
07:12Bu ihtimal sıfır değil ama düşük diyelim.
07:15Suudi Arabistan'lı grupların Yemenli Zeydileri geriletme ihtimalleri var mı?
07:20Böyle bir imkan ve kabiliyetleri var mı?
07:22Yok.
07:23Arkalarında yoğun bir silah desteği olmasına rağmen sahada 2014'ten beri sürekli geriliyorlar.
07:2912 senedir.
07:29Bunu kapatmak için dışarıdan lejyoner ithal ederler mi?
07:33Sünni silahlı İslamcılar ithal eder mi?
07:36Yemen sahasına ediyor.
07:37Fakat bunlar da sahadaki şeyi değiştirmeye yetmiyor.
07:40Yemenli Zeydilerin elinde şu an avantaj olarak şu var.
07:43Ciddi bir balistik füze stokları var.
07:45Bu teknolojiyi Hizbullah gibi, Hamas gibi onlar da elbette İran'dan aldılar.
07:49İran'da daha önce Skut füzelerini, Dong füzelerini Kuzey Kore'den, Çin'den ve Rusya'dan, Doğu Blok'undan alarak
07:55bu füzeleri modernize edip şu an bu tehlikeli balistik füze stokunu elde etti.
08:00Sonra da bu teknolojiyi diğer ülkelerle de paylaşıyor.
08:03Diğer müttefikleriyle de paylaşıyor.
08:05Dolayısıyla ellerinde bu kadar büyük bir imkan varken Yemenli Şi'ler Suudi Arabistan'ı felç etmiş durumdalar.
08:11Suudi Arabistan'ın önemli havaalanını, Riyad'ın her yerini vurabiliyorlar.
08:15Aramco'nun Suudi Arabistan'ın farklı bölgelerine yayılmış her türlü tesisini, petrol rafinerisini, petrol kuyularını vuruyorlar.
08:22Suudi Arabistan 15-16 aydır petrol ihraç edemiyor düzenli bir şekilde İran tehditinden dolayı.
08:28Doğu-Batı hattıyla Hürmüz ağzından şeye doğru, Kızıldeniz'e doğru vereceklerdi.
08:34O Doğu-Batı hattını da vuruyor Zeydiler.
08:36Dolayısıyla Suudi Arabistan şu an felç olmuş durumda.
08:39Felç olduğu için de buradan çıkış için 3 tane yolu vardı.
08:43Ya topyekun gidip Yemen'i işgal edeceklerdi ve oradaki Şii Zeydileri bir şekilde tedip edip onları tasfiye edeceklerdi.
08:50Bunu yapabilecek askeri imkanları yok Suudi Arabistan'ın.
08:53Bunu becerebilecek bir kabiliyetleri de yok.
08:55Amerika'dan yardım isteyebilirlerdi, istediler.
08:57Amerika böyle bir şeye dahil olmayacağını söyledi.
09:00Çünkü daha önce 2023-24 yıllarında biliyorsunuz İngilizlerin, Amerikalıların, İsraillerin de dahil olduğu binlerce saldırı yapıldı.
09:08Ve orada beceremediler.
09:10Yemenli Şii'leri yerlerinden etmeyi ve geri adım attırmayı beceremediler.
09:15Dolayısıyla Amerika'nın beceremediği bir şeyi Suudi Arabistan'ın becerebilmesi çok mümkün değil.
09:22Üçüncü bir ihtimal Suud'un elindeki Mekke anlaşmasıydı.
09:26Bunu yapmak için de Suudi Arabistan'la Pakistan arasında geçen sene Eylül'de, 2025 Eylül'de zaten bir ortak savunma anlaşması yapılmıştı.
09:33Buna Türkiye'de dahil oldu geçtiğimiz aylarda, 2026'nın yazında.
09:38Türkiye'nin dahil olmasını ben hep eleştirdim.
09:40Çünkü Suudi Arabistan zaten teknik olarak bir savaşın içerisinde.
09:44İran savaşından dolayı İran tehdidi altında sürekli oradan füze yiyor.
09:48Artı Yemenli Şiilerle teknik bir savaşın içerisinde.
09:51Dolayısıyla teknik olarak savaşın içerisinde olan bir şeye, yani batmakta olan bir şirkete niye gidip yatırım yaparsınız?
09:58Benim buradaki temel eleştirim bu.
10:00Fakat Türk dış politika yapıcıları böyle bir adım attılar.
10:03Bu adım sonucunda da Mekke anlaşması imzalandı.
10:06Mekke anlaşması ortak bir savunma öngörüyor.
10:08Fakat Amerika'nın, İsrail'in beceremediği, Suudi Arabistan'ın beceremediği neyi becerecek Türkiye Mekke anlaşmasıyla Yemen Şiileri karşısında bu sorunun
10:17cevabı bende yok.
10:18Yani gidip de sahada 100 bin, 200 bin askeri yığıp Yemen'i işgal etmedikten sonra sanayi ve diğer bölgeleri bir
10:25amfibi harekatıyla çıkartma yapıp da maceralara girişmedikten sonra
10:29Türkiye'nin sahada dengeyi değiştirebilecek bir gücü yok.
10:32Bu gücü yokken buna niye yatırım yapıldığının cevabı bende yok.
10:36Bunu hükümetten istemek lazım.
10:38Meclis görüşmeleri sırasında tezkere gelirse, meclise zendersem orada görüşülecektir bu mesele.
10:43Mekke anlaşmasının da burada önemli bir game changer, yani oyunu değiştirici bir aktör olacağını şu haliyle çok fazla düşünmüyorum.
10:50Yani burada göğüs göğüse bir savaşı ve çok büyük maliyetleri, bu kadar zor bir topograf ya da çok büyük maliyetleri
10:57göze alamadıktan sonra
10:58Türkiye'nin de Pakistan'ı da sahada değiştirebilecekleri dengeler çok sınırlı.
11:02Dolayısıyla ben Mekke anlaşmasını bu yönüyle eğer Yemen'e karşı, Yemen Şehir'e karşı kurulmuşsa başarısız bir girişim olarak görüyorum.
11:103 ay, 6 ay, 3 sene sonra başka bir şey konuşuyor olabiliriz.
11:13Ama 2026 Ekim itibariyle bu anlaşma sahada dengeleri değiştirebilecek şeyden, imkan ve kabiliyetlerden yoksun görünüyor.
11:22Arkasında yoğun bir Amerikan desteği yoksa, kaldı ki Amerikalılar bunu daha önce kendileri de denemişlerdi, kendileri beceremedi.
11:29Amerika'nın onca imkanına rağmen, uçak gemisine, sonu gelmez füzelerine, savunma ve taarruz silahlarına rağmen,
11:36Amerika'nın beceremediği bir şeyi, sınırlı imkanlarıyla Türkiye ve Pakistan nasıl becerecek?
11:41Ben de gerçekten meraklı bekliyorum.
12:02Yemen'li Şiiler dediğimiz insanlar dünyanın en günahsız insanları değil iç savaşta onlar da elbette dünya kadar hata yaptılar,
12:11dünya kadar vahşete de imza atmışlardır.
12:13Çocuk askerlerden, diğer grupları tasfiye etmeye kadar, kanlı katliamlara kadar.
12:19Dolayısıyla Yemen iç savaşının kendi iç dinamikleri zaten vahşi bir savaşa işaret ediyor.
12:27Suudi Arabistan ile İran arasında Yemen konusunda görüşmeler yapılıyor.
12:31Amerika'da Yemenli Husilerle, Unman'da görüştü daha önce.
12:34Yemen'in ikiye bölüneceğini, Kuzey'de Şiilerin yönetiminde bir hükümetin bir süre daha uluslararası toplumun istemese de kabullenmek zorunda kalacağı bir
12:45de facto realiteye dönüşeceğini düşünüyorum.
12:48Daha önceki 12 yılda olduğu gibi.
12:50Güney'de de Aden merkezi, Suudi Arabistan, Türkiye ve diğer Arap ülkelerini desteklediği Şafii Sünnilerin bir hükümetin olacağını ve bunların da
12:59ülkenin güney kısımlarını kontrol edeceğini düşünüyorum.
13:02Burada daha büyük kriz, ülkenin doğu bölgelerinde Hadramev ve daha doğuda El-Kaide'nin kontrol ettiği aşiretlerle ittifaktan dolayı da
13:11sahada güçlü olduğu geniş topraklar var.
13:13Ve yarın bir gün İdlib'den yola çıkan eski El-Kaide bakiyesi bir yapının 8 gün içerisinde Suriye'yi ele geçirmesi
13:20gibi.
13:21Yarın bir gün Hadramev'den veya başka bir şehirden yola çıkan 20-30 bin tane silahlı El-Kaide üyesinin de bütün
13:28Yemeni ele geçirmeyeceğinin herhalde bir garantisi yok.
13:31Uluslararası toplum bir süre sonra Aden'deki Sünni hükümetin kendi işlerine yaramadığını gördükleri bir noktada böyle bir yola tebessül ederlerse bu
13:40da çok şaşırtıcı olmayacaktır.
13:45Batı'da ve Arap dünyasındaki farklı raporlarda 200 bin ila 350 bin arasında bir rakam telaffuz ediliyor.
13:52Ellerindeki silahlı güçlerle alakalı ve yüz binlerce insanı mobilize edebildiğini biliyoruz Yemen'deki Şiilerin.
13:58Fakat Yemen Şiilerin asıl gücü İran'ın verdiği destek askeri danışmanlık desteği, askeri eğitim desteği ve füze desteğinden geliyor.
14:07O olmasa kendi halinde kendi içine kapalı bir gruptan ibaret olur.
14:12Ama 1000 kilometre, 1500 kilometre öteye füze yollayabilen bir grup elbette ciddiye alınmazı.
14:18Daha ziyade ellerindeki balistik füze ve roket teknolojisi daha önemli.
14:22Mobilize ettikleri güç kadar bunu da hesaba katmak lazım.
14:31Bölgede 3 tane önemli su yolu var.
14:34Bir tanesi Süveyş Boğazı, iki tanesi doğal su hatları.
14:37Biri Hürmüz Boğazı, biri Babül Mendeb Boğazı.
14:40Şimdi bu 3 su yolundan bir tanesi Mısır'ın kontrolünde.
14:43Dolayısıyla Amerika ve İsrail'le dost bir yönetimin elinde zaten.
14:46Burada bir problem yok ana akım Araplar açısından.
14:48Fakat diğer 2 kanal geçtiğimiz sene Haziran Savaşı'ndan beri Hürmüz Boğazı İran'ın kontrolünde,
14:54Babül Mendeb Boğazı da bir aydır İran destekli Yemen Şiilerinin kontrolünde.
14:59Şimdi buranın problemi şu, Körfez'in Avrupa'ya ve Amerika'ya gidecek olan petrol tankerleri ve doğal gaz tankerleri bu
15:08Boğaz'dan geçiyor.
15:09Babül Mendeb'den geçiyor.
15:10Önce Hürmüz'den geçecekler, sonra Babül Mendeb'den, sonra Süveyş'ten Akdeniz'e açılacaklar, Akdeniz'den de Avrupa'ya gidecekler.
15:17Eğer bunu yapmazlarsa, coğrafi keşifleri hatırlayacak olursak, ümit burnu var.
15:21Afrika'nın en güneyinde, en ucunda ta ümit burnunu dolaşacaklar.
15:25Bu da 2 haftalık ilave bir trafik demek.
15:27Avrupa'nın özellikle petrol ve doğal gaz, bilhassa petrol ihtiyacı için burası kritik bir önemde.
15:34Burayı bypass eden hat, Doğu Batı hattıydı Suudi Arabistan'ın.
15:38Yani Hürmüz'de Babül Mendeb'de bypass ediyordu.
15:40O hattı da Yemenler sürekli vuruyorlar.
15:42Özellikle Avrupa'nın trafiğini etkileyecek.
15:45Bunu etkilerken İsrail'in de trafiğini etkileyecek.
15:48İsrail'in biliyorsunuz 2 çıkışı var dünya pazarlarına.
15:51Bir tanesi Doğu Akdeniz'deki kendi limanlarından.
15:54İkincisi de Süveyş kanalı Babül Mendeb üzerinden de Doğu ticareti gidiyor Hindistan'a, Çin'e.
16:01Oraya ihracat, ithalat gidiyor fiziksel olarak.
16:03O yüzden Akdeniz çıkışı hala daha açık İsrail'in.
16:07Ama İsrail'in Doğu'yla ticareti, fiziksel ticareti burada çok ciddi bir yara alacak.
16:11Yemenler de bunu bildikleri için Amerikalılarla görüşmelerinde İsrail ve Amerikan gemilerini doğrudan tehdit etmeyeceğiz.
16:18Ama bizim işimiz Suudi Arabistan'la diyorlar.
16:21Suudi Arabistan'la iş yerinin olması da Suudi Arabistan sanki sütten çıkmış ak kaşık gibi oturuyordu kendi yerinde.
16:28Sonra bir anda Yemenli Şiiler öyle bir rüya gördüler.
16:31Bir halüsinasyonla sabah kalkıp sağa sola füze sallamaya başladılar.
16:35Değil Suudi Arabistan 2015'den beri Yemen'e ablu koyuluyor ve yüz binlerce insan açlık sınırında yaşıyor Yemen'de.
16:41Dolayısıyla bunu görmeden Şiilerle Suudi Arabistan arasındaki savaşı sanki bir anda ortaya çıkmış bir yanlış anlamaya bağlamak,
16:49oraya bağlıymış gibi değerlendirmek çok doğru değil.
16:51Yani bunun daha derinde yatan bir takım şeyleri var, bir takım yansımaları var.
16:56Dünya enerji ticareti açısından Hürmüz Boğazı'nın ve Babül Mendeb'in İran ve İran destekli gruplarının elinde olması elbette küresel
17:04ticarette.
17:061973'teki petrol ambargosu kadar değil.
17:08Fakat şu anki entegre dünya piyasaları açısından çok böyle hayati bir krize gebe.
17:15Şu an için krizde bir ay geride kaldı Babül Mendeb'te.
17:18Hürmüz krizinde 15 ay geride kaldı.
17:20Eğer bu bu şekilde yıllarca sürecek olursa bu sefer daha büyük resesyonların yolunu açabilir enerjide.
17:28Petrole bu kadar bağımlı oldukça dünya ekonomileri artı körfezdeki finans çevreleri de büyük bir baskı altında.
17:36Bu bu şekilde devam ettikçe küresel krizin de fitilini ateşleyebilir.
17:40Bugünden yarına değil ama bu birkaç sene daha devam ederse hem Hürmüz hem Babül Mendeb'e evet o zaman daha
17:46farklı şeyler konuşuyor olabiliriz.