00:00Nagbabalang isang ekonomist lalaban sa stagflation o yung kombinasyon na babagal na paglago na ekonomiya at mabilis na inflation.
00:08Lalo na ngayon sumadsad sa panibagong record low ang halaga ng piso kontra dolyara.
00:14May unang balita si Jamie Santos.
00:19Sa kauna-unahang pagkakataon, sumadsad sa 63 peso level ang piso kontra dolyara.
00:25Nagsara ang palitan sa bagong record low na 63 pesos and 6 centavos.
00:31Mula nitong August 28 kung kailan unang beses bumagsak sa 62 peso level ang piso, siyam na beses nang naitala
00:38ng record low ang piso.
00:39Ayon sa ekonomistang si Prof. Emanuel Leico, kabilang sa mga dahilan ng paghina ng piso ang mas mataas na interest
00:46rate sa Estados Unidos.
00:48Pagtaas ng presyo ng petrolyo sa gitna ng sigalot sa Middle East at lumalaking agwat sa dolyar na pumapasok at
00:54lumalabas ng bansa.
00:56Kapag mababa ang halaga ng piso, nakakatulong ito sa export industry at turismo.
01:01Mas mura kasi para sa ibang bansa na bumili ng produktong Pinoy.
01:04At sa turismo naman, hindi ganoon kagastos para sa mga dayuhan na bumiyahe sa Pilipinas.
01:09Pero umaaray ang mga importer sa mahinang piso dahil mas mahal ang mag-angkat.
01:15Gayun din ang langis na kapag nagmamahal ay may epekto sa transportasyon at produksyon ng mga bilihin.
01:21Unong-unong makikita natin yan ay tataas ang presyo ng petrolyo dahil mababa ang halaga ng piso,
01:31tumataas naman ang presyo ng petrolyo. So double wani ang epekto niyan sa petrolyo.
01:38Kasama sa top imports ng bansa, ang electronic products. Bakal at plastic, gayun din ang bigas.
01:45Ang ating mga produkto, mga pangangailangan natin, binibili natin sa palengkit, tataas na rin to yan.
01:54Kasi yung mga logistics, ang cost ng logistics, tataas na.
01:57Ang cost ng production ay tataas. So mabiging impressionary ang overall epekto ng pagsagsad ng piso.
02:05Kaya kahit tumataas ang peso equivalent ng remittance ng mga OFW kapag mahina ang piso,
02:11tila nabubura rin dahil mahal naman ang mga produktong binibili ng kanilang mga pamilya sa Pilipinas.
02:16Dagdag pa rito ang tubig dahil sa Foreign Currency Differential Adjustment o FCDA.
02:22Maari ring maapektuhan ang gasto sa pagdikha ng kuryente depende sa kanilang inaangkat na input.
02:28Ayon kay Leiko, pinakamabigat ang epekto ng pagtaas ng presyo ng pagkain lalo sa mahihirap na pamilya.
02:43Bukod sa mga pamilyang nangangailangan ng ayuda,
02:46sinabi rin ang ekonomista na dapat tulungan ng maliliit na negosyong
02:50na hihirapan sa pagtaas ng gasto sa produksyon, logistics at operasyon.
02:54Yung ating pong mga negosyante na mga maliliit,
02:58kailangan din po nila ng tulong dahil hindi namin na kaya yung cost of production,
03:03yung logistics, yung cost ng operation na inapakataas na.
03:08Kabilang naman sa maaaring ikonsidera ng Banko Sentral ng Pilipinas
03:11ang pagkataas ng interest rate upang makatulong namang mapigilan ng inflation at masuportahan ng piso.
03:17Babala pa ng ekonomista, maaring lalo pang bumagal ng ekonomiya
03:21habang nananatining mataas ang presyo ng mga bilihin.
03:24Ito ang panganib ng stagflasyon o sitwasyong mabagal ng paglago ng ekonomiya
03:29kasabay ng mataas ng inflation.
03:31Mas mabigat na problema po yun.
03:33Yung po ang dapat nating paghandaan.
03:37Toto, na huwag mangyari.
03:39Sinisikap po ninyo ng GMA News ang panig ng Banko Sentral ng Pilipinas.
03:43Ito ang unang balita.
03:45Jamie Santos, GMA News.
03:47Toto, na huwag mangyari.
03:51Toto, na huwag mangyari.
