- 1 saat önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:01ART World ekranlarından herkese merhaba sevgili izleyiciler.
00:06Gözde Yaşam adlı sağlık programımızın ikinci bölümüyle karşınızdayız.
00:10Bu haftaki bölüm konuğumuz Gıda Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Ali Manavoğlu olacak.
00:17Kendisiyle gıda güvenliğinin önemine dair konuşacağız.
00:21Öncelikle hoş geldiniz Ali Bey.
00:23Hoş bulduk merhabalar. Ben Ali Manavoğlu, Gıda Yüksek Mühendisiyim.
00:27Ben Antalya'da 4 dönemdir Şube Yönetim Kurulu Başkanlığı yapıyorum.
00:32Yaklaşık 14 yıldır da özel gıda kontrol laboratuvarımız var.
00:36Özellikle turizm işletmelerinde, gıda güvenliği çalışmalarında, su güvenliğinde, personel hijyeni çalışmalarında
00:42Tarım ve Orman Bakanlığı yetkisi altında ve TÜRKAK Akredi olarak mikrobiolojik analizler yapıyoruz.
00:47Bu hafta da sizlerle hem Antalya'da gıda güvenliği hem genel bir gıda güvenliği ile alakalı güzel bir program olacak inşallah.
00:55Teşekkür ederiz.
00:56İlk sorumuz şu olsun Ali Bey, Antalya'da gıda güvenliği noktasında karşılaşılan en büyük sorunlar nelerdir?
01:04Şimdi Antalya deyince herkesin aklına tarım ve turizm geliyor.
01:083T'den bahsederiz hep tarım, turizm ve ticaret.
01:11Ve gıda güvenliği dediğimizde de üretim aşamasında tarım.
01:15Aynı zamanda tüketim noktasında da yaz aylarında özellikle turizmde bizim inanılmaz bir müşteri turist sayısı oluyor.
01:21Ve tükettikleri gıdalarda da bu gıda güvenliği ile alakalı karşımıza birçok sorunlar çıkabiliyor.
01:27Birinci nokta aslında baktığımızda üretim noktasında özellikle pestisit kullanımı.
01:33Bu bizim canımızın en çok yakan noktalardan bir tanesi.
01:37Tarım ve Orman Bakanlığı'nın buna karşı yapmış olduğu çalışmalar var.
01:40İşte en son bir B reçete sistemi getirdi.
01:42Artık doktora gittiğimiz gibi ilaç yazmadan biz o reçeteyi alamıyoruz.
01:45Bunun artıları var, eksileri var, tartışılır çok geniş bir konu.
01:49Ama tarım kısmında en büyük sıkıntımız pestisit.
01:52Gıda güvenliği noktasında ise özellikle yazın bu sıcak aylarda soğuk zincirin korunamamasından kaynaklı mikrobiyel faaliyetler çok hızlı bir şekilde artıyor.
02:03Burada da ister istemez mikrobiyel açıdan tehlikeli olan ürün gruplarında gıda zehirlenmesiyle biz ne yazık ki çok fazla karşı karşıya
02:10kalıyoruz.
02:11Peki Ali Bey, vatandaş gıda alırken nelere nasıl dikkat etmeli?
02:17Aslında temel konularımız var bununla alakalı.
02:20Özellikle biz tüketicilerin biraz olsun gıda okur yazarlığını geliştirmelerini istiyoruz.
02:26Nedir bu gıda okur yazarlığı?
02:28Yani bir markete gittiğinde veya bir alışveriş yaparken, gıda ile ilgili bir alışveriş yaparken neleri dikkat etmesi gerekiyor?
02:33Tarım ve Orman Bakanlığı, bizim gibi gıda mühendisleri odası olsun, sivil toplum kuruluşları,
02:37kamu kurumun niteliğindeki kuruluşlar ve birçok dernekle zaten bunlarla ilgili çok fazla bilgi paylaşımı gerçekleştiriyor.
02:43Özellikle ambalajına dikkat edecekler.
02:45Yani bir ürün alırken ambalajında bir deforme var mı?
02:48Açılma var mı?
02:50İşte darbe var mı?
02:51Bombe yapmış mı?
02:52Ondan sonra ürünün Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan kayıtlı bir işletme tarafından mı üretilmiş?
02:59Yani merdiven altı mı değil mi?
03:01Almış olduğumuz ürünün buna dikkat edilmesi gerekiyor.
03:03Ve gerçekten ne aldığını bilmesi gerekiyor tüketicinin.
03:07İşte birçok üründe ne yazık ki bu zamana kadar etiket mevzuatında evet biraz değişiklikler oldu ama
03:11işte her yerinde çilekler var ama içerisindeki çilek miktarı binde bir.
03:18Hani bunlara da tüketicilerin düşmemesi gerekiyor.
03:21Tüketicilerin yapabileceği en güzel şeyler görsel muayene, SKT tarihi, TTT tarihi,
03:27bunun yanı sıra üretici firmanın bakanlık tarafından yetkili olup olmadığı
03:31ve ürünün ambalajında herhangi bir bozulma, gözle görebileceği bir fiziksel kusurun olup olmaması
03:36bunlara çok dikkat etmesi gerekiyor.
03:38Ali Bey, şimdi Antalya sıcak memleket.
03:41Evet.
03:41Gıda zehirlenmesinin sıklıkla yaşandığından bahsettik.
03:45Okur yazarlığın öneminden bahsettik.
03:47Bu noktada okur yazarlık eğitimi nasıl verilebilir vatandaşa?
03:53Nasıl bir yol izlenmeli?
03:54Günümüzde artık bu çok kolay.
03:56Yani birçok online platformda, birçok sosyal mecralarda aslında tüketici doğru bilgiye ulaşmak isterse ulaşabiliyor.
04:05Örnek veriyorum, Türkiye'de gıda deyince aklımızda tek bir yetkili kurum var, Tarım ve Orman Bakanlığı.
04:11Tarım ve Orman Bakanlığı'nın birçok sosyal medya uygulamasında, birçok video uygulamasında girdiğinizde
04:18Tarım ve Orman Bakanlığı hesabına size çok güzel bilgileri aslında orada paylaşıyorlar.
04:22Bunun yanı sıra biz aynı şekilde her ay mutlaka bir eğitim, iki seminer, online veya yüz yüze mutlaka etkinlikler gerçekleştiriyoruz.
04:30Bizim gibi kamu kurumu niteliğindeki veya sivil toplum kuruluşlarının gerçekleştirmiş olduğu eğitimler, paylaşımlar, basın açıklamaları.
04:37Aslında tüketici bunlara çok rahat ulaşabiliyor.
04:39Ama ne yazık ki biz genellikle böyle doğru bilgiye ulaşmaktansa böyle hurafeleri, ya işte şöyleymiş, bak burçuna çok iyi geliyormuş,
04:50işte kurtla elmayı yiyelim gibi gibi ne yazık ki biz.
04:53Kulaktan dolma bilgilerle.
04:54Evet yani tüketiciler ne yazık ki onları tercih ediyor ama artık doğru bilgiye ne kadar çok fazla yalan yanlış bilgi
05:00olsa da belli kurumlar tamamen bilimsel tekniklere dayalı açıklamalar yapıyor.
05:07O yüzden bunları takip etmeliler, bunları izlemeliler, bunların seminerlerine katılmalılar, bunların videolarını kesinlikle ve kesinlikle ilgilemeliler.
05:14Ki kısa kısa çok fazla notlar da paylaşılıyor düzenli olarak haftalık veya iki haftalık dönemlerde.
05:20Yaz ayları geldiğinde neleri dikkat edilmesi gerekiyor, kışın işte nasıl konserve yapılması gerekiyor gibi gibi.
05:25Bunların hepsi aslında kamu kurumun yeteneğindeki kurumların sosyal medyalarına düzenli olarak paylaşılıyor.
05:30Ali Bey hangi gıdalar risk grubundan bundan da bahsedelim.
05:35Özellikle biz Antalya için konuştuğumuzda yazın sıcak olduğunda biz mikrobiolojik bozulmadan bahsediyoruz.
05:40Mikrobiolojik bozulma özellikle proteinci zengin gıdalarda ciddi anlamda hızlı bir şekilde yükselebiliyor.
05:46Bunun en başında süt ve süt ürünleri, et ve et ürünleri, özellikle deniz mahsulleri, deniz ürünleri, soğuk mezeler, salatalar, yaş
05:56pasta gibi içerisinde krema ve yumurta ve benzeri ürünler ve mayonez.
05:59Aslında bizim en çok dikkat etmemiz gereken noktalardan bir tanesi bu ürün grupları.
06:04Bunun yanı sıra dondurma gibi şoklu ürünlerin, yani eksi 18'e saklanması gereken ürünlerin de biz o sıcaklık dalgalanmasının etkilenmemesini
06:13istiyoruz.
06:14O yüzden de dondurmaya ayrı bir parantez açmak gerekiyor yaz aylarında özellikle.
06:18Buradaki en büyük sıkıntı ise bu mikroorganizmalar var.
06:22Özellikle salmonella, visteri monosayte gönes, eşeşe koli, koagülas posif, safile kok veya basius serios gibi bakteriler birçok üründe güzel bir
06:33ortam sıcaklığı verirseniz, uygun olmayan noktalarda bekletirseniz, zamanını verdiniz, istediği sıcaklığı verdiniz.
06:40Besinin zaten kendisi, gıdanın kendisi zaten mikroorganizma için bir besin kaynağı.
06:46Saniyeler yani saatler içerisinde milyonlara çıkıyor bakteri sayısı.
06:50Çok hızlı ürüyorlar ve bu da ciddi anlamda hastalık yapıcı etkiye sahip oluyor.
06:56Ali Bey sizce Antalya'daki otellerde, restoranlarda gıda güvenliği düzeyi yeterli mi?
07:04Açık söylemek gerekirse 2019'da bir yönetmelik Tarım ve Orman Bakanlığı çalıştırması zorunlu personel yönetmeliğimize bir ek ekledi tabloda.
07:13Eğer bir otel 300 yatağın üzerinde bir kapasiteye sahipse mutlaka orada istihdam zorunlu bir personel yani çalıştırılması zorunlu bir gıda
07:21mühendisi, kimya, ziraat mühendisi veya diyetisyen gibi konusunda uzman kişilerden istihdam etmek zorunda bir kişi.
07:28Böyle olunca zaten birçok otelde bir gıda mühendisi vardı ki bazı otellerde birden fazla gıda mühendisi var.
07:34Çünkü otellerde artık sadece gıda güvenliğinden çıktı biraz daha böyle kalite yönetim sistemleri, sürdürülebilirlik, işte COVID mesela ortaya çıktığında birçok
07:44otel işletmesindeki bu COVID'nin ekip lideri genelde gıda mühendisi yani kalite müdürü arkadaşlar bu operasyonları yürütüyordu.
07:51İstediğimiz noktalarda evet çok güzel işletmeler var, 3-4 tane gıda mühendisi istihdam eden oteller var ama ne yazık ki
07:59bunun yanında düşük bütçeli, belli yatak seviyesinin altında herhangi bir zorunluluğu bulmayan, yatırımdan hep kaçan, sadece turistlere para gözüyle bakan
08:12işletmeler de ne yazık ki tabii ki istediğimiz noktalarda değil.
08:16Yani işini düzgün yapan 4 yılı, 5 yılı, 3 yılı çok güzel otellerimiz var ama ne yazık ki arka planlara
08:22gittiğimizde bütçeler düştükçe otellerde bili isteğe hiç gıda güvenliği veya su güvenliği ile ilgili personel hijyeni ile ilgili ne yazık
08:30ki çok zayıf olan noktalarda mevcut.
08:32Ali Bey taklit ve tahşiş yapılan ürünlerden de bahsedelim.
08:37Yine son yıllarda nasıl bir artış gözlemleniyor?
08:41Taklit ve tahşiş uzun yıllar bizim canımızı sıktı aslında baktığımızda ve hep 1,5-2 yılda bir öyle listeler yayınlanıyordu.
08:50Biz listeler yayınlansın diye sürekli baskılar yapıyorduk.
08:54Sonunda Tarım ve Orman Bakanlığı bizim istediğimiz çok güzel, bizim de desteklediğimiz istediğimiz bir platform oluşturdu.
09:01Güvenilir Gıda diye bir web sayfası artık oluşturdu.
09:05Ve düzenli olarak taklit ve tahşiş listesinde kesinleşen sonuçları anında oradan portaldan paylaşıyor.
09:11Hangi ürün, kim üretmiş, hangi şehirde hangi uygunsuzluk çıkmış gibi noktalarda bunlar paylaşılıyor.
09:16Bu çok güzel bir uygulama.
09:18İşte gıda okuryazarlığı diyoruz ya tüketicilerin.
09:20Tüketiciler mutlaka bu web sayfasını, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın web sayfası, güvenilir gıda web sayfasını ziyaret ederek
09:26acaba orada aldıkları bir marka var mı?
09:30Aldıkları ürün hile yapmış mı?
09:32Taklit ve tahşiş listesinde yer alıyor mu?
09:33Veya gittikleri bir restoranda karşılaştıkları bir olumsuzluk var mı?
09:36Oradan tahmin edebilirler.
09:38Ne yazık ki bu devam ediyor.
09:40Taklit ve tahşiş.
09:41Yani listeler açıklansa da bazı firmalar ne yazık ki böyle tekrar tekrar tekrar tekrar bir dönem hatta 50-60 defa
09:48yakalanan firmalar bile vardı ne yazık ki.
09:51bu kanayan bir yaramız hala da devam ediyor birçok ürün grubunda.
09:57Buna en başında zeytinyağı, et ve et ürünleri, çaylar, baharatlar, süt ve süt ürünleri, bal bu listenin başını çeken ürün
10:07grupları.
10:08Ali Bey şimdi konusu açılmışken hileli ürünlerden bahsediyoruz.
10:13Son yıllarda da bu özellikle et ürünlerinde işte domuz etidir, at etidir, eşek etidir, işte köfteye gibi mesela katılımı söz
10:22konusu.
10:23Ya bu şimdi biz tükettikten sonra bunun tespitinin bize bir faydası yok.
10:29Biz onu bir kere tüketmişiz.
10:30Tabii ne yazık ki.
10:30Bunun önüne geçebilmek için evveliyatında nasıl bir yol izlemek gerekiyor?
10:36Denetimler mi arttırılmalı, ne yapılmalı?
10:38Ya kesinlikle denetim sayılarının biz arttırılmasını, denetim görevinde yer alan gıda kontrolörlerinin sayısının arttırılmasını,
10:47bu yaklaşık ülkemizde 8 bin civarı bir gıda kontrolörü var.
10:50Ve 800 bine yakında bir kayıtlı ve onaylı gıda işletmesi var.
10:56Bakanlığımızın verilerine baktığımızda da yılda yaklaşık 1,5 milyona yakın bir denetim gerçekleşiyor gıda işletmelerine.
11:02Yani bir işletme yaklaşık yılda bir veya maksimum iki defa denetleniyor ortalamaya aldığımızda.
11:09Yani biz bu sayının arttırılmasını istiyoruz.
11:11Evet denetim bir önleyici midir?
11:13Önleyici faaliyet.
11:14Kesinlikle burada bir o maşayı ne yazık ki göstermek gerekiyor üreticiye.
11:19Piyasa denetimlerinin çok arttırılması gerekiyor.
11:21Yani orada fabrikada üretim yapılan denetimin ziyade aynı zamanda piyasadaki alan anonelerinin sayısının da arttırılması gerekiyor.
11:28Tabii bunun kök sebebine baktığımızda ne yazık ki aslında biraz da işin içine para giriyor.
11:32Yani bu maliyet ve baskılarla beraber işte bu maliyet baskısı sonuçta bu gıda üretimi yapan işletmelerde ticari bir kazanç sağlamak
11:42zorundalar.
11:43Kimse zararını iş yapmak istemez.
11:45Hal böyle olunca ne yazık ki ortaya da bu taklit ve tahşiş çıkıyor.
11:48Yani burada alım gücünün iyileştirilmesi, örnek veriyorum süt, bir süt işletmesi, kaşar peyniri yapacaksınız.
11:58Sütün alım fiyatı üretici için belli yaklaşık 24 liraya son açıklanan fiyatlarla çok küçük birkaç desteği de var.
12:06Kaşar fiyatının yapılması için gereken süt miktarı 12 litreye yakın bir süt kullanılması gerekiyor.
12:11İşte orada ne yazık ki piyasada rekabet edebilmek için oradaki üretici bir yerlerden kısıyor, bir yerlerden farklı uygulamalar yapıyor ve
12:20o işin içi sonunda ne yazık ki taklit ve tahşiş yapılmış bir kaşar peyniri çıkıyor.
12:25Burada tabii ki tüketicinin tüketiyor ne yazık ki orada birçok şeyi zaten enstrümantel analiz olmadan anlamak imkansız.
12:32Dediğiniz gibi tüketici tüketiyor onu ve sonrasında da haber alıyor ve ne yapabilir en azından sonra bir daha o markayı
12:38almayabilir.
12:40Yani taklit ve tahşiş ne yazık ki devam eden bir iğme ile hala piyasalarda biz ne yazık ki bu tarz
12:48ürünleri görebiliyoruz.
12:49Şimdi satıcılar maliyeti düşürmek için hile yapıyor, hileye başvuruyor.
12:55Hileli ürünlerin en çok işte ne dedik zeytinyağı, zeytinyağı, süt ve süt ürünleri, baharatlar, bal.
13:05Şimdi bu ürünlerin hileli ürün olduğunu tespiti noktasında yine vatandaşın dikkat etmesi gereken hususlardan bahsedelim.
13:14Doğru ürün nasıl tercih edilebilir, nasıl ayırt edilebilir?
13:19%99.9'u ne yazık ki tüketici tarafından anlaşılması imkansız.
13:27Burada sadece laboratuvarlarda yapılan analizlerle biz tespitleri söyleyebiliyoruz.
13:33Örnek veriyorum işte birçok hurafe var işte bal işte kaşığı sokun şöyle yapın işte bir tabağı damlatın üzerine biraz su
13:40ekleyin karıştırın şöyle.
13:41Petekleri oluşursa işte gerçek balları vesaire vesaire.
13:44Çok fazla kirli bilgi var, çok fazla hurafe var.
13:48Biz bu tarz ürünleri sadece ve sadece laboratuvar ortamlarında ya enstrümantal cihazlarla veya gerekli analizlerle anlayabiliyoruz.
13:55İşte baldaki bir taklit ve taşı, dörtlü karbon analizi yapabilirsiniz, HMF analizi yapabilirsiniz.
14:01Bu tarz şeylerle bizim tespit edebiliyoruz.
14:04Onlar için tespit etmek imkansız.
14:06Ama tüketici de şuna bakmalı.
14:08Ya piyasada örnek veriyorum etin kilosu 800 lira, trak içerisinde söylüyorum.
14:14Gidip de siz 300 liraya bir kilo et alıyorsanız orada bir soru işareti var.
14:18Yani ne yazık ki mesela birçok kasapta hala taşlık görebilirsiniz.
14:23Yani tavuk taşlı işte etin kilosu 800 liraysa tavuk taşlı 80 lira, 100 lira, 110 lira gibi maksimum.
14:29Ne oluyor bu sefer?
14:31Kırmızı renginde şey tavuk taşlı, ete çok benziyor.
14:34İşte kıymanın içerisine konulabiliyor.
14:36Köftelerimize ne yazık ki soframıza gelebiliyor.
14:38Bu tarz hileler ne yazık ki karşımıza çıkıyor.
14:41Tüketici burada bir kere yani bu tamamen güvenle alakalı.
14:45Gittiği bir restoranta gözle mutlaka bir muayene etmeli.
14:49Ya bu nasıl bir ortam var burada?
14:51Personel hijyeni nasıl?
14:52Kıyafetler nasıl?
14:53Şeffaf bir üretim var mı?
14:56Ya oturduğunuz masanın temizliği bile aslında size oradaki işletme ile ilgili kaba taslak bazı bilgileri verir.
15:01Bu doğrultuda da mutlaka tüketici gitmiş olduğu restorantı seçmeli.
15:06İşte bilindik, güvenilir markalara yönelmesi gerekiyor.
15:10Ha bazen ne yazık ki biz tüketiciler de bile bile lades de diyebiliyor.
15:15Çünkü evine örnek veriyorum bir peynir götürmesi gerekiyor.
15:18En ucuz onu tercih ediyor.
15:20Yeri geliyor işte kayıtlı onaylı bir yerden değil de açık alanda satılan, bil markasının adını ismini bilmediği, ne zaman üretildiğine
15:30dair bir ibare olmayan açıkta satılan bir peynirden satın alımını gerçekleştiriyor.
15:35Çünkü neden? Fiyatı uygun.
15:36Ne yazık ki işte burada da biraz tüketici bazen bile bile de onlara yönebiliyor.
15:41Ama dediğim gibi tüketici gıda okur yazarlarını arttıracak ve kısa bir şöyle ürünün ambalajına bakacak.
15:48Veya işte bir restoranta kafeye gittiyse oranın genel bir hijyen durumuna bakacak.
15:51Zaten o genel görünümü müşteriye de bazı bilgileri verecektir burada.
15:56Şimdi bu sahtekarlığın önüne geçebilmek adına mutlaka ceza işlemler uygulanıyor.
16:03Bu cezayı yaptırımlar yeterli mi sizce?
16:07Önceden aslında bence yetersizdi.
16:09Bu birçok meslektaşımızın da STK'ların da aynı görüşü.
16:14Ama yönetmelikli bir değişikliğe gidildi burada.
16:175.996 sayılı gıda ve yem kanunumuz var bizim.
16:20Burada taklit ve tahşişle ilgili artık tekrarlayan durumlarda katlanarak ve sonunda hapis cezası ve işletmenin kapatılmasına kadar giden konular eklendi.
16:31Bu bizler için sevindirici.
16:33Yani önceden çok cüzi bir şeyle cezayla ne yazık ki yaptığının yanına kar kalıyordu neredeyse.
16:40Yapanın yanına kar kalıyordu.
16:42Ama artık o biraz daha değişti.
16:44Yönetmelik biraz daha sert bu konuda.
16:46Ama buna rağmen yine de tekrarlayan devam eden işletmeler söz konusu.
16:51Bazılarına baktığımızda evet çok böyle örnek verim içerisindeki protein miktarı veya yağ miktarı çok böyle sınırlı küçük bir hatadan dolayı
16:59gerçekleşenler de var.
17:00Ama kasıtlı yapan ne yazık ki bu işleri hala devam ediyor.
17:04Cezadan da korkmuyorlar.
17:06Demek ki cezaları bir dık daha bu hapis cezasını veya işletme kapatmayı biraz daha belki öne almak gerekiyor.
17:14Çünkü ciddi anlamda bir kar elde ediyorlar buradan.
17:18O yüzden de Tarım Bakanlığı biraz daha bu konuların üstüne gitmeye devam ediyor açıkçası.
17:22Ama cezalar baştaki seviyelere göre daha arttı.
17:25Biraz daha caydırıcı.
17:26Harika bu sevindirici bir haber.
17:29Şimdi Ali Bey günümüzde sokak lezzetleri revaçta.
17:33Çokça tercih ediliyor vatandaş tarafından.
17:37Seyyar satıcıların sattığı ürünlere dikkat etme noktasına nasıl uyarılarda bulunmak istersiniz?
17:42Ya seyyar satıcılar gerçekten çoğumuzun vazgeçemediği sokak lezzeti mükemmel lezzetler baktığımızda.
17:50Birçok insan da yani bilinçli tüketici dediğimiz insanlar da aslında bunları zevkle tüketiyorlar.
17:58Severek de tüketiyorlar.
17:59Ama işin arka planında ne yazık ki özellikle böyle seyyar satıcılar noktasında çoğu kayıtsız işletme.
18:07Bizim merdiven altı diye tabir ettiğimiz örnek veriyorum sokakta satılan midye.
18:12Evet lezzet olarak birçok insana sorsanız ya mükemmel der.
18:16Severek tüketir.
18:17Ama ne yazık ki birçoğunun üretimde yani nerede üretildiğini görseler bir daha o medyayı tüketmezler.
18:26Yani tablo bu şekilde.
18:28Bunun yanı sıra sokak lezzetlerimiz özellikle işte kokoreçler olsun, tavuk döner ve benzeri birçok bizim sokak lezzetimiz var bu noktada.
18:34Doğru yapıldığında, doğru üretildiğinde, doğru yerde satışı yapıldığında aslında bunlar gayet tüketilmesi gereken, tüketilebilen ürünler.
18:42Yani sizin burada dikkat etmeniz gereken, siz bir döneri kestikten sonra oda sıcaklığında ortamda bekletmeden, onun sıcaklığını 65 derece işte
18:50belli derecenin üstüne tutarak doğru bir şekilde servis ettiğinizde hiçbir sorun yok.
18:54Veya siz dönerinizi apaçık alanda, yandan arabalar geçiyor, ortalık toz, işte fiziksel kirlilik inanılmaz, doğru bir şekilde sıcaklık uygulaması yapmıyorsanız,
19:05yazın tavuk tüketimi böyle işletmelerden inanılmaz tehlikeli.
19:09Çünkü tavuğun doğal fil arasında zaten salmaninle dediğimiz bir bakteri olabiliyor.
19:15Ve özellikle bağışıklığı düşük insanlarda, yani gebenin sonlanmasından tutun da kanlı hissel ve ölüme kadar götürebilen bir bakteri kendisi.
19:25Bu yüzden de bu noktada dikkat etmek gerekiyor.
19:28Biraz daha böyle üretimin yapıldığı alan en azından dışarıdaki fiziksel bulaşmalardan uzak noktalarda olabilecek.
19:35Bir seyyah satıcı da olsa mutlaka işte bir cam, bir faunus gibi güzel bir kendine tezgah yaptırarak işte soğukta olması
19:43gerekiyorsa onun soğuk zinciri tutması gerekiyor.
19:45Ne olur altına buzlar koyabilir, buz aküsü koyabilir tepsinin altına.
19:48Böylelikle o tepsiyi soğuk bir şekilde tutabilir.
19:50Veya işte plajlarda görüyorsunuz bazen bir tane termosun içerisinde işte mısır satılabiliyor veya farklı ürünler satılabiliyor.
19:56Yani o suyuna bakıyorsunuz ama o yazın o sıcaklıkta dolaşa dolaşa zaten hakikaten fiziksel olarak da çok büyük bir noktaya
20:03gelmiş.
20:03Mikrobiyel anlamda da büyük sıkıntılar karşımıza çıkartabiliyor.
20:08Burada da yani yemeyelim demiyoruz.
20:10Evet sokak lezzetleri kesinlikle tüketilebilir ama doğru yerlerden.
20:14Bir kere bir belediyenin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olsun.
20:18Seyyah satıcı dahi olsa bunları alabiliyorlar.
20:21Mutlaka bir Tarım Orman Bakanlığı'ndan bir ilçe müdürlüğünden kayıt belgesi alsın.
20:26Biraz denetime tabi olsun.
20:28Öteki türlü bir şeyin kaçak olması, merdiven altı olması tamamen orada çok büyük riskleri de getiriyor gıda güvenliği açısından.
20:36Özellikle bu yaz döneminde saklama koşullarına dikkat edilmesi gerekiyor.
20:41Biz de hani vatandaşı uyarmış olalım güvenilir yerlerden alsınlar.
20:46Saklama koşullarının elverişli olduğundan emin olarak yine bu ürünleri tüketsinler.
20:51Şimdi bir başka sorum yine hileye kaçılan bir husus.
20:57Günümüzde hemen hemen her ürünün üstünde artık işte organik, katkısız, doğal yazısını görüyoruz.
21:04Bu ne kadar gerçeklik barındırıyor?
21:07Ya burada insanlarımız ne yazık ki bile bile artık bunlara inanıyor mu bilmiyorum ama bir kavram karmaşası olduğu net burada.
21:17Şimdi organik bir kere yasal bir terim.
21:20Yani üretimden ambalajlanması taşınmasına kadar ki geçen noktalarda bu organik sertifikasyonun gerekliliklerini karşılayan,
21:27işte belli bir kilometre çapında etrafından bir araç geçmeyen gibi gibi birçok böyle zorlayıcı bir sertifikasyon programı var.
21:35Ve bu ürünün üzerinde de organik ambalajı olur.
21:40Onun haricinde işte siz yol kenarında organik elma, organik vs. bunların hepsi düzmece.
21:47İşte ev yapımı, doğal öyle bir terim yok.
21:52Yani yönetmeliğe dayandırabileceğiniz bir şey yok.
21:56Her şey doğal zaten.
21:58Yani üretilen gıdaların, tarlada üretilen gıdaların hepsi doğal.
22:03Yani balık, doğal balık.
22:05O da denize yetişiyor.
22:06Siz yapay bir şekilde balık üretmiyorsunuz.
22:08Doğal yazdığın zaman doğallığını kaybetmeyecek.
22:10Yani o yüzden doğal diye bir terim yok aslında.
22:14Tek bir terim var bununla alakalı organik, yasal, sertifikasyon programı var.
22:18Dediğim gibi üretim koşulları gerçekten zorlayıcı bir üretim koşulu var.
22:22Yani kıstasları var onun organik olarak adlandırılabilmesi için.
22:25Aynen öyle yani siz bir organik gıda üretimi yapabilmeniz için dediğim gibi etrafınızdan geçen yolun bile belli bir uzaklıkta olması
22:31gerekiyor.
22:32İşte üretim yaptığınız yere belli bir noktada üretilen ürünlerin kamyon, araba vesaire falan geçmemesi gerekiyor ki.
22:37Çünkü o egzozdan çıkabilecek işte ağır metaller sizin ürünlerinize düşmesin.
22:41Yani çok sert onun kuralları var.
22:45O yüzden bir ürünün üzerinde organik logosu varsa onda hiç şüphe yok ki.
22:50O organik sertifikasını almış.
22:52Üretim kıstaslarına uygun gerçekten organik bir üründür.
22:56Ama siz yol kenarında işte organik bal, hakiki bal, doğal bal diyorsanız yani bunların hepsi doğal zaten.
23:04Ama ne yazık ki işte biz bunu doğal olan güzeldir.
23:08İşte organik gibi birçok şeylerle süslemeye çalışıyoruz.
23:12Tamamen bir pazarlama aracı oldu bu.
23:15Evet yani çok kötü bir durum aslında.
23:18Ne yazık ki bazı insanlarımız da buna işte köyde yapılan bir nar eşyesini, pekmezi çok daha sağlıklı buluyorlar.
23:28Ama öyle değil.
23:29Bir kere denetimden uzak.
23:31Kontrol mekanizması yok.
23:32Kaç derecede, ne kadar süre pişirdiniz onu bilmiyorum ya karakazanın altına odunları atıyorsunuz.
23:37Yeri geliyor kireç tozu falan da atılıyor.
23:39Yani böyle o pekmezi yapılırken veya birçok ürün yapılırken.
23:41Tabi hijyenik bir ortamda mı yapıldı bakalım.
23:43Evet ve işin sonunda da onu bir tane işte pet şişeye daha önce kullanılmış bir pet şişe oluyor genelde bu.
23:50Dolduruluyor ve doğal değişiklik pazarlarda yol kenarlarında satılıyor.
23:56Yani bu tamamen bilimden vesaire falan uzak.
23:59Mikrobiyolar anlamda sıkıntılı.
24:01İşte HMF dediğimiz bir değer var.
24:02Yani bu şekerle proteinin yüksek sıcaklıkla birleştiğinde ortaya çıkan bir nokta.
24:07Onun işte belli bir seviyenin üzerinde olmaması gerekiyor.
24:09İşte o yüzden biz yüksek sıcaklık birçok gıdayı sevmeyiz uygulamada.
24:15Çünkü o ürünü bozar denatür eder işte proteinle şekerleri birleştirir.
24:19Ama biz bakterilerden kurtulmamız için de en iyi yöntemlerden bir tanesi de ısıl işlem.
24:24Ne yapacağız?
24:25İşte biz pekmez tüketmeyelim tüketelim.
24:27Ama bu sıcaklığı daha az sürede işte bir basınçlı ortamda verirsek çok daha hızlı gerçekleşiyor bu.
24:33Ama köyde bunu yapamaz insan yani deniz seviyesindesiniz.
24:36İstediğiniz kadar odunu atın o yüz derecenin üstüne çıkamaz gibi gibi.
24:41Bu tarz konulara biraz dikkat etmek gerekiyor.
24:44Yani bir yerde böyle doğal işte ev yapımı vesaire gibi şeyler yazıyorsa
24:49aksine o ürünlerden biraz daha kaçmak gerekiyor.
24:53Ama dediğim gibi organik tamamen bambaşka bir şey.
24:56Organik yasal bir konu.
24:57Peki Ali Bey.
24:58Şimdi üzerinde her organik yazan ürünün organik olup olmadan güvenmeyelim dedik.
25:04Organik mi değil mi?
25:05Bunun kıstasları var.
25:06O organik logosu var.
25:07O logo olmak zorunda.
25:08Logo dikkate alınmalı.
25:10Evet.
25:10Tamam.
25:11Şimdi benim merak ettiğim bir diğer konu.
25:14Normalde benim bildiğim uzmanların açıkladığı kadarıyla takviye edici gıdaların eczanede satılması gerekiyor.
25:23Biz bunları artık süper marketlerde görür vaziyete geldik.
25:27Bu konuda ne düşünüyorsunuz?
25:29Ya bir kere takviye edici gıdayı gerçekten biz şekerleme gibi artık şey yapmaya başladık.
25:36Tüketmeye başladık.
25:38Aslında o bir gıda.
25:40Yani takviye edici gıda adı üstünde bir ilaç değil.
25:43Ama biz besinlerden almamız gereken birçok şeyi ne yazık ki tembellik yapıp işte farklı şeylerden yani takviye edici gıdalardan almaya
25:51çalışıyoruz.
25:52İhtiyacımız olduğu zaman tabii ki almalıyız.
25:54Ama biz beslenme düzenimizi doğru bir şekilde yönetirsek, doğru bir şekilde hazırlarsak çok fazla zaten bunlara da ihtiyaç kalmıyor.
26:03Ama gene burada da işte kulaktan kulağa biz çok fazla şeyler duyuyoruz.
26:08İşte magnezyum bazı aldı.
26:09İşte magnezyum şu formları var.
26:10İşte kesinlikle bundan al.
26:12İşte C vitamini.
26:13Bak bunu alman gerekiyor.
26:14Her gün bunu al.
26:14İşte o kadar çok bir anda birçok insanın mutfağına gidin, evine gidin.
26:19Belki ondan fazla takviye edici gıda vardır orada.
26:22Ve birçoğunu da ne yazık ki bir arkadaş, eşten, dosttan duymuştur.
26:27Tavsiye üzerine.
26:28Evet.
26:29Kesinlikle bir doktor tavsiyesi olmak.
26:31Aynen öyle.
26:32Yani bizim burada yapmamız gereken aslında çok basit.
26:35Yani bizim sağlık sistemimiz gerçekten o konuda çok elverişli.
26:39Yani bir aile hekimine gittiğinizde kanınızı çok hızlı bir şekilde verip kan değerlerinizi görüp
26:44ve daha sonrasında iki gün sonra hekimin yanına tekrardan gittiğinizde
26:47hekim oradaki sonuçlara göre belki de diyecek ya evet sizin biraz magnezyum takviye almanız lazım.
26:52Veya işte B12'nin azalmış mutlaka bir B12 şu formda işte iğne mi, hap mı hangi formda olması gerektiğinde de
26:59orada hekim zaten karar verecek.
27:01Ama biz yeri geliyor yani leblebe tüketir gibi ne yazık ki takviye edici gıdalara yöneliyoruz.
27:07Burada da işte insanların biraz daha bilinçli olması gerekiyor.
27:10Aynı antibiyotik kullanımı gibi yani ilaçla zehiri ayıran işte hep özellikle biz şey ederiz böyle doz.
27:18Yani siz bilinçsiz bir şekilde belli dozlarda bu tüketimi gerçekleştirirseniz bir süre sonra vücudunuzda buna bir tepki verecektir.
27:25Bazısı da zarar kesinlikle.
27:26Yani alerjik reaksiyonlarınız başlayabilir veya işte vücudunuz artık sürekli yüksek seviyede olduğunda o mineral veya madde bir süre sonra bahşişlik
27:37sisteminiz de buna karşı etkilenecektir.
27:39Ve almanız gereken ileride ihtiyacınız olan zamanla kullandığınızda ne yazık ki etki etmemeye başlayacak vücudunuzda.
27:45O yüzden de o en büyük soru işaretlerinden bir tanesi.
27:47Evet her ne kadar satışı internetten de yapılıyor olsa işte süpermarket raflarında da görsek tüketicinin burada ona eline gitmeden önce
27:56aile hekimine gidip bir kan tahlili verip vücudundaki değerlerin neye ihtiyacı olduğunu bilimsel bir şekilde tetkiklerle saptayıp hekim önerisi noktasında
28:05kullanması bizim tavsiyemiz açıkçası bu noktada.
28:08Kesinlikle.
28:09Ali Bey son olarak gıda mühendislerinin karşılaştığı sorunlardan bahsedelim istiyorum.
28:16Karşılaştığınız en büyük sorun nedir?
28:19Yine otellerde özellikle gıda mühendislerinin çalıştırılması gerektiğinden bahsettik.
28:25Yeterli oranda istihdam sağlanıyor mu?
28:28Bunları da dile getirin.
28:29Bu noktada bizim en büyük sıkıntımız ne yazık ki hem kamuda yeterli istihdamın olmadığını gerçekten yaklaşık 2000 tane gıda kontrolüyle
28:39etkin gıda denetimlerinin yapılması gerçekten sıkışabiliyor, zorlaşabiliyor.
28:46O yüzden bu noktada kamuda yeteri kadar mühendis istihdamının, gıda mühendisi istihdamının bir kere yapılması gerekiyor.
28:52Bu bizim her basın açıklamamızda, her bakanlık ziyaretlerimizde dile getirdiğimiz noktalardan bir tanesi.
28:58Çünkü gıda güvenliği gıda mühendisiyle sağlanır.
29:01Evet ziraat mühendisi üretim noktasında, tarla noktasında, tohumdan, gıda oluşumuna kadar ki geçen noktalarda kesinlikle onlar görev alması gerekiyor.
29:09Ama ham maddenin işlenmesi, depolanması, saklanması, yolculuğu, lojistiğe, satış noktasına kadar ki geçen noktalarda, üretim noktalarında mutlaka gıda mühendislerinin yer
29:21alması bizim en büyük isteklerimizden bir tanesi.
29:24Otellerde gıda güvenliği.
29:25Yani gene bugün işte haberlerde gördük, Kuşadası'nda bir işletmede yaklaşık 28 kişi gıda zehirlenmesi şüphesiyle hastaneye kaldırılmış.
29:33Yani bu biraz da ülkemizin de aslında itibarını koruyan noktalardan bir tanesi.
29:37Çünkü özellikle yabancı turistlerin bir gıda zehirlenmesi yaşamasıyla ciddi anlamda reklamasyon çalışmaları yapılıyor bununla alakalı.
29:46Bir anda kara listeleri alınıyorsunuz, otelin isimleri, ülkenizin ismi ne yazık ki birçok platformda konuşuluyor.
29:52Yeri geliyor bazı ajanteler artık o noktaya müşteri dahi göndermek istemiyor.
29:56Çünkü diyor ki yani bizim gönderdiğimiz insanları zehirliyorsunuz.
29:59Bu durumlarla karşılaşmamak için gerçekten turizmde özellikle otellerdeki belli yatağın üzerinde evet gıda mühendisliği istihdamı sağlanıyor.
30:09Ama bunun altındaki işletmelerde de mutlaka bir çalışma yapılması gerekiyor.
30:14Denetim mekanizmasının biraz da arttırılması gerekiyor.
30:16Evet risk bazı denetimler yapılmıyor mu? Yapılıyor.
30:19Yani bütün kayıtlı onaylı işletmeler sıralanıyor ve belli bir riske göre eğer gerçekten gıda güvenliğini sağlıyor ve iyi bir noktada
30:25ise o işletmenin denetim sıklığı daha az.
30:27Veya işte gittiğimiz birçok risk nokta bir ay sonra tekrardan Tarım Bakanlığı bu denetimi gerçekleştirebiliyor.
30:33Bu güzel bir uygulama.
30:34Ama tabii burada da işte denetime gidecek personel sayısının arttırılması, araç sayılarının arttırılması gerekiyor.
30:40Bakanlığın piyasadan topladığı numune sayılarının arttırılması gerekiyor.
30:43Çünkü bu numune alımı analiz sonuçları bizim en güvendiğimiz en net gıda güvenliği ile ilgili riskleri ortaya çıkabilecek noktalar.
30:52Ve ne yazık ki biliyorsunuz ekonomi ya bazen görüyoruz nitelikli bir gıda mühendisinin alması gerektiği ücretlerin bize bu zamana kadar
31:03bir ücret belirliyorduk.
31:05Çalıştırılması zorunlu personel ile alakalı.
31:08Ancak bir firma bize dava açtı işte siz ücret belirleyemezsiniz gibisinden.
31:12Biz 3'e 2 danıştayda o şeyi kaybettik.
31:16İtirazlarımız yapıldı ama şimdi bunu kaybettikten sonra normalde 87.500 net ücret alması gereken bir gıda mühendisi.
31:24Geçen gün belge geldi asgari ücretle sözleşme imzalamış.
31:28Çünkü biz noter onayla sözleşmelerini istiyoruz.
31:31O çalıştırılması zorunlu personel belgesini verebilmek için.
31:33Yani üzülüyoruz yani asgari ücretle siz nitelikli ve işletmenize zorunlu bulunması gereken bir personel gerçekten gelinen noktada çok üzücü.
31:45Biz tekrar da işte gerekli itirazlarımızı yaptık.
31:47Bunu yapan da Danimarkalı bir firma.
31:49Ne yazık ki bize mahkemeye veren.
31:52Yani kendi ülkelerinde nitelikli bir personel ile ne kadar maaş veriyorlar.
31:56O da ayrı bir nokta.
31:57Ama genel olarak sorunlarımız bu aslında.
32:00Yani düşük ücret ve kamuda ne yazık ki istihdamın yeterli kadar olmaması bizim mesleğimizle alakalı.
32:05Peki Ali Bey.
32:06Değerli yorumlarınız için teşekkür ederiz.
32:09Ağzınıza sağlık.
32:10Evet sevgili izleyiciler.
32:12Bir programımızın daha sonuna gelmiş bulunuyoruz.
32:14Bir başka programda görüşmek dileğiyle.
32:17Esen kalın.