00:00Sinalakay sa pagdinig sa Senado ang pagdami ng mga peking persons with disability ID sa bansa.
00:06Ay kay Sen. Rafi Tulfo, umabot na yan sa 6 na milyon.
00:10Bilyong piso raw ang nawawala sa mga negosyo pati sa kita sa buwis sa gobyerno.
00:15May unang balita si Mark Gonzalez.
00:20Noong 2023, kumuha ng PWD ID si Mark.
00:24Hindi niya tunay na pangalan para makakuha ng discount sa gym kasama ng mga kaibigan niya.
00:29Sabi nila, try mo pre kasi meron kang salamin.
00:35Basta magpaano ka lang doon sa doktor ng taglito, certification.
00:40Pumunta ko doon sa LGU namin.
00:44Ang pinakita ko lang yung doctor certification.
00:46Tapos parang wala pang 3 minutes in-issue na yung ID sa akin.
00:50Parang ganun lang siya kadali.
00:53Tapos, ayun, parang yung sabi din kasi ng kaibigan ko na yung misis niya doon nagtatrabaho sa City Hall namin.
01:04Ginagawa nila yun kasi pinapatas nila yung utilization kasi unti lang daw yung kumukuha ng PWD ID.
01:08So medyo nagluluwag sila.
01:10So ganun ko nakuha yung PWD ID ko.
01:12Sa medical certificate na in-issue ng doktor, nakasulat daw na wala siyang nakikita pag walang salamin.
01:19Totoo naman daw ito, pero hindi pa rin siya pasok sa legally blind na kwalipikado kumuha ng PWD ID.
01:25Sa pagdinig ng panukalang 2027 budget ng Department of Social Welfare and Development,
01:31isiniwala ni Sen. Rafi Tulfo na 6 na milyon sa 8 milyong PWD ID sa bansa ang peke.
01:37Kaya dapat daw linawin kung ano ang requirements para makatanggap ng PWD ID at anong kapansanan lang ang sakop nito.
01:45Halos lahat mga kilala ko na may PWD ID na ang lalaki ng katawan, nakalagay doon psychosocial.
01:53Meron pa nga sabi ko, bakit ka merong PWD ID? Kasi may sinusitis ako eh.
01:58At binigyan ng doktor. Meron pa ako alam, basketballista.
02:02Mga basketball player, Madam Chair, medyo na nabalian lang.
02:06Pupunta ng hospital. O, pera ng doktor. Gusto mo, bigyan kita ang PWD ID. Sige, bigyan.
02:11And then permanently, permanent na yung PWD ID niya.
02:15Naabuso po yung PWD ID at ang kawawa po dito, yung mga maliliit na pwad.
02:21Tindahan. Restaurant.
02:23Base anya sa report ng Department of Justice, aabot sa 88 billion pesos ang nawawalang kita sa buwis
02:29at 166 billion sa kita ng business establishments, partikular ng mga restaurant.
02:34Nagumpisa ito after the pandemic.
02:37Mapapansin po namin na merong isang buong pamilya.
02:40Yung tatay, yung nanay, yung mga anak.
02:43Ultin mo yung kasama pa yung yaya na nagbibigay ng PWD ID.
02:50Sa mga conversations namin with NCBA, with DOH, and sa mga nakita namin online,
02:56napakadali po kasi na bumili ng PWD online na peke.
03:02Ayon kay Social Welfare Secretary Rex Gatchalian, meron na sana silang unified PWD ID system.
03:08Pero ang problema, hindi sila pwede mag-issue ng PWD ID, patay sa kasalukuyang implementing rules and regulations.
03:141,500 distinct designs of IDs, 1,500 issuing agents, LGUs, and 1,500 signatures ng mga ibang-i-issue.
03:27Wala ko kami doon.
03:28So meaning, our solution was ready, but the problem is we had to work on the reform muna ng what
03:35the setup, the current status quo.
03:37Sa susunod na dalawang linggo ay pipirma na ang DSWD, DOF, at DOH ng revised IRR para masolusyonan nito.
03:45Kung gagamitin ang unified ID ng DSWD, QR code na lang at wala ng physical ID.
03:51Scan lang ng establishment, no new requirements, cellphone lang nila, pwede na.
03:56Nakapigibak rin siya sa e-gov.
03:58Para naman sa mga walang cellphone, pwede raw itong iprint ng LGU para sa kanila.
04:03Tinutugunan na rin daw ng ahensya kung paano nakakakuha ng peking ID.
04:07Gaya na lang ng DOH administrative order na nagtatakda kung anong klaseng doktor lang ang pwedeng mag-issue ng partikular
04:13na PWD ID.
04:15Ito ang unang balita.
04:17Mav Gonzalez, GMA News.
