Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 12 dakika önce
İsrail’de seçimlerin ardından hükümetin nasıl kurulacağı belirsizliğini koruyor. Meclisteki 120 sandalyeden 61’ini elde etmek hükümet kurmak için yeterli. Bu nedenle üç senaryo öne çıkıyor: Muhalefetin hükümet kuramaması halinde erken seçim, Arap partilerinin desteğiyle muhalefetin iktidara gelmesi veya Netanyahu ile Gadi Eisenkot arasında ulusal birlik hükümeti kurulması. Ancak siyasi taraflar arasındaki derin görüş ayrılıkları ve karşılıklı suçlamalar, özellikle son iki seçeneği zorlaştırıyor. Uzmanlara göre İsrail siyasetindeki tıkanıklığın aşılması için Filistin meselesine yönelik yeni bir siyasi yaklaşım gerekiyor. Detayları Dr. Ayhan Sarı ve Doç. Dr. Nuri Salık anlattı.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Farklı sinyaller geliyor ama Netanyahu da bu sinyali almış durumda Büşra Hanım.
00:04O sinyallerin geldiğini gördü.
00:06Yani muhalefetin Netanyahu'dan kurtulmak için Eisenkot'un Arap partileriyle işbirliği yapabileceği sinyalini aldı.
00:14Dolayısıyla dakika birden şuna başladı.
00:17Arap partileri oyları çaldı.
00:19Arap partileri dışarıdan destekleniyor.
00:22Orada şimbeti, iç güvenliği işte oraya yollayarak orada bir takım soruşturmalar başlattı.
00:28Bir de burada kritik bir nokta var.
00:29Bakın Eisenkot'un muhalefet bloğu 4 partiden oluşuyor.
00:332 de Arap partisi var.
00:35Yani 6 partinin bir araya gelmesi ancak Netanyahu'yu koltuğunda ne diyor.
00:396 partiden sadece bir tanesi ben burada yokum dediği zaman kalan 5 parti 61 milletvekiline ulaşamıyor.
00:47Burada da gözlerimiz hemen o bizim de yakından tanıdığımız o ultra layıkçı sağcı Liberman'ı akla getiriyor.
00:54Liberman diyelim ki Araplar geldi.
00:562 Arap partisi bu tarafa geçti.
00:57Liberman'ın 7 sandalyesi var.
01:01Liberman 7 sandalyesiyle çekildiği zaman muhalefet yine bir hükümet kuramıyor.
01:06Yani tekrar şunu söyleyeyim.
01:07Muhalefette 6 partinin bir araya gelmesi gerekiyor.
01:10İçerisinde aşırı sağcı layık Liberman'ın partisi de var.
01:14İçerisinde sosyal demokrat, solcu, sosyalist Arap partisiyle işte Filistin yanlısı Arap partisi de var.
01:21Şimdi şunu düşünelim Netanyahu da bunu görüyor diyor ki bu 6 partinin bir araya gelmesi çok zor.
01:27Dolayısıyla ben oraya da fitne fesata devam edeyim.
01:29Orayı karıştırmaya devam edeyim.
01:31Benim için en iyi seçenek erken seçim.
01:34Bu seçim sürecine gidecek zamanda da geçici başbakan olarak görevime devam etmek.
01:38Bütün bu davalardan kurtulmak.
01:40Az önce Nick Robertson da aslında onu söyledi.
01:42Zamanın Netanyahu ile yine olduğuna dikkat çektikten sonra Netanyahu için çarelerden biri de Araplarla olamayacağı için
01:48Aysen Kod bile ondan birilerini kendi yanına çekmeye çalışmak olabilir dedi.
01:53Siz de bu olasılıklara da dikkat çekiyorsunuz.
01:55Kesinlikle.
01:55Burada son opsiyon da şu.
01:58İki tarafında yani bunu Aysen Kod da deneyebilir.
02:00Likud içerisinden birilerini kendi tarafına çekmeye çalışabilir.
02:04Likud tarafı Netanyahu tarafı da Aysen Kod'un tarafını kendisi tarafına çekebilir.
02:09Yani Netanyahu bunları her şeyi iki puan oradan iki milletvekili oradan hepsini test edebilecek deneyebilecek bir siyasetçi maalesef.
02:17Sayın Salık siz ne dersiniz bu ikinci senaryo sizce nasıl ne kadar olası?
02:23Yani Büşra Hanım zor görünüyor.
02:26Şimdi Aysen Kod da belirli söylemlerle kendisini bağladı.
02:31Tabii bir söz var taç giyen baş akıllanır derler ama bu İsrail siyaseti söz konusu olunca da çok da mümkün
02:38olmuyor.
02:38Ya aslında olaya biraz da geniş perspektiften bakmak lazım Büşra Hanım.
02:42Şimdi Ayhan Hoca'nın da bu çizdiği detaylı tablo aslında bize şunu gösteriyor.
02:46İsrail siyasetinde bir sıkışmışlık var.
02:49İsrail siyasetinde artık bir kilitlenme durumu var.
02:53Bunun da temel sebebi şu.
02:55Yani yeni bir paradigma üretilemiyor.
02:58Sürekli olarak bir sağ paradigma üzerinden İsrail siyasetinin konsolide olduğunu görüyoruz.
03:03Yani özellikle Oslo anlaşmaları sürecinden sonra giderek artan düzeyde İsrail'de sağın siyasal tahakküm var.
03:11Bakın bir dönem İsrail siyasetinde damga vurmuş olan, önemli başbakanlar, cumhurbaşkanları çıkarılmış olan İşçi Partisi'nin bugün esamisi okunmuyor Büşra
03:21Hanım.
03:21Yani düşünebiliyor musunuz?
03:22Bir dönem gerçekten önemli işleri imza atmış.
03:24İşçi Partisi bugün İsrail siyasetinden silinmiş durumda.
03:28Dolayısıyla burada alternatif bir paradigma, yeni bir oyun değiştirici anlayışla İsrail siyasetinde yeni bir aktör boy göstermediği müddetçe ve başta
03:39Filistin meselesinin çözümünde iki devletli çözüme giden yolda ortaya güçlü bir irade koymadığı müddetçe bu senaryoların üzerine daha çok konuşulacakmış
03:48gibi geliyor bana.
03:49Çünkü belli bir paradigma içerisinde sürekli olarak farklı varyasyonlar üzerinden konuşuyoruz ve farkındaysanız Büşra Hanım konuştuğumuz meseleler, Ayhan Hoca'nın
03:59anlattığı meseleler bunların hepsi aslında belirli gruplar arasındaki nüanslardan bahsediyoruz.
04:06Meselenin özüne dair bir tartışma maalesef yok bugün İsrail'de.
04:10Yani Filistin meselesinin geleceği ne olacak? Burada bir Filistin devletinin kuruluşuna giden yolda bir adım atılabilecek mi? Bir irade ortaya
04:18konulabilecek mi?
04:19Meselenin özüne gelmeden harediler askere alınsın mı, alınmasın mı? O onunla koalisyon yapar mı? Bu bununla yapar mı?
04:26Şeklinde çok kısır bir takım siyasi tartışmaları görüyoruz.
04:30Bu da dolayısıyla bir paradigma değişikliği olmadığını İsrail'in belli bir kilitlenme durumu içerisinde olduğunu bize gösteriyor.
04:38Yine son söz olarak şunu ifade etmek lazım.
04:41Burada ben açıkçası dediğim gibi az önceki senaryo bir ulusal birlik hükümetinin kurulması çok zor.
04:47Çünkü tarafların birbirine suçlamaları ağır.
04:50Başka 7 Ekim'deki Hamas'ın, Aksa Tufanı operasyonunun hesabının sorulması gerektiğini söylüyor Eisenkot.
04:56Netanyahu'yu suçluyor. Böyle bir ortamda bu koalisyon kurulmaz.
04:59Eisenkot'un eli çok zayıf, Ayhan Hoca bahsetti detaylı senaryolardan.
05:03Dolayısıyla burada bir seçim döngüsü içerisinde girecekmiş gibi görünüyor Müşra Hanım.
05:09Peki tam da üçüncü senaryo ulusal birlik hükümeti senaryosu aslında değindiniz ama o kısmı da biraz açalım isteriz.
05:14Bu arada Sayın Salık aslında en temel probleme de bir kez daha dikkat çekmiş oldu.
05:18Yani İsrail'in içinde ne olursa olsun hangi formül hayata geçerse geçsin.
05:22İsrail'in bölge için bu yönetimin tehdit olmaktan çıkması, Filistin'in geleceği, diğer bölgelere saldırmaması için aslında bir değişiklik olacak
05:30mı diye baktığımızda onu da pek öngöremiyoruz herhalde değil mi?
05:33Yani Müşra Hanım bakın uzun uzun detaylı senaryoları konuşuyoruz, değerlendiriyoruz.
05:38Ama şunu ben daha önceki yayınlarda da söyledim.
05:40Yine çok net bir şekilde söylüyorum.
05:42Burada Netanyahu gitse yerine Eisenkot'un kurduğu bir hükümet gelse İsrail'in temel işgalci saldırgan politikalarında bir değişiklik beklemek bence
05:53biraz polyanlacılık olur.
05:55Kim gelirse gelsin bu saldırganlık, bu işgal politikaları İsrail'in köklerinden gelen, onların siyasetinin içerisine işlemiş bir siyaset.
06:05Dolayısıyla buradan benim en beklentim, bize en faydalı olacak şey ne kadar büyük bir siyasi krizin içerisine girerler, ne kadar
06:15ciddi bir kaos İsrail'de çıkarsa bu Türkiye'nin de bölgenin de hayrını olur diye düşünüyorum.
06:21Şimdi son üçüncü senaryoya geldiğimizde burada da Netanyahu ile Gadi Eisenkot'un bir ulusal birlik siyaseti, bir koalisyonu kurması bekleniyor.
06:32Ve bu biliyorsunuz özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nin istediği bir senaryo.
06:37Bunu bence iki sebeple istiyorlar.
06:39Bir, Netanyahu'nun ağırlığını, gücünü azaltmak.
06:42İki, böyle bir hükümet Amerika Birleşik Devletleri'ne bence daha da bağımlı hale gelecek.
06:47Böyle yönetilmesi zor bir hükümet olduğu için dışarıdan daha fazla iyi ilişkiler kurmak zorunda kalacaklar.
06:54Burada senaryo çok basit.
06:57Likud ile Gadi Eisenkot'un Yaşar Partisi bir araya geldiğinde 48 milletvekili yapıyor.
07:04Yani 13 eksik 61'den.
07:06İki seçenek var.
07:07Ya Bengivir ve Sumotrich gibi aşırı sağ radikalleri koalisyonun içine alacaklar.
07:12Veya Bengivir ve Sumotrich'i dışarıda bırakıp bu harediler dediğimiz haredilerin iki tane partisini alacaklar.
07:18İkisinin de yine ben çok mümkün olduğunu düşünmüyorum.
07:22Çünkü Gadi Eisenkot ne kadar sözünün arkasında duracak bilmiyoruz ama sonuçta o da bir İsrailli sözüne çok da güven olacağını
07:29düşünmüyorum.
07:30Şöyle bir şey söyledi.
07:32Likud ile herhangi bir koalisyona, ulusal birlik koalisyona gireriz.
07:36Bir şartımız var.
07:37Netanyahu olmadan.
07:39Netanyahu'nun olduğu veya şu konuşuluyor biliyorsunuz.
07:42Dönüşümlü başbakanlık.
07:43Netanyahu diyor ki dönüşümlü başbakanlığa varım ama ilk başbakan ben olurum diyor.
07:48Bu senaryoya da Netanyahu'nun olduğu bir Likud ile koalisyon senaryosuna da Gadi Eisenkot karşı çıkıyor.
07:56Dolayısıyla bunun da ulusal birliğin de ben çok mümkün olduğunu açıkçası düşünmüyorum.
08:01Şöyle bir şey var.
08:01Mümkün olsa dahi Netanyahu ilk başbakanlık dönemini kendisi almadan Gadi Eisenkot'u ilk sırada başbakan yaparak böyle bir şeye katılır
08:10mı?
08:11Böyle bir şeye kabullenir mi?
08:12Bence bu da büyük bir soru işareti.
08:14Son cümle şunu hatırlatayım.
08:15Yani bütün bu saldırganlığına, bütün bu katliamlarına, soykırımlığına rağmen şöyle acı bir gerçek var Büşra Hanım.
08:22Netanyahu'nun partisi birinci parti.
08:25Likud 27 milletvekiline sahip.
08:28Gadi Eisenkot'un 21 milletvekili var.
08:30İkincisi Netanyahu'nun bloku 53 sandalyeye sahip.
08:35Eisenkot'un bloku 48 sandalyeye sahip.
08:38Yani bütün bu soykırımlar, savaş, dünya tarafından izole edilmesi, savaş suçlusu ilan edilmesi Netanyahu'nun İsrail'de seçimlerde birinci parti olarak
08:48çıkmasını engelleyemedi.
08:49Bence asıl bizim bundan sonra tartışmamız gereken konu bu.
08:53Yani nasıl oluyor da bir ülke tüm dünya tarafından soykırımcı ilan edilmiş bir adamı Netanyahu gibi bir katili hala başlarına
09:02lider olarak seçebiliyor.
09:03Birinci parti çıkarabiliyor.
09:05Onun temsil ettiği aşırı sağ radikal bloğu birinci blok olarak seçimlerden çıkarabiliyor.
09:11Bence en büyük tehlike, en büyük tartışılması gereken mesele bu.
09:14Bu da bize şunu gösteriyor.
09:15Bu İsrail, bu Siyonist şebeke bölgenin başına daha çok fazla bela olacak gibi gözüküyor Büşra Hanım.

Önerilen