00:00Babanız Enver Şimşek, Almanya'da Neonazi Örgütü NSU'nun cinayet serisinin hedef aldığı ilk isimdi.
00:06Bu konuyu yeniden konuşmak sizin için kolay değil ancak daha önceki röportajlarınızda bu cinayetlerin unutulmaması gerektiğini vurgulamıştınız.
00:14O gün 9 Eylül 2000'de ne yaşandı?
00:179 Eylül 2000 benim hayatımın ikiye ayrıldığı bir gündür.
00:21O tarihte ben 14 yaşındaydım.
00:25Kardeşim 12 yaşındaydı.
00:27Ve babam Enver Şimşek daha 39 yaşındaydı.
00:32Ben ilk haberi aldığımda hastaneye gittik.
00:37Gittim yani yalnızdım çünkü annem sorgudaydı.
00:40O saatlerde sabahın 9'unda sorgudaydı.
00:43Ve yalnız başıma yuhum bakıma girmek zorunda kaldım.
00:49Babamı orada öyle görmek çok acıydı.
00:53Sonra oradan çıktığımda ilk emniyet kurumundan bir memur karşıma geldi ve bana düşmanlarınız var mıydı?
01:01Baban yanında bir silah taşıyor muydu diye böyle sorular sordu ki ben daha 14 yaşındayım.
01:07Bu yasal aslında mümkün değil.
01:09Babam 1986 yılında aile birleşimi sayesinde Almanya'ya annemle evlilik yaparak gitti.
01:19Çok birbirlerine aşık bir çiftlerdi ki ben bunu küçüklüğümde her anlamda hep hissettim.
01:27Babam çiçekçilik yapıyordu, yani dükkanlarımız vardı, toptancılık yapıyorduk.
01:33Babam ailesi için çabalayan, emek veren, çocuklarını çok seven, ailesine, sosyal çevresine çok değer veren, hayalleri olan bir insandı.
01:44Ben orada doğdum, Almanya'da doğdum, orada okula gittim, üniversiteyi orada bitirdim.
01:51Yani geleceğe dair hayallerimiz vardı bizim ailecek.
01:56Yani hayalleri olan bir aileydik.
01:58Babamın da hayalleri çok vardı.
02:01O gün babam Nürnberg'de bir çiçekçi standında, kendi standında, Neonaziler tarafından silahlı bir saldırıya uğradı.
02:11O gün hayatımız aslında bizim altı üst oldu.
02:16Babamın kaybettiğimiz haberiyle birlikte aslında yalnızca bir baba değil de,
02:23her şeyimiz bir günden bir saniyeden diğer saniyesine değişti.
02:29Umutlarımızı kaybettik, her şeyimiz, dükkanlarımızı kapatmak zorunda kaldık.
02:34Bir sürü borçla savaşmak zorunda kaldı annem.
02:37Yani acımızı da yaşayamadık.
02:40Çok zor bir süreçten geçtik.
02:43Benim için en acı olan şey bizim büyüdüğümüzü, kardeşim büyüdüğünü, babam göremedi.
02:51Şimdi torunları var, onları tanımıyor.
02:55Ama ben hep çocuklarımı ondan bahsediyorum.
02:57Zaten çok yakın bir yerde yaşıyoruz mezarlığına, düzenli gidiyoruz.
03:02Onu anıyorum, her yerde anıyorum.
03:04İki tane kitap yazdım.
03:062013 yılında Almanya'da Mertsı Şehaimat isminde bir kitabım yayınlandı.
03:112025 tarihinin Ağustos'unda da Gamze Kubaşık, o da bir kız evladı.
03:18Mehmet Kubaşık'ın kızı onunla birlikte yazdığımız bir kitap yayınlandı.
03:22Biz babamızı unutulmaması için düzenli anıyoruz.
03:27Bir sorumluluk olarak görüyorum ben aslında.
03:30Babamı hala anlatıyorum.
03:33Çünkü yalnızca o bir cinayet kurbanı değil.
03:36Öyle hatırlanmasını da istemiyorum.
03:38O bir babaydı, o bir eşti, o bir insandı.
03:41Hayalleri vardı.
03:43Ailesine değer veren bir insandı.
03:45Onun kesinlikle bir cinayetin ilk kurbanı olarak değildi.
03:49Enver Şimşek olarak anılmasını istiyorum.
03:52Enes U8'i Türkiye'den Almanya'ya gitmiş.
03:54Toplam 10 kişiyi katletmişti.
03:56Ancak örgütün varlığı ve cinayetlerin gerçek nedeni 11 yıl sonra ortaya çıktı.
04:01Bu süreçte aileniz ne yaşadı?
04:03Yani babamın öldürülmesiyle sonra bizim için aslında ikinci bir savaş müdahale başladı.
04:10Bir tarafta babamın yazısını tutmaya çalışıyorduk ki tutamadık.
04:14Diğer tarafta da devletin, emniyet kurumları, istihbaratı, medyası aileme çok büyük bir baskı yaptı.
04:23Bizi şüpheli gibi gördü.
04:24Sanki babam uyuşturucu satıyor da o örgütü çök etmek istediler.
04:31Annemi suçladılar.
04:32En yakın akrabalarım suçlandı.
04:34Özellikle annem yani sen eşini bilerek öldürdün.
04:39Dükkanlarınızı, işletmenizi kendine devam etmek istediğin için.
04:43Yani çok büyük bir baskı altında kaldık.
04:47Yıllarca babamın kim olduğu, kimlerle ilişkisi bulunduğu ve neden öldürüldüğü konusunda gerçek dışa iddialar hep ortaya atıldı.
04:57Medyalar hep öyle yansıttı ve küçücük bir kasabada yasıyorduk.
05:01Biz yani uyuşturucu satan birisinin çocukları olarak etiketlendik o kasabada 11 yıl boyunca.
05:10Yani çocukları, aileler çocuklarına bizimle görüşmesine izin vermedi.
05:13Sadece en yakın dostlarımız, babamı tanıyan insanlar bize destek oldular ve çok zor bir süreçti.
05:22Gerçek 11 yıl sonra Enos'un kendisini ortaya çıkartmasıyla ortaya çıktı.
05:29Yani emniyet kurumları ortaya çıkarmadı.
05:31Tamamen tesadüf ortaya çıkan bir olay oldu.
05:34Yani biz aslında babamın ırkçı neonazik kurbanlığı olduğunu çok çok önceden de biz emniyet kurumlarına söyledik.
05:41Hatta 2006 yılında biz Dortmund'da bir eylem düzenledik.
05:45Onuncu mağdur istemiyoruz adı altında.
05:47Sağcılar tarafından olduğunu anlamamak için bir neden yoktu aslında.
05:53Ama biz emniyet kurumları tarafından da ırkçı bir muamele ile karşılaştık.
05:58Hem babamızı kaybettiğimiz yetmiyordu ve ırkçı ayrılımcı bir muamele ile karşılaştık 11 yıl boyunca.
06:05Ve inanın 11 yıl sonra ilk defa mağdur olduğumuzu hissedebildik.
06:10Dava yaklaşık 5 yıl sürdü.
06:12Duruşmalarda sizi en çok etkileyen neydi?
06:14Özellikle davanın başsanı Nazi gelini adıyla bilinen Beate Çepe ile karşı karşıya gelmek zordu değil mi?
06:21Orası küçücük bir salon.
06:23Her gün oraya geliyor, oraya sakızıyla geliyor karşında.
06:27Çiğniyor, gülüyor.
06:28Yani saygısız zaten bir saygısı yok.
06:31Yani hiçbirinin yok.
06:32Sonra dava sürecinde şöyle oldu.
06:35Biz sürekli dilekçe vermek zorunda kaldık.
06:38Aydınlanması istediğimiz bir sürü olaylar vardı.
06:42Ama savcılık her seferinde ret verdi.
06:45Biz aslında aileler olarak failenin tek cezalandırılmasını istemedik.
06:50Almanya ülkesinde 10 tane cinayet gerçekleşiyor.
06:53Ve 11 yıl boyunca bu sanıklar tüm eyalette tatil yapabiliyorlar.
06:59İstedikleri yere gidebiliyorlar.
07:01Bu nasıl mümkün oluyor?
07:02Biz aslında böyle bir şeyin nasıl mümkün olduğunu sorularımıza cevaplar istedik.
07:07Ama bu duruşmada kesinlikle cevap alamadık.
07:10Hatta en son gün hüküm açıklandığında o kadar az bir cezaya aldılar ki
07:16hakim şöyle açıkladı bir tane sanıkta senin ailen iki tane çocuğun olduğu için seni affa giriyorsun ve 5 yıl dedi.
07:27Yani bunu böyle açıkladı.
07:29Ama ben de 14 yaşındaydım.
07:30Benim kardeşim de 12 yaşındaydı.
07:32ve mağdur ailelerine ilişkin kesinlikle siz 5 yıl boyunca bu davayı her gün takip ettiniz.
07:40Buraya kadar geldiniz farklı eyaletlerden.
07:42Teşekkür ederim.
07:44Ayağımıza sağlık gibi hiçbir cümle hiçbir kelimeyle mağdur ailelere bir şey ifade etmedi.
07:51Ama sanığın bir aile babası olduğu, iki çocuğu olduğu için daha az ceza alması gerektiğini söyledi ve kızarmadı.
07:59İkinci sınıf muamelesi orada da gördüm.
08:01Hükümde yani.
08:02Babam Nürnbek'te öldürdü.
08:04Nürnbek'te kocaman sağcı bir örgüt olduğunu ben biliyorum.
08:07Ama neden bunlar araştırılmıyor?
08:09Alman Devleti neden bu sorumluluğu almıyor?
08:12Alman Devleti sorumluluğunu alıp da bizim sorularımızı cevaplamasını istiyorum.
08:16O zaman benim için adalet tecelli eder.
08:19Biliyorsunuz ki dava sürecinde birçok dosya yok edildi.
08:25Önemli olan dosyalar şimdi 130 yılı için kilitlendi.
08:29Yani Alman Devleti kesinlikle sorumluluk üstelenmiyor.
08:33Bu dosyaları bize vermiyor.
08:35Bizim de, benim şahsi düşüncem de ben de adalet savaşım bitmeyecek.
08:42Hatta ben bazen şey diyorum ya herhalde ben bu adalet savaşımı, hukuk savaşımı çocuklarıma miras olarak bırakacağım.
08:4925 yıl geçmiş ve hala ben bir savaşın içindeyim.
08:53Almanya'nın eski başbakanı Angela Merkel bir daha yaşanmayacak demişti.
08:57Ama ülkede aşırı sağın yükselişi sürüyor.
09:00NSU cinayetlerini öven şarkılar bile yapıldı bu zaman içerisinde.
09:04Aşırı sağ parti, AFD'de seçimlerde başarı elde etti.
09:08Bu size ne hissettiriyor?
09:09Yani ben bunu hep Almanya'da söylüyorum, burada da söylüyorum.
09:12Bana büyük bir endişe hissettiriyor bu tablo.
09:17Aynı zamanda da bir hayal kırıklığı içerisinde aslında bir durum.
09:21Biz yıllardır NSU cinayetlerini anlatıyoruz.
09:25Amacımız yalnızca geçmişte yaşananları hatırlatmak değil.
09:30Aynı zamanda da bu tür suçların bir daha yaşanmaması için toplumsal bir bilinç uyandırmak.
09:36Ancak bugün bu aşırı sağcı parti güçleniyor.
09:40Irkçı söylemden Almanya'da normalleştiriliyor.
09:44Neynazi ideolojisi, öven şarkılar üretiliyor.
09:48AFD gibi aşırı sağcı bir siyasi hareketler seçimde ilk ön sıralarda yer alıyor.
09:55Bu benim için hayal kırıklığı, üzücü.
09:58Beni de düşündürüyor açıkçası.
10:02Yani bu ülke nereye gidiyor?
10:03Daha ne yapmamız lazım?
10:06Bizim verdiğimiz mücadele eden hiç mi ders çıkarılmıyor diye düşünüyorum.
10:12Irkçı düşünceler yalnızca marjinal grupların düşüncesi olmaktan çıkıp
10:19siyasi söylemlerin de bir parçası olduğu zaman orada bir tehlike oluşuyor aslında.
10:25Ve biz bunu hafife alıyoruz maalesef.
10:29Benim babam bu ideolojinin kurbanı oldu.
10:33Bu nedenle aşırı sağın yükselişini yalnızca siyasi bir gelişme olarak değerlendiremiyorum.
10:41Bunun arkasında gerçek insanların hayatlarının, ailelerin parçalanması ve çocukların babasız büyümesi,
10:50yıllardır acı çekmesi yatıyor.
10:51Ben bunu sadece siyasi bir parti olarak güçlenmesiyle nitelendiremiyorum.
10:57NSU örgütü ortaya çıktı.
11:01Kendi kendine zaten bir banka soygunundan sonra kendilerini öldürdükleri iddia ediliyor ki ben buna inanmıyorum.
11:09Orada da benim kafamda soru işaretleri var.
11:12Ondan sonra bu ideolojiyle kendimi güvende hissetmedim Almanya'da.
11:16Sonra Türkiye'ye geldim.
11:19Türkiye'de İsparta'ya yerleştim.
11:21Babamın şehri İsparta.
11:23Ama 14 yıldır Türkiye'deyim.
11:25Şimdi de yani şöyle bir sıkıntı açık açık yaşıyorum.
11:29Nereye ait olduğumu bilmiyorum.
11:31Türkiye'ye de kök salamadım.
11:33Kültürel farklı düşüncelerim var.
11:35Burada da sosyal hizmetlerde çalışıyorum.
11:38Sosyal pedagogum ben.
11:39Almanya'ya da ait değilim.
11:41Yani nereye ait olduğumu açıkçası bilmiyorum.
11:44Sosyal pedagogum, sorguluyorum.
11:46İki ülke arasında gidip geliyorum.
11:49Ailem orada.
11:50Çocuklarım burada.
11:51Çocuklarım Almanya'da Türkiye'de kalmak istiyor.
11:54Türkiye'yi seviyorlar.
11:57Ama benim şahsım için çok zor ikilemde kaldım.
12:00Dava sürecinde Türkiye'ye geldiğiniz zaman ne yazık ki sanal medya üstünden Türkiye'de gençler arasında nazi sembolleri yaygınlaşıyor.
12:08Ki son olarak Eylül ayında da Ankara'da bir operasyon düzenlenmişti.
12:11Babasını neo nazi saldırısında kaybetmiş biri olarak Türkleri de öldüren bu karanlık ideolojinin Türkiye'de sanal medyada karşılık bulması, yayılması size
12:21ne hissettiriyor?
12:22Bu durum beni gerçekten çok üzüyor ve endişeleniyor.
12:26Çünkü benim babam bu ideolojinin doğrudan kurbanı oldu.
12:31NSO yalnızca Almanya'da yaşayan göçmenlerin değil, yani Türkler de hedef aldı.
12:38Ben 14 yaşında babamı bu ideoloji yüzünden, bu terör örgütü yüzünden kaybettim.
12:45Ailem yıllarca hala acısını çekiyoruz.
12:49Bunun sonuçlarını ödüyoruz.
12:51Bugün Türkiye'de bazı gençler sosyal medya üzerinden neonazi sembolleri kullanması,
12:58ideolojinin bir güç olarak bir farklılık veya popüler kültür olarak görmesi beni son derece tehlikeli ve endişeleniyorum gençler için.
13:09Bence burada ciddi bir bilinç eksikliği var.
13:13Gençler belki kullandıkları sembollerin tarihi anlamını bilmiyorlar.
13:17Bu ideolojinin milyonlarca insanların hayatına mal olduğunu ve bizim yaşadığımız acıyı yeterince bilmiyorlar diye düşünüyorum.
13:31Nazi ideolojisi bir moda, bir oyun veya masum bir internet akımı değil, olmamalı.
13:38Bunu kesinlikle kabul etmememiz gerekiyor.
13:41Ben özellikle gençlere de seslenmek istiyorum.
13:45Kullandığınız sembollerin, savunduğunuz fikirlerin tarihini öğrenin.
13:51Yani bir sembol arkasında milyonlarca insan acısı var.
13:57Ayrımcılık ve ölüm var. Bu kadar hafife almayın.
14:00Bir Türk gencin geçmişte Türkleri de öldürmüş olan neonazi ideolojisini benimsemesi büyük bir çelişki benim için.
14:09Ben bunu anlayamıyorum.
14:11Bu nedenle ailelerin, eğitimcilerin, sivil kuruluşların, toplumun, medyanın da bu konumda sorumluluk almasını açıkça istiyorum.
14:23Ben yıllardır bu onun hikayesini anlatıyorum.
14:26Anlatmaya da devam edeceğim.
14:28Bunu sadece ben kendi ailem için yapmıyorum.
14:30Bunu herkesin karşısında durması gerektiğine inanıyorum.
14:35Belki bugün sizi hedef almıyor ama yarın sizi hedef almayacağının bir garantisi yok.
