00:00Orta Doğu'da sular asla durulmuyor öyle değil mi?
00:02Bu incelememizde tam da bu karmaşık jeopolitik ağın içine dalıyoruz.
00:06Makro düzeydeki o devasa krizden başlayıp merceğimizi son derece merak uyandıran spesifik bir diplomatik olaya kadar da rahatacağız.
00:13Bölgedeki dengelerin ne kadar hassas bir pamuk ipliğine bağlı olduğunu ve perde arkasında dönen diplomasinin o çok katmanlı yapısını birlikte
00:20adım adım çözeceğiz.
00:22Hazırsanız hemen o büyük resimle başlayalım.
00:24Bakın Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın bu uyarısı aslında durumun vehametini tek cümlede özetliyor.
00:30Bu mesele sadece Lübnan'ın kendi iç meselesi falan değil.
00:33Olası bir devlet çöküşünü yaratacağı yıkıcı etkiler adeta bir domino taşı gibi tüm coğrafyaya en başta da komşu ülkelere yayılacak.
00:40Yani bu öylesine söylenmiş bir söz değil resmen yaklaşan bir fırtınanın en üst düzeyden teyidi diyebiliriz.
00:46Birinci bölüm bölgesel kriz ve resmi uyarılar yani Orta Doğu'da yükselen tansiyon.
00:52Hemen ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bu çarpıcı vizyonuna bir bakalım.
00:55Türkiye'nin güvenliği Beyrut'tan başlar derken aslında terörsüz Türkiye stratejisinin sınırlarının haritadaki o fiziksel çizgilerimizden ibaret olmadığını söylüyor.
01:04Doğu Akdeniz'den Lübnan'a kadar uzanan devasa bir güvenlik kuşağından bahsediyoruz.
01:07Yani Ankara açıkça Şam ve Beyrut'u İstanbul'un kardeş şehirleri olarak görüyor ve oradaki hiçbir oldu bittiye göz yumulmayacağının
01:14altını net bir şekilde çiziyor.
01:15Tabi kameralar önünde bu yüksek perdeden uyarılar yapılırken kapalı kapılar ardında tabiri caizse çok daha riskli bir diplomasi trafiği dönüyor.
01:24Middle East ayın kaynaklarında dayandırdığı bir habere göre Washington'ın masaya getirdiği iddia edilen bu plan tam bir saatli bomba.
01:30İddiaya göre Amerika Türkiye'nin ara buluculuğuyla Suriye'nin Hizbullah'ı silahsızlandırmasını istiyor.
01:35Fakat Türkiye'nin buradaki duruşu çok net.
01:37İsrail'in işgali bitmeden bu kesinlikle mümkün değil.
01:41Üstelik Suriye'nin Lübnan'a bu şekilde müdahale etmesi ülkeyi anında yepyeni ve kanlı bir iç savaşa sürükler.
01:47İkinci bölüme geçiyoruz.
01:48Arka plandaki jeopolitik hamleler.
01:51Lübnan'ın yön değişimi ve Avrupa Birliği'nin buradaki etkisi.
01:54Şimdi işlerin biraz tuhaflaştığı o sessiz, karmaşık ve çok daha stratejik diplomatik hamlelere bakıyoruz.
02:00Ortada inanılmaz bir tezat var.
02:02Bir yanda Türkiye'nin Lübnan ile ilişkilerini stratejik ortaklık seviyesine çıkarmak için gösterdiği o yoğun çabayı görüyoruz.
02:08Temmuz ayında hem başbakan hem de cumhurbaşkanı düzeyinde çok sıcak mesajlar verildi.
02:13Ama diğer yanda, sadece 8 ay önce Lübnan'ın Ankara'yı geleneksel olarak dışlayan Güney Kıbrıs Rum yönetimiyle apar topar
02:20imzaladığı kritik anlaşmalar var.
02:21Hem deniz yetki alanı hem de denizaltı elektrik hattı anlaşmaları.
02:25Peki Lübnan neden aniden böyle bir yön değişimine gitti?
02:28Cevap devasa bir rakamda gizli.
02:30Tam 1 milyar euro.
02:32Derin bir ekonomik krizle boğuşan, kelimenin tam anlamıyla çöküşün eşiğinde olan Lübnan'ı,
02:37Kıbrıs Rum kesimiyle bu hızlı anlaşmaları yapmaya ikna eden şeyin,
02:40Avrupa Birliği'nin sunduğu bu dev yardım paketi olduğu bildiriliyor.
02:43İşte ekonomik çaresizlik, koskoca bir ülkenin jeopolitik pusulasını bir anda böyle değiştirebiliyor.
02:49Gelelim 3. bölüme.
02:51Bilel Erdoğan'ın sürpriz ziyareti ve bu üst düzey tur.
02:55Makro jeopolitiği, o dev anlaşmaları bir kenara bırakalım ve bizlerimizi biraz daraltalım.
03:00Tam da bu yoğun gerilimin ortasında hiç beklenmedik mikro düzeyde bir olaya odaklanıyoruz.
03:05Bilal Erdoğan'ın Lübnan ziyaretindeki şu takvime bir bakar mısınız?
03:09Bu sıradan bir sivil toplum ziyareti olmanın çok çok ötesinde.
03:12Daha ilk iki günde, cumhurbaşkanından meclis başkanına, sünni temsilcilerden dürzi liderlere kadar ülkenin tüm güç odaklarıyla,
03:20yani devletin mutlak en üst kademesiyle birebir görüşmeler yapıldığını görüyoruz.
03:25İnanılmaz yoğun bir trafik.
03:27Tabii Gezi sadece siyasi figürlerle sınırlı kalmıyor.
03:30İşin bir de çok geniş kapsamlı kültürel ve insani boyutu var.
03:33Trablusyam'da 2. Abdülhamid'in torunu ziyaret ediliyor.
03:35Camilerde din adamlarına hitap ediliyor.
03:38TİKA'nın projeleri yerinde inceleniyor.
03:39Hatta Bilal Erdoğan Trablus'u Türkiye için adeta bir saraybosna, bir balkan şehri gibi tanımlıyor.
03:45Bir de Türkmen köylerine götürülen o dört tırlık insani yardım boyutu var ki,
03:49geleneksel bağların ötesinde çok geniş bir topluluk yerpazesini kucaklama çabası olduğunu net bir şekilde gösteriyor.
03:564. Bölümümüz Resmi Olmayan Bir Diplomasi, Çizgilerin Bulanıklaşması
04:00İşte en canılıcı, en büyüleyici çelişkiye burada denk geliyoruz.
04:04Bu turun asıl doğası ne?
04:05Sivil toplum mu yoksa devlet diplomasisi mi?
04:07Aynı gezi, aynı kişi ama iki bambaşka tanım.
04:11Türkiye'deki iktidara yakın medya,
04:13ünvanı bağımsız bir STK olan İlim Yayma Vakfı Başkanı olarak sunarken,
04:17Lübnan Devleti'nin resmi basın bültenlerinde çok daha farklı,
04:20devlete işaret eden bir dil tercih ediliyor.
04:22Cumhurbaşkanının oğlu.
04:24Bu küçücük fark bile ziyaretin masanın iki tarafında nasıl algılandığına dair bize çok şey fısıldıyor.
04:29Bu sivil turun sınırlarını daha da flulaştıran asıl şey ise eşlik eden heyetin takendişi.
04:35Düşünsenize, tüm bu görüşmelere bizzat Türkiye Cumhuriyeti'nin Beyrut Büyükelçisi,
04:40kamu kuruluşlarının üst düzey yöneticileri ve devletin resmi kurum temsilcileri eşlik ediyor.
04:44Yani sivil dediğimiz bir geziye aslında tam kadro ağır bir devlet protokolü dahil olmuş durumda.
04:50Ve son bölüm, yanıtsız kalan sorular, meclis araştırma önergesi.
04:54Haliyle ünvanlar arasındaki bu karmaşa ve sivil bir gezideki bu ağır devlet protokolü Ankara'nın da gözünden kaçmadı.
05:02Demokrat Parti Milletvekili Haydar Altıntaş,
05:04dış politikanın anayasal olarak sadece devletin yetkili organlarının işi olduğu prensibinden yola çıkarak
05:09konuyu doğrudan Dışişleri Bakanı'nın masasına taşıdı.
05:11Yani resmi bir soru önergesi süreci başlatıldı.
05:15Altıntaş'ın yönelttiği sorular aslında arka arkaya sıralanmış ve çok net bir şeffaflık talep ediyor.
05:20Bu gezinin arkasında resmi bir görevlendirme var mıydı?
05:23Büyükelçiye bu ziyarete katılması için kim talimat verdi?
05:26Ulaşım kimin uçağıyla yapıldı?
05:27Ve masraflar kimin cebinden?
05:29Daha doğrusu kimin kasasından çıktı?
05:31Tamamen bu ziyaretin resmi kapasitesini ve finansmanını aydınlatmaya yönelik sorular.
05:36Fakat bu soru önergelerine asıl ağırlığını veren detay,
05:39bizzat Lübnan Cumhurbaşkanlığı ofisinin aktardığı şu açıklama oldu.
05:42Bileler de ona atfedilen bu cümleler tamamen devlet politikası düzeyinde.
05:46Silahlı kuvvetlerden, devlet egemenliğinden ve Türkiye'nin resmi desteğinden bahsediliyor.
05:51Haklı olarak şu soru soruluyor.
05:52Bu cümleyi bir sivil toplum kuruluşu başkanı mı kurdu,
05:55yoksa devletin gayri resmi bir temsilcisi mi?
05:57Bütün tartışmanın kilit noktası işte burası.
05:59Bu incelememizin sonuna gelirken aklımızda o devasa soru yankılanmaya devam ediyor.
06:05Güvenlik krizlerinin tam göbeğinde,
06:07sivil toplum ile devletin dış politikası arasındaki o incecik çizgiyi kim, nasıl çizecek?
06:12Zira bu sorunun cevabı sadece izlediğimiz bu ziyaretin değil,
06:16gözlerimizin önünde oynanan bu modern geopolitik satranç oyununun gelecekteki kurallarını da belirleyecek.
06:21İncelememize katıldığınız için teşekkürler.
06:23Bir sonraki de görüşmek üzere.