24 Oras is GMA Network’s flagship newscast, anchored by Mel Tiangco, Vicky Morales and Emil Sumangil. It airs on GMA-7 Mondays to Fridays at 6:30 PM (PHL Time) and on weekends at 5:30 PM. For more videos from 24 Oras, visit http://www.gmanews.tv/24oras.

#GMANews #SerbisyongTotoo #BreakingNews
Watch the latest news stories from GMA Network's trusted news programs on the GMA Play app.
Download now on Google Play and App Store.
Also available on GMANetwork.com/GMAPlay and Android TVs!
GMA Network promotes healthy debate and conversation online. Any abusive language that does not facilitate productive discourse will be blocked from this post.
For more updates, visit this link: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AjcPwb7dvUt3oCLasY96Dta
For live updates and highlights, click here: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AiKdYH_GDSU7sBgfc7Cd1de
Breaking news and stories from the Philippines and abroad:
GMA News Portal: http://www.gmanews.tv
YouTube: https://www.youtube.com/@gmanews2026
Facebook: http://www.facebook.com/gmanews
TikTok: https://www.tiktok.com/@gmanews
Twitter: http://www.twitter.com/gmanews
Instagram: http://www.instagram.com/gmanews
GMA Network Kapuso programs on GMA Pinoy TV: https://gmapinoytv.com/subscribe

Category

🗞
News
Transcript
00:26Ateneo de Manila University
00:30Ang mga ibon ang makikitang migratory wildlife sa kanilang campus
00:33Meron ding mga migratory na bubuyog
00:36Yung flamboyant flame tree
00:38Sa mataas na branch, gusto nila doon magpahinga
00:42Ayon sa Ateneo WAD, ang laksalaks sa mga bubuyog
00:46Ang Apis Breville Gula o Philippine Giant Honeybee daw
00:50Sa palagay ko, dayo lang sila
00:52Dito sa loob ng campus, wala kaming apiary
00:54Nagkataon siguro na marami kaming matataas na puno
00:58Kaya nakakahanap sila ng spaces nila
01:01Saglit lang sila, parang nagpahinga lang sila
01:04And then after a few days, wala na kasi sila
01:07So sa palagay namin, ito yung example ng local migration
01:10Ng Philippine Giant Honeybees
01:12Tindi daw ito ang unang beses na nagswama mga ito sa kanilang campus
01:15A few years ago, merong siting
01:18May paborito silang puno, yung rubber tree na nandun sa may library
01:22Usually, bare months, bigla silang dadami doon
01:25E ano naman kaya ang ginagawa ng pamunukan ng Ateneo?
01:28Sa tuwing nagsaswam sa kanilang campus ang laksalaks sa mga pokyutan
01:32Kung nasa hindi mataong lugar, yung approach is pabayaan lang sila
01:37Ang ginagawa ng facilities namin, nagpo-post lang ng sign na may visa lugar
01:43May mga times na medyo mas mababa yung hive so kinocordon off yung area
01:47Minsan may cases din kasi na they do pose a risk
01:51Especially to younger students
01:53Pag ina-assess ng administration na medyo mas mataas yung risk
01:57Yung approach natin is relocation
02:00So we contact the experts para may sustainable and humane relocation ng bees
02:06Ang mga Philippine Giant Honeybee
02:08Nanating dito sa Pilipinas
02:09Mas malaki kumpara sa karaniwang honeybee
02:12Humigit kumunang 2.5 cm sa kanilang body length
02:15At hindi sila gumagawa ng mga pugad sa loob ng puno o cavities
02:19Ang kanilang mga honeycomb nakabitin sa mga sanga o iba pang exposed na lugar
02:24Gaya na nga lang sa Ateneo
02:26Marami ang natatakot
02:27Lalo na kung laksa-laksa na ang mga ito
02:29Pero huwag natin silang sasaktan
02:31Malaki kasi ang natutulong ng mga pokyutan sa kalikasan
02:35Pollination
02:35Kapag ito ay successfully magawa, maaaring magkaroon ng fertilization
02:39At once mag-fertilize, matutuloy ang pagbunga ng bulaklak
02:46Ang nakakalungkutla, ang balita kamakailan ng ilang mahalagang species ng pokyutan
02:51Nilagay na sa endangered list dahil sa pagkaunti ng kanilang populasyon
02:55Kung walang honeybees o walang mga pollinators
02:59Maaaring hindi maging successful ang pollination at ang fertilization
03:04I suggest we let them be
03:06However, kung nandun sila sa humbawa sa eskwelahan
03:09Ang suggestion natin ay tumawag tayo ng mga bee professional
03:13Pero ano nga bang maaaring mangyari?
03:15Kung ang mga insektong ito, hindi natin maprotektahan
03:18At tuluyan silang ma-extinct at mawala
03:20Kuya Kim, ano na?
03:27Kung tuluyan mawala ang mga pokyutan
03:29Malaki ang maaaring impact nito sa agrikultura at food security
03:33Nasa 75-90% ng crop species ay dumindepende sa pollination ng mga hayop at insekto
03:39Gaya ng pokyutan
03:41Kaya mahirapan itong tumubo kung mawala ang mga pokyutan
03:44Marami rin wild flowering plants na mahirapang magreproduce
03:48At makaka-apekto naman ito sa kanilang populasyon
03:50Maring din mag-collapse ang food chain
03:52Lalo't maraming species na umaasa sa mga bulaklak bilang pangunahing food source
03:57Samantala, para balaban ng trivia sa likod ng viral na balita
04:00Na i-post o i-comment lang, hashtag Kuya Kim, ano na?
04:03Laging tandaan, kimportante ang may alam
04:06Ako po si Kuya Kim, at sagot ko kayo 24 hours
04:11Magandang gabi mga kapuso
04:12Ako po kayo yung Kuya Kim na magbibigay sa inyo ng trivia sa likod ng mga trending na balita
04:16Sa gitna ng hike ng isang grupo sa Mount Tapulaw, kamakailan
04:20Nabitag ang kanilang atensyon ng isang hayop na natrap
04:23Ang hayop? Kahawig ng pusa
04:25Anong hayop kaya ito?
04:29Nagsinuyod kamakailan ang grupo nila Sly King
04:31Ang trail ng pinakamataas na bundok sa Sambales Mountain Range
04:34Ang Mount Tapulaw
04:38Meron daw nakahuli sa kanyang atensyon
04:40Isang kawawang hayop na natrap sa isang bitag
04:44Sa unang tingin para itong pusa na may napakahabang buntot
04:48Pero kung titignang maigi, isa pala itong musang o palm civet
04:51Una-una kasi naawa kami doon sa musang eh
04:53Parang hirap na hirap siya
04:55Ayon sa kanilang gayet
04:57Ang bitag kung saan natrap ang musa
05:00Pusibli daw na sinet up ng mga local hunters sa bundok
05:04Kaya si Sly King
05:05Hindi na ron ang dalawang isip na tulungan ng musang
05:07Kami nang gumawa ng paraan para ma-release siya
05:10Pinutola namin yung tali
05:21Kaya ang kawawang musang tuluyang nakalaya
05:30Ang kinalulungkot ni Sly King
05:32Kahit napakawalan man
05:33Maari pa rin daw mabitag ulit ang musang
05:39Dahil
05:39Sa reality, huwag na sanang karo ng mga ganyang traps
05:42Kasi maali natin pagdating na panahon, mga anak ko natin
05:45Hindi natin na makikita yan
05:47Talagay ko hindi naman talaga siya ang target
05:49Nung bitag, kumbaga siya ay isang bycatch
05:52Ang madalas na hinuhuling mga bayawak or mga lizards
05:56So hopefully yung mga nagbibitag nito
05:58May self-awareness sila
06:00Ng mga pinagbabawal o hindi pinagbabawal
06:03Dahil sa itsura nito, ang mga musang o palm civet
06:05Madalas na pagkakaman ng mga pusa
06:07Katunayan, ang isa sa tawag sa kanila ay
06:10Toddy cat
06:11Pero mga malilit na mammals na ito, hindi talaga mga pusa
06:13Kabilang sila sa pamilyang Viveridae
06:15Kasama ng iba pang mga species ng civet, chenet at linsang
06:19Sila ay nocturnal o aktibo sa gabi
06:21Masigla itong naghahanap ng pagkain pagsapit ng dilim
06:24Nagpapahinga naman sila sa araw
06:25Arboreal din ang mga palm civet
06:27Ibig sabihin, namunguhay sila at mahusay silang gumalaw sa ibabaw ng mga puno
06:31Ang nakakatulong sa kanilang pagbadaan sa situling umaakyat ng mga ito
06:34Ang mahaba nilang buntot
06:36At alam niya ba sa tunong ng mga musang
06:37Nagagawa ang pinakamahal na kape sa buong mundo
06:40Ang tinatawag na kopi luwa o civet coffee
06:42Ay ginagawa muna sa butin ng kape
06:44Na kinain at nilabas sa dumi ng civet
06:46Dumadaan ang mga butin sa digestive system nito
06:48Bago linisin at iproseso
06:51Ito pa ang isang trivia
06:52Tukol sa mga nocturnal mammals na ito
06:54Alam niya bang may kakaiba silang paraan
06:57Para makipag-communicate sa kanilang kapwa?
07:03May iba't ibang paraan ng komunikasyon ang mga musang
07:06At hindi lamang sila umaasa sa tunog at body movements
07:10Pati na sa amoy
07:11Meron kasi sila mga scent glands na gumagawa ng espesyal na amoy
07:14Ang mga scent marks nilang ito
07:17Iiwan nila sa iba't ibang bahagi ng kanilang teritoryo
07:20Ito ang nagsisubi nilang mensahe sa ibang musang
07:22Tukol sa kanilang presensa at pagkakakilanlan
07:25Paaring din silang mag-iwan ng marka
07:27Sa pamamagitan ng dumi at naihi
07:29Ito ang nagiging paraan nila
07:30Para magbigay ng informasyon sa ibang musang
07:32Na dumaan sila sa isang naturang lugar
07:36Samantala para malaman ng trimya
07:37Sa likod ng baril na balita
07:38I-post o i-comment lang
07:39Hashtag Kuya Kim, ano na?
07:41Laging tandaan, kimportante ang may alam
07:44Ako po si Kuya Kim at salit ko kayo
07:4524
07:49Magandang gabi mga kapuso
07:50Ako po ang inyong Kuya Kim
07:52May magbibigay sa inyo ng trivia
07:53Sa likod ng mga trending na balita
07:55Pumaldo not just once but twice
07:57Ang isang laki sa kanyang nabingwit na isda
08:00Sa Iloilo River
08:01Ang isa sa kanyang nahuli
08:03Halos simbigat ang kalahating sako ng bigas
08:06Along klaseng isda ito?
08:11Nalaki raw ang mga mata ng taga Iloilo City
08:13Na si Sir Lito
08:14Sa laki ng isda kanyang nabingwit
08:16Kamakailan sa Iloilo River
08:18Ang bulgan
08:19O Asian Sea Bus kasing kanyang nahuli
08:22Halos tatlong talampakan ng haba
08:23Tumitimbang naman ito ng 24 kilos
08:26Halos yung bigat ng kalahating sako ng bigas
08:28Kumagis ng pamingwit
08:32Tapos biglang may kumagat
08:34Pinila ng malakas
08:35Akala po namin yung ahas yun pala
08:38Yung malaking usda na baramundi
08:40O bulgan tawag dito sa amin sa lungsong
08:42At hindi lang daw isang beses siya nabiyayaan
08:45Nang Iloilo River ng napakalaking huli
08:47Makalipas ng kasi ang dalawang araw
08:48Mulino siyang nakajakpat
08:50Ng napakalaking bulgan
08:52Na ang bigat umabot naman daw sa 18 kilos
08:54Iba-ibang araw yun at iba-ibang spot yun siya
09:15Ito nga ba naglalakihan ngayon ang huning isda sa Iloilo River?
09:18Kuya Kim!
09:19Ano na?
09:20Ang Iloilo River ang isa sa mga kilalang anyong tubig sa Iloilo City
09:24Hindi lamang tumahalaga sa kalikasan at kabuhayan ng mga ilonggo
09:27May malaking papel din ito sa kanilang kasaysayan, kultura at turismo
09:31Pero alam niyo ba na hindi lang pala basta ilog ang Iloilo River?
09:35Isa itong estuary
09:36Naghahalo dito ang tubig tabang mula sa mga sapa at tubig alat mula sa dagat
09:41Dahil dito nagkakaroon ito ng brackish water o maalat-alat na tubig
09:45May bahagi ng Iloilo River na kinikilala ng fish sanctuary
09:48Dahil nagsisilbi itong breeding at spawning ground ng mga isda at crustaceans
09:52Ang nahuli naman ni Sarlito na naglalakihan ang isda sa ilog
09:56Mga Asian Seabas
09:57Ang Asian Seabas o Lattescal Sa Riefer
10:00Kilala din sa tawag na Baramundi o Apahap
10:03Ang mga isdang ito, maaari daw lubaki ng hanggang dalawang metro
10:06Isa itong Unihaline fish
10:08Ibig sabihin, kaya nito mabuhay o mag-adapt sa tubig
10:11na may malawak na range ng salinity o salt concentration level
10:14At kaya naman daw maraming nauhuling bulgan ngayon sa Iloilo River
10:17ay dahil breeding season daw nito ngayon
10:20We are entering the spawning season ng bulgan
10:23Because bulgan generally spawn from around September to March
10:29Nagbipick ito from November to December
10:32Ang bulgan, isa sa pinaka-top species in terms of catch
10:39or productivity sa Iloilo River
10:42Naidea ba kayo kung gaano kadambuhala
10:44ang pinakabalaking seabas na nahuli sa kasaysayan?
10:51Ang pinakabalaking seabas na naitala sa kasaysayan ay nahuli ng angler na si James Donald Macdamm Jr.
10:58malapit sa Anacapa Island sa Santa Barbara, California noong August 1968
11:03Kinilala din ito ng International Game Fish Association o IGFA
11:07Tumimbang ito ng 563 pounds and 8 ounces o 256 kilos at may haba na may gitpitong talampakan
11:17Samantala, para malaman ng trivia sa likod ng viral na balita, i-post o i-comment lang
11:20Hashtag Kuya Kim, ano na?
11:22Laging tandaan, kimportante ang may alam
11:24Ako po si Kuya Kim, at sagot ko kayo 24
11:29Walang sugat o sakit ang isang lawin na nasagip sa Amerika
11:33Pero hihirap itong makalipad dahil daw sa sobrang katabaan
11:37Hinala tuloy ng ilang eksperto, hindi kaya panay ang lamon ng lawin?
11:40Kuya Kim, ano na?
11:44Ito ang namataan kamakailan sa isang driveway sa Southwest Virginia sa Amerika
11:48Isang nangihina at hindi makalipad na ibon
11:51Ang naturang red-shouldered hawk at pinangalan ng RSHA 262599
11:56Ang ganda din nala sa pinakamalapit na wildlife center para masuri
12:00Wala rin itong sugat, bali o sakit
12:03Pero ang pinagtataka ng mga wildlife center, hirap pa rin itong makalipad
12:07Bakit?
12:08Kuya Kim, ano na?
12:09Ang diagnosis ng Southwest Virginia Wildlife Center of Roanoke
12:14Si RSHA 262599, obese
12:17Umabot kasi ng mahigit 910 grams ang kanyang timbang
12:21Mas mabigal sa average weight ng mga red-shouldered hawk na 486 to 774 grams
12:26Hinala nila, maaring nagmukbang daw ito ng mga pagalagalang manok
12:31Kaya nanaba ng todo
12:32Bagay daw na kanilang nakumpirma
12:34Nang makatanggap sila ng mga ulat na may mga nawawalang manok
12:37Sa lugar kung saan nakit ang ibon
12:42Pero ang good news ay sa pinakahuling update ng wildlife center
12:45Si RSHA 262599, nabawasan na ng 130 grams
12:50Kaya muli na itong nakakalipad
12:52At sa mga susunod na linggo, posibili siyang makabalik sa wild
12:56Nakakaaluman ang kanyang kwento
12:57Pero ang kanyang naranasan, maaring maging banta pa sa kanyang buhay
13:01Laging tandaan para tilihin nating wild ang ating wildlife
13:05Ito po si Kuya Kim, at sagot ko kayo, 24 oras
13:08Kaya muli na itong kanyang
13:11Kaya muli na itong kanyang

Recommended