- 17 dakika önce
TEKNOLOJİNİN GÜNDEMİ “TEKNOLOJİ RAPORU” İLE ÜLKE TV’DE
Teknoloji dünyasında yaşanan yenilikler, dijital dönüşüm ve hayatımızı değiştiren gelişmeler “Teknoloji Raporu” ile Ülke TV ekranlarına taşınıyor.
Fuat Öner’in sunumuyla ekrana gelen “Teknoloji Raporu”; yapay zekâdan dijital dünyaya, yeni nesil teknolojilerden teknolojik ürünlere kadar gündemde yer alan pek çok gelişmeyi izleyiciyle buluşturuyor. Teknoloji alanındaki yeni trendler ve günlük yaşamı etkileyen gelişmeler, anlaşılır ve akıcı bir anlatımla ele alınıyor.
Programda teknolojinin eğitimden iş dünyasına, iletişimden günlük yaşama kadar farklı alanlarda oluşturduğu değişimler değerlendirilirken, geleceğin teknolojilerine dair dikkat çeken gelişmeler de izleyicilere aktarılıyor. Dijital dünyanın hızla değişen gündemini takip etmek isteyenler için hazırlanan “Teknoloji Raporu”, güncel teknolojik gelişmelere farklı bir bakış sunuyor.
“Teknoloji Raporu”, Cumartesi günü saat 11.15’te Fuat Öner’in sunumuyla Ülke TV’de.
Teknoloji dünyasında yaşanan yenilikler, dijital dönüşüm ve hayatımızı değiştiren gelişmeler “Teknoloji Raporu” ile Ülke TV ekranlarına taşınıyor.
Fuat Öner’in sunumuyla ekrana gelen “Teknoloji Raporu”; yapay zekâdan dijital dünyaya, yeni nesil teknolojilerden teknolojik ürünlere kadar gündemde yer alan pek çok gelişmeyi izleyiciyle buluşturuyor. Teknoloji alanındaki yeni trendler ve günlük yaşamı etkileyen gelişmeler, anlaşılır ve akıcı bir anlatımla ele alınıyor.
Programda teknolojinin eğitimden iş dünyasına, iletişimden günlük yaşama kadar farklı alanlarda oluşturduğu değişimler değerlendirilirken, geleceğin teknolojilerine dair dikkat çeken gelişmeler de izleyicilere aktarılıyor. Dijital dünyanın hızla değişen gündemini takip etmek isteyenler için hazırlanan “Teknoloji Raporu”, güncel teknolojik gelişmelere farklı bir bakış sunuyor.
“Teknoloji Raporu”, Cumartesi günü saat 11.15’te Fuat Öner’in sunumuyla Ülke TV’de.
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:13Müzik
00:15Teknoloji raporundan herkese merhaba.
00:18Teknoloji raporunda her hafta teknoloji dünyasının öne çıkan gelişmelerini,
00:23yapay zekanın hayatımıza ve iş dünyasının etkilerini,
00:26sosyal medyada yaşanan dönüşümü ve dijital dünyanın yeni risklerini konuşacağız.
00:31Ama yalnızca günlemi aktarmakla yetinmeyeceğiz.
00:34Yeni bir uygulama, yapay zeka modeli, sosyal medya kararı ya da savunma sanayide yeni bir sistem
00:41hayatımızı nasıl etkiliyordu?
00:43Türkiye için ne ifade ediyor?
00:45Dünyada dengeleri nasıl değiştiriyor?
00:48Bu soruların yanıtını hep birlikte arayacağız.
00:53Müzik
00:54Bilimkurgu romanlarında anlatılan bir proje daha gerçek oluyor.
00:58Uzaya dev ayna yerleştirip güneş ışığını geceleri parayla mı satacaklar?
01:01Bilim insanları uyarıyor.
01:03Gece ve gündüzün dengesiyle oynamak ne sonuçlar doğuracak?
01:06Ayrıntılar az sonra.
01:09Müzik
01:10Türkiye, askeri haberleşmede stratejik bağımsızlık için önemli bir adım atıyor.
01:16Aselsan'ın geliştirdiği Gökbağ projesinde ilk detaylar belli oldu.
01:20Türkiye'nin milli askeri uydu ağının ayrıntıları az sonra.
01:25Instagram'da herkese açık bir hesabınız varsa bu haber sizi doğrudan ilgilendiriyor.
01:30Paylaştığınız fotoğraflar, videolar ve sesler haberiniz olmadan yapay zeka içeriklerinde kullanılıyor olabilir.
01:37Bunu engellemek için hangi ayarları kapatmanız gerekiyor?
01:40Tüm detaylar az sonra.
01:42Müzik
01:43Sosyal medya platformlarının insanları ekran başında daha uzun süre tutmak için kullandığı yöntemler yıllardır tartışılıyor.
01:50Bilim insanları ve uzmanlar sürekli yenilenen içeriklerin, otomatik oynatılan videoların ve hiç bitmeyen ekran akışının
01:58özellikle çocuklar ve gençler üzerinde bağımlılık riski oluşturduğuna dikkat çekiyor.
02:03Ancak bu kez tartışmanın merkezinde yalnızca bilimsel raporlar ya da kullanıcı şikayetleri yok.
02:09Devletler, gençlerin en büyük sosyal medya düzenlemelerini bir bir gündemine alırken Avrupa Birliği, dünyanın en büyük sosyal medya şirketlerinden
02:17Meta'ya açık bir ültimatom verdi.
02:20Instagram ve Facebook'un tasarımını değiştirin, aksi halde ağır para cezasına hazır olun.
02:26Avrupa Komisyonu, Instagram ve Facebook'un kullanıcıları platformda daha uzun süre tutmaya yönelik bazı özelliklerinin
02:32Avrupa Birliği'nin dijital hizmetler yasasını ihlal etmiş olabileceğini açıkladı.
02:37Komisyonun özellikle üzerinde durduğu iki özellik var.
02:41Otomatik oynatma ve sonsuz kaydırma.
02:43Otomatik oynatma özelliği kullanıcı herhangi bir işlem yapmadan videoları arka arkaya getiriyor.
02:50Sonsuz kaydırma sistemi ise sayfanın sonuna ulaşılabilmesini engelliyor.
02:54Kullanıcı ekranı aşağı doğru kaydırdıkça karşısına sürekli yeni bir içerik çıkıyor.
02:59Böylece kullanıcıya artık içerik bitti, uygulamadan çıkabilirsin diyeceği doğal bir durma noktası bırakılmıyor.
03:05Avrupa Birliği sorumluluğun yalnızca kullanıcıya ya da aileyle bırakılmasına da karşı çıkıyor.
03:11Komisyon bağımlılık riskini arttırabilecek bazı özelliklerin kullanıcı tarafından sonradan kapatılabilmesi yerine varsayılan olarak kapalı olmasını istiyor.
03:21Talepler arasında otomatik oynatma ve sonsuz kaydırma özelliğinin değiştirilmesi,
03:26kullanıcıların gerçekten mola vermesini sağlayacak etkili ekran aralarının sunulması ve içerik öneri sisteminin yeniden düzenlenmesi bulunuyor.
03:35AB'nin önerileri kabul edilirse bugün bildiğimiz sosyal medyanın temeli de tamamen değişmiş olacak.
03:41Yani artık öneri algoritmaları daha fazla tıklama, daha fazla izlemeye de daha uzun süre ekran hedefiyle çalışmayacak.
03:50Şimdi ise Çin'in yıllardır gizliden gizliye geliştirdiği bir silahın ortaya çıkan ilk detaylarına bakacağız.
03:57Savaşın cephesi artık yalnızca karada, havada ve denizde değil, siber dünya ve uzayda ülkeler arasındaki mücadelenin yeni sahasına dönüşüyor.
04:06Ordular bir taraftan tanklarını, savuşçaklarını ve füzelini geliştirirken,
04:10diğer taraftan görünmeyen ancak etkisi son derece büyük olabilecek yeni nesil silah sistemleri üzerinde çalışıyor.
04:18Çin'in uzun süredir geliştirdiği yüksek güçlü mikrodalga sistemleri de bunlardan biri.
04:23Çinli bilim insanlarının yayınladığı yeni araştırmaya göre geliştirilen bazı sistemler kısa süreli elektromanyetik darbelerle 100 gigawata kadar tepe gücü ulaşabiliyor.
04:34Peki yüksek güçlü mikrodalga silahı nedir ve ne işe yarar?
04:38Bu silahlar klasik mühimmatlar gibi hedefi patlayıcı ile vurmayı amaçlamıyor.
04:43Bunun yerine HDP son derece güçlü elektromanyetik dalgalar gönderiyor.
04:47Bu dalgalar elektronik devrelere aşırı gelirim oluşturabiliyor.
04:50Haberleşme sistemlerini bozabiliyor, radarları devre dışı bırakabiliyor ve yeterli güç hedefe ulaştırılırsa elektronik parçalar kalıcı olarak hasar görebiliyor.
05:02Yani hedefte büyük bir patlama ya da fiziksel yakın görülmese bile cihazın elektronik beyni çalışmaz hale geliyor.
05:09Dronlar, radarlar, füze yönlendirme sistemleri, haberleşme araçları, komuta merkezleri ve uydular bu teknolojinin muhtemel hedefleri arasında gösteriliyor.
05:19Çinli alaştırmacıların üzerinde durduğu en önemli alanlardan biri ise alçak dünya yörüngesindeki uydu ağları.
05:27Stanlink gibi sistemler yüzlerce ya da binlerce küçük uydunun birlikte çalışmasıyla geniş bir haberleşme oluşturuyor.
05:34Bu ağlar yalnızca internet erişimi sağlamak için değil, askeri birliklerin haberleşmesi, insansız araçların yönetilmesi, keşif bilgilerinin aktarılması ve savaş alanındaki
05:44koordinasyon içinde kullanılabiliyor.
05:46Bu nedenle uydu ağları modern ordular açısından kritik bir altyapı haline geldi.
05:51Yüksek güçlü mikrodalga silahlarının amacı da bir uyduyu füzeyle fiziksel olarak parçalamak yerine üzerindeki hassas elektronik sistemleri bozmak.
06:01Uydu haberleşme donanımları, sensörler, işlemciler veya güç sistemleri yeterince güçlü bir elektromanyetik darbeye maruz kalırsa geçici olarak çalışmaz hale gelebilir
06:11ya da kalıcı hasar görebilir.
06:13Çin'in açıkladığı yeni sistem uzaydaki askeri rekabetin artık yalnızca füze ve uydu sayısıyla ölçülemeyeceğini gösteriyor.
06:21Görünen o ki geleceğin savaşlarında hedefi fiziksel olarak yok etmek yerine onun radarını, haberleşmesini, navigasyonunu ve elektronik sistemlerini susturmak yeterli
06:32olabilir.
06:41Türkiye, askeri haberleşmede stratejik bağımsızlık için önemli bir adım atıyor.
06:47Aselsan'ın geliştirdiği gökbağı projesinde ilk detaylar belli oldu.
06:50Türkiye'nin milli askeri uydu ağının ayrıntıları az sonra.
07:03Teknoloji hızla gelişirken tartışmalı projelerde aynı hızla kendine yer buluyor.
07:09Hiç unutmuyorum çocukken amcamın kitaplar arasında bir kitap dikkatimi çekmişti.
07:1490'lı yıllarda çıkan Kim Stanley Robinson'ın Mars romanlarında uzaya ayna yerleştirerek iklimleri kontrol etmekten bahsediyordu.
07:23Bugün ise bu bilim kurgu projesi adım adım gerçek oluyor.
07:27İnsanlık binlerce yıldır gecenin karanlığına, ayın, yıldızların, güneşin ışığına göre yaşadı.
07:34Ancak şimdi özel bir şirket dünyanın doğal gece düzenine uzaydan müdahale etmeye hazırlanıyor.
07:40Amerika Birleşik Devletleri Federal İletişim Komisyonu Reflect Orbital şirketinin geliştirdiği Aerdinal 1 adlı deneysel uyduya onay verdi.
07:50Projenin hedefi tabii ki sıradışı.
07:52Uzaya yerleştirecek dev bir yansıtıcıyla güneş ışığı gece saatlerinde dünyanın belirli bölgelerine yönlendirilecek.
08:00Başka bir ifadeyle şirket ihtiyaç duyulan yere uzaydan güneş ışığını gönderme fikrini test edecek.
08:05Ancak bu karar gökbilimcilerden çevre kuruluşlarına kadar çok geniş bir kesimin tepkisini çekti.
08:12Çünkü tartışma yalnızca yeni bir uydu teknolojisiyle ilgili değil.
08:15Tartışmanın merkezindeki soru şu.
08:17Bir şirket dünyanın doğal gece ve gündüz düzenine ne ölçüde müdahale edebilir?
08:23Aerdinal 1 ancak dünya yörüngesinde görev yapacak tek bir gösteri uygusu olarak tasarlandı.
08:29Uydunun üzerinde 18 metreye 18 metre büyüklüğünde son derece ince ve yüksek bir yansıtma oranına sahip ayna bulunacak.
08:37Bu ayna yörüngede açılacak ve motorlu yönlendirme sistemi sayesinde güneş ışığını önceden belirlenen bir noktaya yansıtacak.
08:45Anlatılanlara göre yansıtılan ışığın yalnızca hedeflenen alanda görünmesi amaçlanıyor.
08:51Yani uydu şimdilik geceyi gerçek anlamda gündüze çevirecek bir sistem değil.
08:56Güneş ışığı sınırlı bir bölgeye ve sınırlı bir süre boyunca yönlendirilecek.
09:00Ancak projenin gelecekte büyütülmesi halinde ortaya çıkabilecek etkiler bilim dünyasını şimdiden korkutuyor.
09:07Şirket bu teknolojiyi güneş enerji santrallerinin çalışma süresini uzatmak,
09:11afet bölgelerini aydınlatmak ve gece yürütülen kritik operasyonlara ışık sağlamak için kullanma hedeflediğini belirtiyor.
09:18Teori de bu sistem sayesinde güneş battıktan sonra bile güneş panelleri bir süre daha ışık üretebilecek.
09:25Yani elektrik üretebilecek.
09:27Elektriğin bulunmadığı afet alanları, madenler, tarım bölgeleri veya büyük şantiyeler uzaydan aydınlatılabilecek.
09:35Ancak gök bilimcilere göre bu ışığın yalnızca hedeflenen alanda kalacağı kesin değil.
09:40Atmosfere dağılan ışık daha geniş bir bölgede gökyüzü parlaklığını arttırabilir.
09:46Bilim kuruluşları yapay gece ışığının insan sağlığı ve doğal yaşam üzerindeki muhtemelen etkilerinin daha ayrıntılı incelenmesini istiyor.
09:53Çünkü canlıların büyük bir bölümü gece ve gündüz döngüsüne göre çalışan biyolojik saatlere sahip.
10:00Gece saatlerinde ortaya çıkacak yapay aydınlatma kuşların göç rotalarını, böceklerin davranışlarını, hayvanların beslenme düzenini ve bitkilerin gelişim sürecini etkileyebilir.
10:10İnsanlarda ise gece ışığı uyku düzeni ve melatonin salgısıyla ilişkilendiriliyor.
10:16Şirket işin bu tarafına hiç bakmadan ilerledi.
10:18Fakat potansiyel olarak binlerce uzay aynası aynı sistem içinde çalışırsa gece gökyüzünün doğal yapısı kalıcı biçimde değişebilir.
10:27Bu durumda gökyüzünün karanlığı yalnızca doğanın belirlediği bir değer olmaktan çıkabilir.
10:32Hangi bölgenin ne zaman ve ne kadar aydınlatacağı özel şirketin sunduğu ticari bir hizmete dönüşebilir.
10:38ABD'nin verdiği bu karar insanlığın ortak alanı olarak kabul edilen uzayın ve gece gökyüzünün gelecekte kim tarafından kontrol edileceğine
10:47ilişkin çok daha büyük bir tartışmanın başlangıcı olabilir.
10:51Çünkü bu teknoloji başarılı olursa insanlık yalnızca uzaya yeni bir uydu yerleştirmiş olmayacak.
10:57İlk kez gecenin karanlığını dünyanın yüzlerce kilometre üzerinden yönlendirilebilir bir hizmete dönüştürmeye başlayacak.
11:13Instagram'da herkese açık bir hesabınız varsa bu haber sizi doğrudan ilgilendiriyor.
11:18Paylaştığınız fotoğraflar, videolar ve sesler haberiniz olmadan yapay zeka içeriklerinde kullanılıyor olabilir.
11:24Bunu engellemek için hangi ayarları kapatmanız gerekiyor? Tüm detaylar az sonra.
11:37Şimdi de gerçek dışı gibi görünen ama gerçek olan bir görüntüyle devam ediyoruz.
11:43Son yıllarda hız kazanan yapay zeka ve robot teknolojisi artık korkutucu bir hal almaya başladı.
11:50Norveç ve ABD merkezi teknoloji şirketi X1 teknolojinin geliştirdiği son robot bu düşünceyi biraz daha arttırmıyor değil.
11:58X1 teknoloji evlerde çalışmak üzere geliştirdiği insansı robotu Neo için tasarladığı yeni nesil elleri tanıttı.
12:06Ortaya çıkan görüntüler ise bilim kurgu filmlerini aratmıyor.
12:10Çünkü yeni robot eli yalnızca nesneleri kavramıyor.
12:13Dokunuyor, hissediyor, uygulanan kuvveti ölçüyor ve eldeki nesne kaymaya başladığında tutuşunu anında değiştirebiliyor.
12:21Yeni sistemde her elde toplam 25 serbestlik derecesi bulunuyor.
12:25Bunun 22'si parmaklar ve avuç içinde 3'ü ise bilekte yer alıyor.
12:30İnsan elinde ise bilekle birlikte yaklaşık 27 serbestlik derecesi bulunuyor.
12:36Yani Neo'nun eli hareket kabiliyeti açısından insan anatomisine oldukça yaklaşmış durumda.
12:42Robotun parmakları insan kolundaki kas ve tendonların çalışma prensibine benzer bir yapıyla hareket ediyor.
12:48Motorlar doğrudan parmakların içerisine yerleştirilmek yerine ön kol bölümünde bulunuyor.
12:55Bu motorların ürettiği güç özel tendonlar aracıyla parmaklara aktarılıyor.
13:00Tıpkı insan elindeki kasların tendonları çekerek parmaklara hareket ettirmesi gibi.
13:05Bu yapı sayesinde robotun elleri hem hafif kalıyor hem de yüksek kavrama mukavebeti sağlayabiliyor.
13:12Ancak yeni ellerin dikkat çekici hale getiren asıl özelliklerinden biri yalnızca hareket kabiliyeti değil.
13:19Neo temas ettiği nesneyi adeta hissedebiliyor.
13:23Geneliksel robot ellerinde motor gücü çoğunlukla yüksek oranlı dişli sistemleri üzerinden parmaklara aktarılıyor.
13:30Bu sistemde parmağı dışarıdan uygulanan kuvvetin motora geri ulaşması zorlaşıyor.
13:35Robot bir nesneye dokunduğunu anlayabilmek için çoğu zaman ilave sensörlere ihtiyaç duyuyor.
13:41X1'in geliştirdiği sistemde ise yaklaşık 5'e 1 ile 15'e 1 arasında değişen düşük dişli oranları kullanılıyor.
13:49Bu sayede parmaklara uygulanan dış kuvvet mekanik sistem üzerinden motorlara kadar geri iletilebiliyor.
13:56Şirket bu özelliği kuvvet şeffaflığı olarak adlandırıyor.
14:00Her reklam yalnızca hareket sağlayan bir motor gibi değil aynı zamanda bir kuvvet sensörü gibi de çalışabiliyor.
14:07Örneğin robot elindeki bir bardağın kaymaya başladığını parmak uçlarından gelen verilerle fark ediyor.
14:14Ardından bardağın tamamen düşmesini beklemeden kavrama kuvvetini otomatik olarak arttırabiliyor.
14:20İnsanların bir nesneyi düşürmemek için farkında olmadan yaptığı bu refleks artık robot ellerinde de kazandırılmaya çalışılıyor.
14:28Neo'nun yeni elleri insanla robot arasındaki bir engeli daha ortadan kaldırmaya yönelik en önemli adımlardan biri olabilir.
14:34Çünkü bir robotun insanlarla aynı dünyada yaşayabilmesi için yalnızca insan gibi düşünmesi ya da yürümesi yeterli olmayacak.
14:42İnsanların kullandığı kapıları açabilmesi, mutfak araçlarını tutabilmesi, kıyafetleri katlayabilmesi ve en küçük nesneleri bile zarar vermeden kavrayabilmesi gerekiyor.
14:52Yapay zeka robotlara ne yapacaklarını öğretiyor.
14:55Yeni nesil dopumsal eller ise bu bilgiyi gerçek dünyada uygulayabilmelerini sağlıyor.
15:00Ortaya çıkan görüntüler şimdilik bilim kurgu sahnelerini andırıyor.
15:04Ancak robotların insan eline bu kadar yaklaşması gelecekte yalnızca fabrikalarda değil, mutfaklarda, salonlarda ve hatta çocuk odalarında makinelerle yan yana
15:14yaşayabileceğimizi gösteriyor.
15:16Belki de asıl soru artık şu.
15:18Robotların insan eline taklit edip edemeyeceği değil, bu eller yeterince geliştiğinde hangi insanların işlerini elinden alacağı ve o insanların ise
15:27ne yapacağı.
15:30Buradan yerli ve milli savunmayla devam ediyoruz.
15:32Türkiye savunma sanayiyle tarihi yazarken sistemlerin arka planında da çok önemli projelere imza atıyor.
15:39Modern savaşlarda yalnızca tankın, füzenin ya da savaş uçağının gücü yeterli değil.
15:44Sahadaki bütün unsurların birbirini görmesi, anlık bilgi paylaşması ve emirleri kesintisiz şekilde alabilmesi gerekiyor.
15:52Çünkü haberleşmenin kesildiği bir savaş alanında en gelişmiş silah sistemleri bile büyük ölçüde etkisiz hale gelebiliyor.
15:59Türkiye şimdi bu kritik iletişim altyapısını karadan uzaya taşımaya hazırlanıyor.
16:04Asaysan alçak dünya yörüngesindeki uydular ile askeri 5G ve 6G teknolojinin aynı sistemde buluşturacak gökbağı projesi üzerinde çalışıyor.
16:14Projenin hedefi Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait kara, hava ve deniz unsurlarını dünyanın herhangi bir noktasında güvenli, kriptolu, kesintisiz ve
16:23en önemlisi bağımsız biçimde haberleşmesi.
16:27Gökbağı temel çalışma mantığı bakımından Elon Musk'ın sahibi olduğu Starlink benzeri alçak yörünge uydu ana dayanacak.
16:34Ancak Starlink ağırlıklı olarak ticari internet hizmeti sunarken gökbağı doğrudan askeri ihtiyaçlara yönelik olarak şekillendirilecek.
16:43Sistem askerlerin, savaş uçaklarının, insansız hava araçlarının, gemilerin, kara araçlarının ve komuta merkezlerin aynı güvenli iletişim ağ içerisinde çalıştıracak.
16:53Böylece karasal baz istasyonunun bulunmadığı çöllerde, dağlık bölgelerde, alçak denizlerde ve sınır ötesi hareket alanlarında dahi uydu üzerinden bağlantı kurulabilecek.
17:04Peki gökbağını klasik haberleşme uydularından ayıran ne diye soracak olursanız anlatalım.
17:11Bugün kullanılan geleneksel haberleşme uydularının en önemli bir bölümü dünyadan yaklaşık 36 bin kilometre yükseklikteki stabil yörüngede görev yapıyor.
17:20Bu uydular geniş alanları kapsayabiliyor ancak sinyalin dünya ile uydu arasında kat ettiği uzun mesafe nedeniyle iletişimde gecikmeler oluşabiliyor.
17:30Gökbağında kullanılması planlanan uydular ise alçak dünya yörüngesinde görev yapacak.
17:35Bu uyduların dünyaya çok daha yakın olması verinin daha düşük gecikme ile aktarılabilmesini sağlayacak.
17:41Bu özellik özellikle anlık karar verilmesi gereken asgari operasyonların açısından en kritik nokta.
17:48Bir insansız hava aracından gelen yüksek çözünürlüklü görüntüler sahadaki birliklere ve komuta merkezlerine daha hızlı ulaşabilecek.
17:56Savuş uçakları, gemiler, kara araçları ve hava savunma sistemleri arasında gerçek zamanlı veri paylaşımı yapılabilecek.
18:03Bir radarın tespit ettiği hedef bilgisi başka bir bölgede bulunan küze sistemi veya savuş uçana anında aktarılabilecek.
18:11Böylece farklı platonlar tek birinin bütünün parçasıymış gibi aynı anda hareket edebilecek.
18:17Gökbağının önemli kullanım alanlarından bir de sınır ötesi operasyon olacak.
18:22Türk birlikleri karatsız iletişim altyapısının bulunmadığı bir bölgede görev yaptığında haberleşme için yerel operatörlere veya yabancı uydu sistemlerine ihtiyaç duyuyor.
18:32Milli bir alçak yörünge ağı sayesinde kritik askeri iletişim yabancı ülkelerin kontrolündeki altyapılara bağımlı olmadan yürütülebilecek.
18:40Yani anlayacağınız bu durum yalnızca teknik değil, stratejik bir bağımsızlık meselesi.
18:45Çünkü kriz veya savaş dönemlerinde yabancı şirketleri ve ülkeler sundukları uydu hizmetini sınırlandırabilir,
18:52belirli bölgelere bağlantıyı kapatabilir ya da kullanım koşullarını değiştirebilir.
18:58Rusya-Ukraine savaşı ticari uydu ağlarının modern savaşlarda ne kadar kritik hale geldiğini hepimize gösterdi.
19:05Starlink terminalleri karasal iletişim altyapısının zarar gördüğü bölgelerde askeri birliklerin haberleşmesinde,
19:12insansız sistemlerin yönetilmesinde ve sağdan görüntü aktarılmasına önemli bir rol oynadı.
19:18Ancak aynı süreç bir ülkenin savaş alanındaki iletişiminin özel bir yabancı şirketin kararlarına bağlı olmasının oluşturabileceği riskleri de ortaya çıkardı.
19:28Elon Musk'ın bir anda çıkıp uydu iletişim sistemini kapatıyorum dese gerisini sizde.
19:34Şimdi tekrar Çin'e uzanıyoruz.
19:38Çin'de elektrikli otomobil rekabeti yeni bir aşamaya geçiyor.
19:41Ama sonuçları herkes için iyi olmayacak.
19:452026'nın ikinci yarısında Çin'de 156 yeni elektrikli otomobilin satışa çıkması bekleniyor.
19:51Bu sayı Çin otomotiv sektörün ulaştığı üretim ve geliştirme hızını gösteriyor.
19:56Ancak sektör temsilcilerine göre yaşanan model patlaması özellikle küçük üreticiler için ciddi bir eleme sürecinde beraberinde getirebilir.
20:06Bugün Çin dünyanın en büyük elektrikli otomobil pazarı konumunda.
20:10Adını bildiğiniz bilmediğiniz Çinli üreticilerin öncülük ettiği dönüşüm Çin'i hem batarya üretiminde hem de elektrikli araç satışlarında küresel merkeze
20:21dönüştürdü.
20:21Verilere göre Çin 2025'te dünya genelinde satılan elektrikli otomobillerin yaklaşık %63'ünü oluşturdu.
20:28Ancak bu hızlı büyüme iç pazarda kontrol edilmesi giderek zorlaşan bir rekabet ortamı da oluşturuyor.
20:35Ama mesele bununla da sınırlı kalmıyor.
20:38Şirketler daha fazla pazar payı elde edebilmek için uzun süre fiyatları aşağı çekti.
20:43Bazı üreticiler kar marjlarından vazgeçerken otomobil şirketlerine parça sağlayan tedarikçilerin ödeme süreçleri de uzadı.
20:50Çin yönetimi bunun üzerine otomobil üreticilerin araçlarını üretim maliyetlerinin altında satmasını yasaklayan yasa bile çıkarmak zorunda kaldı.
20:59Peki bu düzenleme rekabeti sona erdirdi mi?
21:02Hayır.
21:03Fiyat savaşının alanı daraldıkça şirketler bu kez yeni model çıkarma yarışında hızlandı.
21:09Üreticiler artık yalnızca daha ucuz otomobil sunmaya çalışmıyor.
21:12Daha uzun mevzil, daha kısa şarj süresi, gelişmiş yazılım, akıllı kokpit ve sürüş destek sistemleriyle rakiplerin önüne geçmek istiyor.
21:222026'nın ikinci yarısında beklenen 156 yeni model de bu değişimin en somut göstergelerinden biri.
21:29Burada önemli bir noktanın altını çizelim.
21:31Şirketlerin sürekli yeni model çıkartmasının nedeni yalnızca teknolojik ilerleme değil.
21:37Her üretici küçük şehir otomobilinden büyük aile araçlarına, uygun fiyatlı modellerden üst sınıf otomobillere kadar pazarın her bölümünde yer almak
21:47istiyor.
21:48Böylece kullanıcı başka bir markaya yönelmeden aynı şirketin ürün ailesi içinde tutulabiliyor.
21:54Üstelik günümüzde gelir yalnızca otomobilin satılmasıyla elde edilmiyor.
21:59Gelişmiş sürüş paketleri, bağlantılı araç hizmetleri, dijital özellikler, abonelikler, sigorta hizmetleri ve şarj ağları da otomobil şirketlerinin yeni gelir alanlarına
22:11dönüşüyor.
22:11Bu nedenle araç sayısındaki artış aynı zamanda kullanıcıyı belirli bir markanın dijital ekosistemine bağlama yarışı anlamına da geliyor.
22:20Peki bütün bunlar otomobil alacak kullanıcılar için ne anlama geliyor?
22:24Öncelikle daha fazla seçenek anlamına geliyor.
22:27Yoğun rekabet şirketleri daha uzun menzilli ve daha gelişmiş araçları da rekabetçi fiyatlara sunmaya zorlayacaktır.
22:35Batarya ve şarj teknolojilerindeki yenilikler de elektrikli otomobillerin güllük kullanımını kolaylaştırabilir.
22:42Ancak seçenek sayısının artması her modelin ve her markanın uzun ömürlü olacağı anlamına da gelmiyor.
22:49Bugün satın alınan bir elektrikli otomobil yıllar boyunca yazılım güncellemesine, batarya bakımına, elektronik parçaları ve uzman servise ihtiyaç duyuyor.
23:00Üretici şirketin piyasadan çekilmesi durumunda kullanıcılar yedek parça, servis, garanti ve yazılım desteği konusunda çok ciddi sorunlar yaşayabilir.
23:09Aracın ikinci el değeri de hızlı bir biçimde düşebilir.
23:13Bu nedenle elektrikli otomobil alırken yalnızca satış fiyatına ya da açıklanan menzil değerine bakmak artık yeterli değil.
23:21Markanın mali gücü, servis ağı, batarya garanti, yedek parça sistemi ve kaç yıl yazılım desteği vereceği de satın alma kararının
23:30bir parçası olmak zorunda.
23:32Pazardaki yoğun model trafiği özellikle küçük üreticileri de her an piyasadan silebilir.
23:38Elektrikli otomobil geliştirmek yüksek maliyetli bir süreç.
23:42Şirketlerin yalnızca otomobil üretmesi yetmez.
23:45Batarya tedarik etmesi, yazılım geliştirmeleri, araçları sürekli güncellemesi, servis ağı kurması ve yeni modeller için milyarlarca dolarlık araştırma geliştirme harcaması
23:57yapması gerekiyor.
23:58Burada ilk bakışta gözden kaçabilecek nokta da tam burası.
24:02Yoğun rekabet yalnızca Çinli üreticileri etkilemiyor.
24:05Özellikle Avrupalı otomobil şirketleri de Çin'de yerli elektrikli araç üreticilerine karşı pazar payı kaybediyor.
24:13Bir dönem yabancı markaların teknoloji ve kalite üstünlüğüyle öne çıktığı Çin pazarında tüketicilerin tercihleri değişmiş durumda.
24:21Çinli üreticiler artık yalnızca daha düşük fiyatla rekabet etmiyor.
24:26Yazılım, dijital ekranlar, bağlantılı hizmetler, hızlı model geliştirme ve elektrikli araç teknolojileriyle de ön plana çıkıyor.
24:34Bu dönüşüm batılı şirketleri Çin'de yeni ortaklıklar kurmaya ve geliştirme süreçlerini hızlandırmaya zorluyor.
24:42Çinli üreticiler için iç pazardaki rekabet nedeniyle dış pazarlarda daha güçlü biçime yöneldikçe bu baskı Avrupa'da artabilecek.
24:52Yani Çinli şirketler bugün adını ezbere bildiğiniz Avrupalı bazı şirketleri her an batırabilir.
24:59Şimdi gelelim işin Türkiye'yi ilgilendiren tarafından.
25:02Dediğimiz gibi Çin'de aynı pazarda daha fazla model sunulması üreticileri yurt dışına açılmaya zorlayacak.
25:09Bu nedenle önümüzdeki dönemde Türkiye'de daha fazla Çinli model araç görmemiz de mümkün.
25:15Bu durum tüketiciler için daha fazla seçenek, teknolojik yenilik ve fiyat rekabeti sağlayabilir.
25:21Ama araç sayısı kadar önemli olan başka bir konu da bu şirketlerin Türkiye'de ne kadar süre kalıcı olacağı.
25:29Servis al kuran, yedek parça bulunduran, yeler üretime yatırım yapan ve uzun süreli yazılım desteği sunan markalar
25:36yalnızca araç ithal edip satmayı hedefleyen şirketleri birbirinden ayırmak gerekiyor.
25:42Türkiye açısından bir diğer konu da üretim ve teknoloji transferi.
25:45Türkiye yalnızca Çin'de üretilen otomobillerin satıldığı bir pazar haline gelirse dışa bağımlılık artabilir.
25:52Buna karşılık yerli üretim, batarya yatırımı, mühendislik çalışmaları ve tedarik zinciri kurulması durumunda
25:59bu dönüşüm sanayi açısından fırsata çevrilebilir.
26:03Ve işin görünmeyen ama en önemli noktasına geldik.
26:06Bağlantılı otomobillerin topladığı konu, sürüş ve kullanıcı verileri de veri güvenliği ve dijital egemenlik tartışmalarının önemli bir noktası haline gelecek.
26:17Peki veri kimde kalacak?
26:19Verileri kim ne kadar işleyebilecek?
26:22Ve nerede, kim için, nasıl kullanacak?
26:26Şimdi de Instagram kullananlar için çok ama çok önemli bir haberimizle programımızı sonlandırıyoruz.
26:32Yapay zeka gelişmesine gelişiyor ama güvenlik skandalları da eksik olmuyor.
26:37Instagram'da herkese açık bir hesabınız varsa paylaştığınız fotoğraflar ve videolar artık yalnızca insanlar tarafından değil yapay zeka tarafından da kullanılabiliyor.
26:47Meta'nın yeni yapay zeka modeli Muzimeş, Instagram'daki herkese açık hesapların fotoğraf, reis ve ses kayıtlarını yapay zeka görselleri üretmek
26:57için kullanabildiği ortaya çıktı.
26:59Ancak birkaç adımla bu kullanımın önüne geçmek de mümkün.
27:03Meta'nın geliştirdiği yeni Muzimeş sistemi kullanıcıların yapay zeka komutlarına herkese açık Instagram hesaplarını etiketlemesine izin veriyor.
27:12Bunun ardından yapay zeka o hesaptaki herkese açık fotoğrafları, reis videolarını ve hatta ses kayıtlarını analiz ederek yeni görseller oluşturabiliyor.
27:21Üstelik bu özellik herkese açık hesaplarda varsayılan olarak açık durumda bulunuyor.
27:26En dikkat çeken noktalardan biri ise içerikliğiniz bu şekilde kullanıldığında meta size herhangi bir geri bildirim göndermiyor.
27:33Yani haberiniz bile olmuyor.
27:36Bu dönemde birçok kullanıcı paylaşımlarının yapay zeka tarafından kullanıldığının farkına bile varmayabiliyor.
27:42Peki bunu nasıl engelleyebileceksiniz onu da anlatalım.
27:45Hesabınızı gizliye almadan da yapay zekanın içeriklerinizi kullanmasını durdurabilirsiniz.
27:50Bunun için Instagram'da profil sayfanıza girin.
27:53Sağ üst köşedeki 3 çizgiye dokunun, ayarlar ve hareketler menüsünü açın.
27:59Ardından paylaşım ve yeniden kullanım bölümüne girin.
28:01Burada yer alan insanların Instagram'daki içeriklerinizi yeniden kullanılmasına izin verin seçeneğini bulun.
28:07Son olarak gönderilen reis ve ses seçeneklerini kapatın.
28:11Bu işlemden sonra yeni oluşturulacak yapay zeka içeriklerinde fotoğraflarınız ve videolarınız asla kullanamayacak.
28:18Ancak önemli bir ayrıntı var.
28:20Bu ayar yalnızca bundan sonra oluşturulacak yapay zeka içeriklerini engelliyor.
28:25Daha önce oluşturulmuş yapay zeka ve görseller ise otomotif olarak silinmiyor.
28:50İzlediğiniz için teşekkür ederim.
28:52İzlediğiniz için teşekkür ederim.