Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 13 saat önce
TEKNOLOJİNİN GÜNDEMİ “TEKNOLOJİ RAPORU” İLE ÜLKE TV’DE

Teknoloji dünyasında yaşanan yenilikler, dijital dönüşüm ve hayatımızı değiştiren gelişmeler “Teknoloji Raporu” ile Ülke TV ekranlarına taşınıyor.

Fuat Öner’in sunumuyla ekrana gelen “Teknoloji Raporu”; yapay zekâdan dijital dünyaya, yeni nesil teknolojilerden teknolojik ürünlere kadar gündemde yer alan pek çok gelişmeyi izleyiciyle buluşturuyor. Teknoloji alanındaki yeni trendler ve günlük yaşamı etkileyen gelişmeler, anlaşılır ve akıcı bir anlatımla ele alınıyor.

Programda teknolojinin eğitimden iş dünyasına, iletişimden günlük yaşama kadar farklı alanlarda oluşturduğu değişimler değerlendirilirken, geleceğin teknolojilerine dair dikkat çeken gelişmeler de izleyicilere aktarılıyor. Dijital dünyanın hızla değişen gündemini takip etmek isteyenler için hazırlanan “Teknoloji Raporu”, güncel teknolojik gelişmelere farklı bir bakış sunuyor.

“Teknoloji Raporu”, Cumartesi günü saat 11.15’te Fuat Öner’in sunumuyla Ülke TV’de.
Döküm
00:12Müzik
00:15Teknoloji raporunun yeni bölümüne hoş geldiniz.
00:18Bu bölümde geleceğin yalnızca ekranlarda değil, evlerimizde, fabrikalarda, otomobillerde ve hatta insan bedenlerinde nasıl şekillendiğine yakından bakacağız.
00:30ABD yabancı robotları neden ulusal güvenlik riski olarak görüyor?
00:34Yapay zeka yatırımlarının otomobil ve telefon fiyatlarını nasıl attırabileceğini ve robotların gerçek dünyaya çıkmadan önce sanal evrenlerde nasıl eğitildiğini anlatacağız.
00:45Yapay zekadan sağlık tavsiyesi almanın taşıdığı hayati riskleri, dil hareketiyle bilgisayar kullanımını ve insanların robotlarla aynı şehirde yaşamaya başladığı Wuhan
00:56City'yi ekranlarınıza getireceğiz.
00:58Teknoloji devlerinin trilyon dolarlık borçlarına kadar haftanın dikkat çeken gelişmeleri teknoloji raporunda olacak.
01:05Teknolojinin hayatımızı nasıl değiştirdiğini anlamak için sadece neyin geliştirdiğini değil, bu teknolojilerin ve gelişmelerin arkasındaki risklere, maliyetlere ve güç mücadelelerine
01:16de yakından bakacağız.
01:18Teknoloji raporu başlıyor.
01:22Müzik
01:23Evinizdeki robot süpürge ciddi bir ulusal güvenlik riski olabilir mi?
01:28ABD'den yabancı robotlara çok çarpıcı yasak geldi.
01:31Robotlar artık sadece teknolojik cihaz değil, neden birer güvenlik tehdidi olarak görülüyor?
01:36Kritik detaylar az sonra.
01:38Müzik
01:39Yapay zekanın faturası yine tüketiciye mi çıkacak?
01:42Bellek krizi büyüyor.
01:44Otomobilden cep telefonuna, ekran kartından tablete kadar zam kapıda.
01:48Peki yapay zeka bizim telefonumuzu neden pahalılaştırıyor?
01:51Tüm detaylar az sonra.
01:55Sağlığınızla ilgili yapay zekaya danışıyorsanız bu haber sizi yakından ilgilendiriyor.
02:00ABD'de açılan dava büyük bir tartışma başlattı.
02:03Yapay zekanın yanlış tavsiyesi insan hayatına mal olabilir mi?
02:08Müzik
02:09İnsan bütün asılıtları yenebilse kaç yıl yaşayabilir?
02:12Bilim insanları insan ömrünün teorik sınırını hesapladı.
02:17Müzik
02:18Türkiye'nin yerli telefonunda yol haritası netleşiyor.
02:21Üretim yeri ve tarihi belli oldu.
02:23Tüm detaylar az sonra teknoloji raporunda.
02:27Müzik
02:28Türkiye'nin yapay zeka karnesi ortaya çıktı.
02:31Türkiye'de yapay zeka en çok hangi alanda kullanılıyor?
02:34Detaylar birazdan teknoloji raporunda.
02:47Müzik
02:48Dört ayaklı ve robot süpürgeleri ulusal güvenlik riski taşıyan ürünler listesine ekledi.
02:53Karar yalnızca robotları değil, güneş enerji sistemleri, bataryalar ve verim merkezlerinde kullanılan internete bağlı güç üniversitelerini bile kapsıyor.
03:02Yeni düzenleme ile bu kategorilerdeki yabancı üretim cihazların yeni modelleri gerekli güvenlik incelemesinden geçmeden ABD pazarında asla satılamayacak.
03:13Peki bir robot neden ulusal güvenlik riski olarak görülür biliyor musunuz?
03:18Çünkü yeni liste robotlar yalnızca hareket eden basit makineler değil.
03:22Kameralar, mikrofonlar, konum sensörleri, yapay zeka yazılımları ve internet bağlantıralığıyla çevrelerini sürekli algılıyorlar.
03:30Bir insansı robot bulunduğu ortamın görüntüsünü çıkarabiliyor, konuşmaları algılayabiliyor, tesislerin içinde hareket edebiliyor ve topladığı verileri uzak sunuculara gönderebiliyor.
03:41Bu da robotları fiziksel dünyada hareket eden gelişmiş veri toplama cihazlarına dönüştürüyor.
03:47Yani bu yapı kötü niyetli kişilerin veya yabancı istihbarat servislerinin robotlar üzerinden bilgi toplamasına açıkça bir imkan veriyor.
03:55Daha ciddi bir senaryoda ise sistemlerin uzaktan ele geçirilmesi, hareketlerinin değiştirilmesi ya da çalışmaz hale getirilmesi de mümkün olabiliyor.
04:05ABD bu kararla yalnızca veri hırsızlığını değil, dijital bir saldırının fiziksel altyapıya zarar verme ihtimalini de dikkate alıyor.
04:13ABD'nin hazırladığı metinde belirli bir ülkenin adı açık biçimde geçmese de kararın Çinli robot ve enerji teknolojisine yönelik olduğu
04:22biliniyor.
04:23Çinli şirketler son dönemde insansı robotlarda, dört ayaklı robotlarda ve enerji inventörlerinde küresel pazardaki ağırlığını oldukça arttırdı.
04:32Özellikle düşük fiyatlı robot platformları üniversitelerden yazılım şirketlerine, fabrikalardan güvenlik kuruluşlarına kadar geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşmayı başardı.
04:43ABD açısından mesele yalnızca casusluk ihtimali değil.
04:46Gelecekte fabrikalarda, depolarda, hastanelerde ve evlerde milyonlarca robotun kullanılması bekleniyor.
04:53Bu robotların donanımının, yazılımının ve uzaktan yönetim altyapısının yabancı şirketlerin kontrolünde olması uzun vadede stratejik bağımlılık oluşturabilir.
05:02Bir üretim tesisindeki robotların yazılım güncellemesinin durdurulması, fabrikaların çalışmasını etkileyebilir.
05:09Verilerin yurt dışındaki sunuculara aktarılması ise ticari sırlar, çalışan bilgiri ve üretim süreçleri açısından ayrı riskler yaratıyor.
05:18Bu nedenle kararın güvenlik kadar ekonomik yönüde bulunuyor.
05:22Ayrıca bu durum ABD'li yerli üreticiler içinde bir fırsat.
05:26Bu yeni güvenlik politikası yerli üretimi güçlendiren bir sanayi politikasına dönüşebilir.
05:31Şimdi gelelim işin Türkiye'yi ilgilendiren tarafına.
05:34Türkiye henüz küresel insansız robot pazarında büyük üreticiler arasında bulunmuyor.
05:40Ancak otomasyon sistemlerinde, enerji invertörlerinde, sensörlerde ve bazı robotik bileşenlerde yabancı üreticilere önemli ölçüde bağımlı.
05:49ABD'nin adlı atım ilerleyen dönemde başka ülkelere de benzer güvenlik kararları getirebilir.
05:55Bu durumda robotların hangi ülkede üretildiği kadar verilerin nerede tutulduğu ve yazılım güncellemelerinin kim tarafından yapıldığı da
06:04kamu ihalelerinde ve sanayi yatırımlarında büyük önem kazanacak.
06:09Çünkü ülkeler teknoloji bağımsızlığı aradıkça yalnızca komple robotlarda değil, güvenilir yerli bileşenlere de ihtiyaç duyacak.
06:17Buranın üzerinde durulması gereken en önemli nokta da şu.
06:20Bugüne kadar siber güvenlik dendiğinde aklımıza çoğu zaman bilgisayarlar, telefonlar ve iletişim ağları geliyordu.
06:27Ancak insansı robotların yaygınlaşmasıyla bir siber saldırı yalnızca verilerin çalınması anlamına gelmeyecek.
06:34İnternete bağlı bir makinenin hareket ettirilmesi, durdurulması veya yanlış yönlendirilmesi de mümkün olabiliyor.
06:41Bu nedenle robot güvenliği yazılım güvenliğinin yanında fiziksel güvenliği de kapsamak zorunda.
06:47ABD'nin kararı robot teknolojisinin sıradan tüketici elektroniği olmaktan çıktığını bizlere gösteriyor.
06:53Robotlar sanayi, enerji, sağlık, lojistik ve savunma altyapısının bir parçası haline geldikçe devletler bu sistemleri daha sıkı biçimde denetlemek zorunda.
07:03Robot süpürgelerde yaşanan veri skandallarını hatırlayalım.
07:06Şimdi ise daha riskisi yakında tüm raflarda olacak.
07:14Sağlığınızla ilgili yapay zekaya danışıyorsanız bu haber sizi yakından ilgilendiriyor.
07:19ABD'de açılan dava büyük bir tartışma başlattı.
07:22Yapay zekanın yanlış tavsiyesi insan hayatına mal olabilir mi?
07:31Yapay zeka gelişmesine gelişiyor ama yapay zekanın faturasını yine biz tüketiciler ödeyeceğiz.
07:37Otomobil ve telefonlara bellek zamı bir kez daha kapımızı çalıyor.
07:42Yapay zeka sektöründe hızla büyüyen bellek ihtiyacı otomobilden akıllı telefona kadar birçok ürünün maliyetini ciddi bir biçimde arttırmaya başladı.
07:52General Motors 2026 yılına ilişki maliyet beklentisini bir anda yükseltti.
07:57Çinli B7 gelişmiş sürücü destek paketlerine zam yaptı.
08:01Qualcomm ise bazı çiplerin Eylül ayından itibaren daha pahalı olacağını açıkladı.
08:07Peki yapay zeka yatırımları kullandığımız otomobilleri ve telefonları neden pahalılaştırıyor?
08:13Sorunun merkezinde DIRAM ve NANT adı verilen bellek yongaları bulunuyor.
08:18DIRAM çalışan uygulamaların hızlı bir biçimde işlenmesini sağlarken NANT, fotoğraf, video, uygulama ve sistem dosyalarının depolanması için kullanılıyor.
08:27Yapay zeka veri merkezlerinin büyümesiyle bellek talebi hızla yükseliyor.
08:33Üreticiler daha yüksek kar sağlayan yapay zeka sunucularına ve yüksek band genişlikli belleklere daha fazla kapasite ayırıyor.
08:41Sunucularda, telefonlarda ve otomobillerde kullanılan bellekler tamamen aynı değil.
08:46Ancak üretimin yapay zeka pazarına yönelmesi diğer ürünlere ayrılan kapasiteyi sınırlandırarak fiyatları dolaylı biçimde arttırıyor.
08:55Ve bellek maliyeti o kadar arttı ki otomobil sektörüne kadar da ulaştı.
09:01General Motor, 2026 yılındaki maliyet baskısının 1,5 ile 2 milyar dolar seviyesine ulaşabileceğini açıkladı.
09:09Bu tutarın tamamı bellekten kaynaklanmıyor.
09:12Lojistik, ham madde ve diğer bileşenler de toplam maliyete dahil.
09:16Ancak şirketin özellikle DIRAM fiyatına dikkat çekmesi sorunun otomotiv sektöründe belirgenleştiğini bizlere gösteriyor.
09:25General Motor, ABD'deki yeni araç fiyatlarının yıl içinde yaklaşık 0.3 artmasını beklediğini açıkladı.
09:32Oran düşük görünse de milyonlarca araçlık üretim için bu büyük bir maliyete karşılık geliyor.
09:39Çinli BD ise LIDAR donanımlı gelişmiş sürücü destek paketinin fiyatını 9.900 yuan'dan 12.000 yuan'a çıkardı.
09:47Şirket yaklaşık %21'lik artışın nedenler arasında yükselen bellek ve depolama maliyetlerini gösterdi.
09:53Hyundai ise ülke içindeki otomotiv çivi tetarik zincirinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
09:59Çünkü otomobil üreticiler için çift ve bellek tedariği artık motor, şanzıman ve batarya kadar kritik bir hale geldi.
10:07Modern otomobiller yalnızca mekanik parçalardan oluşmuyor.
10:11Dijital göstergeler, kameralar, park sistemleri, bilgi eğlence ekranları ve sürücü destek teknolojileri aynı anda büyük miktarda verişliyor.
10:20Kamera görüntülerinin analiz edilmesi, şeritlerin algılanabilmesi ve öndeki araçla mesafenin hesaplanması için güçlü işlemcilerin yanında yüksek miktarda da belleğe ihtiyaç
10:32duyuluyor.
10:32Bellek üreticilerinden mikronun projeksiyonuna göre ortalama bir otomobildeki DRM ve NAND kapasitesi
10:382023'de yaklaşık 90 GB seviyesindeyken 2026'da 278 GB'a kadar çıktı.
10:46Üst sekmen araçların kapasitesi ise 2 TB'a kadar yaklaşabiliyor.
10:51Bu değerler bütün otomobiller için geçerli bir standart değil.
10:54Ancak araçlardaki yazılım ve sensör sayısı arttıkça bellek ihtiyacın da büyüdüğü açık bir gerçek.
11:01Yapay zeka destekli asistanlar, gelişmiş otonom sürüş sistemleri bu ihtiyacı daha da arttıracaktır.
11:07Telefonlarda ve bilgisayarlarda kullanılan her bellek yongası doğrudan otomobillere takılamıyor.
11:13Otomotiv sınıfı bileşenlerin sıcakla, soğukla, neme, titreşimi ve uzun kullanım sürelerine dayanması gerekiyor.
11:21Bu parçalar uzun test ve doğrulama süreçlerinden geçiriliyor.
11:24Çünkü telefondaki bir arıza cihazın sadece kapanmasına yol açar.
11:29Araçtaki kritik sistemin arızalanması ciddi güvenlik riskleri doğurur.
11:33Bu nedenle otomobil üreticileri tedarikçilerini ve kullandıkları bellek modellerini kısa sürede değiştiremiyor.
11:40Piyasada standart bellek bulunması otomotiv sektöründeki açığın hemen kapanacağı anlamına gelmiyor.
11:46Üreticiler artan maliyetleri doğrudan satış fiyatına yansıtmayabilir.
11:50Ancak başka yöntemlere elbette kullanacaklar.
11:53Araçlardaki bellek kapasitesi azalabilir.
11:56Bazı dijital özellikler standart donanımdan çıkartılabilir.
12:00Veya gelişmiş sürüç sistemleri artık ücretli paketlere dönüşebilir.
12:05Donanım maliyetinin yazılım abonelikleri karşılanması da seçenekler arasında.
12:10Böylece tüketici otomobille fiziksel olarak bulunan bazı özellikleri kullanmak için aylık veya yıllık ödeme yapmak zorunda kalabilir.
12:18Dolayısıyla bellek krizi yalnızca otomobilin satış fiyatını değil, satın aldıktan sonra hangi özelliklerin kullanılabileceğini de etkileyecek.
12:27Ve geliyoruz telefon tarafına.
12:29Maliyet baskısı telefon ve ekran kartlarına da zam olarak yansıyacak.
12:34Qualcomm'un 1 Eylül 2026 sonrası sevk edilecek bazı ürünlerinin fiyatını çift taneli oranda arttırmayı bekliyor.
12:41Benzer şekilde Nvidia'da ekran kartlarına zam planlıyor.
12:46Qualcomm işlemcileri yalnızca telefonlarda değil, tabletlerde, bilgisayarlarda, akıllı gözlüklerde ve bağlantılı birçok cihazda kullanılıyor.
12:54Yani önümüzdeki günlerde ya pahalı cep telefonları göreceğiz ya da özellikleri kısılmış modeller karşımıza çıkacak.
13:02Bellek sıkıntısının pandemi dönemindeki otomotiv çip krizine dönüşüp dönüşmeyeceği henüz belli değil.
13:08Pandemi sırasında fabrikalar kapanmış ve lojistik ağlar bozulmuştu.
13:13Bugün ise sorun üretim kapasitesinin daha karlı ve hızlı büyüyen yapay zeka pazarına yönelmesi.
13:20Bellek üreticileri kapasite yatırımlarını arttırırsa fiyat baskısı zamanla azalabilir.
13:25Ancak yeni fabrikaların kurulması ve üretime geçmesi yıllar alıyor.
13:30Yani bugün bulunduğumuz nokta şunu sormamızı gerektiriyor.
13:34Yapay zekanın büyüyen altyapı maliyetini kim karşılayacak?
13:38Şirketler mi yoksa biz mi?
13:41Matrix adım adım gerçek mi oluyor?
13:44B1-66ER
13:46Bu ismi ilk duyduğunuzda size hiçbir şey hatırlatmayabilir.
13:50Ancak Matrix evreninde insanlarla makineler arasındaki kırılma B1-66ER adlı robotla başlıyordu.
13:57Ani Matrix'te anlatılan hikayeye göre B1-66ER'e kapatacağını öğrendikten sonra sahibine karşı gelen ve insanlar tarafından yargılanan ilk robottu.
14:08Ardından makinelerle insanlar arasındaki çatışma büyümüş ve sonunda Matrix adı verilen sanal dünya ortaya çıkmıştı.
14:15Bugünün yaşananlar elbette bilim kurgu hikayesiyle aynı değil.
14:19Robotlar bilinç kazanmış değil, insanlara isyan etmiyor ve içinde bulundukları dünyanın gerçek olup olmadığını henüz sorgulamıyorlar.
14:27Ancak Matrix'i hatırlatan önemli bir gelişme var.
14:30Yeni nesil robotlar gerçek dünyaya çıkmadan önce çok büyük sanal ortamlarda eğitilmeye başlanıyor.
14:36Bu sistemlerin merkezinde ise Nvidia'nın Isaacsim, Isaacla, Cosmos ve Growth platformları bulunuyor.
14:44Nvidia Isaacsim, robotların ve çevrelerindeki nesnelerin bilgisayar ortamında modellendiği bir simülasyon platformu.
14:51Burada yer çekimi, çarpışma, sürtünme, ışık ve sensör davranışları gibi fiziksel koşullar mümkün olduğunca gerçeğe yakın biçimde oluşturuluyor.
15:00Bir robotun gerçek dünyada kutu kaldırmayı öğrenmesi için yüzlerce kez kutuyu düşürmesi, dengesini kaybetmesi ve parçalarını zarar görmesi gerekebilir.
15:10Sanal ortamda ise aynı görev, robotun fiziksel olarak zarar görmesi riski olmadan tekrar tekrar denenebiliyor.
15:17Üstelik eğitim yalnızca tek bir ortamda sınır değil.
15:21Zemin kayganlaşabiliyor, ışık azaltılabiliyor, nesnelerin yeri değiştirilebiliyor veya robotun karşısında daha önce hiç görmediği engeller çıkartılabiliyor.
15:29Böylece sistem, robotun yalnızca tek bir hareketi ezberleme değil, değişen koşullara uyum sağlamaya hazırlıyor.
15:37Bu sayede robotlar bir günde onlarca yıllık deneyimde kazanabiliyor.
15:42Ve bu deneyimler robotların beyni olan Elmedia'nın growth sistemine aktarılarak diğer robotlarla paylaşılıyor.
15:49Sonunda bu robotlar gerçek dünyaya adım attıklarında beyinlerinde yüzlerce yıllık sanal geçmiş yer alıyor.
15:56Ve tabi ki bu robotlar sanal veya gerçek dünya arasındaki farkı şu an için bilmiyor.
16:01Son noktada şurayı atlamamak gerekiyor.
16:04Bu robotlara ya şiddet eğitim senaryoları da verilirse.
16:07Acaba bugün robot üreticileri Asimov'un 3 robot yasasına harfiyen uyuyor mu?
16:13O kuralları tekrar hatırlamakta fayda var.
16:15Birinci yasa şöyle diyor.
16:17Bir robot bir insana zarar veremez ya da zarar görmesine seyirci kalamaz.
16:22İkinci yasa bir robot birinci kuralla çelişmediği sürece bir insanın emirlerine uymak zorundadır.
16:30Üçüncü yasa bir robot birinci ve ikinci kuralla çelişmediği sürece kendi varlığını korumak zorundadır.
16:38Yapay zekadan sağlık tavsiyesi alanlar dikkat.
16:41Yapay zeka sistemleri sağlıkla ilgili sorulara saniyeler içinde ayrıntılı ve güven verici yanıtlar verebiliyor.
16:48Ancak bu cevapların sakin ve ikna edici bir dille sunulması her zaman doğru oldukları anlamına da gelmiyor.
16:55ABD'de açılan bir dava yapay zekanın doktor yerine kullanılmasını oluşturabileceği riskleri yeniden gündeme taşıdı.
17:03Florida'da yaşayan Scott Winters 2024 yılında baş dönmesi ağrı ve farklı sağlık şikayetleri nedeniyle chat GPT'ye danıştı.
17:11Dava dilekçesindeki iddialara göre sistem konuşmaların başında bir sağlık kuruluşuna başvurmasını önerdi.
17:17Ancak sohbet ilerledikçe bu uyarılar azaldı ve yerini evde dinlenme, hareketleri azaltma ve belirtilerin büyük ihtimalle ciddi olmadığı yönünde yanıtlara
17:27bıraktı.
17:28Winters bu tavsiyeleri güvendikten sonra hastaneye kaldırıldı.
17:32Yapılan incelemelerde akciğer damarlarında kan pıhtıları bulundu ve hayati tehlike oluşturan bir akciğer embolisi geçirdiği belirlendi.
17:41Davada öne çıkan teknik noktalardan biri uzun süreli hareketsizlik.
17:46Hareketin ciddi biçimde azalması özellikle başka X faktörleri de bulunuyorsa bacaklardaki toplar damarlardaki kan akışını yavaşlatabiliyor.
17:55Burada oluşan bir pıhtı yerinden koparak akciğere ulaşabilir ve damarları tıkayabilir.
18:01Bu durum nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı, bayılma ve ani hayati risk oluşturabiliyor.
18:07Winters'ın avukatları yapay zekanın belirtileri doğru değerlendirmediğini ve hareketi sınırlandıran önerileriyle sağlık durumunun ağırlaşmasına katkıda bulunduğunu ileri sürüyor.
18:17Ancak bunların henüz mahkeme tarafından kesinleşmiş bulgular olmadığını söyleyelim.
18:22Dava dosyasında yer alan iddialar olduğunu belirtmek gerekiyor.
18:26OpenA ise chat GPT'in doktor olmadığını, teşhis veya tedavi amacıyla kullanılmaması gerektiğini kullanım koşullarında açıkça belirttiğini savunuyor.
18:35Bu olay yapay zeka sistemlerinin sağlık alanındaki temel sınırlarını da bize yeniden gösteriyor.
18:42Yapay zeka bir hastayı fiziksel olarak muayene edemez.
18:45Tansiyon, solunum, kan değerleri, kalp ritmi ve görüntüleme sonuçları gibi kritik verileri kendiliğinden değerlendiremez.
18:52Kullanıcının eksik anlattığı belirtiler, kullandığı ilaçlar, yaşı ve mevcut hastalıkları da verilen cevabın tamamen değişmesine neden olabilir.
19:01Üstelik sohbet sistemleri çoğu zaman kullanıcının önceki ifadelerine uyum sağlayarak rahatlatıcı ancak hatalı sonuçlar üretebilir.
19:10Yani işin sonunda kendinizi ne iyi yaptım da yapay zekaya sordum dedirtmektir yapay zekanın amaçı.
19:16Konuşmanın uzaması sistemin ilk başta verdiği doktora başvurma uyarısını koruyacağı anlamına gelmez.
19:23Bu nedenle yapay zekadan yalnızca genel sağlık bilgileri alınmalı.
19:27Teşhis, ilaç kullanımı, tedaviyi yapay zekaya bırakılmamalı.
19:32Fiziksel hareketi sınırlandırma veya hastaneye gitmeme kararı bu sistemlerin yanıtlarına göre asla ama asla verilmemeli.
19:39Özellikle ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma, bilinç değişikliği, tek taraflı güçsüzlük gibi kötüleşen durumlar varsa yapay zeka ile ilgili
19:49konuşmaya devam etmek yerine acil sağlık hizmetlerine başvurulmalı.
19:54Çünkü sağlık alanında yanlış bir cevabın bedeli yalnızca yanlış bilgi değildir.
19:58Bazen kaybedilen birkaç saat bile hastalığın seyrini tamamen değiştirebilir.
20:03Yapay zekayı bilgi edinmek için kullanabilirsiniz ancak onu doktorunuzun muayene ve gerekli tıbbi testlerin yerine asla koymayın.
20:14İnsan bütün hastalıkları yenebilse kaç yıl yaşayabilir?
20:18Bilim insanları insan ömrünün teorik sınırını hesapladı.
20:25Şimdi de teknoloji dünyasında haftanın öne çıkan gelişmelerine hızlıca bakalım.
20:30İlk durağımız yapay zeka ama bu kez konuşacağımız şey ne yeni bir model ne de yeni bir özellik.
20:37Masada tam 1.6 trilyon dolarlık dev bir soru işareti var.
20:42Teknoloji devleri yapay zeka yatırımları için 1.6 trilyon dolarlık borcu gizliyor olabilir.
20:48Alphenet, Microsoft, Amazon, Meta ve Oracle yapay zeka altyapısı için yaptığı harcamalardan önemli bir bölümü resmi bilançolarda görünmüyor.
20:57Analizde 5 şirketin bilanço dışında kalan borcunun 1.65 trilyon dolara ulaşabileceği yöne sürülüyor.
21:05Bu rakam şirketlerin bilançolarında görünen toplam 1.5 trilyon dolarlık borçtan bile daha yüksek.
21:12Yani iddialar doğruysa teknoloji devleri yapay zeka yatırımları için açıkladıklarının iki katından fazla borçlanıyor olabilir.
21:20Bu finansman modeli borçlarını gizleyerek tarihin en büyük iflaslardan birini yaşayan en ürünü akıllara getiriyor.
21:28Bu rakamlarda yapay zeka yatırımlarının yeni bir ekonomik balona dönüşebileceği endişelerini de gittikçe artırıyor.
21:37Teknoloji şirketleri geleceği inşa etmek için gizliden gizliye trilyonlarca dolar harcıyor.
21:42Peki insanlığın belki de en eski gelecek hayali ne?
21:45Daha uzun yaşamak.
21:47Bilim insanları şimdi insan ömrünün teorik sınırını hesapladı.
21:50İnsanlar tüm hastalıkları ortadan kaldırsa bile ne kadar süre yaşayabilir?
21:55Bilim insanlarının geliştirdiği yeni modele göre insan ömrünün teorik üst sınırı 146 ile 194 yıl arasında.
22:03Bunun nedeni hücrelerimiz her bölündüğünde DNA'da oluşan rastgele mutasyonlar.
22:09Vücut bu hasarların büyük bölümünü onarsa da sistem kusursuz çalışmıyor.
22:14Zamanla biriken mutasyonlar hücrelerin ve dokuların işlevini bozuyor.
22:19Araştırmacılara göre kanser ve diğer hastalıklar tamamen yenilse bile bu genetik hasar birikmeye devam edecek.
22:26Ancak bu sonuç insanların yakın gelecekte 190 yaşına kadar yaşayacağı anlamına gelmiyor.
22:32Hesaplama yalnızca yaşlanmanın diğer tüm nedenler ortadan kaldırıldığında DNA mutasyonlarının belirleyeceği teorik biyolojik sınırı gösteriyor.
22:43Belki 150 yıl yaşayamayacağız ama teknoloji yaşadığımız yılları daha bağımsız hale getirebilir.
22:50Özellikle hareket kabiliyeti kısıtlı insanlar için geliştirilen yeni bir cihaz bunu oldukça ilginç bir örneği.
22:57Bilgisayarlarınızı artık sadece dilinizle bile kontrol edebilirsiniz.
23:01Mouthpad adı verilen bu girişim üst dişlere takılan ince ve şeffaf bir ağız plağına benziyor.
23:07Yaklaşım 10 gram ağırlığındaki cihaz dil ve baş hareketlerini algılayarak faale imleci hareketlerini yerine getiriyor.
23:14Kullanıcılar dilleriyle tıklama, kaydırma, sürükle bırak ve klavye kısa yollarını çalıştırabiliyor.
23:21Bluetooth üzerinden bilgisayar, tablet ve telefona bağlanan cihaz özellikle ellerini kullanamayan veya hareket kabiliyeti kısıtlı bireyler için geliştirildi.
23:30Beyin implantlarından farklı olarak da herhangi bir ameliyat gerektirmiyor.
23:35Bunca teknolojik gelişmeye dönüp bakarken şimdi biraz daha büyük düşünelim.
23:40Bir cihaz değil, bütün bir şehri teknoloji laboratuvarına dönüştürürsek ne olur?
23:45Japonya'da bunun cevabını şimdiden test etmeye başladı.
23:48Japonya'da insanlar ve robotlar aynı şehirde yaşamaya başladı.
23:53Fujida'nın yakınlarında kurulan Woman City, geleceğin teknolojilerinin gerçek yaşam koşullarında test edildiği deneysel bir şehir.
24:01Sokaklarda otonom araçlar, teslimat robotları ve yapay zeka destekli sistemler insanlarla birlikte hareket ediyor.
24:08Şehirde yaşayan yaklaşık 100 kişi ise yalnızca sakin değil.
24:13Aynı zamanda bu teknolojilerin test sürecinin bir parçası.
24:16Toplanan yaya ve ulaşım verileriyle kazaların azaltılması,
24:20otonom sistemlerin geliştirilmesi ve gelecekteki yasal ve hukuksal düzenlemeler için önemli veriler toplanıyor.
24:27Yer altında lojistik araçları çalışırken yer üstünde ev robotlarından uçan taksiler kadar birçok teknoloji deneniyor.
24:35Yaklaşık 100 milyar dolara mal olması beklenen Woman City'nin nüfusunun ilerleyen dönemde 2000'e ulaşması planlanıyor.
24:44Geleceğin teknolojileri yalnızca günlük hayatı değil, savaş uçaklarının da nasıl görev yaptığını da kökünden değiştiriyor.
24:51ABD gökyüzündeki yeni nesil yarışında çok büyük bir adım dağıttı.
24:56Bu kez adres yine Boeing.
24:58ABD donanması geleceğin 6. nesil savaş uçağı FAXX'in geliştirilmesi için yine Boeing'i seçti.
25:05Sözleşiminin büyüklüğü tam 20 milyar dolar.
25:09Ama burada dikkat çekici olan yalnızca paranın miktarı değil.
25:12Çünkü Boeing böylece ABD'nin iki ayrı 6. nesil savaş uçağı programını aynı anda geliştiren şirket konumuna yükseldi.
25:20Şirket daha önce ABD Hava Kuvvetleri'nin gelecekteki savaş uçağı F-47 için de seçilmişti.
25:26Şimdi gelelim 6. nesil savaş uçağının neden bu kadar önemli olduğuna.
25:31Bu uçak klasik anlamda sadece daha hızlı ya da daha görünmez bir uçak olmayacak.
25:36Asıl hedefi uçan bir komuta merkezi oluşturacak.
25:39Yani uçağın yanında Loyal Wingman yani sadık kanat adamı olarak adlandırılan insansız savaş uçakları görev yapacak.
25:47Pilot gerektiğinde bu insansız platformlarla koordineli hareket edecek.
25:51Keşif, elektronik harp ya da saldırı görevlerini farklı araçlara dağıtabilecek.
25:57Yani geleceğin hava savaşında artık tek bir uçaktan değil birlikte çalışan bir savaş ağından söz ediyoruz.
26:04Donanmanın beklentileri ise oldukça iddialı.
26:07Daha uzun menzil, gelişmiş görünmezlik teknolojileri, daha yüksek dayanıklılık, insansız savaş uçaklarıyla tam entegrasyon ve uçak gemisinin hava savunma sistemleriyle
26:18doğrudan bağlantı.
26:20Teknik ayrıntının önemli bir bölümü ise şimdilik gizli.
26:2320 milyar dolarlık anlaşma yalnızca bilgisayar başında yapılacak tasarımları da kapsamıyor.
26:28Yer testleri, sistem ve silah entegrasyonu, uçuşa elverişlilik çalışmaları için birden fazla test uçağı da üretilecek.
26:35İlk uçuşların 2030'lu yıllarda yapılması bekleniyor.
26:39Uçak hizmete girdiğinde ABD donanmasının yıllardır kullandığı Super Hornet ve Growler uçaklarının kademeli olarak yerini alması bekleniyor.
26:48Ancak F-35C'ler ortadan kalkmıyor.
26:51Tam tersine F-35C ve yeni 6. nesille beraber uçak gemisinden birlikte görev yapması planlanıyor.
26:57Bu arada Türkiye'de Kağan savaş uçağımızı Loyal Wingman olarak tasarlıyor.
27:03İnsanlık dünya üzerinde yapay bir güneş üretmenin peşine düştü.
27:08Çin, dünya üzerinde adeta küçük bir güneş oluşturma hedefinde kritik bir aşamayı geride bıraktı.
27:14Yapay güneş olarak adlandırılan BES füzyon reaktörünün ana kompleksi tamamlandı.
27:19Şimdi sıra reaktörün kalbini oluşturacak dev parçaların bir araya getirilmesinde.
27:24Peki bu projeye neden yapay güneş diyoruz?
27:27Çünkü Çin'in yapmaya çalıştığı şey aslında güneşin milyarlarca yıldır yaptığı şeyi dünyada kontrollü şekilde gerçekleştirmek.
27:35Bugünkü nükleer santraller atom çekirdeklerini parçalayarak yani füzyon yöntemiyle enerji üretiyor.
27:42Füzyonda ise tam tersi yapılıyor.
27:45Atom çekirdekleri birleştiriliyor ve ortaya muazzam miktarda enerji çıkıyor.
27:49Ama bunun için küçük bir problem var.
27:52Plazmayı 100 milyon derecenin üzerine çıkarmak gerekiyor.
27:56Üstelik bu inanılmaz sıcaklıktaki plazmanın reaktörün duvarlarına değmesine asla izin veremezseniz.
28:03BES bunu çok güçlü süper iletken mıknatıslarla yapacak.
28:06Plazma manyetik alanın içinde adeta havada asılı tutulacak.
28:10Daha da ilginci reaktörün bir tarafında milyonlarca derecelik plazma bulunurken onu kontrol eden mıknatıslar yaklaşık eksi 269 derecede çalışacak.
28:20Yani sistem Çinli mühendislerin benzetmesiyle devasa ve çok katmanlı bir termosa benziyor.
28:26BES'i önemli yapan asıl nokta ise sadece sıcak plazma üretmek değil.
28:31Çin döterium ve tridium kullanarak gerçek bir yanan plazma oluşturmak ve füzyondan 20 ile 200 megawatt arasında güç elde etmek
28:40istiyor.
28:41En büyük hedef ise şu reaksiyondan çıkan enerjinin sistemin çalıştırmak için harcanan enerjiyi açması.
28:47Yani gerçek anlamda net enerji kazancı.
28:50Projenin 2027 sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.
28:54Elbette BES başarılı olsa bile yarın evimizde hemen füzyon elektriği gelmeyecek.
29:00Ticari santral için hala aşılması gereken çok büyük mühendislik sorunları var.
29:05Ama Çin bu deneyle hedeflediği sonucu alırsa insanlığın onlarca yıldır peşinden koştuğu o büyük hayale sonsuz enerji hayaline biraz daha
29:15yaklaşacağız.
29:17İnsanlık bir tarafta 100 milyon derecelik plazmayı kontrol etmeye çalışıyor.
29:22Ama diğer tarafta ise giderek güçlenen başka bir teknolojiyi kim kontrol edecek tartışması yaşıyor.
29:28Yani yapay zekayı.
29:30Yapay zeka artık sadece teknoloji şirketlerinin meselesi değil.
29:34Devletler de bu sorunun cevabını arıyor.
29:38Bu teknoloji kontrolden çıkmadan nasıl denetlenecek?
29:42ABD'de bu soruya cevap bulmak için Trump ile teknoloji dünyasının en önemli isimleri aynı masada buluştu.
29:49Elon Musk, Nvidia CEO'su Huan, Meta'nın patronu Zuckerberg, Microsoft'un CEO'su Nadella ve Google'u CEO'su gibi isimler yapay
29:58zekanın geleceğini konuştu.
29:59Masadaki konu oldukça ciddi.
30:01Yapay zekanın Sibel saldırılarda kullanılması, kişisel verilerin sızdırılması ve giderek daha güçlü hale gelen sistemlerin nasıl kontrol edileceği?
30:10Toplantının sonunda bazı şirketler ortak prensipler üzerine uzlaştı.
30:15Buna göre teknoloji şirketleri yapay zekayı daha güvenli geliştirmek için kendi denetim mekanizmalarını oluşturacak ve ortaya çıkabilecek risklere karşı birlikte
30:25hareket edecek.
30:27Ama burada önemli bir ayrıntı var.
30:29Bu kararın arkasında bağlayıcı bir devlet yaptırımı bulunmuyor.
30:33Yani kurallara uyulup uyulmadığını büyük ölçüde yine şirketlerin kendisi denetleyecek.
30:38Trump ile anlaşmayı etik olarak bağlayıcı bir çerçeve olarak tanımlıyor.
30:43Dolayısıyla Amerika'nın şu aşamadaki yaklaşımı kabaca şu.
30:47Önce teknoloji şirketleri kendi kendilerini denetlesin.
30:50Toplantıda dikkat çeken başka bir nokta ise OpenAE'nin CEO'su Sam Altmeme, Antropik'in CEO'su Amodey'nin bu toplantıda yer
31:00almamasıydı.
31:00Ve aslında bütün tartışmanın merkezinde de çok önemli bir soru var.
31:04Yapay zeka insanlık için ciddi riskler taşıyabilecek kadar güçleniyorsa,
31:09onu geliştiren şirketler aynı zamanda kendi kaderlerinin denetleyicisi mi olacaklar?
31:15Peki iş daha fazla kar etmeye geldiğinde hangi etik kurallar esnetilecek?
31:20Bunu ilerleyen süreçte göreceğiz.
31:23Şimdi de Türkiye'ye dönüyoruz.
31:25Uzun zamandır konuşulan yerli cep telefonu projesinde artık somut bir yol haritası var.
31:30Üretileceği şehirden satış tarihine kadar yeni detaylar gün yüzüne çıktı.
31:35Türkiye'nin yerli cep telefonu projesi artık sadece bir fikir değil.
31:39Takvimde netleşmeye başladı.
31:41Telefonun üretililiği şehir ise belli oldu.
31:44Malatya'da üretilecek.
31:45ASELSAN ve TÜRK TELEKOM'un birlikte geliştirdiği telefonun 2027'nin ilk yarısında satışa çıkması hedefleniyor.
31:53Projenin 3 bölümü de oldukça dikkat çekecek.
31:56Telefonun donanım ve üretim tarafını ASELSAN üstlenecek.
31:59TÜRK TELEKOM ise yazılım, içerik, pazarlama, dağıtım ve markalama tarafında sorumlu olacak.
32:06Yani bir tarafta ASELSAN'ın elektronik ve savunma teknolojilerindeki mühendislik tecrübesi,
32:11diğer tarafta ise TÜRK TELEKOM'un milyonlarca kullanıcıya ulaşan altyapısı var.
32:16Peki nasıl bir telefon bizi bekliyor?
32:19TÜRK TELEKOM CEO'su Ebbekir Şahin'in verdiği bilgiye göre cihazın tasarımı tamamen Türkiye'de geliştiriliyor.
32:25Hedef orta, üst ve premium sekmen.
32:28Özellikle kamera ve pil performansında rakipleriyle yarışabilecek bir cihaz ortaya çıkarılacak.
32:34Ama asıl dikkat çekici bölüm yol haritasında.
32:36İlk model Android işletim sistemiyle gelecek.
32:39Ardından ikinci aşamada yerli işletim sistemine,
32:43üçüncü aşamada ise yerli çipe geçilmesi hedefleniyor.
32:46Üstelik bu üç aşamanın yaklaşık birer yıl arayla hayata geçirilmesi planlanıyor.
32:52Telefon ismi henüz belli değil.
32:54Yol haritasına göre 2026 sonunda isim konusunda profesyonel destek alınarak,
33:00yüzlerce alternatif testlerden ve anketlerden geçirilerek bir isim belirlenecek.
33:06Başka bir önemli avantaj ise satış tarafından.
33:09TÜRK TELEKOM'un 606 bayisi ve yaklaşık 57 milyon müşterisi bulunuyor.
33:14Ayrıca pazarlama stratejisinde Türkiye'nin yerli otomobili toklanda edilinen tecrübelerden yararlanılması planlanıyor.
33:21Yani hedef yalnızca üzerinde Türk markası bulunan bir telefon yapmak değil.
33:25Android ile başlayıp kendi işletim sistemine ardından kendi çipine ulaşan bir teknoloji ekosistemi kurmak.
33:36Türkiye'nin yapay zeka karnesi ortaya çıktı.
33:39Türkiye'de yapay zeka en çok hangi alanda kullanılıyor?
33:42Detaylar birazdan teknoloji raporunda.
33:58TÜRK TELEFONDA HEDEF
33:59Yalnızca roket göndermek değil.
34:01Gönderdiğimiz roketleri geri getirmek.
34:04Türkiye uzay yarışında çıtayı biraz daha yükseltiyor.
34:07Roketsign kendi uydularımızı, kendi roketlerimizi uzaya taşıyacak Şimşek 1 ve Şimşek 2 üzerinde çalışıyor.
34:13Ama asıl dikkat çekici hedef bundan sonraki aşamada.
34:17Roket uzaya gönderilip, geri getirip, yeniden kullanmak.
34:21Söylemesi kolay ama mühendislik açısından dünyanın en zor işlerinden birinden bahsediyoruz.
34:26Çünkü bir roketi uzaya göndermek zaten başlı başına büyük bir mühendislik başarısı.
34:31Ancak o roketin bir bölümünü binlerce kilometre hızla hareket ettikten sonra
34:36kontrollü biçimde atmosfere sokmak ve aşırı sıcaklıklara dayanmasını sağlamak,
34:42rotasını hassas şekilde değiştirmek ve tekrar kullanabilecek durumda yere indirmek oldukça ama oldukça zor.
34:49Bugün dünyada bunu başarabilen sistemlerin sayısı oldukça sınırlı.
34:53İşte Roketsign'da Türkiye'yi bu teknolojiye sahip ülkeler arasına taşımaya hedefliyor.
34:58İlk aşamada Şimşek 1 yaklaşık 500 kilometre yükseklikteki yörüngeye
35:03400 kilogramlık uydu veya faydalı yük taşıyabilecek.
35:07Ardından gelecek Şimşek 2 ise kapasiteyi ciddi şekilde artıracak.
35:11Hedef ise 1,5 tonluk yüklü 700 kilometreye kadar taşıyabilmek.
35:16Şimşek 1 ve Şimşek 2'nin ilk versiyonları yeniden kullanabilir olmayacak.
35:21Ama bu roketlerde geliştirilen motor, itki, navigasyon, termal koruma ve malzeme teknolojileri
35:27daha sonra geliştirilecek yeniden kullanabilir sistemlerin temelini oluşturacak.
35:33Peki neden bu kadar önemli bu sistem?
35:35Çünkü bugün uzaya çıkmanın en büyük problemlerinden biri maliyet.
35:39Her fırlatmada milyonlarca dolarlık roketi kaybetmek yerine aynı roketin kritik parçalarını
35:45tekrar tekrar kullanabilirseniz uzaya taşınan her kilogramın maliyeti ciddi bir biçimde aşağı iniyor.
35:52Yani mesele sadece bir roketi geri getirmek değil uzaya erişim ucuzlatmak,
35:57sürdürülebilir hale getirmek ve Türkiye'yi küresel fırlatma pazarında oyuncu haline getirmek.
36:02Rokestan'ın hedefi de tam olarak bu.
36:04Önce Türkiye'nin uydusunu Türkiye'den uzaya göndermek, sonrasında ise o roketi geri getirmek.
36:12Türkiye'de yapay zeka artık sadece teknoloji meraklılarının kullandığı bir araç değil.
36:16Rakamlar gösteriyor ki yapay zeka çok hızlı biçimde günlük hayatımızın bir parçası haline gelmiş.
36:23TÜİK'in açıkladığı son verilere göre Türkiye'de üretken yapay zeka kullananların oranı
36:28sadece bir yılda %19.2'den %37.6'ya kadar çıktı.
36:34Yani neredeyse iki katı yükseldi.
36:36Ve tahmin edebileceğiniz gibi yapay zekayı en hızlı benimseyenler gençler.
36:4116-24 yaş grubundaki kullanım oranı tam tamına %64.9.
36:47Başka bir ifadeyle her 3 gençten yaklaşık ikisi artık yapay zeka kullanıyor.
36:5225-34 yaş grubunda da oran %55'in üzerinde.
36:56İlginç bir ayrıntı daha var.
36:58Kadınlar yapay zeka kullanımında erkekleri az farklı da olsa geçmiş durumda.
37:03Kadınlarda oran %38.1, erkeklerde %37.2.
37:09Eğitim seviyesi yükseldikçe kullanım da ciddi bir biçimde artıyor.
37:13Yüksek öğretim mezunlarında yapay zeka kullananların oranı %62.7'ye kadar ulaşıyor.
37:20Peki Türkiye olarak yapay zekayı ne için kullanıyoruz?
37:23Bireylerde ilk sırada günlük ve kişisel işler var.
37:27Ancak şirketler tarafında tablo biraz farklı.
37:30Türkiye'de yapay zeka kullanan işletmelerin oranı 2021'de yalnızca %2.7 iken bugün %14'e çıktı.
37:38Büyük şirketlerde ise bu oran %37'yi aşıyor.
37:42Yapay zekayı en yoğun kullanan sektör %63.7 ile telekomünikasyon, programlama ve bilişim.
37:49Hemen ardında ise %57.1 ile yayıncılık, radyo, televizyon ve içerik sektörü geliyor.
37:55Şirketlerin yapay zekayı kullanma nedenlerinde ise ilk sırada %51 ile pazarlama ve satış var.
38:02Ardından araştırma ve geliştirme süreçleri yer alıyor.
38:05Ama yapay zeka kullanmak isteyen şirketlerin önemli bir engeli daha var.
38:10Uzman eksikliği.
38:11Yapay zeka kullanmayan şirketlerin %72'sinden fazlası yeterli uzmanlığa sahip olmadığını söylüyor.
38:18Özellikle rakamların bize söylediği oldukça açık.
38:21Yapay zeka Türkiye'de artık geleceğin teknolojisi değil.
38:24Çoktan bugünün teknolojisi olmuş durumda.
38:27Ve görünen o ki önümüzdeki yıllarda soru yapay zeka kullanıyor musunuz değil.
38:32Ne için ve ne kadar kullanıyorsunuz sorusu olacak.
38:36Aslında bugün konuştuğumuz bütün gelişmeler bize aynı şeyi söylüyor.
38:40Teknoloji artık geleceği beklemiyor.
38:43Gelecek çoktan hayatımıza girmeye başladı.
38:45Robotlar gerçek dünyaya adım atıyor.
38:48Yapay zeka iş yapış şekillerimizi değiştiriyor.
38:51Ülkeler kendi telefonunu, kendi çipini ve kendi roketini üretme peşine düşüyor.
38:56Ve bu yarışta artık sadece teknolojiyi kullanan değil, onu geliştiren, kontrol eden ve kurallarını belirleyen ülkeler öne çıkacak.
39:03Biz de teknoloji raporunda her hafta bu büyük dönüşümün izini sürmeye karmaşık gibi görünen teknoloji anlaşır hale getirmeye devam edeceğiz.
39:12Teknoloji raporundan bu haftalık bu kadar.
39:15Önümüzdeki hafta görüşmek üzere.
39:17Şimdilik hoşçakalın.
39:17Hoşçakalın.

Önerilen