- 13 dakika önce
TARİHİ YAPILARIN İLGİNÇ ÖYKÜSÜ TARİHTE YÜRÜYEN ADAM’DA
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00Vakıf Katılım, tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimizi sunar.
00:58İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:08Tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimiz programında bu hafta Osmanlı için en önemli şehirlerden bir tanesi olan Bursa'dayız.
01:16Bugün bir sergiyi gezmek ve aslında Bursa'nın 13. yüzyıldan günümüze kadar hem vakıf kültürünü hem vakıf eserlerini nasıl taşıdığını
01:25izlemek ve bu izi sürmek için buraya geldik.
01:29Hep beraber bu sergiyi ve Bursa'nın tarihini anlamaya çalışalım. Buyurun.
01:45Tüm bunlarla beraber Bursa'yı, Bursa'daki vakıf kültürünü bizim tevarüz ettiğimiz bütün bu vakıf eserleriyle beraber 13. yüzyıldan günümüze kadar
01:56Bursa'yı ve içerisinde bulunduğumuz müzeyi ve sergiyi birlikte konuşabileceğimiz çok önemli bir isimle beraberiz.
02:03Gonca Gül Meriç kendisi bir sanat tarihi uzmanı ve Bursa Büyükşehir Belediyesi'nde bu görevi icra etmekte.
02:11Bugünkü sergimizde aslında tüm temel sorularımızı da bize cevaplayabilecek en önemli isimlerden bir tanesi.
02:19Hoş geldiniz diyorum programa.
02:21Teşekkür ederim. Siz de hoş geldiniz.
02:22Teşekkür ederiz.
02:23Sergimize göstermiş olduğunuz ilgiden dolayı da ayrıca teşekkür ederim.
02:26Biz teşekkür ederiz. Yani çok güzel bir ev sahipliği yaptınız.
02:30Sergi gerçekten harika olmuş. Baştan sona hem Bursa'da yaşayan insanlar için hem de ilk etapta tabii İstanbul'a doğru yönelen
02:38bir rüya ve en azından bir akım olduğu için
02:41İstanbul'daki ziyaretçileri de aslında bekleyen önemli bir sergi. Sizinle şunları konuşmak istiyorum. İsterseniz Bursa'nın tarihsel süreç içerisindeki önemiyle başlayalım.
02:51Tabii ki de.
02:52Ya da dilerseniz tabii siz uzmanısınız dilerseniz binadan da başlayabiliriz. Buyurun lütfen.
02:57Bir rüyanın izinde sergisini biz Bursa'da çok önemli bir mekanda misafir ediyoruz. İçinde bulunduğumuz yapı aslında hepimizin çok iyi bildiği
03:05bir mimar Arif Hikmet Koyunoğlu'nun eseri.
03:07Teyyari sineması iken, Teyyari Cemiyeti tarafından yapılan bir yapı. Biz bu yapıyı inşa edildiğinden bu yana hep kültürel faaliyetler için
03:14kullanıyoruz.
03:15Son 20 yıldır içinde bulunduğumuz alan Sanat Galerisi. Bir rüyanın izinde sergisi aslında adını sadece bugün değil, bundan sonraki belki
03:24100 yılda çok duyacağınız anıt bir eserle karşımıza çıkıyor.
03:28Çünkü hepinizin bildiği gibi bu yıl Bursa'nın kuruluşunun tam 700. yılı.
03:33Bursa tüm İslam coğrafyası için, Türk İslam mimarisi için çok önemli bir şehir. Osmanlı'yı kuran şehir, o beylik döneminden
03:40klasik Osmanlı'ya geçişin bütün izlerini gördüğümüz bir şehir.
03:43Üç ciltlik bir kitapla karşınızdayız. Aslında bugün biz size bir kitabın seçkisini sunuyoruz. Çok kıymetli bir kitap. Kitabın ötesinde bir
03:50külliyat da diyebiliriz.
03:52Biraz o kitap kısmını açabilir miyiz lütfen?
03:54Tabii ki de.
03:54Yani kitap üç cilt, temelde neyi anlatıyor ve bu fotoğraflar, bu sergi onun içerisinden seçildi.
04:01Evet.
04:02Kitabı biraz daha açabilirsek, seyircilerimiz için memnun oluruz.
04:05Tabii ki de. Memnuniyetle.
04:06Kitap, biliyorsunuz şimdiye kadar Bursa'yla ilgili, Bursa'nın mimarisiyle ilgili birçok önemli çalışmalar var, akademik yayınlar var.
04:12Aslında kitap, bütün bunların hepsini değerleyen, toparlayan, Bursa'nın bütün vakıf eserlerini içeren, 700. yılı atfettiğimiz anıt bir eser niteliğinde.
04:22Yani üç ciltten oluşuyor. Bu kitap için çok önemli emekleri geçen hocalarımız var. Onları burada yad etmeden geçemeyeceğim.
04:29Tabii ki. Bir tanesi hocanız da.
04:30Bir tanesi evet benim de yüksek istansıda çalıştığım, yakın zamanda kaybettiğimiz rahmetli.
04:36Allah'a hamlet eylesin.
04:36Sağ olun. Doçent doktor Doğan Yavaş hocamız. Bir diğeri, hala Bursa için çırpınan ve çok önemli yazıları olan Hasan Basri
04:44Hoca olan profesör hocamız.
04:46Onun dışında tarih bölümünden, Uludağ Üniversitesi'nden Sezai Sevim hocamızın çok ciddi emekleri var.
04:51Ve Büyükşehir Belediye'mizin de kıymetli daire başkanlarımızdan Aziz Bey, Aziz Elbaz ve bizim meslektaşımız Fikret Alkan'ı da burada yad
05:00etmeden geçemeyeceğim.
05:01Çünkü emek verenler, bu kitapta emeği geçenler.
05:04Kesinlikle bu ekibin ve tabii ki de fotoğraf sanatçısından tutun da yani bu kitapla ilgili çok ciddi bir ekip çalıştı.
05:11Ama bu beş isimin liderliğinde bu çalışmalar yapıldı.
05:14Biz şu an serginin aslında giriş kısmındayız.
05:16Ziyaretçileri ilk ağırladığımız kısım, burası Fuaya alanımız.
05:20Burada hemen arkamızda geniş bir zaman akışı var.
05:22Şimdi bu kitap için şunu söyleyebilir miyiz?
05:25Tabii sonra tekrar 13. yüzyıldan buradan göstermek istediklerinizi, anlatmak istediklerinizi dinlemek isterim.
05:30Bu kitap Bursa'da vakıf eseri adına ve Bursa'nın tarihi adına bir tarih öğrencisi, bir meraklısı, bir araştırmacı Bursa'nın
05:41vakıf eserlerini ve tarihini öğrenmek isterse bu üç cilt kitap bir referans kitabı mıdır?
05:46Kesinlikle.
05:47Bu anlamda kitabı biraz daha açıp buradan devam edebiliriz.
05:50Hem bir referans kitabı hem bir kaynak kitap diyebiliriz aslında.
05:53Çünkü içerisindeki yapılar ve çekilen fotoğraflar günümüz fotoğrafları.
05:59Yani birçok kaynağa baktığınızda işte Ulu Cami'nin 50 yıl önceki görselini görebilirsiniz.
06:04Güncel olması bakımından çok kıymetli bir kitap.
06:07Ne yazık ki günümüze gelmeyen eserler var.
06:09Tabii ki onları bu kitapta göremiyoruz.
06:11Çünkü biliyorsunuz Bursa'da birçok badireler atlatan bir şehir.
06:14Özellikle birazdan daha detaylı bahsedeceğim.
06:171855 yılında bir deprem yaşanıyor.
06:20Küçük kıyamet olarak adlandırılıyor.
06:22Yani günümüze gelmeyen yapılar haricinde var olan vakıf eserlerini anlatan ciddi bir külliyat ve kaynak kitabı olarak da önerebiliriz.
06:29Çok güzel tasarlanmış bu anlamda.
06:31Tabii İstanbul için de kıyameti suhra dediğimiz 1700'lü yılların sonundaki depremler, oradaki yıkıntılar.
06:37Yine Sultan Abdülaziz döneminde ciddi restorasyonlar ve tamiratlar söz konusu.
06:41Ki tamirat kitabeleri vesaire de biz onları da okuyabiliyoruz.
06:44Bu da kıymetli bir şey.
06:45Buradan devam edelim.
06:46Ziyaretçiler geldiğinde ilk gördükleri eserler bunlar.
06:49Aslında bu güzel bir özet.
06:51Çünkü biz bu bilgiler normalde aramak isteniz daha dağınık olur ama burada der bir toplu görüyorsunuz.
06:58Yani Osmanlı'yı kuran şehir Bursa, kurucu dönen padişahları.
07:03Burada 6 tane padişahın anıt eserleriyle karşılaşıyoruz Bursa'da.
07:07Bursa'yla ilgili şöyle güzel bir bilgi daha vereyim.
07:10İstanbul'dan sonra hanedan üyelerinin bir arada olduğu, mefnu olduğu nadir şehirlerden biridir.
07:17Muradiye'deki kabristanlığımızı muhakkak ziyaretçilerimizin görmesi gerekiyor.
07:21Yanlış hatırlamıyorsam 12 hanedan üyesinin aynı anda bulunduğu.
07:26Birincisi İstanbul, ikincisi Bursa.
07:28O anlamda çok kıymetli.
07:30Osman Gazi'den başlıyoruz.
07:32Orhan Gazi, 1. Murat Südavendigay, Yıldırım Beyazıt, Fethet döneminin önemli padişahı Çelebi Mehmet.
07:40Ve 1. 2. Murat olmak üzere 6 tane padişahın inşa ettiği türbe, zaviye, külliye, medrese, aklınıza gelen bütün yapı topuklarının
07:49bir arada olduğu bir şehir Bursa.
07:51Burada hemen şöyle bir katkıda bulayım veya bir yorum yapmak istiyorum.
07:56Şimdi kurucu padişahların, o ilk dönem padişahlarının Bursa'da olması, buranın ilk başkenti olması, kurucu başkent ismini alması için yeterli.
08:04Ama benim Bursa için görebildiğim kadarıyla hem mimari açıdan hem sonraki entelektüel ilmi anlamdaki çıkarmış Bursa'da yetişmiş olan uleman sınıfında
08:15düşündüğümde Bursa sadece bu padişahların burada yaşamış olmasından dolayı kurucu şehir değil.
08:22Yani sadece padişahlar burada olduğu için değil, hem mimarisiyle daha sonraki Osmanlı'nın kendini bulduğu klasik mimariye doğru giden yolunda
08:31Bursa'da başladığı ve aslında bir külliye şehri olduğu,
08:34yani Bursa gerçekten bir kurucu şehir derken o ilk dönem padişahlarının olmasıyla mukayyet bir şey değil, devamında mimaride öncü olması,
08:44işte entelektüel dünyada ilmi noktada ulemanın çıkmış olması ve bir güzergah olarak da hani eski İpek yolunun da en önemli
08:50noktalarından bir tanesiydi.
08:52Ama aynı zamanda Osmanlı içerisinde de İstanbul'la Anadolu arasındaki o köprü vazifesini de gören şehirlerden bir tanesi ama burası
09:00bir kurucu şehir denmeyi gerçekten hak ediyor.
09:02Kesinlikle. Hocam çok güzel bir bağlama değindiniz. Evet biz Bursa'yı hep böyle Osmanlı başkenti olarak görürüz ama buranın gerçekten
09:10altyapısı çok dolu.
09:12Mesela Türk-İslam coğrafyasındaki yani Osmanlı coğrafyasındaki ilk dar-ı şifayı burada görüyoruz.
09:18Evet.
09:18Tarihler 1400'lü yıllar Avrupa'da.
09:21Burada var mı bu fotoğraf sergesinde?
09:23Var, evet tabii ki de var. Yıldırım Beyazıt'ın oluşturduğu bu dar-ı şifa akıl hastalarının su sesi ve musikiyle
09:28tedavi ediyor.
09:28Daha sonraki bir örneğini Edirne'de göreceğiz. Edirne dar-ı şifası.
09:32Burası ilk örnek. Aslında burada sadece biz bir tedavi merkezinden değil bir eğitimden de bahsediyoruz.
09:37Yani Bursa medeseleriyle aslında Osmanlı döneminde iyi bir eğitim merkezi.
09:42Bunu hiç atlamamak lazım.
09:44Eğitim merkezi.
09:45Ve ticaret merkezi.
09:46Şimdi Hanlar bölgesindeyiz. Olduğumuz mekan Bursa'nın odağı, kentsel odağı.
09:51Burada külliyelerle gelişen bir ticaret odağı var.
09:54İpek yolunun son durağı hemen bizim yan tarafımızda Koza Han.
09:57Bugün de hala İpekleriyle meşhur, çok güzel, nadide bir merkezlerimizden bir tanesi.
10:02Ve o hanların gelişimi Bursa'daki ticaret rotasını da geliştiriyor.
10:07O anlamda çok kıymetli bir alandayız.
10:09Bu sergiyi ilk gezdiğimde fark ettiğim şeylerden bir tanesi,
10:12fotoğrafların özellikle estetik açıdan çok güzel olduğu.
10:16Bize şu sorunun cevabını, yani hem seyircilerimize hem buraya gelip ziyaret etmek isteyen vatandaşlar için şu sorunun cevabını verir misiniz?
10:24Bu sergideki fotoğrafları veya bu sergiyi diğer sergilerden ayıran en önemli özellik nedir?
10:31Az önce de söyledim. Aslında buradaki fotoğraflar kitap için kurgulanan fotoğraflardan elde edilen fotoğraflar ama bunların farkı şu.
10:38Normalde bizim gidip kendi bir kadrajımızdan çektiğimiz açılar değil.
10:43Bu çok kıymetli. Çünkü hiçbir zaman biz Osman Gazi Türbesi'ndeki sandukaların hepsini tepeden tek bir açıya sığdıramayız.
10:50Ya da Bursa Ulu Camii'nin 20 kubbesini bir arada göremeyiz.
10:53Burada drone ile çekilen özel fotoğraflar var. Farklı çekim teknikleriyle bir araya getirilen fotoğraflar var.
10:59Bu anlamda çok kıymetli ve bunların işte sabah ışığında çekilmesi, özellikle insan yoğunluğunun olmadığı zamanlarda çekilmiş olması da...
11:07Altın saatler diyorlar onlara. Yani o sabahın, güneşin ilk dolduğu anda birisi gidip gerçekten fotoğraf...
11:13Ama fotoğrafçılar bunu bilirler. Bu önemli. Bir de işte drone'larla ve normal bizim telefonla veya bir insanın bakış açısıyla
11:20çekilemeyecek fotoğrafların
11:22büyük oranda olduğu ve bu aslında biraz daha nevi şahsına münhasır kılıyor bu serginin kendisini.
11:29Çok kıymetli. Burası 13. yüzyıldan günümüze kadar gelen aslında bir seçki, biraz da özet diyebileceğimiz bir kısım.
11:37Kesinlikle. Tamamı yer almıyor. Diğer detaylar serginin diğer kısmında yer alıyor.
11:4120. yüzyıla geldiğimizde burada Cumhuriyet Dönemi'nin önemli anıtsal mimari eserlerini görüyoruz.
11:47Ahmet Bebikpaşa Tiyatrosu'ndan tutun da Türkiye'nin ilk tarihi belediye, ilk binası...
11:52Öyle mi?
11:53...Bursa Belediye Binası. Hala günümüzde ayakta ilk günkü iştişamıyla.
11:57Bu da az önce bahsettiğiniz depremin kısa bir şeyi.
12:01Evet. Bu 1855 depremi. Bundan sonra aslında Bursa yeniden inşa ediliyor.
12:06Ve az önce sizin de bahsettiğiniz gibi Sultan Abdülmecit ve Abdülhamit Dönemi'nin...
12:10Çok fazla.
12:11...restorasyonlarıyla ayağa kaldırılıyor.
12:13Yani biz tarihi belgelerden şunu biliyoruz. Ulu Camii'nin 20 kubbesinden 16 tanesinin yıkadığını biliyoruz.
12:19Evet.
12:19Ne yazık ki. Daha sonra toparlanma dönemi.
12:22Yani bu kadar büyük felaketten bahsetmişken Bursa yangını unutmamak lazım.
12:26Adnan Menderes'in de bizzat gelip olay yerini ziyaret ettiği bir yangın.
12:291958'e çıkıyor. Bir tane sahaf dükkanındaki ocak 3700 tane dükkanı yakıyor.
12:36Ve Bursa Çarşısı yerle bir oluyor.
12:38Çok sayıda el yazma eser, çok sayıda önemli eserlerin de yandığını biliyoruz bu yangında.
12:46Ne yazık ki büyük bir tarihsizlikle.
12:49Bununla alakalı şöyle bir yorum yapabilirim.
12:52Bir el yazması eserin yok olması demek aslında toplumsal hafızanın, toplumsal tarihin yok olmasıyla eşdeğer.
13:00Bunu ben ara ara programlarda şöyle ifade ediyor. Bir sabah uyandınız hiçbir şey hatırlamıyorsunuz.
13:06Bu sizin o dakikadan sonra ne yapıp yapmayacağınızı da belirleyen bir şey.
13:10Hiçbir şey yapamazsınız.
13:11Dolayısıyla bu sahafın veya sahaflardaki kitapların kültürel mirasın bir vakıf eserinin yanması toplumsal hafızanın da yok olmasına anlamına geliyor.
13:22Bu anlamda illa tarihçi veya araştırmacı olmaya gerek yok ama bunun çok kıymetli bir şey olduğunu ve o yok olan
13:28şeyin aslında çok önemli olduğunu gösteren önemli bir şey.
13:31Son olarak bu bölümle alakalı son bir soru sorup kısa bir cevaptan sonra öbür bölümleri de görmek istiyoruz.
13:37Lütfen.
13:37O da şu, burada yani hem aslında buradan yola çıkarak onu söylemek istiyordum.
13:43Bunun fotoğraflanması, bugünkü halinin de fotoğraflanması 100 yıl sonrasında, evet 100 yıl öncesinde burada ne varmış?
13:50Kesinlikle.
13:51Bu çok önemli.
13:53Kitaptaki fotoğrafların çekimi için zaten birçok insan çalışmıştır ama bunları kim seçti?
13:59Yani buradaki seçkiyi yapan özel birisi var mı?
14:03Özellikle o isimleri burada mutlaka söylemek istiyorum. Bu serginin küratörü İstanbul'dan çok değerli bir hocamız Numan Noyan ve bu serginin
14:12tamamı ve kitap Fatih Ketenci'nin koordinatörlüğünde yapıldı.
14:16Bu iki isimin bu sergiye inanılmaz büyük yemekleri var. Onların çabalarıyla bu sergi oluşturuldu.
14:21Ben de bu konunun önünden ayrılmadan küçük bir anekdot paylaşmak istiyorum.
14:25Şimdi biz hep Bursa'nın fethindedik ama Bursa'nın bir de ikinci bir kurtuluşu var.
14:29Mutlaka ona değinmek lazım.
14:30Hemen burada fotoğrafını görüyorsunuz. 1920 yılında Yunan komutan Venüsler Aras'ın oğlu Soforkles Osman Gazi, Orhan Gazi türbülerine geliyor ve
14:40çok yakışıksız hareketlerde bulunuyor.
14:43Osmanlı coğrafyası işgal altında ama ilk defa bir şehrin işgalinden sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne siyah örtü atılıyor kürsüye.
14:52Puşi de siyah. Hatta o günlerde bunu duyan rahmetli şairimiz Mehmet Akif.
14:57Eşin var, evin var, aşiyanın var. Tabii Bülbül.
15:00Bülbül şiirini yazıyor. Çünkü orada İzmir'den tutun da İstanbul'a kadar birçok yer işgal altında ama Bursa başka bir yerde.
15:07Yani Bursa'nın manevası da çok yüksek. Bursa'nın düşmesi bizim milli şairimiz de üzüntüye boğuyor ve Bülbül şiirini yazıyor.
15:14Daha sonra iki ay, iki gün süren işgalden sonra Puşi de siyah kaldırılıyor, işgal bitiyor ve Bursa özgürlüğüne, hüviyetine kavuşuyor.
15:23Akif, yani hepsine rahmet olsun. Cumhuriyet döneminden önemli isimlerinden bir tanesi ve bütün sefahatın tamamı.
15:32Çok kıymetliydi o bilgi. Onun için ayrıca teşekkür ederiz.
15:35Tabii hem bahsettiğiniz ismi geçen, burada da emeği geçenlere de ayrıca teşekkür ederek diğer bölümlere bize teşekkürler.
16:01Sergimiz iki bölümden oluşuyor. İlk bölümünü geziyoruz.
16:05Burada az önce bahsettiğimiz kitapta yer alan fotoğrafları görüyoruz.
16:10Tabii aslında klasik bir sergi gezdirmiyoruz bugün size. İnteraktif bir sergi gezdiriyoruz.
16:15Çünkü artık biliyorsunuz ne kadar insanı içine çeken, ne kadar interaktif olursa insanlar kendini o kadar oraya ait hissediyor.
16:23Hemen karşımızda güzel bir oyunvari bir panelimiz var aslında.
16:28Şimdi bunlar merak uyandırıyor. Biliyorsunuz bizim her yaştan ziyaretçilerimiz var.
16:32Özellikle çocuk ziyaretçilerimiz, okullarımız çok geliyor.
16:35Burada Bursa Ulu Camii'nin böyle ünlendiği ve biz Ulu Camii'yi hep büyük hat levhalarıyla biliriz.
16:42Oradaki levhaların hem görselleri hem Arapçaları hem de Türkçeleri yazıyor.
16:48Her bir kutuda farklı bir hat levhası yer alıyor.
16:51Buradakilerin tamamı Ulu Camii'den mi seçme?
16:54Evet Ulu Camii'den seçme bunlar.
16:55Az önce size söyledim ya insanların yerinde görmeyeceği şeyleri veriyoruz.
16:59Yani evet siz Ulu Camii'ye gittiğinizde hat levhasını görüyorsunuz ama onun ne anlama geldiğini o an orada tabii öğrenemiyoruz.
17:07Evet.
17:08Burada o anlamda aslında didaktik bir sergi de geziyoruz diyebiliriz.
17:11Yani ben cami veya vakıf eserlerimizi anlattığımda cami kitabelerinin özellikle hem kubbede yazan hem özellikle özel bir hattatın yazmış olduğu
17:21bir şey varsa bunu seyircilerimizle paylaşıyorum.
17:24Çünkü herkes Arapça bilmeyebilir.
17:25Bu kadar detaylı bilgi sahibi olmayabilir ama en azından orada yazılanların böyle belli bir amaçla bir vizyonla yazıldığını hattatından tutun
17:36da o caminin bahanesine kadar özellikle seçilen şeyler.
17:39Ve bunu siz aslında biraz daha böyle küçük bir noktada buraya gelen oyunlaştırıp mesela bir ortaokul öğrencisi bir lise öğrencisi
17:47biraz daha gelip hatta daha küçük çocuklar için ya bunu böyle bakıp evet bu çok kıymetli bir bence çok güzel
17:53olmuş.
17:54Merak uyandırıyor.
17:55Merak uyandırıyor. Ben bunu çok beğendim.
17:56Tabii bir de şey de söz konusu yani bu tabii arkadaki levhalar da gerçekten birbirinden güzel bu fotoğraflar.
18:03Biraz da gösteri çağındayız. Sosyal medyanın çok büyük etkisi var.
18:07Ama bu kadar fotoğrafın ve işte image dediğimiz o şeyin popüler olduğu bir dönemde böyle bir sergi aslında biraz da
18:16şeyi de uyandırıyor.
18:18Hani tırnak içerisinde başarılı olabilir miyim?
18:20Bence bu anlamda başarılı olduğunu vurgulamak isterim.
18:23Hani dışarıdan gelip bir ziyaretçi olarak da gelsem bu fotoğraflara gerçekten hayranlıkla bakardım.
18:29Özel bir baskı tekneyi de var burada hocam.
18:31Öyle mi?
18:31Evet. Burada bizim o yıllarca küçük karelere sığdırdığımız fotoğraf kağıdının oldukça büyük bir boyutunda baskısını görüyorsunuz.
18:41O anlamda da özel bir baskı.
18:43Burada işte Ulu Camii'nin bir fotoğrafı var. Burada yine karşılıklı.
18:47Evet.
18:47Bunlar çok güzel.
18:48Çok farklı açılardan.
18:49Evet farklı açılardan Ulu Camii'nin gösterilmesi kıymetli.
18:52Aslında biz bu alanın tamamına gök kubbe bölümü dedik.
18:55Şimdi karşımızda evet koza bölümünü gezeceğiz.
18:58Alanları bölümlendirdik.
18:59Çünkü burada göğe açılan kubbelerin siz hem hava fotoğraflarını hem de iç fotoğraflarını görüyorsunuz.
19:04Yine burada bir oyunumuz var.
19:07Yani oyunlaştırılmış bir alanımız aslında.
19:10Şimdi bizim sanat tarihinde kullanım, terminolojisinde kullandığımız çok kıymetli terimler var.
19:14Evet.
19:15Sanat tarihinin girişinde bunlar ezberletilir.
19:17Evet.
19:18Ne olduğu anlatılır.
19:19Ve muhakkak bunları yapıyı gezerken de anlatırız.
19:22Bunları da aslında göstermekte fayda var.
19:24Şimdi minber dediğimizde özellikle öğrencilerin mihrapla minberi çok karıştırdığını görüyoruz.
19:30İşte minber yapıda hangi bölümdür, hangi amaçla kullanılır burada onu anlatıyoruz.
19:35Bursa kemeri çok kıymetli.
19:37Bursa'ya has olduğu için.
19:38Evet.
19:39İlk örneklerini Bursa'da gördüğümüz için ve Bursa'ya has olduğu için Bursa kemerini burada anlatıyoruz.
19:44Tabii görselini de gösteriyoruz.
19:46Yani onu çocuğa hayal ettirmek.
19:47Yine bir mukarnas dediğinde neye karşılık geliyor, nedir, mimardeki rolü nedir?
19:53Burada onları görüyoruz.
19:54Bu da böyle oyunlaştırılmış bir alan.
19:57İşte sandukası, haziresi.
19:59Yani bizim gündeyk dilimizi biraz daha sokmaya çalışıyoruz bu terimleri aslında.
20:04Namazgah var, işte sahım var, kalem işi.
20:07Kalem işini şeyde anlatıyorum ben.
20:08Özellikle barok dönem eserleri anlatırken bu özellikle Svc işlemelerini anlatıyorum.
20:14Ama bu kısma ne dediniz?
20:16Gök kubbe.
20:17Burada şeyi fark ettim.
20:19İçerideki seçilen fotoğraflarda.
20:21Evet biz muhtemelen hiçbir vakıf eserini bu gözle hem fotoğraflayamayız.
20:27Çünkü tamamen yukarıdan görünüyor.
20:29Burada onu fark ettim.
20:30Az önce ne demek istediğinizi.
20:31Şimdi biraz daha aslında anladığım bir yerdeyiz.
20:35Burada en güzel örneğini aslında Emir Sultan'da gösterebilirim.
20:38Şimdi biz sizin Emir Sultan'a gittiğimiz o güzel şadırvanı, su şıkırtısını ve kuşlarını o an orada o ambiyansı yaşarız
20:45ama
20:45Bursa'nın en tarihi mezarlığını içerisinde rahmetli birçok alimden tutun da Zeki Müren'ine kadar birçok sanatçının değer aldığı kabristallığı
20:53görüyoruz.
20:54Ve o muhteşem uyumu yani iki tane kubbenin ortasındaki o alanı burada daha güzel görebiliyoruz.
21:00Bu şekilde bu perspektiften olmasa aslında göremeyiz.
21:04Şimdi aslında fark ettim ve bu bölüm hakikaten tamamen yukarıdan çekilmiş fotoğraflardan oluşuyor değil mi?
21:10Evet yine türbeleri görüyoruz.
21:13Aa evet az önce söylediğinizi anladığım noktalardan bir tanesi.
21:17Evet türbeyi hiçbir zaman ben bu şekilde hayal etmemiştim.
21:20Evet bu açıdan görmemiştim.
21:21Ki burada sandukaların gerisinde bir hafıza daha var.
21:25Biliyor musunuz biz Bursa'yı hep Osmanlı ile ilişkilendirdik ama aslında Bursa çok önemli bir Roma ve Bizans şehri.
21:31Hatta son yıllarda İznik biliyorsunuz çok önemli bir tanesi çıktı.
21:35Yani biz tarihçiler ve sanat tarihçiler zaten biliyoruz.
21:38Orası Hristiyanlık için çok önemli bir merkez.
21:40Kıymetli bir önem tabii.
21:41Dört tane kitabın yasallaştığı yani ilk konsülü toplandığı.
21:46Burada da Osmanlı Gazi ve Orhan Gazi sürbeleri daha öncesinden Seneliyas Manasları'nın kiliseleri aslında.
21:53Tabanında hemen Bizans döneminin antraloglu geçme mozaiklerini görüyoruz.
21:56Tabii bunların bir kısmı günümüze gelmiş bir kısmı gelememiş.
22:00Ama biz burada şunu anlıyoruz.
22:02Aslında Osmanlı'nın hoşgörüsünü o yapıyı yıkmadan farklı bir işlevde tekrar kullanılığını görüyoruz.
22:08Osmanlı'nın en önemli aslında karakteristik özelliklerinden bir tanesi.
22:13kendisinden önceki medeniyetleri yok saymamış.
22:17Aslında onu hem siyasette çünkü fethettiği bir yeri, askeri olarak ele geçirdiği bir yeri önüne geçiyorsunuz.
22:24Ve artık hakim paradigma ve güçsizsiniz.
22:26Ama onu yok etmek yerine onu dönüştürüp kullanabileceği yeri kullanması
22:31bunun hem mimarideki örneğini ben devşirme malzeme üzerinden veriyorum.
22:35İşlevselse, kıymetliyse orayı kullanıyor.
22:38Ya da bir kilise diyebiliriz buna.
22:40Orası Hristiyanlar için kutsal bir yerdi.
22:42En nihayetinde bir ibadetkahtı orayı alıp camiye dönüştürebiliyor.
22:46Bunun çok güzel örneği de aslında burada göstermiş olduğunuz mozaik.
22:50Bu hoşgörünün de ötesinde daha büyük bir anlam dünyasına hitap ediyor.
22:54Veya İstanbul'daki işte Bizans dönemi için çok önemli bir meydanı yok etmeyip
22:59o meydanın işlevselliğini bir ucuna cami inşa ettirerek ki İkinci Beyazıt Camii bunun en güzel örneğidir.
23:06O meydanı yine kullanılmaya devam ediyor.
23:10Hatta bunun işte askeriyede, bunun kültürde de devamı olduğunu görebiliyoruz.
23:14Bu anlamda aslında dünya tarihindeki en önemli kültür ve medeniyetin temsil edildiği noktalardan bir tanesi ve ben bunu fark etmemiştim.
23:25Bunu hemen itiraf edeyim.
23:26Bunu giderken zeminde fark edemiyorsunuz.
23:29Çünkü zaten inanılmaz ziyaretçi alan bir alan.
23:31Yani burayı bu sakinlikte göremiyorsunuz.
23:33Az önce gördüğünüz konuya çok güzel bir örnek de tabi ki de Ayasofya Camii'dir.
23:38Yıllar sonra mesela o kibariyon hani dinleçte kanatları sarılı meleğin yıllar sonra üzerindeki sıvanın dökülmesiyle orijinal modikler çıktı.
23:47Yani çok güzel bir medeniyetin aslında taşıyıcısıyız.
23:50Ama bu bilinçte sahip olup buna sahip çıkmak.
23:53Bunlara sahip çıkmak.
23:54Yani bu sergi de bence en nihayetinde bu işlevi görüyor.
23:58Evet burada da...
24:00Burada şunu anlatmak istiyorum aslında.
24:01Evliya Terebi ne diyor hocam?
24:03Bel hasıl Bursa sudan ibarettir.
24:05Şimdi biz burada birçok su yolunu görüyoruz ve bunların üzerine kurulmuş köprülere görüyoruz.
24:10Buradaki yapı çok kıymetli çünkü dünyada sadece 4 tane var bu köprüden.
24:15En çok bizim bildiğimiz örnekler İtalya'da, Toskandola var.
24:18Irgandı Köprüsü bir köprü üzerine kurgulanmış bir çarşı geleneğini görüyoruz.
24:23Aslında yine bu da o ticarete işaret ediyor Bursa'daki.
24:27Şu an günümüzde hala aynı işle ve devam eden nadir yapılardan biri.
24:31Burada çok güzel el zanaatlarına yönelik sanatçılarımız, geleneksel sanatlara yönelik sanatçılarımız burada mesleklerini icra etmenin yanı sıra o ürünlerini de
24:39burada satma imkanı elde ediyor.
24:40Tabii bu yapının da bir hazin hikayesi var.
24:43Yunan işgali sırasında bu yapı ne yazık ki atılan top mermisiyle köprü yıkılıyor.
24:50Daha sonra restorasyonu tekrar ayağa kaldırıyoruz.
24:52Yunan işgali sırasında birçok özellikle Ege'deki birçok yapı yanıyor, yakıyorlar.
24:57Onun hikayeleri de var ama yine tekrar Aslı'na uygun restore edilmesi çok kıymetli.
25:04Bu önemli.
25:06Koza Hanım'ı da yukarıdan hayal etmemiştim.
25:09Kubbeler çok güzel görünüyor.
25:10Ama buna bakarken şeyi düşündüm.
25:13Şimdi tabii ben Manisa'da ailem orada oturuyor.
25:16Biz İstanbul'da oturuyoruz.
25:17Manisa'ya her gittiğimizde Bursa'ya bir şekilde yolumuzu düşürüp Ulu Camii'de bir çay içmek, burayı bir görmek veya bir
25:24yeşil türbeye uğramak gibi bir ziyaret etmek gibi bir şey yapıyorum.
25:28Birçok şehir için küçük Bursa denir.
25:30Manisa onlardan bir tanesidir.
25:32Üsküp onlardan bir tanesidir.
25:33Gittiğimde hakikaten onu hissetmiştim.
25:35Bu aslında az önce ilk etapta söylemeye çalıştığımız kurucu şehir derken diğer küçük şehirlerin öykündüğü ve benzediği, bir şekilde benzetildiği
25:44bir şehir olması çok kıymetli.
25:46Bu Manisa'da da bir han var.
25:48Bizim yine Beylikler döneminden ve Osmanlı döneminden kalan çok fazla vakıf eseri var Manisa'da.
25:53Ama buna bakarken evet onu hissettim.
25:55Yani küçük Bursa denmesi şu demek.
25:57Yani en nihayetinde Bursa bunun ilk örneği ve kurucu bir şehir.
26:00Evet.
26:01Onu hissettim.
26:02Bu hanın çok benzer bir örneği de yıllar sonra bu kapalı Maraş açıldı ya Kadıs'ta.
26:06Orada var.
26:08Koza'nın yani diğer hanlardan ayıran bence en güzel özelliği hala aynı tematik işlevi sürdürmesi.
26:14İlk kurulduğu günkü gibi.
26:16Evet 600 yıllık bir han.
26:18600 yıl önce tabii orada biz gittiğimizde ipek küfelerini, koza, mezatlarını görecektik.
26:24Bugün de onlardan çıkan ürünleri görüyoruz.
26:27O anlamda önemli.
26:28Yaşayan bir tarih diyebiliriz aslında.
26:29Kesinlikle ve çok güzel vakit geçirecek de bir alan.
26:31Bu bölüm de bittiyse buradan sonra?
26:34Şimdi ikinci bölümümüze doğru geçebiliriz.
26:36Geçebiliriz.
26:53Evet şimdi sergimizin diğer bölümündeyiz.
26:56Ben burada aslında Bursa'ya has birkaç bir şeyden bahsetmek istiyorum.
27:00Onları sormak istiyorum size.
27:02Bunlardan bir tanesi tarih boyunca her medeniyetin hem simge olarak kullandığı bazı figürler vardır.
27:09Ama Osmanlı'da özellikle bu serginin de ana temalarından bir tanesi olan İstanbul'a doğru bir rüyadan bahsediliyor.
27:16Bunun tarihsel değeri, işte tarih kitaplarındaki geçtiği noktanın ötesinde Osmanlı'nın da bir şekilde çınar ağacıyla özdeşleşmesi söz konusu.
27:25Bunun da Bursa'yla bir bağ olduğunu düşünüyorum.
27:29Bu konuda bize ne söylemek istersiniz?
27:31Kesinlikle çok güçlü bir bağı var.
27:33Çünkü biliyorsunuz böyle çınar ağacı büyüdükçe kolları ve gövdesiyle genişleyen bir ağaçtır.
27:39Bursa'nın da simge ağaçlarından biridir ve Osmanlı hep bir çınar ağacına benzetilir.
27:43Ve Bursa için çok tarihçilerimiz, çok sanat tarihçilerimiz Ulu Çınarların gölgesinde şehir ifadesini kullanır.
27:51Bu çok güzel bir ifade.
27:52Çınar nasıl köklerini salıp oraya yüzyıllarca yerleşirse Bursa'da öyle yerleşip medeniyeti geliştiren, kuran ve geliştiren bir şehir olma özelliğini taşımaktadır.
28:04Burada artık yapılarımızın kubbe kısmından gövde kısmına geçiyoruz biraz daha.
28:09Aslında az önceki kısımla birbirini tamamlayan bir şey. Biz yukarıdan o açıdan gördük. Burada da tam karşılığında cepheden gördüğümüz köprü.
28:18Tarih belediye binamızı burada cephesini görüyoruz.
28:21Bu bahsettiğiniz ilk belediye binası.
28:23İlk belediye binası 1860'lı yılların sonunda inşa ediliyor.
28:26Ve bu binada da son hatırasını gördüğümüz kişilerden biri Ulu Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk.
28:33Bursa'ya Merinos'un fabrikasının açılışına geldiğinde...
28:36Burada mı kalıyor?
28:37Burada bir davet yemeğine katılıyor ve son valisinin yaptığını biliyoruz.
28:41Daha sonra zaten Şubat ayında geliyor.
28:43Sonra zaten...
28:4438, o zaman 1938.
28:4538'in Şubat'ında geliyor.
28:46Şu an müze olarak mı kullanıyoruz?
28:48Şu an Bursa Büyükşehir Belediye'mizin aslında makamı, özel protokollerin, kişilerin ağırlandığı bina.
28:53Yani Bursa aslında hem tarihiyle hem taşıdığı vakıf kültürüyle aslında şehir komple bir müze diyebiliriz.
29:01Kesinlikle.
29:02Peki burada Bursalıların ve Bursa'yı ziyaret eden insanların müze ihtiyacını, o sergi ihtiyacını karşılayabilecek bu tür binalar var mı?
29:11Var.
29:11Yani dışarıdan birisi olarak soruyorum.
29:13Tabii ki de var.
29:14Yani aslında İstanbul bu anlamda Bursa'yı çok besliyor.
29:17Çünkü biz her gün İstanbul'dan gelen birçok misafirimizi, ziyaretçimizi ağırlıyoruz.
29:22Bizim şu an sadece Bursa Büyükşehir Belediye'mizin büyüyesinde 13 tane müzemiz var.
29:26Bunlar özel müze statüsünde.
29:28Onun dışında Kültür Bakanlığımızın müzeleri var.
29:31Yani Merinov'da 4 tane müzemiz var.
29:35Türkiye'nin ilk kent müzesi Bursa'ya kuruluyor.
29:37Bursa kent müzesi hala devam ediyor.
29:39Onun tarihi 1900'ler mi yine ilk kent müzesi?
29:42Şöyle, yok 2005 yılında kuruluyor müze.
29:45Kent müzesi anlamında.
29:46Tarihi kentler birliği buraya kurulduğunda kent müzesinde de ilk inşa ediliyor.
29:51Şu an vakıf eserlerinden tutun da göç tarihine kadar birçok tematik müzemiz yer almakta.
29:56Tabii şunu da söylemek lazım.
29:59Şimdi burada dini eserlerin yoğunlukta olduğu bir alandayız.
30:03Aslında Bursa'nın manevi mirası.
30:06Numaniye dergahından tutun da Bursa Mevlevihanesi'ne kadar.
30:09Belki burada bir Mevlevihanesi'ye kısa bir parantez açmak gerekir.
30:13Çünkü Büyükşehir Belediye'mizin de yoğun emekleriyle 4 asırlık bir dergah 2 yıl önce rekonstrüksiyonla ayağa kaldırıldı.
30:21Biliyorsunuz tek kez aviyeler kapatıldığında bu yapılar işlevsiz hale gelince yok olmaya başlıyor.
30:26Ve biz orayı bir müzeye dönüştürdük.
30:28Çok güzel bir...
30:29Mevlevihanesi'nin kendisi müzeye dönmüş durumda.
30:31Evet ve orada işte o Mevlevi kültürünün anlatıldığı bazı organizasyonlar da yapılmakta.
30:36Kaybolan bir mirası aslında bir nevi canlandırdık.
30:39O anlamda kıymetli bir işti.
30:41Bence yine türbeyi hiçbir şekilde yani türbe ziyareti yapan bu perspektiften göremeyeceği bir fotoğraf.
30:49Benim en çok ilgimi çekenlerden bir tanesi de buydu.
30:52Onun da en azından söylemek istedim.
30:55Ki burada yine farklı bir durum söz konusu.
30:57Burada biz aslında bir ensalasyon görüyoruz.
30:59Şimdi birçok yapından alınan o mimari, teyzinat, süsleme ögelerinin harmanlanarak dijital bir ensalasyon dönüştüğü bir alan.
31:08Artık insanlar az önce de bahsettik ya ne kadar kendini o işin içinde hissederse bu bir kalendreskop aslında.
31:15Bir parçası olursa o kadar etkileyici ve kalıcı oluyor.
31:19Burada Bursa'nın servilerinden tutun da minarelerine, kapılarından işte Çinlilerine kadar.
31:25Motiflere kadar.
31:26Birçok motifi bir arada görebiliyoruz.
31:28Ve bunun aslında hareketlendirilmiş hali.
31:31Bu bizim camide, türbede, külliyede bir vakıf eserinde bir tezinat olarak, bir süsleme olarak hatta kubbenin kendisi ve şekli işte
31:40tamamının bir şekilde.
31:43Ya bunu şu açıdan önemsedim ben.
31:45Yani bu sergide kesinlikle baştan sona çok kıymetli.
31:49Bir kitaptan, kitabın içerisindeki fotoğraflardan seçki olması çok kıymetli.
31:53Ve Bursa'ya kalıcı bir eser yani üç cilt bir araştırmacı olarak tabii ki kütüphanemde görmek isteyeceğim, öğrencilerime önereceğim bir
32:00kitap bu.
32:00Ama bu şu kısımla beraber hem genç jenerasyonun bugünkü sosyal medya çağında ya evet bunun gelip bunu çekmek ama onları
32:09bir şekilde bizim tevarüz ettiğimiz ve kendimizden sonra miras olarak bırakacağımız bu kültürün, bu bilginin tamamını onlara aktarmamız da gerekiyor.
32:20O yüzden bu çok orijinal düşünülmüş, benim bu anlamda önemli gördüğüm noktalardan bir parçası oldu.
32:26Aslında burada şu fikri de veriyoruz.
32:27Yani burada bizim gelenekselden çıkan özümüz de yepyeni şeyler de yapılabilir.
32:31Yapabiliriz.
32:32Şimdi biz çağdaş sanatı da çok kıymetli buluyoruz ama kendi özünden, geleneğinden beslenmeyen, kökünü oradan almayan bir sanat hiçbir zaman
32:40bizim olmayacak.
32:42O yüzden gelenekseli her zaman kıymeti kılma.
32:46Son cümle olarak yani çok teşekkür ederim öncelikle ev sahipliğiniz için, sergi için, emeği geçen bütün herkes, isimlerini bahsettiniz, hocalarınızdan
32:55ve burada emeği geçen herkese biz hakikaten teşekkür ederiz.
32:58Bursa için çok kıymetli ve güzel bir şey yapılmış.
33:00Sergi hakkında son böyle isterseniz özet bir cümle olabilir, isterseniz burayı ziyaret etmek isteyen öğrencilere ve vatandaşlara bir şey söylemek
33:09isterseniz.
33:10Tabii ki de.
33:10Son hani çünkü süremiz bitmek üzere o yüzden.
33:13Memnuniyetle.
33:14Aslında şunu söylemek istiyorum.
33:17Yani bizler hem bu alanda çalışan insanlar hem de bu mirası taşıyıcıları olarak bu sergiyi şöyle değerlendirebiliriz.
33:25Aslında var olan yani sahip olduğumuz zenginlikleri bize sunan bir sergi.
33:30Ve muhakkak araştırmacıların da bu kitabı elde etmesi lazım.
33:33Her zaman bir kaynak kitap niteliğinde.
33:35Bu kıymetli sergimiz 30 Ekim'e kadar hem Bursalılara hem tüm sanat saverlerin ziyaretine açık.
33:41Benim tavsiyem nacizane sergi gelip yerinde görmeleri.
33:44Ve bu deneyimi yaşamaları.
33:45Çok teşekkür ederiz.
33:47Sağ olun. Ben teşekkür ederim.
33:48Bizler de programımızın tekrarını izlemek isterseniz ülketv.com'dan ve YouTube hesabından takip edebilirsiniz.
33:55Vakıf eserlerine bu sefer İstanbul demeyeceğim çünkü bir başka vakıf şehri olan Bursa'dayız.
34:00Bursa'ya ve kendinize iyi bakınız.
34:03Hoşçakalın.
35:17Vakıf Katılım tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimizi sundu.