00:00Herkese merhaba. Bugün Hakan Fidan'ın o çok tartışılan dış açıklamalarının anatomisini birlikte inceleyeceğiz.
00:06Biliyorsunuz son günlerde diplomasi koridorlarından yerel basına, oradan da iç siyasetin tam ortasına düşen oldukça ilginç bir haber trafiği var.
00:14Peki ortada gerçekten büyük bir diplomatik kriz mi var? Yoksa devasa bir iletişim kazası mı?
00:19Gelin bu 6 günlük sessizliğin ve ardından kopan fırtınanın şifrelerini adım adım çözelim.
00:24Şimdi hemen konuya girelim. Çözeceğimiz asıl gizem şu. Dışişleri Bakanı gerçekten de Yunan basınına, Türkiye'nin dış politikasını temelden sarsacak
00:34kadar büyük tavizler verdi mi?
00:36Yoksa hani olur ya bu ifadeler uluslararası bir toplantıda söylendi de bir şekilde çeviride veya medyaya yansırken tamamen bağlamından mı
00:44koptu?
00:45İşte bütün o hararetli tartışma tam olarak bu ihtimaller etrafında dönüyor.
00:49Bölüm 1. Brüksel'den gelen sürpriz haber ve krizin kökeni.
00:53Şimdi bu tabloda asıl çarpıcı olan şey haberlerin Avrupa'daki bir düşünce kuruluşundan Türk basınına nasıl kelimenin tam anlamıyla ışık hızıyla
01:03sıçradığı.
01:04Şöyle tarihlere bir bakalım.
01:0620 Ekim'de Brüksel'de o kritik toplantı yapılıyor.
01:09Sadece ama sadece bir gün sonra 21 Ekim'de hem Yunan hem de Türk medyasında ilk iddialar patlak veriyor.
01:1623 Ekim'e geldiğimizde ise bu.
01:19Türk iç siyasetinde ilk büyük tepkilerin fitili çoktan ateşlenmiş bile.
01:23Yani sadece 3 günlük küçücük bir pencereden bahsediyoruz.
01:26Peki arka planda ne var?
01:28Aslında olan biten şu.
01:2920 Ekim'de Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Adalet ve İçişleri Bakanları ile birlikte bir iş birliği toplantısı için Belçika'ya gidiyor.
01:37Orada Avrupa Politika Merkezi yani kısa adıyla EPC adlı bir düşünce kuruluşunda bir etkinlik var.
01:42İşte bütün bu krizin zeminini hazırlayan ve iddialara konu olan o konuşma tam olarak bu resmi ziyaretin bir parçası.
01:52Şimdi karmaşık jeopolitik jargonu bir kenara bırakalım.
01:56Yunan Taneya gazetesinin Brüksel muhabiri Maria Vasilyun'un haberine göre masada resmen 3 tane bomba iddia var.
02:031. Kasus belli kavramının yumuşatıldığı, 2. Meclise gelmesi beklenen mavi vatan yasa tasarısının reddedildiği ve 3. Doğu Akdeniz'deki o meşhur
02:12enerji kablosu projesi için Türkiye'nin sert muhalefetini bırakıp sadece bize bildirim yapın dediği iddiası.
02:18Bu iddiaları biraz açalım.
02:20İlki Ege'deki en keskin kırmızı çizgimiz olan casus belli meselesi.
02:24Taneya ve bu haberi Türkiye'de alıntılayan Hürriyet'e göre Bakan Fida'nın Yunanistan'ın kara sularını 12 milyar çıkartmasının savaş
02:31nedeni sayılacağına dair o 1995 tarihli tarihi meclis kararının aslında doğrudan bir savaş tehdidi olmadığını söylediği yöne sürüldü.
02:39Düşünün bu çok ama çok ciddi bir iddia çünkü bu kavram 30 yıldır Türkiye'nin dış politikasının adeta bel kemiği.
02:46Gelelim ikinci devasa iddiaya bu da İsrail Yunanistan ve Kıbrıs Rum kesimi arasındaki elektrik kablosu projesiyle ilgili.
02:54İddia ne biliyor musunuz?
02:55Türkiye bu projeye artık kategorik olarak karşı çıkmıyor.
02:59Projenin iptalini ya da kesin izin alınmasını istemek yerine sadece bize bildirimde bulunun diyormuş.
03:04Yani olay benden sıkı bir izin almalısın noktasından bana sadece haber verin yeter noktasına gelmiş gibi sunuldu.
03:11Haliyle bu da çok dikkat çekiciydi.
03:17İşte işler buradan sonra ilginçleşiyor.
03:21Resmi makamlardan hemen bir yalanlama gelmeyince ne oldu iddialar medyada hızla köks aldı.
03:26Mesela 23 Ekim'de Sözcü Gazetesi durumu Yunan yalanı mı dil sürçmesi mi marşetiyle duyurdu.
03:32Ardından Onur Övman gibi deneyimli eski diplomatlar diplomatik bir dille itirazlara başladılar.
03:37Herkesin kafasında o aynı kocaman soru yankılanıyordu.
03:40Acaba 10 yıllardır süre gelen o kırmızı çizgiler gerçekten de esnetiliyor muydu?
03:45Derken iç siyasette tansiyon zirveye çıktı.
03:48Ana muhalefet lideri Özgür Özel'den çok sert bir açıklama geldi.
03:51Aynen şöyle dedi.
03:53Dışişleri Bakanı, öyle TikTokçu Hakan Efendi, itmiş Yunan gazetesine röportaj vermiş.
03:58Böyle bir cehalet ancak kötü niyetle mümkündür.
04:00Açıkçası bu alıntıyı olayların vardığı siyasi boyutu ve tartışmanın ne kadar keskinleştiğini tarafsızca görebilmeniz için özellikle paylaşıyoruz.
04:08Tabii Özel'in bu çıkışı sadece öylesine bir tepki değildi.
04:12Çok spesifik karşı argümanların vardı.
04:14Ona göre Türkiye'nin tezi net olarak 6 mildir.
04:17Yani iddia edildiği gibi 11.9 mile falan tolerans gösterilemez.
04:21Artı, casus belli kararı Yunan diplomatların söylemleriyle öyle kolayca yumuşatılamazdı.
04:27Bir de o 2000 kilometrelik enerji kablosuna sadece bildirim şartıyla izin vermek,
04:33işte bu Türkiye'yi Doğu Akdeniz'de yalnızlaştırmak ve büyük bir taviz vermek demekti ona göre.
04:38Yani öne sürülen iddiaların iç siyasette neden bu kadar kabul edilemez devasa tavizler olarak algılandığını bu argümanlarda çok net görebiliyoruz.
04:51Şimdi geldik kırılma noktasına.
04:54Ortada birbirine taban tabana zıt iki gerçeklik var arkadaşlar.
04:58Bir tarafta Fida'nın Tanea'ya mülakat verip büyük tavizler verdiğine dair günlerdir ortalıkta dolaşan iddia.
05:04Diğer tarafta ise bakanlığın sonunda çıkıp,
05:07hayır bakanımız böyle bir röportaj vermedi,
05:09düşünce kuruluşundaki sözleri de bağlamından tamamen koparıldı diyen kesin yalanlaması.
05:14Birbirini tamamen dışlayan iki farklı dünya.
05:17Dışişleri Bakanlığı'nın bu resmi açıklamasındaki kelime seçimine dikkat ettiniz mi?
05:21Oldukça stratejik.
05:23Metin doğrudan bir siyasi parti genel başkanının açıklamalarının aksine diye başlıyordu.
05:28Ki bu açıklamanın özelin o sert konuşmasıyla aynı gün yapılması kesinlikle tesadüf değil.
05:34Bakanlığın savunması çok netti.
05:36Soru cevap bölümü siyasi polemik için tamamen çarpıtılmıştı.
05:39Ve en önemlisi şu güvence verildi.
05:42Türkiye'nin Ege ve Doğu Akdeniz politikalarında zerre değişiklik yoktu.
05:46Haklar taviz verilmeden korunacaktı.
05:49E tabi bu sert yalanlama metni düşer düşmez iktidara yakın medya da hemen pozisyonunu aldı.
05:55Düşünün 6 gün gecikmeli gelen bu resmi açıklama,
05:58yaral basında bir anda dış işlerinden Yunanistan'ın iddialarına sert tepki olarak çerçevelendı.
06:04Yani olay dışarıdan gelen dezenformasyona karşı devletin çok güçlü bir duruşu olarak okuyucuya sunuldu.
06:11Bölüm 5. Yanıtsız sorular ve süre gelen gizem.
06:15Peki ya o Avrupa politika merkezindeki toplantının gerçek yüzü neydi?
06:19Resmi özetlere baktığımızda orada daha çok AB ilişkileri, göç meselesi ve NATO'nun konuşulduğunu görüyoruz.
06:25Evet, Bakan Fidan'ın Yunanistan'la sorunları çözme konusunda siyasi bir irade gösterdiği biliniyor.
06:30Ama asıl büyük sorun şu, ortada soru cevap bölümünün kamuya açık tam bir dokümü veya bir ses kaydı yok.
06:36Yani o kelimeler tam olarak nasıl seçildi, hangi bağlamda söylendi, daha da önemlisi nasıl cımbızlanıp koparıldı bunu kesin olarak doğrulayamıyoruz.
06:45Bütün bu suyu bulandıran şey de tam olarak bu şeffaflık eksikliği aslında.
06:48Ve geldik bence tüm bu sürecin en tuhaf, en kafa karıştırıcı noktasına.
06:53Şöyle bir düşünün, eğer ortada bu kadar büyük bir çarpıtma, hatta hiç verilmemiş bir röportaj varsa,
06:59bakanlık bunu yalanlamak için neden tamı tamına 6 gün bekledi?
07:02Ülkenin en büyük gazetelerinden birinde bu iddialar günlerce manşetlerde dolaşırken,
07:07sessiz kalınıp neden ancak ana muhalefet liderinin o serteleştirisinden birkaç saat sonra düğmeye basıldı?
07:13Aslında yok sayayım derken bu gecikmenin kendisi koskoca bir soru işaretine dönüştü.
07:18İşte tüm bu tartışmayı özetlerken zihnimizde o çarpıcı soru yankılanmaya devam ediyor.
07:24Siyasi söylemler yurt içinde ve yurt dışında, kapalı kapılar ardında ve kamuoyu önünde gerçekten de bu kadar temelden değişiyor mu?
07:31Yoksa yaşadığımız bu 6 günlük kriz aslında sadece devasa bir diplomatik iletişim ve medya okuryazarlığa çöküşünden mi ibaret?
07:39Diplomasi çarklarının nasıl işlediğini ve bizlerin bilgiyi nasıl tükettiğimizi epeyce sorgulatan bir durum değil mi?
07:44Bu detaylı incelememizde bana eşlik ettiğiniz için teşekkürler.
07:48Bir sonraki analizimizde görüşmek üzere.
