- 5 minutes ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/rlkml9DE7Bc
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/rlkml9DE7Bc
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:07Müzik
00:17Leyli Begüm, iki çocuğunu artık okulda tutacak maddi imkanlara sahip değil.
00:2237 yaşında ve Bangladeş'te yaşayan bu tekstil işçisinin masaya tek bir düzgün öğün bile koymakta zorlandığı günler oluyor.
00:30Bangladeş'in başkenti Dakka yakınlarındaki bir hazır giyim fabrikasında deneyimli bir dikiş işçisi olarak çalışan Begüm, ayda yaklaşık 121 dolar
00:38kazanıyor.
00:39Fazla mesai yaptığı zamanlarda bu rakam bazen 160 dolara çıkıyor.
00:4415 yaşındaki kızı ve 12 yaşındaki oğlu eğitim masraflarını karşılayamadığı için bu yılın başlarında okulu bıraktı.
00:52Begüm, günde ancak bir kez düzgün bir yemek yiyebiliyoruz.
00:55Bu sabah sadece şişirilmiş pirinç yedik.
00:57Öğlen yemeği için hiçbir şey yoktu.
01:00Bu akşam düzgün bir yemek yiyebileceğimizi umarak aç kalıyoruz.
01:04Dün de durum aynıydı, şu anda böyle hayatta kalıyoruz dedi.
01:07Begüm, yarısı kadın olan Bangladeş'teki yaklaşık 4 milyon giyim fabrikası işçilerinden biri.
01:13İşçiler şu anda daha iyi ücretler için protestodalar.
01:17Çin'den sonra dünyanın en büyük ikinci giyim ihracatçısı olan Bangladeş, Hauntem, Zara, Levi Strauss, Balmark ve Primark gibi küresel moda
01:26markalarının önemli tedarikçilerinden biri.
01:29Ülkenin hazır giyim sektörü geçen mali ihracat gelirlerinin %80'inden fazlasını oluşturuyor.
01:35Ancak bu giysileri diken işçiler maaşlarının artık temel yaşam masraflarını karşılayamadığını söylüyor.
01:42170 milyon nüfusluğu, çoğunluğu Müslüman olan Güney Asya ülkesi olan Bangladeş, giyim üreten ülkeler arasında dünyanın en düşük maaşlarından birine
01:52sahip.
01:52Kamboçya'da giyim işçileri için aylık asgari ücret 210 dolar, Vietnam'da ise 140 ile 210 dolar arasında değişirken Çin'de maaşlar 286
02:02ile 378 dolar arasında seyrediyor.
02:06Artan enflasyon ve yükselen yaşam maliyetiyle daha da kötüleşen ücret işçileri cumartesi günü grebe ve sokağa çıkmaya itti.
02:13Pazar günü bir gün bu tür bir protesto eylemine katıldı.
02:16Polis, protestocaları dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ve ses bombaları kullandı ve aralarından onlarcayı gözaltına aldı.
02:24Bangladeş Hazır Giyim Üreticileri ve İhracatçıları Derneği gösterilerin pazar günü 529 fabrikada faaliyetleri aksattığını ve yaklaşık 1 milyon işçiyi etkilediğini
02:35açıkladı.
02:36Aynı günün ilerleyen saatlerinde hükümet işçilerin taleplerini değerlendirmek üzere 6 üyeli bir ücret kurulu kurulduğunu duyurdu.
02:43Ancak bu hazır giyim işçilerinin pazartesi günü üst üste 3. gün sokaklara dönmesini engellemedi.
02:50Begüm, hükümet sadece vaatlerde bulunuyor dedi.
02:53Maaşların ne zaman ve ne kadar artacağını bize söylemediler.
02:57Bangladeş'te giyim sektöründe asgari ücretin son revizyonu Aralık 2023'te gerçekleşti.
03:03O zamandan beri marketlerde fiyatlar yükselmeye devam etti.
03:07Begüm, annesi ve çocuklarıyla paylaştığı tek odalı bir evin kirası için 28 dolar ödediğini söylüyor.
03:1318 dolar tutan bir gazın tüpünü karşılayamadığı için yemek pişirmek amacıyla atı kağıt ve diğer malzemeleri yaktığını söylüyor.
03:21Protestoların patlak vermesinden bir gün sonra Başbakan Tarik Rahman,
03:26pazar günü üst düzey hükümet yetkilileriyle acil bir toplantı düzenlerken,
03:30İçişleri Bakanı Salahuddin Ahmet ise pazartesi günü giyim fabrikası sahipleriyle bir araya gelerek
03:36yeni asgari ücretin müzakereler yoluyla belirleneceği konusunda onlara güvence verdi.
03:41Bu arada Çalışma Bakanı Arif Ulhak Çağut Uğri,
03:45Ücret Kurulu'nun kısa süre içinde görüşmelere başlayacağını belirterek işçileri işe dönmeye çağırdı.
03:51Yaklaşan asgari ücret müzakereleri,
03:54Bangladeş hazır giyim sektörü için zorlu bir dönemde gerçekleşiyor.
03:58Zira üreticiler, işçilerin daha iyi ücret taleplerini artan üretim maliyetleri ve
04:03yoğunlaşan küresel rekabetle dengelemeye çalışıyor.
04:06Bangladeş Hazır Giyim Üreticileri ve İhracatçılar Birliği yetkilisi,
04:11Şeyh Husayn Muhammed Mustafa Fiz adil ücretler ve istihdam güvencesinin
04:15uluslararası pazarda rekabet edilebilme kabiliyetleriyle el ele gitmesi gerektiğini söyledi.
04:21İşçiler, insana yakışır bir yaşam standartını sağlayacak ücretler hak ediyor.
04:25Ancak uluslararası markalardan adil alım fiyatları sağlanmazsa,
04:30önemli ölçüde ücret artışları fabrikalara baskı yaratabilir ve istihdamı tehdit edebilir, dedi.
04:35Mustafa Fiz, artan enflasyon ortamında işçilerin satın alma gücünü korumanın,
04:41Bangladeş meşeili giysileri satın alan küresel markaların da paylaşması gereken bir sorumluluk olduğunu vurguladı.
04:48Sürdürülebilir ücret artışı yalnızca üreticiler tarafından sağlanamaz, dedi.
04:53Uluslararası markalar, hem işçilerin geçim kaynaklarını,
04:56hem de sektörün uzun vadeli sürdürülebilirliğini korumak için
05:00adil fiyatlandırma ve sorumlu satın alma uygulamaları yoluyla katkıda bulunmalıdır.
05:07Suudi Arabistan'da yaşayan Kenyalı bir annenin,
05:11evlilik dışı bir ilişkiden çocuk doğurduğu için yüz kırbat cezasına çarptırıldığı bildirildi.
05:16Suudi şeriat hukuku sistemine göre evlilik dışı cinsel ilişki suçu teşkil ediyor.
05:21Ancak insan hakları örgütleri bu cezayı şiddet eylemi olarak kınayarak,
05:26orantısız bir şekilde kadınların hedef alındığını belirtiyor.
05:29Suudi Arabistan'da pek çok evli olmayan kadın doğum yapsa da insan hakları grupları,
05:34Kenyalı annenin vakasının ancak bir hastaneye götürülmesi nedeniyle gün yüzüne çıktığını belirtiyor.
05:39Zira hastaneler evli olmayan kadınların doğumlarını yetkililere bildirmekte yükümlü.
05:44Suudi Arabistan'da göçmen işçilerin haklarını savunan,
05:48kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan Tobold'un kurucusu Ekaterina Porras Sivolobova,
05:53çoğu kadın evde doğum yapıyor, bu yüzden bildirmiyorlar, dedi.
05:56Kenyalı anne, Esther Banja Mutoni, Suudi Arabistan'da ev hizmetçisi ve dadı olarak çalışmak üzere işe alınmış bir ev işçisiydi.
06:04Bildirildiğine göre Mısırlı bir erkekle yaşadığı kısa süreli bir ilişki sırasında hamile kalmış
06:09ve çocuğun babasının o zamandan beri ülkeyi terk ettiğini söylemişti.
06:132024 yılında yapılan bir araştırmada evlilik dışı cinsel ilişki kurdukları için tutuklanma korkusu yaşayan
06:20birçok Kenyalı bekar annenin çocuklarının babaları tarafından terk edildiği ortaya kondu.
06:24Geçen ay açıklanan kararın ardından Mutoni, kırbaç cezasına dayanamayacağından korktuğunu belirterek
06:30bunu hak etmiyorum, dedi.
06:32Bu dava, Birleşmiş Milletler'in kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddet özel raportörü
06:37Rem Alsalem'in, Suudi Arabistan'da yapmayı planladığı ziyaretin geçen hafta ertelenmesi üzerine gündeme geldi.
06:43Alsalem, ziyaret sırasında belirli vakaların durumunu gündeme getirmeyi planladığını belirtti.
06:49Ziyaret yakında gerçekleşmezse, görevli olarak sahip olduğumuz yerleşik kanallar aracılığıyla bunu ayrı olarak yapacağım, dedi.
06:56İngiltere Merkezi İnsan Hakları Örgütü Adalet'in vekil direktörü Mariam Aldo Sarı,
07:01kararın bir şiddet eylemi olduğunu ve kadının cezalandırılmak yerine Kenya'ya geri gönderilmesi gerektiğini söyledi.
07:07Bu, sözde Suudi reformunun ardındaki ikiyüzlülüğü açıkça ortaya koyuyor.
07:11Suudi Veliat Prensi Muhammed Bin Selman, dünyaya Suudi Arabistan'ın kadınlara güç veren modern bir ülke haline geldiğini göstermeye çalıştığını
07:20biliyoruz.
07:21Ancak mahkemenin bir anneyi yüz kırbaç cezasına çarptırdığını da görüyoruz, dedi Aldo Sarı.
07:26Nisan 2020'de Suudi Arabistan, adli bir ceza olarak kırbaçlamayı sona erdirecek bir reformu duyurdu.
07:32Ancak bu reform, yalnızca yargıçların cezaları belirleme yetkisine sahip olduğu tazir suçları için geçerliydi.
07:39Kırbaçlama cezalarının çoğu bu kategoriye girse de, alkol tüketimi ve zina gibi belirli suçlar için kırbaçlama hala uygulanabilir bir ceza
07:47olarak kaldı.
07:48Sivola Bova, diğer ülkelerden gelen kadınlara kıyasla Kenyalı annelerin davalarında yardım etmenin zor olduğunu söyledi.
07:55Bu kadınlara destek olmak için Kenyalı yetkililerden yardım alamadım, dedi.
08:02Etiyopya'nın başkenti Adis Ababa'nın kalbinde yer alan küçük bir atölyede kadınlar pamuklu kumaşları yeniden kullanılabilir hijyenik pedlere dönüştürüyor.
08:12Atölyede dikiş makinelerinin sesi ortalığı dolduruyor.
08:16Atölyenin kurucusu Hanan Ahmet için bu çalışma tek kullanımlık pedlere uygun fiyatlı bir alternatif sunmaktan daha çok fazlasını ifade ediyor.
08:25Bu çalışma onuru geri kazandırmak, kız çocuklarının okula devam etmesini sağlamak ve Etiyopya'da adet konusunu çevreleyen sessizliği kırmakla ilgili.
08:35Tüm hijyenik pedlerini ithal eden bir ülkede bu ürünlerin yüksek maliyeti birçok kadın ve kız çocuğunun ulaşamayacağı bir seviyeye çıkıyor.
08:43Bunları karşılayamayanlar için adet dönemi okula gidememe, gelir kaybı ve bazı durumlarda güvenli olmayan alternatiflere başvurmak anlamına geliyor.
08:5341 yaşındaki Ahmet için bu konu son derece kişisel bir mesele.
08:58Adet dönemiyle ilgili yaşadığı utanç verici deneyimler onun moda sektöründen ayrılmaya ve 2021 yılında bu atölyeyi kurmaya teşvik etti.
09:06Eskiden kanaması çok yoğun olan kızlardan biriydim. Bu yüzden adet dönemim geldiğinde giysilerim ve oturduğum sıra lekelenirdi.
09:15Bu yüzden bir ya da iki hafta boyunca okula gitmez bahaneler uydururdum.
09:19Bu yüzden moda sektöründen tamamen ayrıldım ve Covid salgını neredeyse sona ererken yani Covid bittiğinde bu işi kurdum.
09:27Toplumda üzerime düşen görevi yerine getirmek istiyorum dedim diye anlatıyor.
09:31Şirketi şu anda 2 yıla kadar tekrar kullanılabilen, yıkanabilen pamuklu hijyenli petler üretiyor.
09:38Günde yaklaşık 1000 pet üretim kapasitesine sahip olan işletme, ürünleri ülke çapındaki kızlara ve kadınlara ücretsiz olarak dağıtan bankalar da
09:47dahil olmak üzere sponsorlara tedarik sağlıyor.
09:51Adis Ababa'daki Nigat Kogep Okulu'nda bu girişim şimdiden fark yaratıyor.
09:5515 yaşındaki öğrenci Betsolot Maharek için yeniden kullanılabilir petler pratik bir çözüm sunarken tek kullanımlık alternatiflerden kaynaklanan sızıntıların yolaştığı utançtan
10:06da kurtulmasına yardımcı oluyor.
10:09Diğerlerini kullandığımızda sızıntı olabilir ve iç çamaşırımıza ulaşabilir, giysilerimize bulaşır ve bu da utanç verici bir durum yaratır.
10:17Bu pet ise öncelikle kumaştan yapılmış, yıkanıp tekrar kullanabiliyoruz.
10:21İkincisi giysilerimize veya iç çamaşırımıza bulaşmayacak şekilde tasarlanmış, doğru ve temiz bir şekilde kullanabileceğimiz harika bir pet olduğunu anladım.
10:30Ancak Ahmet'in hedefi sadece hijyen ürünleri sağlamakla sınırlı değil.
10:35Özellikle genç nesiller arasında adet konusundaki tutumları değiştirmek misyonunun merkezinde yer alıyor.
10:41Okulda öğretmen Tegiz Şiğin Geza, kız çocuklarını ilk adet dönemlerine hazırlamanın korku, izolasyon ve devamsızlığı önlemek için hayatı önem taşıdığını
10:51söylüyor.
10:52Adet dönemi başlamadan önce küçük çocuklara güvenlik ipuçları veriyoruz.
10:57Böylece adetlerini gördüklerinde paniğe kapılmasınlar.
11:01Bu deneyimi yaşarken kendilerini yalnız veya korkmuş hissetmesinler ve okulu kaçırmamalarını sağlıyoruz.
11:07Başkentte kaydedilen ilerlemeye rağmen adetle ilgili damgalama ülkenin bazı bölgelerinde hala derin kökler salmış durumda.
11:16Hanan bu gerçeği değiştirmek için eğitimin ve açık konuşmaların hayati önem taşıdığına inanıyor.
11:21Kendi kızına adet kanamasını saklayacak bir şey olarak değil, büyümenin doğal bir parçası olarak görmesi için yetiştiriyor.
11:29Adet kanamasını gördüğünde kızımla beraber bunu onun kadınlığı olarak kutluyoruz.
11:34Bu arada diğer kadınlarla beraber ister sosyal medyada ister toplumumuzda olsun adet hakkında konuşma özgürlüğü yaratmaya çalışıyoruz, sesimizi duyuruyoruz.
11:44Hanan için her yeniden kullanılabilir pet utancın üstesinden gelmek, adet hijyenine erişimini iyileştirmek ve kızlara günlük hayata tam olarak katılabilmeleri
11:53için özgüven kazandırmak için bir fırsatı temsil ediyor.
11:57Onun amacı daha fazla kamu desteği ve sürekli farkındalık sayesinde adet kanamasının artık kızların okulu kaçırmamaları veya dışlanmış hissetmelerine bir
12:06neden olmaması.
12:08Ve bu konunun uzun süredir sessizlikle çevrelenmiş olduğu bir ülkede sadece adet kanamasından bahsetmenin bile değişime doğru atılacak güçlü bir
12:17adım olmasını umuyor.
12:21Gana'nın başkenti Akre'de geniş bir çöp sahasının üzerinde keskin kokulu bir siz asılı duruyor.
12:27Bölgedeki ekskavatörler ise için için yanan çöp yığınlarını kazıyor.
12:32Yanan plastik ve lastiklerden ince siyah dumanlar yükseliyor.
12:36Duman, durgun göl suyunun iğrenç kokusuyla karışıyor.
12:39Korle Gölü Deltası'nda yer alan bölgede 10 yıllar boyunca binlerce ton çöp birikti.
12:44Çöp bölgede yaşayan çoğu göçmen ve tüccar olan yaklaşık 80 bin kişinin yaşadığı gece kontrol mahallesine bakan hassas sulak alanları
12:52boğdu.
12:53Burada tüccarı 31 yaşındaki Liberyalı göçmen James Hassan için burası hem evi hem de geçim kaynağı.
12:59Eğdiven ya da maske takmadan her gün satmak üzere.
13:03Burada aramak için istenmeyen elektronik eşya ve metal yığınlarını eliyor.
13:07Avuç içlerindeki deri, kesikler ve kızarıklıklar nedeniyle kalınlaşmış ve yara izleriyle dolmuş durumda.
13:14Ancak o, bu acıya ve rahatsızlığa alışmış.
13:17Güneşin altında geçirdiğim uzun günlerin ardından baş ağrısı ve öksürük çekiyorum.
13:22Ancak hiç tıbbi yardım almadım. Bunların normal olduğunu düşünüyorum, diyor.
13:26Çevre sağlığı uzmanları, işçilerin kilt kesikleri yoluyla atık dumanını ve tozu solumak suretiyle toksik metalleri ve kimyasalları maruz kaldıklarını belirtiyor.
13:35Bölgedeki kirlilikle belirli hastalıklar arasında henüz bir bağlantı kuran bir çalışma bulunmasa da,
13:41Ghana Üniversitesi'nden epidemiolog Reginald Kuanşah,
13:45kesin nedensel zincirler henüz ölçülmemiş olsa da, biriken kirlilik endişe yaratıyor, diyor.
13:51Atık yönetimi, pazartesi günü Türkiye'de başlayan COP31 iklim görüşmelerinde öne çıkan bir konu.
13:57Akra'daki atıkların büyük bir kısmı Ghana sınırlarının dışından geliyor.
14:00Akra'daki devasa ikinci el giysi pazarı Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya'dan ithalat yapıyor.
14:07Ancak bu ithalatın genellikle rahatsız edici bir yan ürünü var.
14:10Greenpeace Afrika'nın araştırma sorumlusu,
14:13Samoa Guaşi Idun, Ghana'ya gönderilen giysilerin çoğu atık olarak geliyor, diyor.
14:18Greenpeace her hafta 15 milyon adet kullanılmış giysinin Ghana'ya ulaştığını tahmin ediyor.
14:23Tüccarlar satabileceklerini ayırıyor.
14:25Daha sonra giysilerin yaklaşık yarısı kullanılamaz atık olarak plajlara ve tarlalara atılıyor ya da yakılıyor.
14:32Greenpeace'in aktardığı bir araştırmaya göre,
14:35Ghana'nın 2026 yılındaki ikinci el giysi ithalatı 110 bin metrik tonun üzerinde olacak.
14:41Kuzey Idun, ülkenin 35 milyonluk nüfusu için bu miktarların yerel talebi çok açtığını ve atık sistemlerini yük oluşturduğunu söyledi.
14:50Greenpeace, örneklemdeki kullanılamaz giysilerin %89'unun çürürken mikroplastik parçacıkları salan
14:56ve yakladığında duman yoluyla güvenli seviyelerin düzlerce katı kadar kanserojen madde salan,
15:02polyester gibi petrokimyasal elyaflar içerdiğini tespit etti.
15:06Greenpeace'in plastik projesi uzmanı Helen Kalsodena,
15:09bu sadece bir çevre krizi değil, aynı zamanda bir insan sağlığı krizi dedi ve ekledi.
15:14Küresel kuzey, Ghana'yı fiilen moda atıklarının çöplüğü olarak kullanıyor.
15:19Metaller ve elektronik cihazlar da benzer bir tablo çiziyor.
15:22Akra'dan gelen atık sular korle görüne akıyor ve burayı şehrin en kirli su yollarından biri haline getiriyor.
15:29Burada eski buzdolapları, televizyonlar ve ev aletleri ilkel yöntemlerle geri dönüştürülüyor.
15:35Burada tüccarı Barima Okunaju, buzdolaplarını ve arabaları elle parçalıyor.
15:40Bakır kabloları, alüminyum panelleri ve demir parçaları geri kazanarak satıyor.
15:44Günde yaklaşık 5 dolar kazanıyor.
15:46Okunaju, kabloların ve devre kartlarının her bir parçasını ayıklarken etrafında kirletici dumanlar yükseliyor.
15:53Yanan bilgisayar kabloları ve piller, kurşun, civa ve diğer toksinleri salıyor.
15:58Açık ateşlerse toplulukların soluduğu is ve dioksinler yayıyor.
16:02Akra'daki bir pazarda, kadınlar ve çocukların dumanın ortasında yiyecek, alet ve su sattıkları tezgahlar çöp sahasını çevre ediyor.
16:1014 yaşındaki Aminatu Fatavu, çöp sahası işçilerine şişelenmiş su satıyor.
16:15Duman onu öksürtüyor ve son zamanlarda tükürüyünce kan fark etti.
16:20Buradaki çocuklar sürekli bir şeyler yakıyor.
16:23Bu beni hep öksürtüyor.
16:24Tükürdüğümde bazen kan çıkıyor, dedi.
16:26Annesinin okul masraflarına katkıda bulunması için çalışmasına izin verdiğini söyledi.
16:32Epidemiolog Juan Şah, bölgede çalışanların akciğer ve sinir sistemi rahatsızlıklarıyla karşı karşıya olduğunu belirtti.
16:39Bilim insanları çöp sahasından kaynaklanan kirliliğin göle ve toprağı sızarak besin zincirine girdiğini ve önümüzdeki yıllarda yerel beslenme alışkanlıklarını olumsuz
16:49etkileyebileceği yönünde uyarıyor.
16:51Eylül ayında Cumhurbaşkanı Juan Mahama, Akra'dan yaklaşık 1 milyon ton atığı temizlemek üzere 3 aylık bir temizlik kampanyası başlattı.
16:59Ağır askeri ve kamu işleri ekipmanları, çöpleri Akra'nın yaklaşık 50 kilometre dışındaki bir çöp sahasına taşımaya başladı.
17:07Burada çöpler sıkıştırılacak ve sıkı çevresel önlemler altında örtülecek.
17:11Yerel Yönetim Bakanı Mahama Ayariga, kayıt dışı çalışanların unutulmayacağını söyledi.
17:16Bakan, çöp toplayıcılarını ve 3 tekerlekli taşıyıcıları resmi geri dönüşüm sürecine dahil etmeyi planlıyor ve atık yönetimi ve döngüsel ekonomi
17:25alanında 20 bine kadar kalıcı iş yaratmayı umuyor.
17:31ABD Başkanı Trump'ın önümüzdeki hafta Güneydoğu Asya Ulusal Birliği zirvesi için Filipinlerin başkenti Maniliya'ya yapacağı ziyaret öncesinde protestolar
17:40planlanıyor.
17:41Trump, 16 ve 18 Kasım tarihleri arasında düzenlenecek zirve için önümüzdeki hafta Filipinler'de olacak ve Filipinler Cumhurbaşkanı Ferdinand Marcos ile
17:51görüşmeyi planlıyor.
17:52Görüşmenin konularından biri Pek Silika adı ile girişim.
17:56ABD ve Asya'daki müttefikleri arasında güven ve iş birliğini güçlendirme çabası kapsamında ele alınan bu girişim yapay zeka geliştirilmesini hızlandırmayı,
18:05özellikle yarı iletkenler, cip üretimi ve maden üretimini içeren uluslararası tedarik zincirinin güvenliğini sağlamayı ve küresel yapay zeka ekonomisini büyütmek
18:16için sektöre yatırım yapılmasını amaçlıyor.
18:18Girişimin adı barış anlamına gelen Latince Peks kelimesi ile bilgisayar ciplerinde bulunan başlıca kimyasal elementlerden biri olan silikona işlenen, birleştiği
18:28ifade eden silika kelimesinden türetildi.
18:32Filipinler Dışişleri Bakanlığı bir notta, yapay zekadaki teknolojik devrimin hızlandığını, dünya ekonomisini giderek yeniden düzenlediğini ve küresel tedarik zincirlerini yeniden
18:42şekillendirdiğini kabul ediyoruz dedi.
18:44Dışişleri Bakanlığı bu anlaşma ile ABD ve 20'den fazla müttefik ülkenin adil rekabeti güvence altına alacağını, hassas teknolojileri ve kritik
18:54altyapıyı uygunsuz erişim etki veya kontrolden koruyacağını belirtti.
18:59Anlaşma ülke genelinde gelişen yapay zeka endüstrisinin olumsuz çevresel ve insan hakları etkilerinden endişe duyan Filipinler'deki yerel toplulukların tepkisine yol
19:09açtı.
19:10Taban örgütleri Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında Filipinlerin çeşitli şehirlerinde protestolar düzenledi.
19:17Bu haftanın başlarında öğrenci grupları yapay zeka veri merkezlerine yönelik ABD yatırımlarının oluşturduğu tehdide karşı bir gösteri düzenledi.
19:26Filipinler'deki kadınlara yönelik bir siyasi örgüt olan Gabriela'nın üyeleri ise Trump'ın yaklaşan ziyareti ve önerilen pek silika'ya
19:34karşı bir protesto düzenledi.
19:36Gösterilerde, pankartlarda peksi kapatın ve Filipinler satlık değil yazıyordu.
19:41Gabriela bir face paylaşımında şöyle yazdı.
19:44Ekonomik güvenlik bahanesiyle ABD, Filipinleri, cip fabrikaları, yapay zeka veri merkezleri, enerji tesisleri ve kritik maden çıkarma faaliyetleriyle dolu,
19:55ABD tarafından finanse edilen güvenlik güçleriyle çevrili, atalardan kalma topraklardan ve tarım topluluklarından çalınan araziler üzerine kurulmuş militarize bir sanayi
20:05bölgesi haline getiriyor.
20:07Yerli halklar ve çiftçiler topraklarından kovuluyor, işçiler güvencesiz, düşük ücretli işlere itiliyor ve bu tesisleri barındıran topluluklar,
20:16arazi kullanımının değiştirilmesi, su kaynaklarının tükenmesi, kirlilik ve artan askeri varlığın yükünü üstlenecekken Amerikan şirketleri karları cebe indiriyor.
20:26Manila genelindeki üniversite öğrencileri, Cuma günü ABD gezisini protesto etmeyi planlıyor ve Trump'a şehirde hoş karşılanmayacağını hissettirmeye başlıyor.
20:36Aynı zamanda Filipinler Çevre Sorunlar Merkezi ve diğer çevre grupları da ülkenin doğal kaynaklarını ve topluluklarını yabancı kontrol ve kurumsal
20:45yağmalamaya karşı korumayı amaçlayarak direniş gösteriyor.
20:49Çevre grupları yaptıkları açıklamada topraklarımız, ormanlarımız, suyumuz ve madenlerimiz topluluklarımızı ayakta tutmalı ve Filipin halkının ihtiyaçlarını karşılamalıdır dedi.
20:59Bunlar yabancı şirketlerin emrine verilmemeli ya da ABD'nin teknolojik ve askeri hakimiyet anlayışına feda edilmemelidir.
21:08Öte yandan Filipinler Ticaret ve Sanayi Bakanlığı Müsteşarı, Seferino Rodolfo, salı günü düzenlenen toplantıda gazetecilere yaptığı açıklamada anlaşmanın zirvede imzalanmayacağını
21:19belirtti.
21:19Ve kilit aktörlerin anlaşmanın zaten yoğun olan diplomatik gündemde rekabet etmesini istemediklerini vurguladı.
21:27Bakan, anlaşmanın yıl sonuna kadar imzalanacağına inandığını da sözlerine ekledi.
21:32ABD'nin Filipinler Büyükelçisi Lilipton ise Pek Silika Antlaşması'nın imzalanmasının zirve gündeminde almadığını belirtti.
21:40Kararlar uygun zamanda Filipinler hükümetiyle tam istişare içinde alınacaktır dedi.
21:45Lipton yaptığı açıklamada, daha önce de belirttiğim gibi ve bu sürecin bir parçası olarak tüm paydaşlar üzerindeki etkiler konusunda kapsamlı
21:54tartışmalar yapılmasını bekliyoruz.
21:56Tedarik zincirlerini güvence altına almak ve Filipin halkı için yurt içinde ökonomik büyüme ve istihdamı destekleyecek kaliteli yatırımları çekmek amacıyla,
22:05bu heyecan verici girişim konusunda Filipinler hükümetiyle birlikte çalışmayı sabırsızlıkla bekliyoruz.
22:11Pek Silika'nın açılış zirvesinde Japonya, Güney Kore, Singapur, Hollanda, Birleşik Krallık, İsrail ve Avustralya anlaşmaya imza attı.
22:212026 boyunca Arjantin, Şili, Koskarika, El Salvador, Finlandiya, Almanya, Yunanistan, Hindistan, İtalya, Kazakistan, Norveç, Panama, Paraguay, Filipinler, Katar, İsveç, Birleşik
22:33Arap Emirlikleri ve Avrupa ülkeleri de dahil olmak üzere daha fazla ülke katılım gösterdi.
22:39Ayrıca 54 ülke yapay zeka alanındaki büyüme ve düzenlemeye yönelik işbirliğine dayalı bir yaklaşım taahhüt eden ilgili yapay zeka fırsat
22:48bildirgesini imzaladı.
22:50Ekonomi işlerinden sorumlu Dışişleri Müsteşarı Yakup Helberg, yapay zeka altyapısının büyümesine yönelik sonraki adımlar konusunda yabancı müttefiklerle görüşme yapmakla meşgul.
23:02Aman Süleyman Ahmet Alhaş 26 yıldır Sudan'da ortaokul öğretmeni olarak çalışıyor.
23:09Ancak aylık 13 dolar tutarındaki maaşı ailesinin temel ihtiyaçlarını sadece birkaç gün karşılıyor.
23:15Sadece bir mutfak kası tüpü satın almak bile ona yaklaşık 17 dolara mal oluyor.
23:20İşte bu yüzden Sudan'da Hartum Eyaleti'ndeki öğretmenler artık geçinmeye yetecek kadar maaş alamadıkları için 3. haftadır grevde.
23:29Ama maaşın ihtiyaçlarımızın dörtte birini bile karşılamıyor.
23:32Bir aileye en fazla 3 veya 4 gün yetebilir diyor.
23:35Öğretmenler son derece yorgun ve gelirlerini desteklemek için akşamları başka işler bulmak zorunda kalıyor.
23:42Gerçekte eğitim sektöründe ikinci sınıf işçiler haline geldik.
23:46Maaş sorunlarının ötesinde öğretmenler terfi imkanlarının eksikliğinden ve ödenmemiş haklarının birikmesinden de memnun değiller.
23:53Ayrıca savaş ve yatırım eksikliğinin yol açtığı okullardaki kötüleşen koşullar konusunda da endişeliler.
24:00Amal'ın okulundaki bazı sınıflar artık ders vermeye elverişli değil.
24:04Ders verdiğim bir sınıf var ve çatısı çökmüş.
24:07Bu yüzden güneşe doğrudan maruz kalıyoruz.
24:09İşte bu ortamda ders veriyoruz ve bu durum hem bizi hem de öğrencileri etkiliyor diyor.
24:14Savaş sırasında Sudan'da kalanlarımız zarara uğradık.
24:18İşlerimizi kaybetmedik ancak çalışmıyorduk ve maaş almıyorduk.
24:21Sonuç olarak devlete olan ödenmemiş alacaklarımız birikti.
24:25Amal öğretmenlerin haklarını talep etmek için tüm resmi yolları tükettikten sonra grev eylemine başvurduklarını söyledi.
24:33Eğitim Bakanlığı'na, Maliye Bakanlığı'na ve Cumhurbaşkanlığı Sarayı'na dilekçiler sunduk.
24:38Ancak hiçbir sonuç alınmadı.
24:39Medya aracılığıyla da sesimizi doyurduk ve greve gitmekten başka çözüm kalmadı dedi.
24:45Öğretmenler okula gitmeye, ulaşım masraflarını karşılamaya ya da çocukların geçimini sağlamaya gücü yetmezken nasıl eğitim verebilirler diye sordu.
24:53Amal'ın tanıdığı birçok öğretmen mesleği bırakmayı düşünüyor.
24:57Bazıları işinden çoktan ayrıldı.
24:59Ücretsiz izin aldı ya da alternatif gelir kaynakları aradı.
25:03Amal, grev sırasında derslerin askıya alınmasının öğrencilerini olumsuz etkilediğini kabul ediyor.
25:09Ama Sudan'ın eğitim sisteminin krizde olduğunu belirten Amal, öğretmenlerin işlerini yapabilmeleri için en azından temel koşullara ihtiyaçları olduğunu söylüyor.
25:18Amal, öğretmenler de insandır.
25:20İhtiyaçları, aileleri ve sorumlulukları var.
25:23Bu baskı rahatlığında eğitim görevlerini nasıl yerine getirebilirler?
25:26Bazı öğretmenler okullarına ulaşmak için uzun metafeler yürüyor.
25:30Bazıları ise yetersiz beslenme ve yorgunluktan bayılıyor dedi.
25:34Lüks şeyler istemiyoruz.
25:36Sadece yaşayabilmek, okullarımıza gidebilmek ve eğitim görevimizi sürdürebilmek istiyoruz.
25:42Sudan Öğretmenler Komitesi, hükümeti öğretmenlerin taleplerini ele almaya zorlamak için kademeli ve aralıklı grevler düzenledi.
25:49Komitenin sözcüsü Sami Albakir, greve katılımın başlangıçta yaygın olduğunu,
25:53ancak daha sonra hükümetin grevi baltalamaya yönelik girişimleri nedeniyle katılımın azaldığını söyledi.
25:59Alınan önlemler arasında grevlere rağmen okulların işlermiş gibi görünmesi için personel devamsızlığı üzerindeki idari kontrollerin gevşetilmesi ve örnek okullara ek
26:09fon yaratma mekanizmaları sağlanması yer alıyordu.
26:12Bazı öğretmenler yeni grevler duyurulduğunda hükümetten ödenmemiş maaşlarının bir kısmını da aldı.
26:18Geçen ay Sudanlı bakanlarla sendikalar arasında yapılan bir toplantının ardından Başbakan Kamil İdris,
26:25tüm Sudan eyaletlerindeki öğretmenlere ödenmesi gereken paralarının ödenmesini emretti.
26:30Ancak hükümet ayrıntılı bir ödeme takvimi sunmadı ve maaşlarla ödeneklerle ilgili öğretmenlerin diğer taleplerine de yanıt vermedi.
26:37Bu da çıkmazın devam etmesine yol açtı.
26:40Sudan Öğretmenler Sendikası, üyelerinin şikayetlerini çözmek için uzun bir mücadeleye hazır olduğunu belirtiyor.
26:46Al-Bakir, verdiği demeçte, hükümetin uyguladığı taktikleri etkisiz hale getirmek için uzun soluklu bir grev çağrısı yaptık.
26:53Hükümet, sorunları çözmek yerine atlatmaya çalışıyor, dedi.
26:57Talepleri arasında yoksulluk sınırı kriterlerine ve Sudan Öğretmenler Komitesi tarafından,
27:025 kişilik bir aile için yapılan yaşam maliyeti araştırmasına dayalı olarak asgari ücretin 50 dolara çıkarılması yer alıyor.
27:09Al-Bakir, 2023 yılının Nisan ayında patlak veren Sudan ordusuyla paramiliter hızlı destek güçleri arasındaki devam eden savaşın,
27:17öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin karşılaştığı sorunlara katkıda bulunduğunu açıkladı.
27:22Okulların yeniden açılması, öğretmenlerin işine dönmesi ve eğitim sisteminin istikrar kazanması için
27:28okulların ve öğretmenlerin karşı karşıya olduğu sorunların çözülmesi gerekiyor, diye ekledi.
27:33Çatışma okulların işleyişini aksattı, eğitim tesislerini tahrip etti ve bazı okullar yerinden edilmiş kişiler için barınaklara ya da askeri üslere
27:41dönüştürüldü.
27:42Bu da milyonlarca çocuğun eğitimden mahrum kalmasına neden oldu.
27:47Sudan'da ayrıca savaş boyunca 1400'den fazla okul savaşta saldırıya uğradı.
28:19İzlediğiniz için teşekkür ederim.