- 16 minutes ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/rlkml9DE7Bc
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/rlkml9DE7Bc
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:28Transcription by CastingWords
00:42Medya takibe hoş geldiniz değerli izleyiciler.
00:45Bu hafta neler yaşandı, neler konuşuldu, tartışıldı yine birlikte ele alacağız.
00:50Geride bıraktığımız haftanın en önemli gündemlerinden biri Habaş fabrikasındaki patlama oldu.
00:56Bu patlamada 19 işçinin yaşamını yitirdiği çok sayıda işçide yaralandı.
01:01Patron Mehmet Rüştü Başarhan ise ev hapsi kararıyla serbest bırakıldı.
01:06Diğer bir önemli gündem de Antalya'daydı.
01:09Antalya'da iklim zirvesine ilişkin iki buluşma meydana geldi.
01:13Bu buluşmalardan biri COP31, diğeri ise halkların iklim zirvesi oldu.
01:18Biz de zirvede neler konuşuluyor, neler tartışılıyor bunlara yakından bakacağız.
01:23Ama önce bu haftanın manşetlerinde, haberlerinde neler oldu videomuzu izliyoruz.
01:34Yeni Yaşam gazetesi 11 Kasım'da İzmir'deki Habaş fabrikasındaki işçi katliamını manşetine taşıdı.
01:41İktidarın teşvikiyle işçi kıyımı manşetli haberde, Habaş şirketinin bir yılda iktidardan 2 milyona yakın teşvik aldığını yazdı.
01:53Yeni Özgür Politikada 12 Kasım tarihli Türk Metal'de cinayetlerden sorumlu başlıklı haberinde aynı konuya değindi.
02:02Habaş'taki yetkili sendikanın, Türk işe bağlı Türk Metal Sendikası olduğu belirtilen haberde işçilerin şu sözlerine yer verildi.
02:10Sendika patronundan yana tutum aldığı için işçilerin çalışma ve yaşam koşulları düzelmiyor.
02:16Her toplu iş sözleşmesi döneminde işçi satılıyor, patron korunuyor.
02:24Yeni Yaşam gazetesinin 12 Kasım tarihli manşeti, işçiler ölür, patronlar yaşar oldu.
02:31Gazete, Soma, Ermenek, Dilobası, Hembek ve İliç'teki işçi cinayetlerini hatırlatarak patronların cezasızlıkla korunduğunu yazdı.
02:42Evrensel gazetesi 12 Kasım'da sıkıntılı bakan manşetiyle çıktı.
02:48Gazete, Habaş katliamına sıkıntı diyen Çalışma Bakanı Vedat Işıkhan döneminde 7.102 işçinin öldüğünü vurguladı.
02:58Atılım gazetesi 291. sayısının manşetinde COP31 iklim zirvesine yer verdi.
03:05Zirvenin faturası halka, çözüm isyan başlıklı atılım manşetinde, COP31'de iklim kriziyle mücadele adı altında kapitalizmin kendini yeniden ürettiği ifadelerine yer
03:16verildi.
03:1811 Kasım tarihli Yeni Yaşam gazetesinde kadın vekiller bütçe komisyonunda konuştu.
03:25Kadınların yaşam hakkı bütçede yok başlıklı bir haber yer aldı.
03:29Haberde, mecliste süren bütçe görüşmelerinde kadınların şiddetten korunmasına yönelik politikaların yetersizliğine dikkat çekildi.
03:37Dem Parti Milletvekili Özgür Saki, bu bütçe her ne kadar toplumsal cinsiyete duyarlı diye ifade edilmişse de, toplumsal cinsiyet esasına
03:46göre hazırlanan bir bütçe değil, dedi.
03:51Yeni Özgür Politikada, 12 Kasım tarihinde İzleme Komisyonu kuruluyor başlıklı bir haber yayınladı.
03:58Haberde, Dem Parti Eş Başkanı Tülay Hatimoğulları'nın İzleme ve Takip Komisyonu'nun büyük bir olasılıkla aralığın başında kurulabileceğini belirttiği
04:07aktarıldı.
04:11Jin Dergi'nin 193. sayısı, barış, adalet ve eşitlik için yan yana kapağı ile raflarda yerini aldı.
04:18Dergide, Şengal, tarihsel hafızadan direnişe, soykırımdan demokratik geleceği bir halkın iradesi ve kadınlar yan yana geleceği konuşuyor,
04:28ortak geleceğin sorumluluğu, içerikleri yer aldı.
04:34İlke TV'nin internet sayfasında Ecehan Balta, COP31 ve bunun karşısında yapılan halkların iklim zirvesini yazdı.
04:42Balta yazısında şu ifadeleri kullandı.
04:45Antalya'da bu hafta iki ayrı dünya yan yana kuruluyor.
04:48Birinde devlet başkanları, bakanlar, uluslararası finans kuruluşları ve şirket temsilcileri iklim krizine karşı atılacak adımları müzakere ediyor.
04:57Diğerinde ise dünyanın farklı bölgelerinden gelen ekoloji hareketleri, işçiler, köylüler, kadınlar, gençler ve yaşam alanlarını savunan topluluklar bir araya gelmeye
05:07hazırlanıyor.
05:08Bu iki buluşmanın aynı kentte gerçekleşmesi tesadüf değil, iklim krizinin nasıl tanımlandığı, sorumluluğun kimlere yüklendiği ve çözümün nerede arandığı üzerine
05:18giderek belirginleşen bir siyasal ayrışmanın ifadesi.
05:21Bu insanların anlattıkları, müzakere masalarındaki başlıkların gündelik hayattaki karşılıkları.
05:28Bir ülkenin enerji dönüşümü olarak kaydettiği yatırım, başka bir yerde bir köyün susuz kalması anlamına gelebiliyor.
05:36Bir şirketin karbon azaltım başarısı, bir ormanın yok edilmesiyle sonuçlanabiliyor.
05:42COP31'in sonunda muhtemelen yine uzun bir karar metni yayınlanacak.
05:46Bazı ifadeler güçlendirilecek, bazıları çıkarılacak, bazı meseleler gelecek yılın müzakerelerine bırakılacak.
05:54Ama Akbelen'de, Diyadin'de, Varto'da, Ali Ağa'da hayat kaldığı yerden devam edecek.
06:00İnsanlar ertesi sabah yine içecekleri suyu, ekecekleri toprağı, solayacakları havayı ve geçimlerini nasıl sürdüreceklerini düşünecek.
06:20Evet, değerli izleyiciler, şimdi öncelikle COP31 gündemiyle başlayacağız.
06:27Beste, Argat Balcı bize Antalya'da neler yaşanıyor, neler tartışılıyor bunları anlatacağız.
06:33Beste merhabalar.
06:38Bağlantı kuruldu mu?
06:41Merhabalar.
06:43Evet, Antalya'da COP31'e karşı halklar buluştu.
06:47Aslında krizin bedelini ödeyenler bir araya geldi ve alternatif yolları tartışıyorlar.
06:52Pek çok başlık da var.
06:54Görüşmeler aslında eylemle birlikte başladı.
06:57Hafta sonu bütün dünyadan neredeyse katılımcıların geldiği bir eylemle başladı.
07:02Halkların itirazı neler, neler konuşuluyor bu zirvede?
07:07Çok teşekkür ediyorum.
07:09Özellikle medya takip programındasın.
07:12Sana başarılar diliyorum.
07:13Teşekkürler.
07:14İkinci haftam ve bu ikinci haftada da beni konu kaldığın için de ayrıca teşekkür ediyorum.
07:20Antalya'dayız.
07:21Halkların itirazı devam ediyor.
07:23Şu anda burada saat 8 ve gördüğünüz üzere hala kongre salonundayız.
07:29Burada tartışmalar, paneller, oturumlar sürüyor.
07:34Ve tabii ki neden halkların iklim birisi ihtiyacı doğdu?
07:38Belki de senin soruna cevap olabilecek ana başlık burası.
07:42Çünkü Antalya'da 9 Kasım itibariyle başlamış olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın 31.si.
07:51Yani COP31 düzenleniyor.
07:54Ve burada halkların aslında eleştirileri, bu iklim krizini yaratanların, sömürü düzenini devam ettirenlerin,
08:03insanı, doğayı, emeği sömürenlerin burada iklim krizine karşı çözüm aradıklarını iddia etmeleri.
08:11Yani iklim finansmanı, uyum politikaları, iklim krizinin yarattıkları, kayıp ve zarar mekanizmaları,
08:20fosil yakıtlardan çıkış, tarım ve gıda güvenliği gibi yaşamsal konular tartışılırken, müzakere edilirken,
08:29iklim krizinin etkilerini tüm bu saydığım başlıklarda en ağır içinde yaşayan halkların
08:37burada söz sahibi olamaması, özne olamaması aslında COP31'e paralel olarak halkların üstün zirvesini doğurdu.
08:45Dolayısıyla bu yıl Antalya'da COP31 gerçekleşirken, programın açılışında senin de ifade ettiğin gibi
08:5214 Kasım'da küresel eylem yürüyüşüyle birlikte halkların üstün zirvesi de başlangıcını duyurmuş oldu.
09:00İstersen küresel eylem günündeki izlenimlerimle devam edeyim.
09:04Evet.
09:06Şimdi küresel eylem gününde Antalya'da çok uzun bir cadde trafiğe kapatıldı ve dünyanın her yerinden halklar,
09:17iklim krizinin etkilerini yaşayanlar burada toplandılar ve aslında 23 bir karnaval havasıyla başladı.
09:25En önde ekoloji örgütleri yer alıyordu.
09:28Onu takip eden diğer kortejlerde de dernekler, daha sonrasında da siyasi partiler şeklinde ilerledi.
09:37Ve burada bütün dünyanın çok yoğun bir ilgisi vardı.
09:41Ve tabii ki dünyadaki bütün iklim hareketlerinde de, buraya gelen katılımcılarda da izlenelim.
09:48Kadınların tabii ki yine ön saplarda oluşuyordu.
09:51Ve buradaki iklim adaletinin yürütücüleri de, özleleri de aslında onlardı.
09:56Sendikalar, kadın ve gençlik örgütleri, LGBT hareketleri, yerel direnişler ve uluslararası dayanışma ağları ortak bir irade ortaya koydular.
10:06Ve iklim krizine karşı mücadelede yaşamın bütün alanlarını kaplayan bir mücadele olduğunu ifade ettiler.
10:14Savaş politikaları çokça teşhir edildi.
10:16Ve savaşın aslında yarattığı doğa üzerindeki tahribat, doğanın haklarına yapılan saldırı ve genel olarak dünyadaki savaşların son artık bulması talebiyle,
10:28birinlikle savaşın ve çatışmalı süreçlerin yarattığı tüm bu tahribatın, doğa üzerindeki tahribatın da giderilmesi yönünde çok büyük bir irade vardı.
10:38Ve tabii ki şu anda bütün dünyanın gözü Gazze'de olduğu için Gazze'deki soykırım en çok öne çıkıyordu ve protesto ediliyordu.
10:47Filistin hareketi burada oldukça güçlüydü.
10:49Ve bunun yanında bir diğer güçlü başlık da aslında bütün dünyadaki bütün bu sömüreye karşı mücadelenin sloganının da jimziyan azadi
11:00olmasıydı.
11:01Orta Doğu'da filizlenen, yükselen bu felsefe jimziyan azadi, kadın yaşam özgürlük talebini,
11:08burada Antalya'da gerçekleşen bu ulus ötesi aktivistlerin yer aldığı dürüşte de nasıl küresel, evrensel bir sorular haline geldiğini de yine
11:20görmüş olduk.
11:21Bu anlamıyla da gerçekten çok etkileyiciydi.
11:24Bunun yanı sıra DEM Parti'nin çok yoğun bir katılımı vardı.
11:28Hem merkezi düzeyde, yani merkezi üretim kurumları, parti meclisi, eş genel başkan, İlay Hakimoğulları, HDK Sözlüsü, Meral Dönüş Beşkaş'la
11:39birlikte.
11:39Aynı zamanda taban örgütleri de burada çok yoğun bir şekilde aslında katılım sağlar, en yoğun bir katılım DEM Parti'den de
11:48diyebiliriz.
11:48Bunun yanı sıra tabii ki yeni parti hiç yoktu.
11:52Belki de ay haftasının kongreleri olması dolayısıyla olabilir dendi ama bu da el istirilen ve bakılan, bakılması gereken başka bir
11:59noktaydı.
12:00Bunun yanı sıra ve sendikalar yine topik için de yer aldılar.
12:04Topik Ufak Özgürlük Partisi, Sosyal İstediğinden Kırılış Partisi, Emek Partisi, DEM Parti'nin birleşenleri yine burada yoğun bir şekilde bulunuyorlardı.
12:13Ve 14 Kasım'daki aslında bu enternasyonel mücadele aktivistler, iklim aktivistlerinin talepleri 15 Kasım itibariyle Mimar Sinan Kondura Merkezi'nde, Antalya'da
12:26halkların iklim zirvesinde aynı iradeyle, aynı coşkuyla ve aynı renkli katılımla beraber hala sürüyor tartışmalarıyla.
12:35Evet aslında önemli başlıklardan bahsettin. Ben ayırt edici unsur olarak şunu da sormak istiyorum. COP31'de de çok sayıda başlık var,
12:43zirvede de çok sayıda başlık var.
12:45Senin gözlemlediğin kadarıyla zirveyi özellikle içerik olarak elbette ki zaten çok farklı ama başlıklar ve konuşulan konular bakımından baktığında, itirazlar
12:55bakımından baktığında,
12:56COP31'den ayıran en önemli etkenler neler oldu, gözlemlerin neler?
13:02Ya bu anlamda gözlemlerim, COP31 işte Türkiye'de gerçekleşirken aslında işte Türkiye'nin iddiası ne olarak bize çıkıyor?
13:12Sıfır akıp reklamlarıyla mesela çok iyi dinleme geliyor ve sıfır akıp projeleriyle.
13:17Ama buraya geldiğimiz zaman halkların iklim zirvesinde tartışılırken,
13:20aslında görüyoruz ki hükümet bir yandan sıfır akıp reklamları yaparken diğer taraftan da Avrupa'nın plastik çöplerinin aslında bir sömürgesi
13:30haline gelmiştir o da.
13:31Bu benim sıra yine burada iklim zirvesi gerçekleşirken iklim zirvelerinin yani COP31'inde işte en büyük iddialarından birisi fosil yakıtlardan
13:41çıkış,
13:42küresel ısınmanın bu anlamıyla durdurulmuş ki, küresel ısınmanın kaynağı fosil yakıtlar,
13:47nedir bu fosil yakıtlar, petrol, kömür gibi işte aslında yer altı kaynaklarının kullanımı ve bunları yaratmış olduğu ısı ve bunun
13:59getirdiği aslında iklim krizi.
14:00Fakat bu COP31'de tartışıldığında aslında burada fosil yakıtlardan çıkış için hiçbir tarih belirtilmezken,
14:10Türkiye üzerinden baktığımızda da aslında Türkiye bir kömür ülkesi ve halklar kömürden çıkılsın, fosil yakıtlardan çıkılsın derken,
14:18Türkiye'nin kömür çıkışı ile ilgili herhangi bir tarifi, herhangi bir fosil yakıtlar olup olmadığına dair pek çok soru işareti
14:25var.
14:25Bunun yanı sıra geçen yıl yine Brezilya'da, Benem'de düzenlendiğinde COP30,
14:32toplumsal gülsiyet başlığının olmaması bütün bu oturumlarda aslında çokça eleştiriliyor,
14:37toplumsal gülsiyet ile gerektiği başlığının olmaması.
14:40Buraya geldiğimizde de yine aynı şekilde COP31'den böyle bir kararla çıkılmasına rağmen hala COP31'de aslında toplumsal gülsiyete dair,
14:48yani doğal kurumunun, doğal talanının yaratmış olduğu eşitsizlikleri,
14:54kadınlar ve çocuklar özgün olarak yaşadıklarını ve bunun özgün olarak tartışması gerektiğini ifade ettiklerinde COP31'de bunu göremiyoruz.
15:02Ama halkların gülsiyetine geldiğimiz zaman bununla ilgili çok özel başlıkların ele alındığını görüyoruz.
15:07Örneğin bunun yine aynı şekilde toplumsal gülsiyet ve beden politikaları,
15:12ayrımcılık pozasının yine kadınların ve kirlilerin, LGBT artıların yer aldığı bir batım açıklaması bugün burada gerçekleşti.
15:22Ve onlar da aynı şekilde COP31'de toplumsal gülsiyet politikalarının yeterli biçimde yer almadığı,
15:28kadınların, çocukların burada özde olarak görülmediği, çocukların duyulmadığı üzerine
15:33Belen'den yani Brezilya'dan, Türkiye'ye, Antalya'ya kadınların taleplerinin ortak olduğunu,
15:39iklim adaletinden etkileme biçimleri olarak bütün dünyadaki kadınların da bu anlamıyla ortaklaştığını,
15:47ortak bir mücadele yürütmesi gerektiğini yine açığa çıkartıyorlardı.
15:51Tabii ki burada COP31'e baktığımız zaman bütün bu sermaye politikaları,
15:58burada işte yer alan, aslında krizin kaynağı olan maden közeleriyle,
16:04enerji politikalarıyla,
16:06birçok köylünün yaşam alanlarını falan edenlerin bugün COP32'nin zirnelerinde yer aldığını görüyoruz.
16:12Ama buraya geldiğimiz zaman, örneğin bugün yine bizim de özel bir program için,
16:17metropodan programı için daha doğrusu,
16:20söyleşi yaptığımız balık etlerinde kadınlar kendi bulundukları dağların artık tamamen yok edildiğini,
16:2814 köylün burada kalan edildiğini,
16:32bütün o dağlardaki maden arama ve maden çalışmalarıyla beraber ormansızlaştırmayla,
16:38herhangi bir yani en basit yağ modu,
16:41bütün meralarının, çiftçilik yaptıkları alanların sular altında kaldığını,
16:45bununla ilgili mahkemeleri kazandıkları halde bu sermaye gruplarını bulduramadıklarını
16:51ve buradaki yaşadıkları aslında eşitsizliği,
16:56yani gündelik yaşamdan iklim politikalarına kadar,
16:59yani bütün küresel olarak etkilenmelere kadar yaşadıkları eşitsizlikleri,
17:03teşhir ettikleri bir alan oluyor halkların iklim dünyası.
17:06Koptu küldürde ne yazık ki böyle alanları göremiyoruz.
17:09Neden göremiyoruz?
17:10Zaten bu projeleri yürütenler burada karar alıcı pozisyondalar diyebilirim.
17:17Veste çok teşekkür ediyoruz.
17:19Özellikle kadınların iklim mücadelesine,
17:21toplumsal cinsiyet alanını merak ediyorduk açıkçası.
17:24Çok detaylı bir şekilde anlatmış oldun.
17:27Teşekkürler, kolaylıklar diliyoruz.
17:30Ben çok teşekkür ediyorum.
17:31İyi yayınlar diliyorum.
17:33Görüşmek üzere.
17:34Görüşürüz.
17:36Evet, değerli izleyiciler.
17:38Veste Argat Balcı bize COP31'e karşı yapılan halkların iklim zirvesinde öne çıkanları
17:43ve aslında iklim krizinin bedelini ödeyen halkların itirazlarını aktardı.
17:48Şimdi stüdyo konuğuma dönmek istiyorum.
17:51Etkin Haber Ajansı'ndan Elif Bayburt bizlerle.
17:53Hoş geldin Elif.
17:54Hoş buldum.
17:55İyi yayınlar diliyorum.
17:56Teşekkürler.
17:57Evet, aslında seninle diğer bir gündem maddesi ve bu haftanın en çok konuşulan,
18:03tartışılan ve yine öfkenin çok çok yükseldiği bir konuyu konuşacağız.
18:07İzmir Habaş'taki patlamayı.
18:0919 işçi yaşamını yitirmişti.
18:11Hemen ardından olanlardan kısaca bahsettik.
18:15Patron şu anda 19 işçinin ölümünden sorumlu olan patron,
18:18yalısında ev hapsi cezasını çekiyor malum.
18:21Yine bunun ardından da eylemler yapıldı, fabrika önünde işçilere saldırı oldu vs. vs.
18:27Genel olarak bu tabloya baktığımızda Habaş'ta neler yaşandı?
18:32Denetimsizlikten de bahsediliyordu çünkü.
18:34Hem bu süreç nasıl geldi hem sonrasında neler oldu?
18:37Habaş'a bir özetleyerek bakarsak neler aktarırsın?
18:41Yani ben de sözlerime başlarken önce Katledi'den 19 işçinin ailelerine baş sağlığı dileyerek başlamak isterim.
18:47Aslında Habaş, Ali Ağa'da denetimsizliği ve iş sağlığı, iş güvenliği önlemlerinin alınmasıyla meşhur bir fabrika.
18:56Daha sonrasında hem kendi sahadaki muhabirlerimizin hem de başkaca basın yayın kuruluşlarında işçilerin konuştuklarını,
19:04anlattıklarını gördüğümüzde bunun gelmekte olan bir patlama olduğunu defaatle dile getiriyorlar.
19:10Ali Ağa zaten aslında beslenin kaputuz bir de bahsettiği gibi hem iklime dönük etkileriyle hem çevre katliamlarıyla hem de işçi
19:19katliamlarıyla çok bütünleşmiş bir mekan.
19:22Gerçekten işçilerin tarifiyle bir cehennem çukuru yani.
19:26Hem demir-çelik fabrikalarının yoğunlukta olmasıyla hem de gemi söküm, asbestli gemi söküm fabrikalarının yoğunlukta olmasıyla
19:34hem çevreye dönük çok yoğun zararlı etkileri olan hem de iş cinayetlerinin, meslek hastalıklarının, iş kazalarının çok yoğun yaşandığı bir
19:42ortamdan bahsediyoruz.
19:44Yani havaçtaki patlama, bugün bilirkişi ön inceleme raporu çıktı bu arada bu sabah yayınlanmış oldu.
19:52Bu, önceden de şunu biliyorduk, bir tavan vincinin arka ocağına düşüp orada su ve 1600 derece sıcaklıktaki erimiş metalin birbirine
20:01temasıyla çıkmış bir patlamadan bahsediyoruz.
20:05Bilirkişi ön raporunda gördüğümüz tespitler de şunlar.
20:08Yani bu hem vince dair hem de kazana dair gerekli denetimlerin, gerekli yenileme çalışmalarının yapılmadığı, soğutma sistemlerinin çalışmadığı,
20:18gerekli kontrollerin sağlanmadığı ve oradaki artık kazanların korozyona uğradığı ve pastlandığı,
20:26bu sebeple de herhangi bir patlamaya çok müsait olduğu bir durum tespiti var.
20:34Bunun dışında fabrika ortamında herhangi bir tahliye önleminin alınmadığı, acil çıkışların, gerekli olası bir yangın durumda,
20:43yangın söndürmenin olmadığına dönük çeşitli tespitler var.
20:46Henüz ön rapordan bahsediyoruz.
20:47Daha detaylı raporu geldiğinde göreceğiz.
20:50Ama aslında bu çok şaşırtıcı bir ön rapor değil.
20:53Habaş fabrikası bugüne kadar çok sayıda iş cinayetiyle gündem olmuş.
20:59Yani daha önce de yaklaşık 20 neredeyse iş cinayetiyle gündem olmuş bir fabrikadan bahsediyoruz.
21:05Ve patronun daha önce bu sebeple hapis cezası aldığı bir fabrikadan bahsediyoruz.
21:10Mehmet Üçlübaşaran'ın daha önce bu sebeple 4 yıllık aldığı bir hapis cezası var.
21:15Yine başka bir işçinin ölümüne sebep olmaktan.
21:17Ancak bunların hiçbiri fayda etmiyor.
21:20Yine nihayetinde 19 işçinin katlediği bir patlama, adım adım ben geliyorum diyen bir patlamayı yaşamış olduk.
21:28Neler yaşandı patlama sonrasında?
21:30Patlama öncesinde tablo buydu.
21:31Sonrasında neler yaşandı?
21:33Tabii ki aslında her işçi katliamında gördüğümüz o süreci, o kısır döngüyü tekrar yaşadık.
21:40İlk yapılan şerden birisi yayın yasağı getirmek oldu.
21:44Sonrasında işçilerin, bunu söylemek ifade etmek çok acı ama söylemek anlatmak da zorundayız.
21:50İşçilerin bedenleri tamamen kömürleştiği için cenazelerin en başta tespit edilemediği, kaç işçi var, kaç işçi öldü.
21:59Mesela Barış Güney için en başta öldüğü söylendi, sonra cenazesi bulunamadı, sonradan bulundu.
22:06Adli tıp deneya incelemesiyle insanlar sevdiklerinin öldüğünü anlayabildiler.
22:12Çünkü tanınmayacak haldeydi cenazeler.
22:15Böyle bir patlamadan, böyle bir katliamdan bahsediyoruz.
22:18Yine hemen peşi sıra üretimin devam ettiği bir tablodan bahsediyoruz.
22:23Üretim durmadı, gece vardiyasına, sabah vardiyasına işler çağrıldı.
22:27Her ne kadar üretim yapılmayacaktense de bunun sadece bir bölüm için geçerli olduğu ortaya çıktı.
22:32Diğer bütün bölümlerde üretim devam etti.
22:35İşlerin, yani bırakalım oradaki enkazın şusunu, busunu temizlenmesini, askeri öğütlü arkadaşlar için yas tutma hakkı bile ellerinden alındı.
22:44Ve bu üretimi devam etmek hoşçlu olarak da Mehmet Üçlü Başaran şöyle bir talimat verdi.
22:51İşçiler telefonlar içeri girmesin, el konulsun telefonlarına.
22:54Yani işçiler şunu söylüyorlar mesela, oradaki denetimsizliği, oradaki tabloyu kaydetmemize engel olmak için alınmış bir adım olarak bunu tarif ettiler.
23:05Ve içeri girmeyi reddettiler.
23:06Sonrasında zaten işlerin yakapaça, eşkencelileri gözaltına alındıklarını gördük.
23:11Yani Mehmet Üçlü Başaran yalısında, ev hapsindeyken işçiler katliyama itiraz ettikleri için, telefonlarını vermeyi reddettikleri için,
23:21bu talimata uymayı reddettikleri için yakapaça gözaltına alındılar.
23:24Fabrika önünde, bütün gün fabrika önündeydiler.
23:27Ve bir yandan da yetkililerin açıklamını görüyoruz.
23:29Orada bir ihmal yoktu.
23:31Ama sıkıntılı bir durum oluştu.
23:32Vedat Işıkan'ın açıklaması gibi çeşitli bir durum var.
23:34Evet, sıkıntılı bir durum olarak tarif etti bunu.
23:38Bir yandan sorumluların yargılanacağı gibi bildiğimiz her katliyandan sonra edilen lafları görüyoruz.
23:45Ancak iktidar medyasının bile, ana akım medyanın bile, patron nasıl ev hapse aldı diye şaşırdığı, böyle bir tepki gösterdiği, yeni
23:54şafakından sabahını hürriyetine tutalım yani,
23:57bir tabloda yine 19 işçinin ki, şöyle söyleyebiliriz, endüstriyel patlamalar ölçeğinde, bir demik çelik iş kolu bakımında bildiğimiz herhalde yakın
24:11döneminde en ölümlü iş cinayetinden bahsediyoruz.
24:13Yani mesela bir madende soma örneği var.
24:16Ama yani demir çelik iş kolu bakımında, endüstriyel patlamayla yaşanmış katliamlar bakımında yakın zamanda bildiğimiz bu kadar yüksek ölümlü bir
24:23iş cinayeti yok.
24:24Yani gerçekten büyük bir katliamdan bahsediyoruz.
24:27Buna rağmen patronun ev hapse aldığı bir tablodan bahsediyoruz.
24:30Göstermelik bir tutuklama dahi olmadı yani.
24:32Yani birkaç ay sonra serbest bırakılır zaten.
24:34Arka kapıdan serbest bırakılır hep deriz.
24:38Ve buna miktar meclisinin şaşırdığı bir tablodan bahsediyoruz.
24:42Bu tabloda aslında çeşitli eylemler de yapıldı.
24:50Yani hem mücadeleci sendikalar tarafından yine bence şu anlamlıydı.
24:54Smart Solar işçileri yakın bir bölgede direnişçeydiler.
24:57Ve hatta patlamayı duyduklarını, yani kendi bulundukları yerden patlamayı hissettiklerini, deprem oluyor sandıklarını anlattılar sonrasında.
25:04Onlar gidip orada işçilerin yanında durdular.
25:07Yine Ege İşçileri Birliği gibi oradaki daha mücadeleci, ilerici emek örgütleri, sınav örgütleri, patlamayı bir tepki gösterdiler.
25:19Eylemler yapıldı.
25:19Burada da eylemler yapıldı.
25:20Hem emek demokrasi güçleri tarafından yapıldı veya çeşitli sendikalar veya siyasi partiler tarafından yapıldı.
25:29Ancak nihayetinde iş cinayetleri yaşanmaya devam ediyor.
25:34Bir yandan bununla farkındayız yani.
25:37Habaş tablosu şu an için böyle olduğunu söyleyebiliriz.
25:40Yani bu yayın yasağı şeyi gördük.
25:44Yani Yeni Şafak haberi bu ayrıca da bunu da belirtmek isterim.
25:47İlginçtir.
25:50Başaranın insanlarının fabrika yetkililerinin tek tek gazetecileri arayıp,
25:54yayın yasağı var, haberiniz var mı, haberinizi kaldırın dediği bir tablodan bahsediyoruz.
26:00Pervasızca bir şey bu yani.
26:02Ve Yeni Şafak bile bunu teşhir etme gereği duyuyor.
26:04Hani artık katliamın düzeyi ve yarattığı şeyi buradan ölçebiliriz.
26:11Ancak buna rağmen yine ne kadar adil olacağı şüpheli bir soruşturma ve yargılama sürecine baktığımızda söyleyebiliriz yani.
26:21Ki bahsettiğin gibi zaten başından biraz da bize bunun növelerini veriyor ne kadar adil olacağı bu sürecin.
26:27Bahsettiğin gibi iş cinayetleri her gün devam ediyor.
26:29Ve yine İSİG'in açıkladığı veriler var.
26:32Zaten bildiğimiz gibi Türkiye'de iş cinayetlerinin verilerini tutan resmi bir kaynak yok.
26:37İSİG'den öğreniyoruz biz işçiler ne yapıyor, ne durumda katlediliyorlar diye.
26:41Yine burada önemli veriler açıklandı son hafta bunun tartışılmasıyla birlikte.
26:46Buna göre son 25 yılda en az 32 bin işçi.
26:50Ve hep zaten raporlarda şu belirtiliyor ya en az.
26:53Çünkü bunlar ulaşılabilen veriler.
26:56Bu tablo bize ne söylüyor?
26:57Çünkü bu ancak savaşta yaşanabilecek bir tablo.
27:00Ve insanlar sadece hayatlarını sürdürmek isterken ölüyorlar.
27:05Yani şöyle hani 32 bin mesela AKP'li yıllar bakımından toplanan 38 bin 500 gibi bir sayıdan bahsediyoruz.
27:13Sadece 2026 içerisinde 2014 iş cinayetinden bahsediyoruz.
27:16En az vurgusunu burada tekrar tekrar yapmak zorundayız.
27:20Bir de tespit edemediklerimiz var.
27:21Çünkü bir yandan da meslek hastalıkları sonucu ödenler var.
27:25Tabii bir de o var.
27:27Bunun tespit edilebilen iş cinayetlerinin 4-5 katı meslek hastalığı sonucu öden işçilerden bahsediyoruz.
27:33Ortalama tahmin ettiğimiz rakam hem bu alanda çalışan uzmanların, gazetecilerin, doktorların tahmin ettiği veri bu.
27:42Ama tam olarak tespit etmek tabii ki imkansız meslek hastalıkları bakımından.
27:45Çünkü Türkiye'de bunun verisi tutulmuyor.
27:47Yani ne SGK bunun verisini tutuyor ne çalışma bakanlığı bunun verisini tutuyor.
27:51Yani şunu söyleyebiliriz.
27:53Çok temel bazı sebepleri var ve bunların hepsi birbirini bitirilen sebepler.
27:58Birincisi şu elbette ki denetimsizlik.
28:00Yani burada şöyle değil sadece.
28:04Çalışma bakanlığına düşen çok temel bir sorumluluk bu.
28:06Mesela sadece patronların ne kadar bunu yapıp yapmadığı değil.
28:10Çalışma bakanlığına bunu denetlemek zorunda.
28:13Yani hiç başka bir yaptırım gücü olmak zorunda.
28:17Patron üzerinde bir yaptırım gücü olmak zorunda.
28:20Ama bu yani alandaki hava şişçilerinin orada arkadaşlarını kaybeden hava şişçilerinden daha geçtiğimiz haftalarda görülen Gayrettepe Dilovası davalarındaki ailelerin söylediği
28:29cümle bu.
28:31Yani patronları koruyan yasalarla karşı karşıya olduğumuz gerçeği var önümüzde.
28:36Bu sebeple yani Türkiye'de 100 bin işçi başına düşen müfettiş, iş müfettişi sayısı şu an 2.8.
28:42Yani 100 bin çalışanı 2.8 müfettişten bahsediyoruz.
28:46Bu inanılmaz bir rakam yani.
28:48Mümkün değil yani.
28:50Birinci sebebi bu aslında.
28:52İkinci sebebi de şu, işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemleri patronlar tarafından her daim ilk feragat edilebilir maliyet kalemi olarak
29:01görülüyor.
29:02Hani bu kapitalizme içkin bir durum.
29:05Yani kapitalist üretim ilişkilerine içkin bir durum.
29:07Hani şöyle değil işte iyi patronlar vicdanlı patronlar ve kötü patronlar vicdanlı patronlar değil.
29:11Yani işte eğer daha fazla kar etmek istiyorsa, daha fazla maliyetini erksinmek istiyorsa bir patronun en başta vazgeçtiği şey işçi
29:20sağlığı ve iş güvenliği önlemleri.
29:21Çünkü o işleri gözden çıkarılabilir görüyor.
29:23Yani çok açıkça bunu tartışmak zorundayız.
29:26Hani burada artık ne olacak diyor.
29:28Dışarıda işsiz milyonlarca insan var.
29:32Herhangi bir yerine başkasını getirebilirim.
29:35Yerine başkasını koyabilirim.
29:35Burada çok düşük ücretlerle çalıştırabilecek, kayıtış çalıştırabileceğim, taşeronla çalıştırabileceğim, herhangi birisi gönlemin olmadığı koşullarda çalıştırabileceğim.
29:43Yüzlerce insan var evine ekmek götüremeyen, sokakta yatan.
29:46Hani korkunç bir, yani bir kısmı da bunun yoksulaşma krizi.
29:49Yani bölüşüm krizinin ağır sonuçları bunlar.
29:52Hani patronlar insanların çaresizliği arttıkça ki bu yine alanda pek çok işçiden, farklı farklı denişlerle, farklı farklı işçilerin ardından pek
30:00çok işçiden duyduğumuz bir şey.
30:01Biliyoruz yani o fabrikalarda bu önlemlerin alınmadığını ama yapacak başka hiçbir şeyimiz yok.
30:07Çünkü evimize ekmek götürmek zorundayız ve orada işe girebiliriz.
30:09Patronlar da bundan faydalanıyorlar yani açıkçası.
30:12Bunun suistimal etikleri bir tablo ile karşı karşıyayız.
30:15O yüzden de ilk feragat edilen kalem iş sağlığı, iş güvenliği.
30:20Çoğu fabrikada bir tane doktor bile yok yani.
30:23Herhangi bir muayene yapacak, edecek.
30:25Bir tane hastalık izni verilmiyor.
30:29İşte dil olasındaki işler, yani biz katliam yaşandıktan birkaç gün sonra oraya gittik.
30:35Orada ailelerin anlatılığı şey bu, yerde kartonların üzerinde oturuyorlardı.
30:39Kablolar açıktaydı.
30:41Parfüm doldurma deposundan bahsediyoruz yani.
30:43Bir tane kimyasal tepkimeye girse çok hızlı yanıt patlayacak ki öyle de oldu.
30:48Ama hiçbir denetim, hiçbir işçi sağlığı, güvenliği önemi yok.
30:51Bir yanı bu.
30:52Diğer yanı şu, yoğun bir üretim baskısı ve emek yoğun çalışma süreçlerinden bahsediyoruz.
30:57Yani işçilerin üretim baskısını, daha kısa sürede daha fazla iş, daha kısa sürede daha fazla son ürün,
31:03üretme baskısı, patronun o işler üzerindeki tahakküm arttıkça işçilerin iş kazası geçirme oranı da artıyor.
31:11İş cinayetine kurban gitme oranı da artıyor.
31:13Mesela inşaatlarda çok görüyoruz hani konuştuğumuz sendikadan arkadaşlarla veya iş cinayetlerini sonrasını takip ettiğimizde.
31:20Mesela şöyle söyleniyor, ama işçi önlemini alsaymış, biz ona şunu verdik, işte bağladık, o takmadı, o önlemi almadı, kullanmak istemedi.
31:30Neden önlemi almak istemedi?
31:31Şu yüzden, çünkü korkunç bir baskıyla karşı karşıya, daha kısa sürede daha fazla iş yapmak üzerine bir baskı var.
31:39Ve daha kısa, yani iş güvenliği önlemleri de ister istemez işin daha güvenliği ve daha sağlıklı bir şekilde yapılmasına sebep
31:49olduğu için
31:50biraz işi yavaşlatan bir yönü var.
31:52İş sağlığı, iş güvenliği önleminden feragat ederse o iş daha hızlı, daha denetimsiz, daha yoğun bir şekilde de yapılabilir.
31:59Bu üretim baskısı işçileri de iş sağlığı, iş güvenliği önlemlerinden vazgeçmeye veya bunları bu kadar önemsememeye itiyor.
32:07Çünkü başlarında bekleyen bir tane patron var yani sürekli evet hadi ne oldu, hadi daha hızlı şunu yap bunu yap
32:12bilmem ne.
32:14Bir diğer yanı da bu.
32:15Yani 38.500 işçi bir savaş plançosu gerçekten.
32:19Korkunç yani Türkiye ölümlü iş kazalarında dünyanın ikinci ülkesi falan hani böyle verilerden bahsediyoruz.
32:26Yani Avrupa'daki en fazla iş cinayetini yaşandığı ülkelerden birisiyiz.
32:31Yani bundan daha ağırları işte Bangladeş, Hindistan bu gibi gerçekten artık daha yoğun çalışma koşullarından,
32:38daha ağır çalışma koşullarından bahsediyoruz.
32:40Ülkelerde gerçekleşiyor.
32:41Çünkü Türkiye bu konuda gerçekten verilerde çok geri bir yerde duruyor.
32:45Yani dediğim gibi hem bir boyutu patronlar ve patronların almadığı istig önlemdir ama
32:51diğer boyutu da Çalışma Bakanlığı ve yani Çalışma Bakanlığı tarafından korunan bir patronlar gerçeği bugün baktığımızda yani.
32:58Çünkü Çalışma Bakanlığı bunu denetlemiyor.
33:00Çok da özel olarak önemsediği bunun için bir ayrı bir ne bütçesinde ne bir işe alımlarında kontenjan ayırdığı istig müfettişlerine,
33:09istig uzmanlarına söylenemez.
33:11Yani bugün toplamda işte bir avuç istig uzmanından bahsediyoruz Çalışma Bakanlığı bünyesinde çalışan.
33:16Şu da var aynı zamanda.
33:18Özel sektördeki istig uzmanları da kendi ekmekleriyle tehdit ediyorlar.
33:24Çünkü özel sektördeki istig şirketleri de yine çoğu zaman patronlarla işbirliği içerisinde olduğu bir tablo var.
33:31O yüzden o istig uzmanı da sen bana diyor ki uygun raporunu vermezsen ben seni işten atarım yani.
33:36Karşılıklı danışıklı dövüş olabilir.
33:38Evet yani o istig uzmanı sonra arada harcanan insan oluyor.
33:40Bazen hani evet muhakkak yine itiraz edebilir hayır ben bu raporu vermeyeceğim diyebilir ama
33:46yani korkunç bir sistem çok yapısal bir sorumdan bahsediyoruz.
33:49Sadece tek bir patronla veya tek bir müfettişle açıklanabilecek bir durum değil.
33:53Yani herkesin danışıklı dövüş haline olduğu tıpkı söylediğin gibi birbirleriyle işbirliği içerisinde olduğu bir tablo var.
34:00Böyle söyleyebiliriz.
34:01Yani diğer yanında şu yani sendikasızlaştırma burada önemli bir rol oynuyor.
34:05Çünkü şöyle bir durum var muhakkak ki işlerin bugüne kadar kazandığı bütün haklar mücadeleye ederek kazandığı haklar.
34:13Kimse bu hakları onlara evet ben size bunu veriyorum diye vermemiş yani.
34:18Hepsinde bir örgütlü mücadele ve sendikalaşma süreçlerine biz.
34:21Yani sendikaların yürüklüğü bir mücadele, sınıf örgütlerinin yürüklüğü bir mücadele, politik bir mücadele, ekonomik bir mücadele, el ele giden bir
34:27mücadele den bahsediyoruz.
34:30Ama yani güncel sendikasızlaştırma saldırıları çok yoğun.
34:34Her fabrikada taşeron var.
34:36Yani taşeron sistemi dediğimiz şey zaten işlerin örgütünün büyük parça eden bir şey.
34:41Çünkü işte 50 işçiyi bir taşeronla alıyor.
34:44100 işçiyi başka bir taşeron alıyor.
34:45Fabrikada çalışan 1000 işçi var.
34:47Ama 1000 işçinin hepsi tek iş kolunda, tek fabrikada, tek sendikayla örgütlenemiyor.
34:52Niye?
34:52Çünkü iş kollarını farklı gösteriyor.
34:54İşte diyor ki sen o taşerona bağlısın, beni ilgilendirmez.
34:57Sen işte 25 işçi başka bir taşerona bağlı, beni ilgilendirmez.
35:00Onların hepsinin yani o işlerin örgütlüğünü atomize eden, parçalayan aygıtlar bunlar aynı zamanda.
35:06Bunun da çok özel bir örgü olduğunu söyleyebiliriz.
35:09Burada aslında söylediğin tablo yine hep bildiğimiz ve konuştuğumuz bir durum açığa çıkarıyor.
35:14O da sermaye ve devlet işbirliği.
35:16Bu hep böyle ola geldi.
35:18Bunun biraz arka planına baktığımız zaman işler nasıl yürüyor?
35:21Yani dışarıda ve alanda nasıl yürüdüğünü zaten tane tane anlattın aslında.
35:26Sermaye ve iktidar arasında nasıl bir işbirliği var ki adeta işçileri öldüren bir çak şeklinde ilerliyor?
35:32Yani nasıl bir ortaklık kuruluyor?
35:34Yani zaten şöyle aslında kapitalist bir rejimden bahsediyoruz.
35:42Bir sermaye rejimden bahsediyoruz.
35:43İster istemez hukukundan tutalım diğer yasalarına, çalışma yasalarına kadar.
35:47Bütün düzen, bütün sistem aslında sermayenin çıkarlarını gözeterek kurulmuş bir sistem.
35:56Burada yani hem ihale alım süreçleri, mesela bunu farklı bakanlık ihalelerinde
36:00işte Cengiz gibi, Colin gibi, Limak gibi, Koputuz 1'de de gördük.
36:05Evet, krizi yaratanlar başrolü de sponsor.
36:08İronik buluyorum.
36:10Çokça da tartışıldığı gündem oldu.
36:13Gidipişe Koputuz 1'de iklim krizine karşı yenilenebilir enerjinin sponsorluğunu yapan Cengiz,
36:19Limak, Colin Ege'de, Akdeniz'de, Karadeniz'de her yerde bugün büyük orman katliamları yapıyor.
36:26Ama tabii ki de devlet, zaten devletin temel faydasını, önünü açtığı, imkan sağladığı şirketler bunlar.
36:38O yüzden burada şaşılacak bir tablo yok yani aslında.
36:43Burada…
36:45Sistemin normal bir sonucu değil mi?
36:46Evet, burada bir tutarsızlık yok yani.
36:48Çok tutarlı bir şey.
36:49Kapitalizmin için de.
36:50Evet, yani müşki adını bugün işte atıyorum bütün devletin çocuk işçilik programlarında şunlarla bulunan mesleki eğitim politikalarında çok özel bir
37:00rol tutuyor olması,
37:01işte koçun, Sabancı'nın ki koçu geçmişte, işte meslek lisesi, memleket meselesi, koçun ürettiği Sabancı'nın işte şey yaptığı bunlar
37:09meşhur ifadeler.
37:11Burada önemli pay sahipleri olmaları, bunlar hepsi çok tutarlı şeyler yani.
37:15Çünkü zaten burada işte az önce de ifade ettiğimiz gibi danışıklı bir dövüş hali var ve buradaki kar aslında zaten
37:24patronların karı artsın diye ve bir şekilde hani bu patronlar da iktidar sahipleriyle bir ilişki içerisinde oldu.
37:31Yani onların sermayesi aynı zamanda iktidarın da daha yani çoğu AKP'li olduğu, çoğu iktidar eğitim sinirleri olduğu için de
37:37bir ilişki var burada yürüyor.
37:38Çok büyük bir ilişki alanından bahsediyoruz.
37:40Yani bugün işte patronundan, Sarı Sendikası'ndan mesela Türk Metal gibi Habaş'ta gördüğümüz, Türk İş gibi, Hak İş gibi işçilerin
37:49bir sınıf örgütü olmaktan, bir mücadele örgütü olmaktan az yerine artık Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın bir tane uzantısı
37:55haline gelmiş bir sendikalar gerçeğinden bahsediyoruz.
37:58Patronların fabrikalara girsin diye uğraştığı mücadeleli sendikalar yerine hayır gidin Hak İş'e üye olun, hayır gidin Türk İş'e
38:05üye olun diye uğraştığı işlere bunu dayattığı bir sendikalar, konfederasyonlar gerçeğinden bahsediyoruz.
38:12Burada o yüzden bütün ağların toplamı aslında hani o işin, emekçinin, kadının, çocuğun emeğini, bedelini sövürmek üzerine kurulu.
38:23Buradan en fazla kar elde etmek üzerine kurulu. Doğayı en mümkün olduğu şekilde talan etmek ve buradan kar elde etmek
38:30üzerine kurulu bir sistemden bahsediyoruz.
38:32O yüzden aslında bugün patronu koruyan yasalar veya işte tahliye edilmeleri bizim için şaşırtıcı değil ama öfke uyandırıcı bu bir
38:41gerçek yani.
38:42Kesinlikle öfkeyi halliyor. Bir de işin davalar boyutu var. Az önce de aslında değindin.
38:47İşte yakın zamanda Gayretepe Dilovası birkaç ay öncesinde İliç'te yaşananlar birer birer tahliye ediliyor patronlar ve bütün sorumlular.
38:55Eğer ceza verilirse ki buna da çok az rastlıyoruz orada da tabiri caizse sorumluluk birini kitlenmeye çalışılıyor.
39:02Bir mühendis örneğin genellikle böyle yapılıyor.
39:05Böyle bir düzen kurulmuş durumda yani devlet, sermaye ve yargı el ele bir şekilde bu süreci işletiyorlar.
39:11Peki işçiler nazarında aileler için bitmeyen bir yasa sebep oluyor zaten bu kararlar.
39:16Neler yaşadıklarını görüyoruz.
39:17Yine Dilovası'nda ailelerin sus payı olarak kan parası teklif edildiğini gördük.
39:23Bunu başka davalarda da görüyoruz.
39:25İşçiler nazarında işçilerin belki ses çıkartmasını, mücadeleye katılmasını da etkiliyor mu bu davalar?
39:32Çünkü bakıyorsunuz karşınızda ve çıkmayan bir adalet var.
39:36Üstelik hakları için bile değil, yaşamları elinden alındığı için yargılama süreci gerçekleştiriliyor.
39:42Fakat bunun sonucunda dahi tatmin edici, adaletin yerini bulduğu bir kararla karşılaşamıyoruz.
39:48Bu kararlar işçileri nasıl etkiliyor?
39:49Allah'ımda gözlemlediğinde mesela.
39:51Yani şöyle ben kendi meslek hayatımı oynayınca çok fazla işçilerin nazar takip ettim.
39:58Hani Gayrettepe Dilovası gibi davaları da elimden gelince takip etmeye çalışıyorum.
40:02Son süreçlerine de, son duruşmalarına da Gayrettepe'nin katıldım, Dilovası'na katılamadım ancak kat yan birinci yılın döneminde oradaydım.
40:10Hani önce aileler nezdinde şunu söylemek gerekiyor bence.
40:13Çünkü dava duruşma tarihleri dışında ne yazık ki çok fazla gündem olamıyor.
40:18Yani Türkiye gündemi sürekli değişiyor ve arada kaybolup gidebiliyor.
40:22Aileler için korkunç yıkratıcı bir süreç ve tamamıyla hukuk sistemine inancını yitirdikleri bir süreç aynı zamanda.
40:31Yani şöyle bütün ailelerin söylediği şeyi Gayrettepe'de de gördük, Dilovası'nda da gördük.
40:35Başkaca davaları da görüyoruz.
40:37İlci davasında gördük örneğin senin de bahsettiğin gibi.
40:41Artık adaletli bir inancımız kalmadı.
40:44Biz buradan bir şey beklemiyoruz.
40:47Veya şöyle, adaleti sağlayacaksak da biz sağlayacağız.
40:51Veya işte hani Allah'ın adaleti nasıl anlıyoruz.
40:55Böyle vurgular, böyle ifadeler var.
40:58Şimdi burada şu önemli işleri nasıl etkiliyor?
41:03Ya şu bir gerçek.
41:05Yani çıkan sonuçlar, Dilovası'nda patronun tahliye edilmesi ve bahsettiğim gibi kan parası.
41:10Yani orada ailelerin duruşma arası çok önemli.
41:12Çünkü ısrarla sosyalarlar kesinlikle almayacağız yani.
41:14Yani kesinlikle almayacağız yani.
41:17Gayrettepe nezdinde çok uzun süreleri devam eden bir yargılama süreci var aslında.
41:22Ve işte aralıkta mahkeme hakimi en son karara bağlayacağını artık söyledi.
41:28Ama henüz yapılmamış bir sürü şey var.
41:30Yani tespit edilmiş bir sürü delil var.
41:32Ama bu delilere uygun bir yargılama sürecinden bahsedemiyoruz.
41:36Dolayısıyla olası kast.
41:38Yargılama süreci işletilmiyor şu anda.
41:40Taksirle öldürmeden yargılanıyorlar.
41:42Yargılanıyorlar ve yine dört tutuklu sanık yani.
41:45Ama kamu görevlisi de ordu görmüyoruz davada.
41:50Ki Gayrettepe belediyeye kadar ihlaller var.
41:54Yani hem Beşiktaş belediyesine hem de İstanbul Büyükşehir belediyesine kadar uzanan.
41:57Sonuçta denetleme dediğimiz şey çalışmalar ve sosyal güvenlik bakanlığı bir tarafı, bir tarafı da beliyeler yani.
42:03Bu bir gerçek.
42:05Ama hiçbir denetlemenin yapılmadığı, ruhsatın çok kolaylıkla verildiği, yani Gayrettepe Gece Kulübü bakımından da hiçbir tahliyesi çıkıştı.
42:13Yani zaten çokça konuşuldu, tartışıldı.
42:15Hiçbir önlemin alınmadığı, hiçbir tahliye kapısının olmadığı bir tablodan bahsediyoruz.
42:20İnanılmaz ruhsat verilecek bir yer değil orası yani.
42:23Ama ruhsat verilmiş bir şekilde.
42:25Burada kamu görevlilerinin, daha fazla kamu görevlisinin sorumluluğu olan görevlilerin yargılanması gerekiyor.
42:31Ceza almaları gerekiyor.
42:33Olası kasta yargılanmaları gerekiyor.
42:34Dilolası için yine aynı şeyden bahsediyoruz.
42:36Belediyenin çok büyük sorumluluğu var.
42:37Yani Dilolası Belediyesi'nin ve Kocaeli Belediyesi'nin büyük sorumluluğu var.
42:41Ama bugün doğru dürüst bir kamu görevlisinin yargılandığını göremiyoruz yani.
42:46Şimdi aylarda ister istemez karamsarlar.
42:49Çok haklı olarak karamsarlar.
42:52İşleri nasıl etki ediyor diyecek olursak.
42:54Yani şöyle iki tarafı var.
42:57Birincisi şu.
42:59Ser istemez bir karamsarlık yarattığını söylemek zorundayız.
43:02Hani bu gerçeği önümüze koymalıyız ki bundan sonrasında nasıl yürüyeceğimizi bilebilelim.
43:07Çünkü bu yokmuş gibi davranırsak o zaman gerçeğe göre de hareket etmemiş oluruz.
43:12Bu yargılama süreçlerinin, bu adaletsiz, hukukusuz tablonun hem içlerde hem de ailelerinde belli bir karamsarlık ve yıplanmışlık yarattığı bir gerçek.
43:22Ki bunu sadece iş cinayetleri davaları için bile değil.
43:25Yani bir tane sendikanın yetki tespit davasında böyle şeyleri çok yaşadık.
43:29Bir tane meslek kazası, iş kazası davasında bile çoğu zaman çok adaletsiz yargılama süreçlerini görüyoruz.
43:35Yani o yüzden çok katmanlı sadece iş cinayetleri bakımında da işçilere dönük, işçilerin haklarının söz konusu olduğu her davada biz
43:46bu adaletsizliği görüyoruz.
43:49Bir ucu bu.
43:50Diğer ucu şu ama bu aynı zamanda o ailelerin ve o işçilerin bu sermaye hukukuna güvenini kırdığı gibi hani başkaca
44:00bir mücadeleyi kurabilir miyiz sorusunu da sorduruyor.
44:04Yani burada bu soruya nasıl cevap olunabildiği önemli bence.
44:08Çünkü evet Gayrettepe aileleri, yovası aileleri, orada çalışan işçiler, katlilerin işçilerin yakınları bir yandan şunu söylüyor.
44:15Bizim adalete inancımız kalmadı, bu mahkemeye inancımız kalmadı.
44:18Bu söyledikleri bir şey ve bir karamsarlık içeriyor.
44:21Ama diğer yandan söyledikleri şey de şu.
44:23Biz kendimize adaleti sağlayalım o zaman.
44:26Yani biz bunun mücadelesini verelim o zaman.
44:28Bizi yalnız bırakmayın o zaman.
44:29Yani basın emekçilerinden tutalım sendikalara, çeşitli sınıf örgütlerine, siyasi partilere, başkaca meslek örgütlerine kadar.
44:37O zaman evet bu mahkemeden bir adalet biz beklemiyoruz, çıkmayacak öyle gözüküyor.
44:43O zaman biz kendi ellerimizle adaleti kurmak zorundayız.
44:46Başka bir yola.
44:47Başka bir yoldan yani bunun mücadelesine vermek zorundayız.
44:51Tabii ki şu değersiz değil.
44:54Yani burada bu davaları çıkacak bir emsal karar ön açıcı olur.
44:59Kesinlikle.
44:59Yani bunun mücadelesi de verilmek zorunda bir yandan.
45:02Hani bu birbirini dışta alayan şeylerden bahsetmiyoruz.
45:05Yani bir tane olası kast kararı Garetepe davasında, bir tane dil olası davasında kamu görevlisinin yargılanması ki dil olası davası
45:12bakımından kamu görevlileri de soruşturmaya davet edilmişti.
45:16Hani sonrasında çok özel olarak bir şeyle karşılaşmasalar bile o da önemliydi yani.
45:23Hani bunlar emsal kararlar önemli.
45:25Hukuki mücadelenin bu kısmı da önemli.
45:28İleri de bunun mücadelesini vermek zorunda yani.
45:30Ama sadece bununla sınırlı kalan, sadece mahkeme salonlarıyla sınırlı kalan bir mücadele.
45:36Hani bizden önce biz işte kendimiz daha ilerici, işte devrimci, demokrat, sosyalist atfeden insanlardan önce aileler gayet farkında yani.
45:44Hani işler gayet farkında oradan hani tek başına bir şey beklememeleri gerektiğini.
45:48Ve artık hani mahkeme salonlarında bir her teşhir salonuna dönüştüğüne tanıklı geliyoruz.
45:54Garetepe davasında bunu çok gördük.
45:55Oradan mahkeme heyetine hani dinleyecekseniz, gerçekten gerekli kararları alacaksınız, olası kastla yargılayacaksınız konuşalım.
46:02Hakim Bey denildiği bir duruşma yaşadık biz mesela son Garetepe duruşmasında yani.
46:07Artık o yargı sisteminde.
46:09İnsanların dönüşümüne de görüyoruz değil mi?
46:11Yani o yargı sistemini teşhir edildiği aileler tarafından bir tablo da önünüzde duruyor artık yani.
46:16Çünkü çok açık her şey.
46:18Evet, dava süreçlerinin aslında içine de baktık iyi oldu.
46:22Şimdi dünya basınında kadınların gündeminde neler olmuş, neler konuşulmuş, neler yaşanmış.
46:28Bunu anlattığımız kısa bir videomuz var.
46:30Hemen ardından tekrar stüdyoda olacağız.
46:37The Guardian 12 Kasım tarihli haberinde Afganistan'daki kadınların yaşadıklarına değindi.
46:44Gazete, erkek doktorların kadınları muayene etmesine fiilen getirilen yasak nedeniyle Afgan kadınlara,
46:50evinize dönün deniliyor başlıklı bir haber yayımladı.
46:54Haberde, Taliban yönetiminin erkek doktorların kadın hastaları muayene etmesini engelleyen uygulamasının ülke genelinde yaygınlaştığı belirtildi.
47:03Bazı doktorların acil durumlarda bile kadın hastalara müdahale edemediği kaydedildi.
47:12İngiltere merkezli Reuters haber ajansı 7 Kasım'da Endonezya'da işçiler Prabowo'ya destek gösterisi yaparken kadınlar hükümeti protesto etti başlıklı bir
47:23haber kalemi aldı.
47:24Habere göre kadınlar, hükümetin orman yangınlarına müdahalesini,
47:29kamu kaynaklarının kullanıldığı ücretsiz yemek programını ve kadınların hijyen ürünlerine getirilen vergiyi protesto etti.
47:36Eylemciler ayrıca kadın haklarının genişletilmesini talep etti.
47:43İngiltere merkezli The Independent gazetesi 12 Kasım'da Macaristan'da kürtaj düzenlemesi değişiyor.
47:50Kadın hakları için yeni adımlar başlıklı habere yer verdi.
47:54Haberde Macaristan'ın kürtaj öncesinde kadınlara fetüsün kalp atışını dinletme zorunluluğunu değiştireceği aktarıldı.
48:01Acil doğum kontrol haplarının reçetesiz verilmesi, İstanbul Sözleşmesi'nin onaylanması ve kadına yönelik şiddetle mücadelede yasal korumaların güçlendirilmesi de açıklanan
48:13düzenlemeler arasında.
48:22Evet kaldığımız yerden devam ediyoruz sohbetimize.
48:25Elif aslında şimdi iş cinayetlerinin ve sömürü düzeninin bir başka ayağı ve aslında en kritik ayaklarından biri diyebiliriz bence meslemler.
48:34Malum 2016'dan bu yana çocuklar devlet eliyle işçileştirilen bir sistemin içerisindeler.
48:41Eskiden daha çok tarlalarda veya işte kırsal alanlarda çocukların işçileştirildiğine şahit olurken şu anda bu ve haliyle çocuk işçi cinayetleri
48:52de şehirlere, sanayi bölgelerine de taşmış durumda.
48:56Burada bunun altında yatan sebeplere baktığımız zaman evet iktidar böyle bir politika hayata getirdi.
49:02Ama neden buna bu kadar yönelim arttı?
49:05Yani bunun altında hangi parametreler var?
49:08İşte yoksulluk başka bir ayağı, eğitim sistemi başka bir ayağı mı?
49:11Meslemlerde ne oluyor?
49:13Yani şöyle söyleyebiliriz.
49:15Mesem dediğimiz şey, meslek eğitim merkezi dediğimiz şey 2016 yılından beri evet var.
49:21Yani öncesinde de rejimin bir meslek eğitim pratikası vardı mu hatta?
49:24Evet.
49:24Ama meslem gerçekten çok daha özgün bir konsept olduğunu söylemek gerekiyor.
49:29Çocukların 4 gün işte 1 gün okulda oldukları ama bunu da çoğu zaman fiili olarak gerçekleşmediği çocukların 5 gün hatta
49:386 gün yani hafta sonları da gasp edilerek iş yerlerinde çalıştığı 13-14 yaştan itibaren ama şimdi mesleki ortaokullarla birlikte
49:47artık 11-12 yaştan itibaren.
49:49Yani böyle bir hani meslemin bir yan şeyi olarak mesleki ortaokulların bağını da bahsediyoruz.
49:54Çok küçük yaşta aslında.
49:55Evet.
49:56Bir tablodan bahsediyoruz ve her sektörde var.
50:00Yani sadece daha işte çocuklar hiçbir koşulda işçileşmemeli bu başka bir tartışma ama daha basit, daha iş kazası olmasının daha
50:10düşük olasılıklı olduğu sektörlerin yanı sıra daha ağır sektörler.
50:15Yani işte mesela Arda Tombuk metal fabrikasında çalışıyordu yani.
50:2114 yaşındaydı başı presle sıkışarak katledildiğinde böyle bir tablodan bahsediyoruz.
50:28Bütün sektörlerde son dönem daha özellikle yüksek teknoloji ve savunma sanayi yani rejimin başka bir alanlar politikalarının bir sonucu olarak
50:34da daha çok savunma sanayi meslekliseleri, savunma sanayi meslemleri, yüksek teknoloji meslemlerinden bahsediyoruz artık.
50:41Nedir?
50:41Peki neden Mesem gibi bir yönelime girdi rejim?
50:44Çocuk işçiliği yani kapitalizme içkin bir olgu.
50:47Başta bunu söylemek gerekiyor.
50:48Yani kapitalist üretimi ilişkiye devam ettiği müddetçe çocuk işçiliğini biz göreceğiz.
50:52Daha az daha fazla.
50:54Ama çocuk işçiliği kapitalizm için vazgeçilmez.
50:57Tıpkı kadın emeği gibi bir olgu.
51:00Ama Mesem projesi bence şu açıdan tehlikeli.
51:03Evet çok fazla iş cinayetine biz tanıklık ettik.
51:07Yani çok fazla meslek kazasına da biz tanıklık ettik.
51:10İşte parmaklarını kaybeden çocuklar, bacaklarını kaybeden çocuklar, patron şirisine maruz kalan çocuklar, kabadayak yiyen çocuklar.
51:17Ama uzun vadede şöyle bir tehlikeli olduğunu düşünüyorum.
51:21Daha üzerine konuşmadığımız gibi iş cinayetlerinin daha fazla Mesem'de anıldığı.
51:25Ancak konuşmamız gereken şunu yaratıyor Mesemler.
51:28Şimdi siz 14 yaşına itibaren bir çocuğu alıp bir tane fabrikaya sokup çocukların herhangi bir örgütlenme ve sendikalaşma hakları olmadığını
51:36düşünürsek.
51:36Bu çocuğu bütün çocukluğu boyunca bu tip bir üretim sürecinin içerisinde izole ettiğiniz zaman siz aynı zamanda geleceğin işçili sınıfında
51:46tırnak içerisinde daha ehlileştirmiş oluyorsunuz.
51:49Yani Mesemler ve hatta bugün şuna bakıyoruz artık organize sanayi bölgeleri içerisinde kurulu Mesemler.
51:55Yurdu da hemen yanında.
51:57Çocuk yurttan çıkıyor.
51:58Mesem de bir gün işte eğitimini alıyorsa alıyor.
52:02Diğer günde organize sanayi bölgesi içerisinde hemen yanındaki fabrikaya çalışmaya gidiyor.
52:06Tamamen izole bir yaşam.
52:07Başka bir hayatı yok.
52:08Başka bir hayatı yok.
52:10Örgütlenmesi yasak.
52:12Sendikalaşması yasak çocuklar nezdinde.
52:14Aynı zamanda çocuklara dönük politikaları üreten genç görüntüleri gibi oluşumların da bu tip yerlere sokulmadığını biliyoruz bugün.
52:22O zaman ne yapacak bu çocuk?
52:24Zaten şunu görüyoruz yani.
52:27Mesemlerin yazdığı mektuplarda işte kamuoyuna, çeşitli basın kuruluşlarına çıkan röportajlarında falan filan.
52:33Çocuklar artık şunun peşinde değiller.
52:35Yani ya ben 14 yaşındayım ve gidip arkadaşlarımla top oynamak istiyorum veya okumak istiyorum değil.
52:39Şunu söylüyorlar yani.
52:41Hani biz tamam çalışacağız ama en azından patron da yağ yemesek olur mu?
52:46Yani hani düzey buraya gelmiş.
52:47Ve aynı zamanda AKP bunu yaparak geleceğinde daha başını kaldırmayan, tırnak içinde uysal, kendisine itiraz etmeyecek, ağaç yaşken eğilir hesabı.
52:58Kindar olmayan nesiller.
52:59Evet, bir işçi sınıfı yetiştiriyor yani.
53:01Bu daha uzun vadeli tehlikesi.
53:03Bence üzerine daha çok konuşmamız gereken.
53:05Çünkü bu çocuklar izole ortamlarda tamamen artık çok derin bir yoksulluğun içerisinde.
53:12En yoksulluk katmanlardan çocuklardan bahsediyoruz.
53:17Ve hani üzerlerinde artık şu basınç var sadece.
53:20Ben çalışayım, aileme destek olayım ve artık bundan sonra ne olursa yani hayat önüme ne getirirse.
53:29Tamamen çocukların eğitim haklarından yoksun bırakıldığı, oyun oynama haklarından yoksun bırakıldığı, sağlık haklarından yoksun bırakıldığı, sosyalleşme haklarından yoksun bırakıldığı bir
53:39süreçten bahsediyoruz.
53:42Mesemlerde yani yaklaşık 20-21 iş cinayeti, çocuk işi cinayeti yaşandı bugüne kadar.
53:50İntiharlar yaşandı.
53:51Bence daha çarpıcı.
53:52Yani mesela Sakarya'da yaklaşık 2 yıl önce 17 yaşında bir mesem öğrencisi intihar etti.
53:57Fotoğrafını bile bulamadık yani açıkçası.
53:59Mesela ne oldu bilmiyoruz.
54:01Herhangi bir yargılama süreci iş yeri sahip, iş yerinde kendisini almışmış.
54:04Bilmiyoruz yani.
54:05Yani korkunç bir tablo.
54:08Tamamen çocukları umutsuzluğa, karamsarlığa, sürekli bir tablodan bahsediyoruz.
54:13Buradan bir çıkışı örgütlemek gerekiyor.
54:15Yani mesemler bir ucu ama bir yandan şu da bir gerçek.
54:20Hala tarlada veya sanayide ama kayıt dışı.
54:24Meseme bağlı olmayan biçimlerle çalışan çocuk işçiliği ve çok fazla var.
54:27Hani bir yandan mesemlere gündeme derken veya mesemlerin kapatılmasını isterken çocuk işçiliğinin farklı biçimlerini de göz ardı etmemek gerekiyor.
54:38Yani bunu da görmek gerekiyor.
54:40Hala mesela Urfa'da çok fazla tarım işçisi çocuk işçilerinden kurban gidiyor.
54:45Yani bu bir gerçek.
54:45Veya işte İstanbul gibi, Kocaeli gibi, Bursa gibi büyük, OSB'lerin fazla olduğu yerlerde hala kayıt dışı çalışan atölyelerde, daha
54:57küçük atölyelerde kayıt dışı çalışan sanayide, şurada, burada bilmem nerede bir sürü çocuk var.
55:02Yani hala bu çocukların iş cinayetinde kurban gittiği gerçeğinden bahsediyoruz biz.
55:07Bunun yarısı dediğim gibi iş kazaları gerçeği var, meslek hastalığı gerçeği var.
55:12Yani bu çocuklar mesela 14 yaşına itibaren bir tane metal fabrikasında çalışan bir çocuğu düşünelim.
55:16Çocuk 25 yaşına geldiğinde, 30 yaşına geldiğinde sağlığının normal olmasının mümkün değil.
55:21Böyle bir gerçek gündem bahsediyoruz.
55:23Çok yakıcı bir şey.
55:24Yani iş cinayetleriyle gündem oluyor hep.
55:26Ama bu çocukların yaşadığı hayatın tamamı, yaşanmaz bir hayattan bahsediyoruz yani.
55:33O yüzden sadece iş cinayetleri bağlamında meslemleri tartışmamamız gerekiyor.
55:37Sadece iş kazaları bağlamında meslemleri ve çocuk işini bir bütün olarak tartışmamamız gerekiyor.
55:41Bir bütün olarak bunu önleyici politikaları nasıl yapabiliriz, bunu konuşmaya ihtiyacımız var.
55:47Bu da politika özelliğinin devreye girmesine ihtiyaç var.
55:50Ve meslemlerin kapatılmasına ihtiyaç var.
55:52Ama şunu da söylemek gerekiyor.
55:54Nihayetinde çocuk işin kapitalizmi içkin bir durum olduğu için,
55:57aynı zamanda bu çocuk işlerin iş ısındığı bir parçası olarak kendi dertlerini duyurabileceği,
56:03bir şekilde başkaca çocuklarla yan yana gelebileceği,
56:07yani nasıl sonuçta biz ücretli emek sömürüsüne de ben şahsen karşıyım.
56:11Ama ücretli emek sömürüsü koşulları var olduğu müddetçe,
56:14biz o işçilerin de sendikalaşmasını istiyoruz yani.
56:18Mümkünse daha iyi ücretler almalarını istiyoruz, daha iyi koşullarda çalışmalarını istiyoruz.
56:22Bunun için sendikal mücadeleye yürütülüyor.
56:24Aynı şey çocuk işçiler için de geçerli.
56:26Evet çocuk işçilik yasaklanmalı, tamamen keşke ortadan kaldırılsa.
56:30Ama bunun mümkün olmalı üretim ilişkileri bağlamında.
56:34Bu çocuk işçilerin de işçi sınıfların bir parçası olarak görülmesi ve birbiriyle yerine getirilmesi gerekiyor.
56:40Haklarından haberdar edilmeleri gerekiyor diyebiliriz.
56:45Aslında işçilerin işlerine de girmek istiyorduk ama çok az bir dakikamız kaldı.
56:50İstersen tek bir cümleyle bu kadar karanlığın içinde işçiler belki bölük bölçük ama ülkenin, Kürdistan'ın pek çok noktasında direnişteler.
56:59Onlara dair kısaca ne söylersin?
57:01Yani şöyle işçilerin işleri evet parçalı, evet bölük pörçük, evet bazen kazanma sonuçlanmıyor ama her seferinde bizi çok heyecanlandırıyor.
57:08Çünkü çıkışın burada olduğunu biliyoruz.
57:11Bugün artık ne yazık ki soru önergeleri veya Kadıköy üretiminde yapılan 15 dakikalık basın açıklamaları kurtarmıyor yani.
57:21Sınıfa güveniyoruz, sınıfa yaslanıyoruz.
57:23O yüzden işte maden işçilerinden sonradaki smart olardaki işçilere kadar ülkenin farklı farklı yerine dilenen bir sürü işçi gerçekliği var.
57:34Bu işlerin sesini büyütmek, yani emekten yana bir gazeteci olarak, sosyalist bir gazeteci olarak benim de kendime biçtiğim görev.
57:41Bu işlerin sesini büyütmek, bu işlerin direnişine bir parça katkı sağlamak.
57:47Bu kadar önümüzdeki görev bu.
57:49Politik özelliğinin önündeki görev de bu.
57:50En yakıcı görevimiz bu.
57:51Bir savaş plançası, iş cinayetleri bağlamında da bahsediyoruz.
57:54Bunu durdurmaktan başka yapacak daha önemli hiçbir işimiz yok.
57:58O yüzden hepimizin yönünü sınıfa çevirmesi gerekiyor diyorum.
58:03Çok teşekkür ediyoruz Ayuf, gerçekten kıymetliydi.
58:06Katılımın ve değerlendirmelerini aynı zamanda daha güzel başlıklarla tekrar görüşmek üzere seninle de.
58:11Evet, bugün medya takipte hem halkların iklim zirvesinde neler olup bir çoğu yakından baktık.
58:17Hem de adeta dev bir işçi mezarlığına dönen Türkiye'de işçi politikalarını direnişlerine çok değinemedik ama başka bir gündemle ona değer
58:25vereceğiz.
58:26Ve çözümün neler olabileceğini konuştuk, tartıştık.
58:29Haftaya yeni bir gündemle görüşmek üzere şimdilik, hoşçakalın.
58:33Altyazı M.K.
59:11Altyazı M.K.
59:11Altyazı M.K.
59:12Altyazı M.K.