- 32 dakika önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00MÜZİK
00:01MÜZİK
00:04MÜZİK
00:28Efendim merhabalar Deyas TV ekranlarına
00:32Geçmişe yürüyen adam programına hoş geldiniz.
00:35Bugün sizlerle iş alanına terk edilen yavaş yavaş ikametlerin bittiği
00:42ve yavaş yavaş ofislere, restoranlara, dövizcilere, depolara
00:48ve her tür dükkana ve bekar evlerine terk edilen
00:52Aksaray meydanını, biraz yukarıda Horhor caddesini, Fatih'e doğru olan kısımları konuşacağız.
01:01Ama önce bu yokuşun başına gidelim ve oradan buraya doğru inelim.
01:07Acaba neler varmış? Acaba burada neler yıkılmış ve yerine neler yapılmış?
01:14Hazırsanız biz hazırız.
01:16Sizler orada, bizler burada, Beyaz TV geçmişe yürüyen adam programı başladı.
01:34Aksaray'ın trafiğiyle, arabalarıyla ve yoğunluğuyla meşhur caddelerinden birindeyiz.
01:41Horhor caddesinin üst tarafındayız.
01:44Benim arka tarafım sizin önünüz Fatih.
01:47Benim önüm sizin arka tarafınız Aksaray meydanına doğru giden yol.
01:52Tam ortada sıkışmış bir yer.
01:55Bugün çoğunlukla Avrupa'dan göç eden, çalışmak için gelenlerin,
02:01yani Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmaksızın,
02:05başka ülkelerden gelenlerin oturdukları, ikamet ettikleri bir bölge olarak burası görülmektedir.
02:12Benim solumda sizin sağınızda müthiş bir konak var ki birazdan onu konuşacağız.
02:22Sıbyan Mektebi, yani bugünkü anlamda bir ilk öğretim okulu.
02:26El-Hac Süleyman Halife, Sıbyan Mektebi.
02:30Hacı olduğunu nereden biliyoruz?
02:32Oralarda Hacı Süleyman Halife yazmıyor.
02:36Çeşmesinin kitabesinde yazıyor ki,
02:38birazdan o çeşmeyi de size göstereceğim.
02:41Caddelerin ortasında, insan kalabalığının ortasında,
02:45hiç kimsenin umurunda olmadığı bir noktada,
02:50bir çeşme ve çeşmenin üzerinde selvi ağaçları,
02:55cenneti ve mezarlığı ifade eden selvi ağaçları,
02:59çeşmeyi süslemekte.
03:01Ama bu, buradan geçenlerin çok da umurunda olan bir detay değil.
03:05Keşke önünden geçtiğimiz malın, değerin, taşınmazın, mülkün ya da tarih eserin ne olduğunun farkına varsak.
03:16Efendim, arkamda 1728 yılına ait,
03:21Topkapı Sarayı'nın muhasebat kaleminin,
03:24ne diyelim onu,
03:26bugünkü anlamda Türkiye Cumhuriyeti Hazine Bakanlığı,
03:30giderler, devletin giderlerini hesaplayan muhasebe kaleminin müdürü.
03:36Ancak böyle bir ifade edebilirim.
03:38Mali müşavir sıfatı ile sarayda çalışan ve sarayın harcamalarını kayıt altına alan muhasebe müdürü,
03:46Süleyman Efendi'nin yapmış olduğu muhteşem bir yapı.
03:50Kuş evini görüyor musunuz?
03:52Nasıl da güzel bir kuş evi var, nasıl da muhteşem.
03:56Yani bu dünya sadece bana değil,
03:58benim dışımdaki canlılara da aittir diyen bir kuş evi.
04:03Hatırladınız mı?
04:05Geçen hafta izlemiş olduğunuz Üsküdar 2 programında çok güzel bir kuş evi vardı.
04:12Valide-i Cedid, yani Rabia Emetullah Gündüz Sultan Cami'nin arkasında muhteşem bir kuş evi.
04:21Burada da bir kuş evi.
04:22Orası bir camiydi, burası bir sıbyan mektebi.
04:26Ne kadar hoş bir düşünce.
04:29Bu dünya yalnızca insanlara ait değil.
04:32Bu dünyada Allah'ın sessiz kulları da var.
04:35Ve o sessiz kullar, kuşlar, köpekler, kedilerle beraber biz bu dünyayı yaşıyoruz.
04:42Ve biz onlara ev yapıyoruz.
04:44Nasıl da güzel.
04:46Henüz lale devri var.
04:47Yani bu eser yapıldığında şu kapıdan içeriye doğru girip çıkan müderris olmaz burada.
04:54Burası sıbyan mektebi.
04:56Ancak muinler olur, öğreticiler olur.
04:59Muinler, talebeler ya da veliler bu kapıdan giriş çıkış yaparken devleti Ali Osman, lale devrini yaşıyordu.
05:091718 yılında imzalanmış olan Pasarofçı Antlaşması hala yürürlükteydi.
05:16Patronu Halil'in isyan etmesine de henüz iki sene var.
05:20Ve bu sıbyan mektebi insanlara eğitim vermekte.
05:24Bakın önümden arkamdan ne kadar çok araba geçiyor.
05:29Bunun farkındayız değil mi?
05:30Burası böylesine ayak altı bir yap.
05:33Yani yanından geçenlerin de çok önemsemediği hatta görmediği bir yapı.
05:40Ne olur siz beyaz tv ekranlarındaki geçmişe yürüyen adam programının müdavimleri ve geçmişe yürüyen adamlar ne olur siz görün.
05:50Önünden geçtiğiniz yapıların ruhunu, karakterini, kimliğinin farkına varın.
05:56Hadi gelin şimdi şu kullanılmayan hamal taşlarıyla ve selvi ağaçlarıyla kendi ismine müsemma şu çeşmeyi de bir inceleyelim.
06:07Kitabesindeki yazıyı okuyalım.
06:10Ben gidiyorum, sizi de bekliyorum.
06:221119 Hicri tarihli bir çeşmenin önünde bulunmaktayız.
06:27Süleyman Halife yaptırmış.
06:29Nasıl da güzel ve zarif selvi ağaçları bulunmakta.
06:33Su oluğu, su yalağı ya da su kurnası çöpten temizlenmiş.
06:39Yani hala kirli ama çöpten temizlenmiş.
06:42İnşallah burayı Fatih Belediyesi ve Vakıflar Genel Müdürlüğü zaten Fatih'in her tarafında bir takım çalışmalar yapıyorlar.
06:51İnşallah buraya da aşağıya kadar gelmişler.
06:54Buraya da gelecekler.
06:55Fatih Belediyesi bu arada takdir ve tebrik ediyorum.
06:58Başta Belediye Başkanı Ergün abi olmak üzere canhıraç bir biçimde bütün Fatih'i, Fatih Sultan Mehmet, Kanuni, Yavuz o dönemlere
07:08ait İstanbul eserleriyle dolu bir Fatih haline getiriyorlar.
07:13Allah onlardan razı olsun.
07:16Muhteşem bir lale devri çeşmesi ve meydan çeşmesi.
07:20Benim sırtımda yük var.
07:22Yani ben hamalım ve buradan yokuş aşağı iniyorum.
07:26Ne bileyim ya da çıkıyorum.
07:28Susadım.
07:29Sırtımda bir küfe var.
07:32Nereye bıraksam acaba?
07:34Deyip yere mi bırakayım?
07:37Benim sırtımdaki küfeyi düşünmüş müdür devlet?
07:41Tabii ki düşünmüştür.
07:44Çünkü devlet Ali Osman bir sosyal devletti.
07:47İnsanı merkeze alıyordu.
07:49Bu yüzden bakın burada Avrupa'nın ya da başka ülkelerin hiçbir örneğinde rastlayamayacağınız bu hamal taşları ya da yük taşları.
08:00Google'a hamal taşı yazın.
08:03Arma motoruna istediğiniz kadar hamal taşlarını.
08:06Osmanlı'da hamal taşları yazdığınız zaman karşınıza bir sürü hamal taşı çıkacaktır.
08:12Ben buraya yükümü bıraktım.
08:14Şimdi bıraktım.
08:16Sonra geldiğim suyumu içtim.
08:18Sonra dinlendim.
08:21Oh!
08:22Ne kadar da güzel.
08:24Suyumu içtim.
08:26Oraya da küfemi bıraktım.
08:28Yükümü, heybemi bıraktım.
08:30Ve dinlenmeye koyuldum.
08:32Osmanlı'nın 1728 tarihli çeşmesinde, 1119 hicri tarihli çeşmesinde bunlar bulunmaktadır.
08:43Selvi ağaçları da bizim gönlümüzün güzelidir.
08:47Bu sopa burada durmuyor.
08:49Bunu ben aldım.
08:50Şuradaki bir görevli ağabeyden aldım ki göstereyim diye.
08:54Boyum yetişmiyor.
08:55Hadi gelin şimdi.
08:571728'den kalma.
08:58Osmanlıca zor diyorlar.
09:00Osmanlı okumak zor diyorlar.
09:02Hayır değil.
09:04Harfleri bildiğiniz zaman çok basit okunabiliyor.
09:07Hadi gelin okuyalım.
09:08Bakın şurada, şurada sahip diyor.
09:12Sahip.
09:14Hayrat vel hasenat.
09:16Merhum ve mağfur.
09:20El muhtaç.
09:21Bu arada hepimiz muhtacız.
09:23Allah'ın rahmetine, inayetine ve yardımına.
09:27El muhtaç.
09:29Buraya geldik.
09:30El afur.
09:32Hacı.
09:33Demek ki hacıymış.
09:35Kaynaklarda hacı olarak geçmeyen.
09:37Süleyman halifenin hacı olduğunu yaptırmış olduğu çeşmenin kitabesinden gördük.
09:44Hacı şuraya kadar, şuraya kadar Süleyman, şuraya kadar efendi, halife.
09:52Süleyman efendi halife yazıyor.
09:56Tam olarak şurada.
09:57Halife salis.
09:59Demek ki üçüncü kalemde, bakın burada bir özellik var.
10:05Mim harfi H, muha, sebe.
10:09Biz demiştik ya Topkapı Sarayı'nın muhasebeciliğini yapmaktadır.
10:15Muhasebe.
10:16Bakın burada.
10:17Mim harfi H harfi S, B.
10:20Muhasebe.
10:21Ama kaçıncı kalem en sonda da kaçıncı dairede olduğunu gösteriyor?
10:27Evvel.
10:27Burada da evvel yazıyor.
10:29Yani birinci muhasebe kaleminde mali müşavirlik yapan,
10:35yani Topkapı Sarayı'nın hazine dairesinde giden masrafları planlayan
10:41muhasebe kaleminin, birinci muhasebe kaleminin müdürü olan
10:47Hacı Süleyman Halife Efendi'nin yaptırmış olduğu çeşmedir.
10:51Okunabilir mi?
10:52Eğer Kur'an harflerini biliyorsanız,
10:55Osmanlıca okumayı öğrenmek yalnızca bir gününüze olur.
10:59Şurada da yatay bir biçimde 1119, 1119 yazmaktadır.
11:05Demek ki Hicri 1119, Miladi 1728,
11:12Topkapı Sarayı'nın muhasebe biriminin birinci kaleminde
11:15müdürlük yapan Hacı, Hacı olduğunu da şuradan biliyoruz,
11:20H, Elif, C, Hacı Süleyman Efendi.
11:24Hacı Süleyman Efendi'nin kendi parasıyla yaptırmış olduğu
11:28Sıbyan Mektebi'nin çeşmesi sizleri bekliyor.
11:43Şimdi bu Sıbyan Mektebi'nin kapı kısmındayım.
11:48Size buradan bir şey göstermek istiyorum.
11:50Fakat önümden geçen arabalar ve kadrajı ayarlayamamaktan dolayı,
11:56çünkü önümde de park etmiş araçlar var,
11:57ancak detayda verebileceğim bir anekdot bulunmakta.
12:01Şu an 1728 tarihli, dünyada Yahudilik mazlum bir milletken,
12:08garibanken, eziliyorlarken, milletleşmemişken, devletleşmemişken,
12:14Avrupa'nın oyuncağı iken, Avrupa'nın kaktığı, ittiği bir varlık iken,
12:21Osmanlı Devleti'nin sahip çıktığı zavallı, ekmeğe muhtaç unsurlar iken,
12:31henüz İsrail diye bir devlet yapısı kurulmamışken,
12:35Osmanlı Devleti, hatta bir adım öte gidelim,
12:39Osmanlı'dan bir önceki Selçuklu Devleti,
12:43hatta bir adım öte gidelim,
12:45Karahanlılar Devleti,
12:47Hatta çok öte gidelim,
12:50Hazreti Davut ve Süleyman Efendilerimiz,
12:54Süleyman Hazretleri ve oğlu Davut Efendimiz zamanında kullanılan bir İslam sembolü vardır.
13:02Bir İslam sembolü,
13:04henüz Siyonizm yokken,
13:07İsrail yokken,
13:10peygamberler, Türk İslam devletleri ve ümmet bu amblemi kullanıyordu.
13:15Neyi söylüyorum?
13:17Bakın şurada beşli bir adalet yıldızı var.
13:21Biz ona Davut Yıldızı diyoruz.
13:25Biz ona Süleyman Mührü diyoruz.
13:28Biz ona Selçuklu Devleti'nin Adalet Bakanlığı diyoruz.
13:32Ve biz ona Osmanlı Devleti süsleme sanatı motifi diyoruz.
13:37Henüz bu bir sapkın zihniyetin ideolojik sembolü olmamışken biz bunu kullanıyorduk.
13:46Ve bu bir İslam sembolüydü.
13:49Fakat biz İslam sembolünü göz göre göre kaptırdık.
13:54Ve bugün de zannediyoruz ki bu yıldız,
13:57şu an detayda gördüğünüz bu yıldız bizimdi.
14:01Niye bunu anlattım?
14:02Az evvel şuradan geçerken,
14:04abinin teki böyle yaşlı,
14:06yetmişli yaşlarda bir abinin teki,
14:09bizim burada çekim yaptığımızı görünce,
14:11gel gel dedi,
14:12beni buraya getirdi,
14:14bak dedi burası,
14:16Yahudilerin gizli mabediymiş dedi.
14:20Yahudilerin gizli mabedi.
14:231728 tarihinde muhasebeci Süleyman Efendi tarafından yapılan Sıbyan Mektebi,
14:29bakın halk arasında nasıl algılanıyor,
14:32Yahudilerin gizli mabedi.
14:34Bakın dedi,
14:35yukarıda da bunların gizli şifreleri var dedi.
14:38Ve o sembolü gösterdi.
14:40Efendim, burası Yahudilerin gizli mabedi değil.
14:43Burası Osmanlı Sıbyan Mektebi.
14:45Bu da Yahudi amblemi değil.
14:47Bu Müslümanların,
14:49Osmanlı'nın,
14:50Selçukluların,
14:52Karahanlıların,
14:54Süleyman Peygamberin,
14:55Davut Peygamberin kullandığı bir sembol.
14:57Ne olur?
14:58Değerlerimizi bir hiç uğruna,
15:01sağa sola serpiştirmeyelim.
15:03Buraya geldiğinizde,
15:04o kameranın önünde durduğunuzda,
15:06lütfen o yıldızla bakın ve gülümseyin.
15:201809 tarihinde,
15:22Sultan 2. Mahmud döneminde dünyaya gelen,
15:26tazimat döneminde ise okumuş,
15:29ilim adamı ve devlet adamı olmuş,
15:32bir büyün,
15:33konağının önündeyiz.
15:34Abdül Latif Supi Paşa konağı.
15:37Abdül Latif Supi Paşa,
15:39Abdülmecit döneminde,
15:41Abdülaziz döneminde,
15:42ki Abdülmecit döneminin,
15:45o tazimat döneminin devlet bürokratlarından biridir.
15:49Abdül Aziz döneminde de bu eseri yapmaya başlamıştır.
15:52Şimdi,
15:53böylesine devlette önemli olan bir insan,
15:57ne iş yapar?
15:58Milliyetin bakanıdır.
16:00Osman Hamdi Bey ile beraber,
16:03Müze-i Hümayun,
16:04yani bugünkü arkeoloji müzesini kuran,
16:08oradaki sikkeleri ve dirhemleri,
16:11yani oradaki para birimini,
16:14para bölümünü,
16:15ayarlayan bir nümizmatiktir.
16:17Abdül Latif Supi Paşa,
16:19Osmanlı'nın en önemli,
16:20nümizmatik uzmanlarından birisidir.
16:23Bunun yanı sıra,
16:24Milli Eğitim Bakanlığı,
16:26EFKAF Nazırlığı,
16:27yani Vakıflar Genel Müdürlüğü,
16:29bugünkü ismiyle,
16:30EFKAF Nazırlığı,
16:32Adliye Nazırlığı gibi,
16:34paşalıklar ve bakanlıklar yapmıştır.
16:37Abdül Latif Supi Paşa'nın,
16:39birkaç yabancı bilbildiği,
16:41bunun yanı sıra tercümanlık yaptığı,
16:44Avrupa'ya Osmanlı devlet adamı olarak gittiği,
16:47ve temsilcilik yaptığı bilinmektedir.
16:50Hamdollah Supi Tanrı Över vardır.
16:52Atatürk'ün en yakın arkadaşlarındandır,
16:55Kurtuluş Savaşı'nın şahitlerindendir,
16:57ve birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde de çalışmış bir adamdır.
17:03Hamdollah Supi Tanrı Över,
17:04Heh, işte Hamdollah Supi'nin babasıdır.
17:07Bir de, bir ek bilgi,
17:10edebiyatta Sergüzeş diye bir kitap vardır.
17:13Sami Paşazade Sezai yazmıştır.
17:16Sergüzeşli'nin yazarı,
17:17Sami Paşazade Sezai'nin de abisidir.
17:21Böylesine köklü bir devletin,
17:23böylesine köklü bir ailesinin evladıdır.
17:27Ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın yaptığı dönemlerde,
17:30Abdülhamit döneminde Milli Eğitim Bakanlığı'nın yaptığı dönemlerde,
17:34kullandığı konut ve Milli Eğitim Bakanlık binası tam olarak burasıdır.
17:39Efendim,
17:41İkinci Mahmud devrinde dünyaya gel,
17:43tazimat döneminde hem devlet hem bilim adamı ol,
17:48Abdülaziz ve Abdülhamit dönemlerinde ise,
17:51büyük paşalıklar ve büyük görevler yap.
17:54Hamdollah Supi'nin babası,
17:56Sami Paşazade Sezai'nin kardeşi,
18:00yani abisi,
18:01Abdüllatif Supi Paşa Konağı,
18:03Fatih'ten Horhor'a doğru inerken,
18:06sol tarafta.
18:17Çok acayip bir yerdeyiz.
18:19Fatih'in Aksaray'a doğru inen yolunda,
18:23Antikacılar Çarşısı benim solumda,
18:26sizin sağınızda şu bina,
18:28çok güzel ama çok zarif eşyaların bulunduğu,
18:32Antikacılar Çarşısı.
18:34Hemen yukarıda,
18:35Roma İmparatoru Justinyanus'un amcasının kızı,
18:40Pulkeria tarafından yaptırılan,
18:43Paliekeliptos Manastırı ve Sarayı.
18:46Hemen şurada.
18:48Arka sokakta,
18:49İstanbul Güreş İçisas Kulübü.
18:51Daha ne olsun,
18:53İstanbul'un tam merkezi.
18:55Benim önümde Fatih,
18:57benim arkamda Aksaray bulunmakta.
18:58Ve tam olarak yolun ortasında,
19:01Antikacılar Çarşısı'nın önünde,
19:06muhteşem bir kitabe ve bir mezar taşı.
19:09Haydi gelin hep beraber,
19:12satır satır okuyalım.
19:14Diyor ki,
19:15La İlahe İllallah,
19:17çok sarih bir dil,
19:19çok açık bir hitabe.
19:21La İlahe İllallah,
19:23Muhammedur Resulullah,
19:25üçüncü satıra geçtim.
19:27Fatih Sultan Mehmet Han'ın,
19:31üçüncü satırda bu yazıyor.
19:33Fatih Sultan Mehmet Han'ın,
19:35dördüncü satırda sancakları,
19:38tek bir kelime,
19:39sancakları,
19:41beşe geçtim.
19:42Baba Hasan Ağa'nın,
19:43altıya geçtim.
19:46Kabri şerifidir.
19:49Kabir tamiri,
19:50iki bin yedi,
19:52yani bin dört yüz yirmi sekizdir.
19:55İki bin yedi tarihinde,
19:57bu kabrin,
19:58bu taşı yapılmış.
19:59Fatih Sultan Mehmet Han'ın,
20:01sancakları,
20:03Baba Hasan Ağa'nın,
20:05kabri şerifidir diyor.
20:06Şimdi,
20:07Baba Hasan,
20:09sancaktar,
20:10Baba Hasan diye bir adam olsa gerek,
20:12onun da burada kabri olsa gerek.
20:15Aha,
20:15hemen aklımızda,
20:17Ulubatlı Hasan gelsin mi?
20:19Sancaktar,
20:20sancaktar,
20:21Hasan'sa Hasan.
20:23Ama babalık nerede?
20:24Ve bu ne babası?
20:26Bazı turist rehberleri,
20:28ve bazı televizyon programcısı arkadaşlar,
20:32genç kardeşler,
20:33heyecanlarına yenik düşüyorlar.
20:36Bu konuda,
20:37YouTube videoları çekiyorlar.
20:40Şok,
20:40şok,
20:40şok.
20:42Ulubatlı Hasan'ın,
20:43mezarını bulduk.
20:45Ulubatlı Hasan,
20:46meğerse varmış,
20:47ve kabri de,
20:48Aksaray'daymış.
20:50Haydi izleyin,
20:51bu YouTube videosunda,
20:53bu,
20:55tamamı,
20:56rating uğruna yapılan şeyler,
20:57yazılar,
20:59kitaplar,
21:00dergiler,
21:00söylemler,
21:02hepsi,
21:03rating uğruna yapılmış.
21:05Dostlar,
21:06burada yatan,
21:07sancaktar baba Hasan,
21:09Fatih Sultan Mehmet Han'ın,
21:11Ulubatlı Hasan'ı değil,
21:13hatta,
21:14Ulubatlı Hasan,
21:15diye biri mi var?
21:17Biz bunu çok konuştuk.
21:19En azından,
21:20İstanbul'un fethi programında,
21:22Topkapı surlarının önünde,
21:25kameraman kardeşim Murat ve Oğuzhan'la beraber sizlere,
21:29İstanbul'un fetih penceresini anlattık.
21:326 Nisan 1453 tarihinde başlayıp,
21:3629 Mayıs,
21:371453 Salı günü,
21:39sağlık günü biten,
21:4053 günlük fetih muhasarasında,
21:43İstanbul adı verilen kalenin içinde,
21:47Romalı yazarlar var.
21:49İstanbul adı verilen kalenin dışında,
21:54Osmanlılığı yazarlar var.
21:57İstanbul'un içindeki Romalı yazarlar,
22:00Andronikos,
22:02Krito Vilos,
22:04Frances,
22:06Prince Lucas,
22:08Calcodenies,
22:09ve Philadelphia.
22:116 kişilik bir,
22:13Roma tarihçisi bulunmaktadır.
22:17İstanbul'un surlarının dışında ise,
22:19Osmanlı tarafından,
22:22Osmanlı gözüyle,
22:24İstanbul'un fetihini yazanlarsa,
22:27hem o dönemde tarihçilik yapmış,
22:29yaşamış,
22:30hem de sonraki dönemlerde yaşamış olan,
22:32Osmanlı tarihçileri,
22:34mesela Fatih Sultan Mehmet Han'ın,
22:37kadrolu,
22:37tarihçisi,
22:39Ebul Feth yazarı Tursun Bey,
22:40ya da,
22:42Aşık Paşazade,
22:43Tevarih-i Ali Osman'ın yazarı,
22:46Aşık Paşazade,
22:47veya Taci-ü Tevarih'in yazarı,
22:50Hoca Saadettin,
22:51ve bunun gibi,
22:53Oruç Bey tarihi mesela,
22:54bir sürü tarihçi var.
22:56Bu taraftaki,
22:58Fethin Roma tarafındaki,
23:01ya da Fethin İstanbul Osmanlı tarafındaki,
23:04on küsur tane tarihçi,
23:08Ulubatlı Hasan'dan bahsetmiyor.
23:09Yani,
23:10ne Roma'da var Ulubatlı Hasan,
23:13ne Osmanlı kaynaklarında var Ulubatlı Hasan.
23:16Ulubatlı Hasan ismiyle,
23:18bir sancaklar,
23:20bir bayraktar,
23:22bir adam yok.
23:24Düşünün,
23:25bir feth'e gidiyoruz.
23:26Örneğin,
23:28Bağdat Seferi'ne,
23:29Bağdat Fethi'ne gittiğimizde,
23:31Bağdat'ın kalesine tırmanıp,
23:33Bağdat Burçları'na bayrak diken,
23:36Alemdar Ahmet Ağa,
23:38Alemdar Ahmet Baba bilinmekte,
23:41tarih kitaplarında yazmakta,
23:43kabri ise,
23:45Üsküdar'daki,
23:46Davut Paşa,
23:47Kara Davut Paşa Camii'nin,
23:49haziresinde bulunmaktadır.
23:51Bütün kayıtlarda,
23:54Ahmet Ağa diye bir adam vardır.
23:56Peki soru,
23:58Andronikos,
23:59Krutovilos,
23:59Frances,
24:00Dukas,
24:01Kalkodiniyesi,
24:02ya da,
24:03Filanelfiyya,
24:04hiçbirinde,
24:05neden,
24:06Ulubatlı Hasan diye bir adam çıktı,
24:08surlara bayak dikti demiyor.
24:10Tarihi Ebu Fethi'nin yazarı,
24:11Tursun Bey,
24:12Aşık Paşazade'nin,
24:14Tevarihi Ali Osman'ı,
24:16ya da Hoca Saadettin'in,
24:17Taci Tevarihi,
24:18niye hiçbir Osmanlı kitabında,
24:20Ulubatlı Hasan diye biri çıktı ve,
24:23Burçlara,
24:24bayrak astı,
24:25denmiyor.
24:26Balaban Çavuş'tan bahseden,
24:29Karıştıran Süleyman'dan bahseden,
24:32ya da Bağra Çağra,
24:33Surlara gidip,
24:34tekmelerle,
24:35yumruklarla,
24:37tokatlarla,
24:37Romalıları aşağıya atıp,
24:39Osmanlı bayrağını,
24:42Surlara diken,
24:43beş büyük,
24:45baba gibi,
24:46Yeniçeri'den bahseden,
24:49Osmanlı kaynakları,
24:51neden tek bir satır,
24:52Ulubatlı Hasan'dan bahsetmiyor?
24:55Cevap,
24:56yok öyle biri.
24:58Burada yatan da,
24:59Fatih Sultan Mehmet Ağa'nın,
25:01sancaktarı,
25:02Baba Hasan diye bilinen biri de,
25:04malumunuz,
25:06mezar çok eski,
25:07ama kabir taşı 2007'ye ait,
25:10kim bilir kime ait.
25:11Diyelim Baba Hasan,
25:12sonraki zamanlar olabilir,
25:14ama hiçbir zaman Osmanlı'da,
25:17sancaktarlara baba denmez,
25:19sancaktarlara ağa denir,
25:21Ahmet Ağa gibi.
25:22Buradaki Baba Hasan ise,
25:25buralarda bulunan,
25:26Kadiri dergahının,
25:28başındaki Ahmet Baba'nın,
25:31yani Şeyh,
25:32Mürşidi Kamil,
25:34Ahmet Baba'nın,
25:35türbesi olsa gerek,
25:37Kadiri dergahı kaldırıp,
25:39yerine bu tür binalar yapılınca,
25:42ortada da hazireye benzeyen,
25:44iki tane mezar kalınca,
25:47Baba Hasan'ın önüne,
25:48bir de ağayı eklemişler.
25:50olmuş Baba Hasan Ağa.
25:52Bir Hasan,
25:53ya babadır,
25:55ehli tarihtir,
25:56ya ağadır,
25:58asker mensubudur.
25:59Baba ile ağa,
26:00aynı anda anılmaz.
26:01Baba ağa Hasan demek,
26:03hem tarikat mensubu,
26:05hem askeriyede görevli demek.
26:07Var mı böyle baba ağalar?
26:09Tabii ki var,
26:10ama Ulubatlı Hasan dediğimiz,
26:12ya da denilen adamın,
26:14tarikatlarla herhangi bir bağlansı yok.
26:17Kaldı ki genç,
26:18kaldı ki,
26:19bir mürşitliği bulunmamaktadır.
26:22Bu,
26:22tamamen,
26:23televizyon dizilerine,
26:25tamamen,
26:26YouTube videolarına,
26:28tamamen,
26:29mesleğe yeni atmış olan,
26:31rehber arkadaşların,
26:32heyecanına,
26:33ya da YouTuber'lara,
26:35influencer'lara,
26:36rating,
26:37tırnak içinde,
26:38kasmak,
26:39takipçi kazanmak için yapılan bir sözdür.
26:42Böyle bir mezar yoktur.
26:44Ulubatlı Hasan diye bir adam da zaten yoktur.
26:48Karıştıran Süleyman vardır,
26:50Balaban Çavuş vardır,
26:52Bağra, Çağra, Vura, Kıra, Bayrak Diken,
26:56Beş Yeniçeri vardır,
26:58ama Ulubatlı Hasan yoktur.
27:00Peki,
27:01Ulubatlı Hasan nasıl literatüre girdi?
27:03Çok basit.
27:05Françesliği bir adamdan bahsetmiştim.
27:07Françes'in yazarı,
27:09Romalı tarihçi Françes.
27:11Ve Françes'in yazmış olduğu kitap,
27:1470 sayfa.
27:161453 tarihinde,
27:18Françesliği bir adam,
27:19bir kitap yazmış.
27:21İstanbul'un fethi.
27:22Orada da,
27:23burçlara,
27:24bayrak diken,
27:26bir adam yok.
27:28Sonra bu Françes'in kitabı,
27:30Vatikan'a gider.
27:33Vatikan'da,
27:331570 yılında,
27:36yani,
27:37gerçek Françes'in,
27:39tarih kitabını yazmasından,
27:41120 yıl sonra,
27:43Vatikanlı,
27:44İstanbul'u hiç görmemiş,
27:46İstanbul'un fethinden,
27:48120 yıl sonra,
27:50yaşamış olan,
27:51bir adam düşünün ki,
27:53onun da adı Françes'tir.
27:55Bu Françes,
27:57kendisinden,
27:58120 yıl önce,
28:00İstanbul'da yazılan,
28:01Françes tarihi kitabını,
28:034 kat büyütüyor.
28:05300 sayfa yapıyor.
28:07Normalde,
28:0870 sayfa olması gereken kitap,
28:10300 sayfaya çıkıyor.
28:12Ve o kitapta,
28:14İstanbullu Françes'te değil,
28:16Vatikanlı Françes'e,
28:18Ulubatlı Hasan diye biri var.
28:20Ekleme yapmış.
28:22Ulubatlı Hasan diye bir,
28:23adamla mı tanışmış,
28:25bir şey mi olmuş,
28:26onu oraya koymuş.
28:28O gün,
28:29İstanbul'un fethini görenler,
28:31Ulubatlı Hasan demiyorken,
28:33İstanbul'un fethinden,
28:35120 yıl sonra,
28:37İstanbul'u hiç görmeden,
28:39doğan, büyüyen ve ölen,
28:40Vatikanlı Françes,
28:43hacmi 4 kat arttırdıktan sonra,
28:4770 sayfayı,
28:48300 sayfa yaptıktan sonra,
28:50Ulubatlı Hasan'ı oraya eklemiştir.
28:52Buraya ise,
28:54bir romantizm unsuru olarak,
28:57tabi bunu buraya koyanlar,
28:58Ulubatlı Hasan bu demiyorlar.
29:00Fatih'in sancaktarı,
29:02Baba Hasan Ağa diyorlar.
29:04Sonra bunun üzerine,
29:06bir takım senaryolar,
29:07ve efsaneler ekleniyor.
29:09Tarih bir bilimdir,
29:11efsane,
29:12mitoloji ve hikayelerle,
29:14anlatılmaz.
29:15Aksaray'da,
29:16Fatih'i Aksaray'a bağlayan,
29:19Horhor Çeşmesi,
29:20başında,
29:22La İlahe İllallah,
29:24Muhammedun Resulullah,
29:25Fatih Sultan Mehmet Han'ın,
29:27sancaktarı,
29:28Baba Hasan Ağa'nın,
29:29kabri şerifidir,
29:31kabir tamiri ise,
29:322007'dir,
29:34denilen,
29:34bu taş,
29:36Ulubatlı Hasan değildir.
29:37Buradan,
29:38YouTuber arkadaşlara,
29:39influencerlara,
29:41televizyonculara,
29:42belgeselcilere,
29:43selam.
29:44Yanlış yerde arıyorsunuz,
29:46Ulubatlı Hasan,
29:47burada değil.
30:01Anlatıyoruz ya,
30:02asfalt kazınmadan üstüne,
30:04konula,
30:05konula gidildiği için,
30:06İstanbul'un tarihi,
30:07Yarmadası'nda,
30:08bütün tarihi eserler,
30:10aşağıya doğru kayıyor ve iniyor diye.
30:12Bakın işte,
30:13onun bir örneği.
30:14Ben şu an,
30:16Lale Devri'nde,
30:17Sultan 3. Mahmud dönemi,
30:19ve Sultan 1. Mahmud dönemi,
30:22Lale Devri'nden hemen sonraki dönemde,
30:251730'lardan sonra,
30:27hem 3. Ahmet döneminde,
30:29hem Ahmet'ten sonra,
30:30sadrazamlık yapmış olan,
30:34sadrı sabık,
30:35Es-Seyyit,
30:36Hasan Paşa'nın yaptırmış olduğu,
30:38bir çeşmeyi,
30:40size göstermek istiyorum.
30:42Çeşme,
30:42asfaltın yukarıya doğru çıkmasından,
30:45dolayı aşağıya inmiş.
30:47Yani 1730'da,
30:49siz şu an,
30:502026'da bulunmaktasınız.
30:51ben size şu an,
30:53hatta daha fazla,
30:55çünkü şurada da,
30:56o yuklar bulunmakta,
30:58daha da fazla,
30:59inersem,
31:001730'lara inmek durumunda kalacağım.
31:03Ve,
31:04Beyazıt'ta,
31:06Orhan Kemal,
31:07halk itibanesinin hemen yanında,
31:09sadrı sabık,
31:10Es-Seyyit,
31:11Hasan Paşa hanı var.
31:12Hemen karşısında,
31:15patronu Halil Hamamı olarak,
31:16halk tarafından bilinen bir hamam var.
31:18Hamamın arkasında bir medrese var ki,
31:21orası,
31:23İstanbul Üniversitesi,
31:25Yüksek Lisans Doktor Enstitü,
31:27Enstitü birimi olarak kullanılmakta.
31:30Orası da bir medrese,
31:32ve orası da Hasan Paşa'ya ait.
31:34İşte,
31:35Beyazıt'ta,
31:36hanlar,
31:36medreseler,
31:38camiler,
31:39külliyeler,
31:39yapan Hasan Paşa,
31:41buraya da,
31:42bir çeşme yapmış.
31:43Ama,
31:45yalnızca bir çeşme yapmış olabilir mi?
31:48Yani,
31:49Hasan Paşa dediğimiz,
31:50büyük alim,
31:52ve büyük insan,
31:54yalnızca çeşme yapmış mıdır?
31:56Zannetmem.
31:57Çeşmenin yanına,
31:58camiler yapmıştır.
32:00Bana camiyi göster dedi,
32:02Murat,
32:02gösteriyorum.
32:04Bilmem ki,
32:05Allahu Alem,
32:06çeşmenin yanında,
32:08bana Sıbyan Mektebi yapmış mıdır?
32:10diye sorarsanız,
32:11hiçbir bilgim yok.
32:12Fakat,
32:13Süleyman Halife,
32:15yukarıdaki,
32:17o size göstermiş olduğum okul,
32:19nasıl ki bir binanın,
32:21altındaydı,
32:23bir okulun altında çeşme vardı,
32:24belki de burada,
32:26şu ağaçların olduğu yerde,
32:27bir okul vardı.
32:29Okulun bahçesi vardı,
32:32okul yıkıldı,
32:34bahçe bina yapıldı,
32:36yalnızca çeşme bırakıldı.
32:39Sağ olsun,
32:41Fatih Belediyesi,
32:43bu çeşmenin restorasyonunu yaptı.
32:46Hep diyorum ya,
32:47İstanbul'un en çalışkan,
32:48belediye başkanlarındandır Ergün abi.
32:51Tanıdığım ve abim olduğu için,
32:53söylemiyorum bu sözleri.
32:55Gerçekten düzgün çalışan,
32:56belediye başkanlarından biridir.
32:59Restore etmiş.
33:00Bakın burada bir kitabesi olması gerekiyor,
33:02300 yıllık,
33:04ama kitabe yok.
33:06muhtemel çalınmıştır.
33:08Ve belki de böyle bir çeşme yoktur bile.
33:11Sadece haritalarda ve planlamalarda,
33:15böyle bir çeşmenin yeri olduğu için,
33:18Ergün Başkan,
33:20o çeşmenin yerine bu çeşmeyi yapmış,
33:23ve şu kitabeyi,
33:25şu tamirat yazısını koymuştur.
33:28Belki de okulla beraber,
33:31tekkeyle beraber,
33:32medreseyle,
33:33camiyle beraber,
33:34bu çeşmede yıkılmıştır.
33:36Ama bu çeşmenin yerine,
33:38Ergün Başkan,
33:39sadece,
33:41oluk taşı,
33:42çeşme alınlığı adı verilen,
33:45selvi ağaçlarından oluşan şu,
33:47çeşme oluğu kalmıştır.
33:49ve o da bunları hayata kavuşturmuştur.
33:53Osmanlı Devleti,
33:55sokaklara,
33:56mahallelere,
33:58caddelere,
33:59meydanlara,
34:00hizmet veren,
34:01insanlara hizmet götüren bir sosyal devletti.
34:04Bu da,
34:05bunun en önemli göstergesidir.
34:1753 sene önceye gidelim mi?
34:20Hadi gelin,
34:21takvimler 1973 diyelim.
34:2453 sene önce,
34:26Özbekler Tekkesi olarak bilinen,
34:29ya da Horhor Tekkesi olarak bilinen,
34:32Aksaray,
34:34Yeraltı Çarşısı'nın ve metrosunun meydanı.
34:37Bugün yerleşim yok.
34:39Ben 1974 İstanbul Fatih doğumluyum.
34:43Benim doğup büyüdüğüm yerler buralar.
34:46Bugün iş yerleri,
34:48ofis, dükkan, restoran olarak gördüğünüz her yer.
34:53Benim çocukluğum zamanında evlerdi,
34:56apartmanlardı ve insanlar oturuyordu.
34:59Biz buraya,
35:00tam olarak görmüş olduğunuz yerlere,
35:04mahalle maçı yapmaya gelirdik.
35:06Cerrahpaşa'dan kalkar buraya,
35:08maç yapmaya gelirdik.
35:10Burası bu kadar aile ve bu kadar
35:13meskun apartman bölgesiydi.
35:16Bugün oturan bir tek aile bile kalmadı.
35:20Ya bekarlar var,
35:22abartmıyorum söyleyeceğim,
35:24ülkeler abartı ülkeler değil.
35:26Ya bekarlar var,
35:27ya Sri Lankalı, Bangladeşli,
35:30Brezilyalı, Meksikalı
35:31ya da siyahi çalışanlar bulunmakta.
35:35Burası tamamen oturma evhanesinden çıkmış durumda.
35:40Arkamda bir tekke,
35:43Özbekler tekkesi.
35:44Osmanlı Devleti'nde çok önemli tırnak içinde,
35:50Avrupalıların tabiriyle konuşuyorum,
35:52misyonerlik faaliyeti yapan,
35:54bizim tabirimizle konuşuyorum,
35:57tebliğ yapan ve Özbekistan,
36:00Kırgızistan,
36:02Azerbaycan ya da Kazakistan,
36:03Türk ülkelerinden hacı olmak için gelen hacı adayları öncelikle İstanbul'a geliyor,
36:13İstanbul'da geziyor,
36:15Padişah bunları Hüsn-i Zan ile,
36:18güzel dilekler ile karşılıyor,
36:21İstanbul'da bir ay civarında kalıyorlar,
36:25İstanbul'u geziyorlar,
36:26Ardından İstanbul'dan Padişah'ın gönderdiği özel eşyaları da götüren sürre alaylarıyla beraber,
36:36Türkiye'den giren hacı adaylarıyla birleşerek buradan hacca gidiyorlar.
36:42Haç bittikten sonra yine buraya geliyorlar,
36:46dinleniyorlar ve buradan Özbekistan'a ya da Azerbaycan'a gidiyorlar.
36:51Böylesine uzun, meşakkatli ve bir zor yolu tercih eden Özbekistan,
36:58Kazakistan, Kırgızistan, Azerbaycanlı,
37:00Müslüman Türk kardeşlerimizin,
37:03Sultanahmet Kadırga'da,
37:05Can Kutarhan'da,
37:07Üsküdar'da ya da burada,
37:09tekkeleri bulunmaktaydı.
37:11Bu tekkelere biz Özbekler tekkesi diyoruz.
37:16Bu tekkenin ayrıca başka bir özelliği,
37:19bu tekkenin altında çeşmeler var.
37:22Bu çeşmeler tazdikli bir biçimde,
37:25vura vura,
37:26hor hor diyerek aktığı için,
37:30bu çeşmelerin adı ayrıca hor hor çeşmesi.
37:34Hor hor,
37:36sesin çıkmasında,
37:38yani suyun çıkması esnasında,
37:41çıkan sesten dolayıdır hor hor,
37:43ve bölgeye de ismini vermiştir.
37:46hor hor çeşme ve hor hor bölgesi.
37:49Fakat elimizdeki fotoğraf,
37:511973 yılına ait,
37:54yani günümüzden 53 sene önce,
37:57bugün döviz,
37:59bir döviz dükkanı,
38:00tabii ki markasını,
38:02adını falan tabii ki vermeyeceğiz,
38:04bir döviz dükkanı,
38:06işgal ediyor.
38:07O günlerde,
38:08tek katlıymış.
38:09Bugün bakıyoruz,
38:11iki katlı.
38:11Ama yine aynı küçüklükte ve aynı tırnak içinde,
38:16ebat olarak söylüyorum,
38:17çapsızlıkta bulunmaktadır.
38:20Burası.
38:21Önünde,
38:22çeşmenin önünde,
38:24bir araba var.
38:261970'li yıllarda,
38:28Türkiye'nin sosyetesinin kullandığı bir arabaydı,
38:32ve o da burada bulunmaktadır.
38:34Özbekler tekkesi,
38:36yanındaki ufacık dükkan,
38:38bugün arası dövizci,
38:40önünde adını veremeyeceğim,
38:42bir markayla modern,
38:43bugün hala,
38:45piyasada bulunan,
38:46bir markayla modern bir araba,
38:48ve Aksaray,
38:50hor hor çeşmesi,
38:51hor hor meydanı.
38:54Aksaray'a gelin,
38:55buraları,
38:57artık ailelerin terk ettiği,
38:59insanların yaşamadığı,
39:01iş yeri ofis,
39:02ve bekarların,
39:04kalmak için kullandıkları,
39:06bekar odaları ile dolu olan,
39:09bu bölgeyi gezin,
39:11sokak sokak,
39:12tarihi arayın.
39:141973-2026,
39:17aradan geçen 53 yıl,
39:19aynı açı,
39:20iki farklı fotoğraf,
39:22şu an karşınızda.
39:341950'ler,
39:36yani günümüzden,
39:3875-76 sene önce,
39:40şu an bulunmuş olduğumuz,
39:42Aksaray meydanından,
39:44Pertevniel Valide Sultan Camii'ne,
39:46bakış,
39:47tam olarak şu an fotoğrafta,
39:49gördüğünüz gibi,
39:5076 sene sonra,
39:532026 yılında ise,
39:55aynı açıdan,
39:57bakış,
39:57tam olarak şu an,
39:59gördüğünüz gibi.
40:00İki fotoğraf arasındaki,
40:02fark,
40:03devasa büyüklükte.
40:04O günlerde,
40:05henüz meydan kapanmamış.
40:07Binalar,
40:08henüz yeni yeni,
40:09büyümeye başlamış.
40:11Fark ederseniz,
40:12arka tarafta,
40:13kocaman bir tane,
40:14bir bina var.
40:161950'li yıllarda,
40:18o bina sırıtıyor.
40:19Ama,
40:202026 yılında,
40:21o bina kaybolmuş.
40:23Zira,
40:24hepsi,
40:25binaların tamamı,
40:26o kadar büyük binalar.
40:28O yüzden kaybolmuş.
40:30Şu an bir tane cami var,
40:32küçücük bir cami.
40:33O günlerde,
40:34o camiyi görmek,
40:36ya mümkün,
40:37ya değil.
40:38Mümkünse,
40:391955 öncesi,
40:41mümkün değilse,
40:421955 sonrası,
40:44bir fotoğraf.
40:45Zira,
40:46orada,
40:47Camcı Ali adı verilen,
40:48bir mescit varmış.
40:49Camcı Ali'nin,
40:51iki tane,
40:52camisi vardı.
40:53Her iki camiyi de,
40:551950'li yıllarda,
40:57Adnan Menderes döneminde,
40:59İstanbul'da yapılan,
41:01o büyük İstanbul,
41:02yıkımlarında,
41:04yıktılar.
41:05Biri,
41:05buraya meydan olsun,
41:07diye yıkıldı.
41:08Araza boşluk olsun,
41:09diye yıkıldı.
41:09Diğeri,
41:11vezlecilere,
41:12otobüs durağı,
41:14olsun diye,
41:15cep yapıldı.
41:16Her ikisi de.
41:17Bugün,
41:18o vezlecilere,
41:19otobüs durağı yapılsın,
41:21diye,
41:21cep yapılsın,
41:22diye,
41:23fen fakültesinin,
41:25tam karşısındaki,
41:26otobüslerin,
41:27biriktiği yerde bulunan,
41:28cami şu an yok.
41:30Ama eski camileri,
41:32yıkılmış camileri,
41:33İhya Cemiyeti tarafından,
41:35birkaç sene önce,
41:37şu an,
41:38yuvarlak ve kalın olarak görülen,
41:41minarenin sahibi olan cami,
41:43birkaç sene önce,
41:44Camcı Ali Mescidi adıyla,
41:47tekrar yapıldı.
41:48Ki,
41:49biz,
41:49Beyaz TV'yi,
41:50geçmişe yürüyen adam,
41:53programında,
41:54o resmi,
41:55o camiyi,
41:56zaten,
41:56göstermiştik.
41:58Şu an,
41:58bir fotoğraf bak,
42:001950'ler,
42:02yani,
42:0275 yıl diyelim,
42:04o fotoğrafta,
42:06sizin şu an gördüğünüz,
42:07fotoğrafta,
42:09şuralarda,
42:10tren rayları var,
42:11tramvay rayları,
42:13farkındaysanız,
42:14raylardan,
42:15geçmeye çalışan,
42:16böyle,
42:16allı,
42:17basmalı,
42:18güllü,
42:18bir,
42:18kıyafetli,
42:19bir nene,
42:20bugün nene,
42:21o gün bir abla,
42:23bulunmakta,
42:24yanında biri,
42:25topuklu ayakkabılarıyla,
42:26koşuyorlar,
42:27diğer tarafta,
42:28bir araba,
42:29en sonda ise,
42:31Pertevniyel Valide Sultan Camii'nin,
42:33ta kendisi,
42:35aradan geçen,
42:3675 yıl,
42:37bu açıdan,
42:38Pertevniyel Valide Camii'nin,
42:40ne kadar,
42:41yıkıldığını,
42:42ve neler olduğunu,
42:44cami yıkılmadı,
42:45caminin manzarası,
42:46ne kadar yıkıldı,
42:48gözümüzün,
42:48ta içine sokuluyor,
42:50gelin,
42:51mutlaka,
42:52buralara bakın,
42:53bizden,
42:54bu haftalık,
42:55bu kadar,
42:55Allah fırsat versin,
42:58ruhsat versin,
42:59haftaları haftalara,
43:01yılları yıllara bağlayalım,
43:03ve hep beraber,
43:04önce İstanbul,
43:05ardından tüm Türkiye,
43:07sonra Balkan coğrafyası,
43:09adım adım gezelim,
43:11bizler burada,
43:13sizler orada olduğunuz sürece,
43:15Beyaz TV,
43:17geçmişe yürüyen adam programı,
43:19hep yayında olacak,
43:21ve sizlerin sayesinde,
43:23hep en çok seyredilen,
43:25ilk yüz program arasında,
43:27iki haftada bir,
43:28ya da haftada bir,
43:29olduğu şekilde,
43:31karşınızda olacak,
43:33Allah'a emanet olun,