00:33Kaya naman mga ka-RSP ngayong umaga, alamin natin kung gaano ito kaseryoso at paano natin ito may iwasan.
00:39Kasama ng ating guest gastroenterologist, Dr. Lamberto Garcia Jr.
00:44Good morning, Doc. Welcome sa Horizon Show in Filipinas. Thanks for joining us.
00:48Good morning, Joshua. Good morning, Leslie. Happy to be here.
00:52Good morning, Doc. Una po sa lahat, Doc. Ano po ba itong esophageal cancer at saan po ba ito nagsisimula?
01:00Yes. Esophageal cancer ay uri ng cancer na nagsisimula sa esophageal.
01:05Minsan tinutukoy natin na lalanga. Ito yung tubo na nag-uugnay ng lalamunan sa tiyad.
01:11So during mealtimes, siyang nagdadala ng nilulo natin na pagkain at likido mula sa lalamunan patungo sa tiyad.
01:19At, Doc, tama po ba may two main types itong esophageal cancer? Can you tell us more about this po?
01:25Yeah. Tama kayo. There are two main types ng esophageal cancer, yung squamous cell carcinoma at saka yung adenocarcinoma.
01:32Itong squamous cell carcinoma ay nagsisimula sa manipis at patag na mga selula na naglinya ng esophagus.
01:39Usually, makita natin ito sa itaas o sa gitna na bahagi ng esophagus at ito yung malakas na nauugnay sa
01:46paninigarilyo at sa paggamit ng alam.
01:48Yung second type, kasi nagsabi kayo kanina ng acid reflux, di ba?
01:53Ang second type is adenocarcinoma na nagsisimula sa mga selula na gumagawa ng mucos sa lower esophagus, sa lower bahagi
02:01ng esophagus.
02:01Ito yung madalas na nauugnay sa pangmatagalang acid reflux.
02:06Okay. Doc, ano-ano po ba yung mga senyales o symptoms po na dapat po nating bantayan tungkol po sa
02:13sakit na ito?
02:15Yes. Mga early symptoms, mga unang palatandaan.
02:18Usually, mga hirap sa paglunok, usually to solid foods, solidong pagkain.
02:25Hindi comfortable yung dibdib o usually heartburn o nasasunog na pandamdam sa dibdib.
02:31Hindi mapaliwanag na pagbaba ng timbang.
02:34Later on, may mga advanced symptoms din tulad ng masakit na paglunok,
02:41pagsusukan ng lugo o pagdaan ng itim na dumid.
02:44Ito yung mga signs na nag-bleeding na yung patient.
02:47Sometimes may pakiramdam din ng pagkain na nakabara sa lalamunan o sa dibdib.
02:52At pagkapagod at panghihina dahil sa hindi na maganda ang nutrition ng patient.
02:58Okay. Doc, yung dighay ng dighay, o yung very frequent na pagdighay,
03:04symptoms din po ba yun?
03:07Mainly symptom yan ng acid reflux.
03:11So it does not tell immediately kung cancer ba unless may mga advanced symptoms na yun tulad ng sinabi ko.
03:18Okay. So ano-ano po yung mga posibleng sanhi o risk factors na pwede magdulot po?
03:22So, ng esophageal cancer?
03:24Sama sa mga posibleng sanhi, talamak na iritasyon ng esophagus na nag-resulta ng pangmatagalang pamamaga.
03:31Kung bakit nangyari ito, may mga risk factors.
03:34So mga salik sa pamumuhay, paninigarilyo, labis na pag-abuso ng alak, labis na katabaan or obesity at hindi magandang
03:44dieta.
03:44Lalo na yung mga dieta na ang daming processed foods.
03:49Mga kondisyong medikal, katulad ng acid reflux, yung sinabi nyo, gastroesophageal reflux disease,
03:55ang official medical term niyan.
03:58Mga kadahilanan na genetic, so yung mga strong family history ng mga gastrointestinal cancers,
04:04at may mga demograptikong katanihan.
04:07Usually, mga lalaki ito, mga edad higit sa 50 taong gulang in certain geographic regions.
04:14Kasama na tayo dyan sa Asia.
04:16Dok, possible po ba talaga na humantong po sa esophageal cancer kapag madalas na po yung acid reflux po natin?
04:28Tama ka. Tama ka, Les.
04:31Ang acid kasi ay dapat nasa stomach yan.
04:35Ginagamit niyan ng katawan natin para sa digestion ng mga kinakain natin.
04:39Ang nangyari sa acid reflux, maakyat yan, pumapasok sa esophagus.
04:44Iba kasi ang lining ng esophagus sa stomach.
04:47Now, sa pagtatangkangprotektahin ang lining ng esophagus,
04:53magbabagong anyo ang lining ng esophagus para sa protection sana.
04:59Pero ang nangyari is magbunga ito ng tawag nating dysplasia na maaring maging cancer.
05:07So dapat pala cautious yung mga palaging may acid reflux.
05:10Kasi kumbaga sa iba, parang ano na sila eh.
05:13Normal na for them na may acid reflux, hindi pala okay yun.
05:17Okay. Well, Dok, paano po na i-screen o na-diagnose ang esophageal cancer?
05:22At ano po yung mga test na kariniwang ginagawa para malaman po na meron ito?
05:30Unlike sa ibang mga cancer tulad ng colon cancer, for example, na may strict na age-based na screening at
05:39surveillance,
05:40hindi routine ang screening ng esophageal cancer.
05:45Pero kung ang pasyente ay nag-fit ng profile, so 50 years old or above, lalo ng mga lalaki, malakas
05:53ang kasaysayan ng cancer sa pamilya,
05:56may acid reflux na mahirap i-control ang symptoms, maaring makinabang yan sila sa check-up at posibleng endoscopy.
06:04Okay. Pero mas lalong dapat magpa-check-up kaagad kung may mga alarm symptoms tawag natin.
06:09Hirap sa paglunok, sakit sa dibdib, masamang nutrition, weight loss, pagsusukan ng dugo, itim na dumi.
06:16Paano ma-screen? Actually, meron tayong ilang paraan yan.
06:20Pero kung anong gamitin na paraan, depende na yan sa judgment call ng doktor.
06:25Usually, it's upper GI endoscopy.
06:27Nung magpasok ang doktor ng isang mahaba, nababalok to na tubo na may camera sa dulo,
06:33sa lalumunan para tingnan at i-confirmar kung may cancer ba sa esophagus.
06:37Kung may makita, mag-biopsy. Magkua ng tissue sample para maipadala sa pathologist.
06:43May mga radiologic test din na makatulong.
06:45CT scan, PET scan, endoscopic ultrasound, at barium swallow.
06:50But ang paggamit nito depende sa pangangailangan ng patient.
06:57Alright. Well, Doc, para po sa ating mga ka-RSP,
07:00ano pa po yung mga pwede natin gawin para po maiwasan
07:02o mapababa yung risk ng esophageal cancer?
07:05Maliban po na sa nabanggit ninyo na lifestyle, diet, yung mga bisyo po.
07:11Mga diskartis pag-iwas, dapat kumigil tayo sa paninigarilyo
07:15at iwasan ang pag-abuso ng alkohol.
07:18Panatilihin ng isang malusog na timbang kung iwasan natin ang obesity.
07:24Kumakain ng balancing jeta na mayaman sa prutas, gulay, at buong butil
07:28at mag-iwas tayo ng mga processed foods.
07:31Kung mga pasyente may acid reflux, sana magpunta kayo, magkonsulta ng doktor nyo
07:36para din mabigyan kayo ng mabisang gamot para sa acid reflux.
07:41Maraming maraming salamat po Dr. Lamberto Garcia Jr.
07:44sa lahat po ng information na ibinahagi nyo po sa amin ngayong umaga
07:48patungkol sa esophageal cancer.
07:50Maraming salamat, Doc!
07:52Thank you!
07:53Thanks, Doc!
Comments