00:00Hemen Almanya'ya uzanalım.
00:01Almanya'da da özellikle tarım sektöründe ruh sağlığının çok da iyiye gitmediğine dair bir rapor var.
00:06Cemil Bey'den de bu raporun detaylarını alacağız.
00:09Cemil Bey, yayınımıza hoş geldiniz.
00:10Merhabalar Kibre Hanım.
00:11Öncelikle yeni yayın döneminiz.
00:13Hayırlı olsun diye başlamak istiyorum.
00:14Teşekkür ederiz.
00:15Evet, çiftçilere baktığımız zaman bence burada önce şu noktayı görmek gerekiyor.
00:20Çiftçilerin yaşadığı psikolojik yük tek bir nedene bağlanabilecek bir durum değil.
00:24İşin yapısından, ekonomik baskılara, aile ilişkilerinden, toplumdaki erkeklik anlayışına kadar birçok faktör birbiriyle birleşiyor.
00:33Çünkü çiftlik diğer birçok meslekten farklı.
00:36Burada insanın işiyle özel hayatı birbirinden kolayca ayrılmıyor.
00:40Çiftçinin iş yeri aynı zamanda evi, ailesinin yaşam alanı ve çoğu zaman kuşaklardan beri devam eden bir miras.
00:47Yani sabah işe gidip akşam eve dönmek gibi bir lüksünüz veyahut net bir sınırınız yok.
00:53Bak, hayvanların bakımı olsun, hasat, hava koşulları, makineler, işte tarlalar bunların hepsi sürekli sorumluluk gerekiyor.
00:59Bu nedenle çalışma saatleri de çok farklı tabii ki.
01:03Yani bir çiftlikte bulunan hayvanın hafta sonu veya gece hastalanmasını hesaplayamayız.
01:08Hasat zamanı geldiğinde hava koşulları sizi beklemiyor.
01:11Dolayısıyla bu durumdaki bir insan belki sürekli ben sorumluyum, ben ilgilenmeliyim duygusuyla yaşıyor.
01:18İşte burada sorumluluk duygusu devreye giriyor.
01:20Çiftçi kendi geçimini sağlamakla kalmıyor.
01:24Hayvanların bakımından, araziden, çalışanlardan ve çoğu zaman aile işletmesinin geleceğinden de sorumlu.
01:31Özellikle aile çiftliklerinde bu sorumluluk bazen nesiller boyunca aktarılıyor.
01:36İşte araştırmalarda uzmanların dikkat çektiği noktalarından biri bu.
01:39Çocuk daha dünyaya geldiğinde bile bu çiftliğin gelecekteki sahibi sensin şeklinde bir beklentiyle büyüyebiliyor.
01:47Bu aslında gurur da verebilir.
01:50Yani aile geleneğini devam ettirmek güzel bir şey olabilir.
01:52Ama insan kendi hayatıyla ilgili seçim yapma fırsatı bulamadığını hissederse zamanla bunun altında ezilebilir de yani baskıya da netice verebilir.
02:03Bir de burada tabii kuşak çatışmaları da devreye giriyor.
02:07Yani baba başka bir tarım modeliyle yetişmiş.
02:09Oğul veya kız ise farklı bir anlayışla büyümüş olabilir.
02:13Yani yeni teknolojiler, yeni üretim yöntemleri, yatırım kararları veya işletmenin geleceği konusunda farklı düşünceler ortaya çıkabilir.
02:22Ve burada mesele artık yani yalnızca ekonomik bir karar olmaktan da çıkıyor.
02:26Çünkü aile ilişkisiyle işletme ilişkisi birbirine karışıyor.
02:31Psikolojik açıdan bu önemli.
02:33Tabii buna ilave eden bir de ekonomik baskı da var.
02:35Yani tarımda gelir her zaman çiftçinin kontrolünde değil.
02:40İşte enerji fiyatları, yem ve gübre fiyatları olsun, ürün fiyatları, piyasa koşulları, iklim hava şartları gibi birçok faktör doğrudan geliri
02:50etkileyebiliyor.
02:51Buna karşılık çiftçinin yatırım, makine, ahır veya işletme giderleri gibi sabit yükümlülüklere de devam ediyor.
02:58Yani insan bir taraftan çok çalışıyor ama diğer taraftan bu yıl sonunda ne kadar kazanacağım sorusunun cevabını tam net, şeffaf
03:07olarak bilemiyor.
03:08Yani hesaplayamaya çalışıyor ama net olarak bilemiyor.
03:12İşte bu belirsizlik uzun süre devam ettiğinde psikolojik olarak ciddi bir baskı oluşabilir.
03:18Çünkü çiftçilik kültüründe güçlü olma anlayışı da çok yaygın.
03:23Özellikle mesela bazı çiftçiler arasında ben bunu kendim hallederim.
03:27Ailemi korumam gerekiyor.
03:28Zayıflığımı göstermemeliğim şeklinde bir düşünce oldukça güçlü olabilir.
03:33Psikiyatrist Henrik çiftçilerle ilgili bir araştırmasında özellikle bu noktaya mesela dikkat çekiyor.
03:39İşte tarım sektöründe güç, dayanıklılık, geleneksel erkeklik anlayışın kişinin kendi psikolojik ihtiyaçlarını geri plana atmasına neden olabileceğini söylüyor.
03:50Yani dolayısıyla kişi işte depresyon belirteli yaşamaya başladığında bunu uzun süre kendisine bile itiraf etmeyebilir.
03:57İşte ben çiftçiyim, çalışmam gerekiyor.
04:00Ben ailemin sorumlusuyum.
04:02Şimdi durursam bütün sistem çöker.
04:05Bu düşünceler insana yardım almaktan da uzaklaştırabiliyor.
04:09Aslında burada çok önemli bir psikolojik mekanizma var.
04:12İnsan sürekli sorumluluk taşıdığında bir noktadan sonra sorumluluk bırakmayı başarısızlık olarak görmeye başlayabilir.
04:22Oysa yani yardım almak, yardım istemek zayıflık değil.
04:25Tam aksine kişinin kendisini ve ailesini korumasının bir yolu.
04:30Yani hedef neydi?
04:31Ailemi ve kendimi koruma.
04:33İşte yardım alarak bu hedefe daha basit, daha hızlı bir şekilde ulaşabilirsin.
04:37Örneğin bazen belki çözüm kişinin mesleğini tamamen bırakması değildir.
04:42Ama üzerindeki yükün yeniden düzenlenmesi olabilir.
04:46Tabii burada şunu da belirtmek isterim.
04:49Yani Almanya'da çiftçilerin psikolojik hastalıklarıyla ilgili elimize henüz yeterli kapsamlı veri yok.
04:56Örneğin çiftçilerin ne kadarının depresyon yaşadığını kesin olarak söylemek mümkün değil.
05:01Ama mevcut veriler, az önce bahsettiğim araştırma bir risk olduğunu gösteriyor.
05:05Örneğin mesela Bavyera eyaletinde meslek gruplarına göre tarım sektöründe bazı psikolojik sorunların belirgin bir risk olduğunu görüyoruz.
05:15Bu nedenle burada iki şeyi aynı anda belki de yapmamız gerekiyor.
05:20Birincisi daha fazla araştırma yapıp sorunun boyutunu net olarak ortaya koymak.
05:25İkincisi ise çiftçinin yardım istemesini normalleştirmek.
05:30Belki de kolaylaştırabilmek.
05:32Çünkü çiftçinin psikolojik sağlığı traktörü, tarlası veya hayvanları kadar üretimin de bir parçasıdır.
05:40Yani insan çökerse işletmenin devam etmesi de mümkün değil.
05:43Ve bence en önemli değişim de zihniyette başlamalı.
05:47Çiftçi güçlü olmak zorunda demek yerine belki de çiftçinin de desteğe ihtiyacı olabilir anlayışını ilk etapta yerleştirmemiz gerekiyor.
05:57Çünkü bazen bir insanın hayatını değiştiren şey büyük bir ekonomik destekli.
06:03Bu yükü tek başına taşımak zorunda değilsin cümlesi olabiliyor.
06:09Bu yönde de destek vermek gerekiyor.
06:13Evet çok teşekkür ederiz Cemil Bey.
06:15Cemil Bey de Almanya'daki çiftçilerde depresyon ve psikolojik rahatsızlık hissine dair raporu bizimle paylaştı.
