Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
T24
  • 3 dakika önce
ABD'de Demokrat Parti'nin ara seçimlerde elde ettiği tarihi zafer, Trump yönetiminin geleceği ve Türkiye-ABD ilişkilerine olası etkileriyle yeni bir siyasi dönemin kapısını araladı. Orta Doğu Araştırmaları Merkezi Türkiye Direktörü Gönül Tol, Şirin Payzın'ın sorularını yanıtlayarak seçim sonuçlarını, Trump'ın siyasi geleceğini ve Türkiye açısından olası gelişmeleri değerlendirdi.

Demokratların başarısının arkasında Trump'ı başkanlığa taşıyan seçmen koalisyonunun dağılmasının bulunduğunu belirten Tol, ekonomik sorunlar, göç politikaları ve İran savaşına yönelik tepkilerin seçmen davranışını değiştirdiğini söyledi. Demokratların bu başarıyı 2028 başkanlık seçimlerine taşımasının ise henüz kesin olmadığını vurgulayan Tol, Türkiye'nin yalnızca Trump yönetimiyle ilişkilerine odaklanmaması, Kongre'yi de dikkate alması gerektiğine dikkat çekti. Ayrıca seçim sonuçlarının Türkiye'deki muhalefet açısından da önemli dersler barındırdığını belirterek, seçmenin gündelik sorunlarına somut çözümler sunmanın önemini vurguladı.

T24'e abone olmak için tıklayın: https://t24.com.tr/abonelik
T24 YouTube kanalına abone olmak için tıklayın: https://bit.ly/3sQke2C
Diğer Videolar İçin Tıklayın: https://t24.com.tr/video
Ayrıcalıklardan yararlanmak için bu kanala katılın: https://www.youtube.com/channel/UCun2Dl8daN--PBivgQJZn_w/join

T24 ► http://www.t24.com.tr/
Instagram ► https://www.instagram.com/T24comtr
Facebook ►https://facebook.com/T24comtr
X ► https://www.twitter.com/T24comtr
TikTok ► https://www.tiktok.com/@t24comtr
Bluesky ► https://bsky.app/profile/t24.com.tr

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Merhaba ben Şirin Payzın. T24'ün YouTube kanalı için hazırladığım programıma hoş geldiniz.
00:06New York'tayım ve seçimleri dün yapılan seçimleri ara seçimleri burada yerinde takip ettim.
00:14Zaten hafta başından itibaren de konuklarımda seçimleri değerlendirdik.
00:19Şimdi bu sabah itibariyle Amerika Birleşik Devletleri yepyeni bir döneme uyandı.
00:24İki sene sonra yapılacak başkanlık seçimleri öncesinde demokratlar büyük bir zafere imza attılar.
00:33Büyük bir zafer kazandılar. Yorumcular bambaşka bir Amerika olacak diyorlardı.
00:40Demokratların büyük zaferini önceden haber veren ya da açıklayanlar olmuştu ama herkes biraz temkinliydi.
00:48Malum seçim bu. Son dakika her şey değişebilir ama inanılmayacak bir başarıya imza attı Demokrat Parti.
00:55Bugün burada yapılan yorumlara baktığımızda son yarım yüzyıldır belki de demokratların aldığı en büyük başarı manşetlerini görüyoruz.
01:08Şimdi bugün konuğu Gönül Tol, Washington Merkezi'nin Orta Doğu Araştırmaları Enstitüsü Türkiye Direktörü benimle birlikte.
01:21Hoş geldin Gönül.
01:22Merhaba Şirene.
01:24Şimdi bir fotoğraf göstererek başlamak istiyorum hemen.
01:28Şu bir kareyi görelim. Hacı Arp bir verebilir misin lütfen?
01:35Dün Demokratların zaferinden sonra bugün Amerika'nın yeni Amerika'nın fotoğrafı diyebiliriz aslında.
01:46Bir eşcinsel aday, erkek Chris Papaz senatör olarak seçildi.
01:53Dün akşam Demokratların adayıydı.
01:55Yine Latin Amerika kökenli bir kadın aday senatoda Abdül El Salih zaten günlerdir en fazla tartışılan isim o senatoda ilk
02:09Müslüman senatör.
02:10Yine yerli Amerikalı bir kadın Filistin kökenli, Latin Amerika kökenli, Asya kökenli farklı kimliklerden isimler hem temsilciler meclisine hem de
02:22senatoya girdiler.
02:23Alabiliriz fotoğrafı.
02:26Dolayısıyla bu fotoğraf yeni dönemin fotoğrafı diyebiliriz.
02:30Şimdi bunun üzerinden biraz konuşmak istiyorum Gönül.
02:32Tabii ki önceliğim seninle konuşmak istediğim İran'la ilişkiler Trump'ından sonra ne yapar?
02:38Uluslararası ilişkiler ne olur?
02:39Türkiye sevinsin mi? Üzülsün mü? Endişelensin mi?
02:42Hangi duyguları taşısın mı? Bunları soracağım ama.
02:45Önce dün akşamki seçimin sonucunu nasıl analiz ediyorsun?
02:53Söylediğin gibi Şirin bu gerçekten Demokrat Parti için çok tarihi bir başarı.
02:59Bu başarının altında yatan şeyleri irdelemek gerekiyor.
03:03Bu başarıyı şöyle görmemek lazım ki ben dün Demokrat Parti'nin önde gelen isimlerini de dinledim.
03:10Seçim sonuçları açıklandıktan sonra.
03:14Şimdi Trump'ı başkan yapan koalisyonun çöktüğünü görüyoruz.
03:20Bu bir.
03:202024'te mesela hatta seninle de bu programı yapmıştık.
03:25Yani Trump'ı ne başkan seçtirdi?
03:28Bir şey koalisyon vardı.
03:30Latinoları, siyahileri, azınlıkları bir araya getiren,
03:34Amerikalı beyaz çalışan alt sınıf seçmeni bir araya getiren bir koalisyon.
03:39Trump'ı başkan yapmıştı.
03:41O zaman Cumhuriyetçi Parti'nin stratejistleri nasıl analizler yapıyordu?
03:46Bu tarihi bir kırılma diyordu.
03:48Yani tarihi olarak Demokrat Parti'ye oy veren,
03:51işte azınlıklar, işçi kesimi, çalışan kesim artık yüzünü Cumhuriyetçi Parti'ye döndü.
03:57Ve bu tarihi bir kırılma diyordu.
03:58Fakat bugün gördüğümüz şey ne?
04:00Özellikle Teksas gibi eyaletlerde.
04:02Ki Teksas da 1988'den bu yana ilk kez bir Demokrat Senato'ya seçiliyor.
04:08Bu çok önemli bir başarı.
04:09Peki bu başarıyı ne getirdi?
04:12Sorusu var.
04:12Şimdi bu başarıyı getiren şey,
04:14bu bahsettiğimiz 2024'teki Trump koalisyonunun çöküşü.
04:18Şimdi ben sandık çıkış anketlerine baktım biraz evvel,
04:23seninle programdan önce.
04:25Teksas'taki şeyi, oy verme davranışını inceleyen şeyler var, anketler var.
04:33Deniyor ki özellikle Latino'lar onları sandığa götüren ve Demokrat Parti'ye oy verten temel motivasyon ekonomik sıkıntılar değil.
04:44Trump'ın göçmen meselesini eline yüzüne bulaştırmış olması.
04:50Şimdi 2024'te bu farklı seçmen kesimlerine verdiği sözler vardı Trump'ın.
04:57Neydi?
04:57İşçi kesimine ne diyordu?
04:59Enflasyon meselesini çözeceğim, sizin ekonomik sorunlarınızı ben çözerim,
05:03Demokratlar ekonomiden anlamıyor diyordu ve bu şekilde onları kendi koalisyonuna dahil etmişti.
05:09Siyahi seçmeni, özellikle siyahi erkek seçmeni ne diyordu?
05:12Şehirlerinizde biliyorum suç oranı çok yüksek, işte polisin, Demokratlar polisin elindeki fonu almaya çalışıyor,
05:21kaynak sıkıntısı yaşıyor polis, ben bu meseleyi çözeceğim demişti.
05:26Latino seçmene ne demişti?
05:27Göçmen meselesini çözeceğim, sınır güvenliğini sağlayacağım.
05:31Şimdi bütün bu konularda bu verdiği sözlerin hiçbirini tutamadığını görüyoruz.
05:35İran savaşı nedeniyle büyük ölçüde çok ciddi bir ekonomik kriz yaşanıyor.
05:40Bu beyaz işçi sınıfını Trump'tan uzaklaştırıyor.
05:44Latinolar nezdinde ise evet, Latinolar özellikle göçmen meselesinin çözülmesi konusunda
05:49ve sınır meselesi yüzünden Demokratlara çok öfkeliydi.
05:54Fakat bugün geldiğimiz noktada bu Aysin özellikle yürüttüğü bu hani şiddet şeyleri, eylemleri,
06:02yani bu insanların tutuklanması, sivillerin öldürülmesi, çocukların ailelerinden ayrılması,
06:08bu meseleyi halletme şekline çok büyük bir şey var, ciddi bir tepki var Latino seçmen nezdinde.
06:14Siyahiler açısından da yani hala sorunlar çözülmemiş, ekonomik sorunlar ikiye katlanmış,
06:22şehirlerdeki suç oranı düşmemiş, işte bütün bunlar bu koalisyonun çökmesine neden oldu.
06:27Peki bu şu anlama mı geliyor? Demokratlar bu seçim sonuçlarına bakıp artık biz azınlıkların,
06:35Latino seçmenin ana temsilcisiyiz sonucuna mı varmalı? Hayır.
06:39Bu şu anlama geliyor. Azınlıklar özellikle çok kaygan bir tabanı temsil ediyor.
06:45Her iki parti arasında da çok akışkan yani bir geçiş olduğunu görüyoruz.
06:50ve Demokrat Parti'nin bu dün akşamki başarının üzerine inşa edebilmesi için özellikle 2028 seçimlerinde
06:58sadece ekonomi konusunda değil, aynı zamanda göçmen meselesi gibi konularda da seçmene güven vermesi gerekiyor.
07:07O nedenle evet çok büyük bir başarı demokratlar açısından ama bu başarı 2028'e taşınacak demek için erken bence.
07:17Evet, şimdi ben şöyle bakarken çok enteresan bir konuşmaya rastladım.
07:24Belki sen de görmüşsündür.
07:26Rao Emanuel, Amerika Birleşik Devletleri'nin eski Japonya büyükelçisi, Demokrat Partili diyor ki,
07:34biz şimdi diyor bu dün yapılan seçimlerde demokratlar için tam kazandık diyemeyiz.
07:40Bizim kazanıp kazanmayacağımız 2028'de belli olacak.
07:44Yani senin söylediğinin bir bezlerini söylüyor.
07:47Bu diyor, 2028'e kadar yapmamız gereken çok önemli işler var diyor ve alt alta koyuyor.
07:55Bunlardan bir tanesi ahlaki kuralları yerli yerine yeniden oturtturmalıyız.
08:00Hem hukuk düzeninde, hem Beyaz Saray'da, hem de kongrede, dolayısıyla temsilciler nezdinde.
08:10Ve diyor, iki mesele çok önemli olacak bu ahlaki kuralları yerli yerine otururken.
08:16Öncelikle diyor, kongrede, Beyaz Saray'da ve hukukçular, yani adalet düzeninde,
08:23borsada işlem yapmak, para alışverişi, efendim işte hisse senedi gibi piyasa oyunculuğunun bir kere yasaklanması gerekiyor.
08:38Yani seçtiğimiz temsilcilerin parayla olan ilişkisinin şeffaflaştırılması gerekiyor.
08:45En önemli meselemiz bu olacak çünkü hatırlayalım, Trump yönetiminde bu yönde çok fazla olay ortaya çıkmıştı.
08:53Yani yolsuzluk iddiası ortaya çıkmıştı.
08:55İkincisi diyor, Kushner, yani Trump'ın damadını atıfta bulunuyor ve Kushner kuralı getirmemiz gerekiyor.
09:04Bundan sonra seçilmişlere hiçbir şekilde dışarıdan para yardımı kabul edilemez.
09:11Yani Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Suudi Arabistan, bunlardan gelecek paraların seçilmiş temsilciler tarafından kullanılmasına izin vermemeliyiz.
09:22Ahlaki kuralları oturttuktan sonra diğer meselelere geçebiliriz diyor.
09:26Şimdi bu çok çarpıcı bir mesele.
09:28Aslında Türkiye'yi de ilgilendiren bir tarafı var.
09:31O yüzden biraz uzunca anlattım ama buradan başlayarak Gönül Toğuz şunu sormak isterim.
09:38Şimdi Müslüman, işte biraz önce söylediğim gibi Abdül El-Sayed ilk Müslüman senatör oldu.
09:45Temsilciler Meclisi'nde Müslümanlar var ama aynı zamanda konuştuğumuz gibi Yahudiler de var, eski papaz da var, eşcinseller de var,
09:54efendim Hristiyanlar da var, beyazlar var, siyahlar var, Asyalılar var, Latino'lar var.
10:00Bütün bunlar önemli olacak.
10:02Peki bunların özellikle iki sene boyunca etkisi ne olacaktır?
10:10Türkiye'yi ilgilendiren tabii ki dış politika.
10:13Yani Trump bundan sonra ne yapabilecek?
10:17Bu çok önemli bir soru Şirin.
10:20Yani evet şimdi herkes kutluyor tabii bu Trumpizmin sonu diyorlar.
10:26Artık Trump bundan sonra topal ördek oldu, eli kolu bağlandı diyorlar.
10:31Fakat seçim sonuçları gerçekten neye sebep olacak bunu irdelemek önemli.
10:37Şimdi bunu ikiye ayırmak lazım.
10:38Birincisi iç siyasette şeyin kongrenin her iki kısmının da demokratlara geçmiş olması iç siyasette belli şeylere sebep olabilir, sonuçları olabilir.
10:52Fakat dış politikada geleneksel olarak, tarihi olarak Amerika, Amerikan sisteminde Amerikan başkanları dış politika ve ulusal güvenlik konularında çok ciddi
11:03bir şey alanları vardır, manevra alanları vardır.
11:06Ve kongrenin bu konudaki etkisi, denetleme yetkisi neredeyse bütçeyle sınırlıdır.
11:12Dolayısıyla dış politikada çok radikal değişiklikler beklemek bence gerçekçi değil.
11:17Ama iç politika konusunda tabii ki bunun sonuçları olacaktır.
11:21Ama şunu da şey yapmak gerekiyor.
11:23Şimdi kongrenin Trump'ın politikalarını engelleme gücüyle demokratların kendi politikalarını hayata geçirme gücü birbirinden çok farklı şeyler.
11:33Her iki şeyde hem senatoyu hem temsilciğer meclisine ele geçirmiş olmaları Trump üzerindeki denetleme gücünü arttırabilir demokratların.
11:43Trump'ın politikalarını hayata geçirmesini engelleyebilirler.
11:48Ama söz konusu olan eğer kendi ajandalarını hayata geçirmekse orada biraz durmak gerekiyor.
11:56Çünkü o konuda yapabilecekleri şeyler çok sınırlı.
11:59Ama dediğim gibi şimdi kongrenin iç siyaset konusunda özellikle çok önemli yetkileri var.
12:05Dediğim gibi yasama gündemini özellikle Trump'ın yasama gündemini büyük ölçüde durdurabilirler.
12:11İşte yönetim üzerindeki denetimi arttırabilirler.
12:13Ve özellikle bütçe konusunda çok ciddi bir baskı oluşturabilirler Trump üzerinde.
12:18Bunlar önemli şeyler.
12:19İkincisi, ikinci etkisi.
12:21Ben şey bekliyorum Trump yönetiminde bu seçim sonuçlarından sonra Trump'tan kendisini ayrıştırmak isteyecek önemli figürler olacaktır.
12:31Mesela Marco Rubio.
12:32Şimdi 2028 için başkanlık planı yapıyor Marco Rubio.
12:36Hatırlayalım Biden döneminde mesela Kamala Harris'e kaybettiren sebeplerden bir tanesi neydi?
12:46Başkanlığı kaybettiren Biden gibi büyük ölçüde başarısız görülen bir başkanla çok yakın olduğu için ve kendisini ondan ayrıştıramadığı için yeterince
12:56Kamala Harris kaybetmişti.
12:58Şimdi Marco Rubio gibi 2028 için emelleri olan ya da J.D. Vance gibi isimler bu noktadan sonra nasıl bir
13:08ilişki içinde olacaklar Trump'la?
13:10Ondan ayrılacaklar mı?
13:12Yönetimden yani görevlerini bırakacaklar mı?
13:14Bunlar önemli sorular.
13:15Bu tür eğer ayrılmalar olursa yönetimden Trump'ın yeni atamalarını kongre bloke edebilir.
13:23Bu da kongrede çok ciddi bir kaosa neden olabilir.
13:27Mesela ben bugün itibariyle Aralık ayında hükümetin kapanma ihtimalinin çok arttığını düşünüyorum.
13:34Aralık ayında bütçe görüşmeleri var mesela.
13:37Şimdi demokratlar her iki kanadı da kontrol ediyor ve bütçe görüşmeleri çok çekişmeli geçecek.
13:42Bu ne demek?
13:44Bence büyük ihtimalle hükümet kapanacak.
13:47Dolayısıyla iç siyasette çok kaotik bir döneme giriyoruz.
13:52İki yıla giriyoruz.
13:53Ama dış politika söz konusu olduğunda dediğim gibi kongrenin en önemli yetkisi Amerikan başkanları üzerinde dış politika söz konusu olduğunda
14:02bütçe yetkisi.
14:02Peki bu bütçe yetkisini kullanarak İran savaşını durdurabilir mi demokratlar?
14:09Aslında bu soruya senatör Chris Murphy cevap verdik.
14:14Senatör Chris Murphy çok önemli bir senatör.
14:17Senatonun dışı ilişkiler komisyonunda çok etkin bir senatör ve bizim kurumda geçen hafta konuştu.
14:22Ve ona bu soru yöneltildi.
14:24Dendi ki demokrat partiden, partiniz eğer kazanırsa kongreyi İran savaşını durduracak mısınız?
14:31diye bir soru yöneltildi.
14:33Ve ona verdiği yanıt çok çarpıcıydı.
14:35Dedi ki ben ve partim içinde pek çok isim bu savaşı durdurmamız gerektiğini düşünüyor.
14:44Ve bütçe yetkimizi kullanarak bu savaşı durdurabiliriz.
14:48Ve Vietnam örneğini verdi.
14:49Dedi ki Vietnam savaşı ne zaman sona erdi?
14:52Kongre artık ben bu savaşı fonlamayacağım, filansa etmeyeceğim dediği zaman sona erdi.
14:57Dolayısıyla aynı şeyi İran'da yapabiliriz.
14:59Ama kendi partim içinde dahi İran konusunda, İsrail konusunda Trump'tan çok farklı düşünmeyen üyeler var maalesef.
15:10Bu da ne demek oluyor?
15:12Şunun aslında şeyini verdi, ipucunu verdi.
15:16Aralıkta yapılacak bütçe görüşmelerinde kendi partim içinden yeterince bu savaşa şey çıkmayabilir.
15:26Yani başkaldıran insan olmayabilir.
15:28Bu da Şubat'a kadar bu finansmanı uzatmamız anlamına gelebilir.
15:35Şimdi böyle bir şey söz konusu.
15:38Yani İran savaşına dair çok radikal bir kongreden adım beklemek gerçekçi olmayabilir.
15:44Fakat aslında bu seçimin bize söylediği en önemli şeylerden bir tanesi ne?
15:50Seçmen çok net bir şekilde İran'la savaşı bitirin yanıt verdi.
15:55Ve Demokrat Parti'nin...
15:56Ben şimdi sana onu tam soracaktım.
15:59Bravo.
15:59Yani Fox, dün Fox Haberi izliyorum burada.
16:03Fox Haber yani Trump'ın kalesi Fox Haber.
16:05Kamuoyu araştırması yapmış.
16:08Ve işte soruyorlar.
16:10Trump'ın öncelikleri nedir?
16:12O sadece kendi önceliklerini düşünen diyenlerin oranı mesela yüzde elli küsurlar.
16:18İran savaşını istiyor musunuz diyenlerin çok az bir kısmı var.
16:23Yani istiyoruz diyor.
16:25Büyük kısım hayır diyor.
16:26Ekonomiyi düzelt önce diyor.
16:28İşsizliği bitir diyor.
16:29Niye yüksek vergi ödüyoruz diyor.
16:31Sağlık sistemi diyor.
16:33Bambaşka şeyler söylüyor.
16:34Enflasyon hayatımı çok etkiledi diyor.
16:37Gaz fiyatlarından çok şikayetçiyim diyor.
16:39Ve bunu yayınlayan Fox News.
16:41Dolayısıyla ben de onu soracaktım.
16:43Şimdi Demokratlar bunu okumayacaklar mı yani bu sonucu?
16:46Okumak zorundalar.
16:48Çünkü dediğim gibi yani bu çok gerçekten önemli bir başarı kazanılmış olabilir dün.
16:54Fakat bu başarının 2028'e taşınabilmesi için önemli dersler çıkarması gerekiyor Demokrat Parti'nin.
17:02Ve en önemli derslerden bir tanesi de bu ülkenin İsrail'le ilişkisi,
17:07Orta Doğu politikaları konusunda çok ciddi bir sorgulamaya gitmesi gerekiyor.
17:12Yani İran savaşı çok çarpıcı bir örnek.
17:14Şimdi İran savaşını siz Demokrat Parti olarak bu kadar ciddi bir başarı ve çoğunluk kazandıktan sonra kongrede
17:21hala bu savaşı siz finanse etmeye devam ediyorsanız
17:25o zaman seçmenin size anlatmaya çalıştığı şeyi duymuyorsunuz demektir.
17:29Ama dediğim gibi şeyi de yabana atmamak gerekiyor.
17:33Yani Demokrat Parti içerisinde şimdi bir taraftan evet bu Demokrat Parti için önemli bir başarı diyoruz ama
17:39öbür taraftan da ciddi bir bölünmüşlük söz konusu.
17:42Mesela işte Michigan'da El Said şimdi önemli bir ilerici figür partinin sol kanadından.
17:49Şimdi onun başarısını alıp parti artık sola kaydı demek mümkün mü?
17:54Değil.
17:54Çünkü mesela ön seçimlerde Haley Stevens ön seçimlerde Michigan'da Haley Stevens El Said'e karşı mücadele etti.
18:04El Said kazandı.
18:05Haley Stevens son gün Cumhuriyetçilerin adayını destekleme kararını açıkladı.
18:09Yani bu aslında Demokrat Parti içindeki bölünmüşlüğü göstermesi açısından çok çarpıcı bir örnek.
18:16Ve neden bunu yaptı?
18:17Büyük ölçüde bence tabii kişisel sorunlar da vardı El Said'le arasında ama
18:21büyük ölçüde İsrail konusunda El Said'in tutumunu çok radikal bulduğu için bunu yaptı.
18:28Bu ne demek oluyor?
18:29Demokrat Parti içerisinde Amerika'nın İsrail'le ilişkileri konusunda
18:34ve dolayısıyla İran Savaşı konusunda ciddi bir bölünmüşlük söz konusu.
18:39Ve bu da Trump'ın politikalarına dur diyecek bir Demokrat Parti'yi önümüze çıkarmayabilir önümüzdeki aylarda.
18:47Ama çıkarmak zorunda dediğin gibi şirin.
18:50Yani bence mesela Stephen Bannon çok ilginç bir şey söyledi geçen hafta.
18:55Biliyorsun Steve Bannon Trump'ın bu popülist şeyinin arkasındaki isimdi, ideologtu.
19:03Dedi ki ben dedi gelecek haftaki seçimlerden sonra Cumhuriyetçi Parti içerisinde bir iç savaş başlayacağını düşünüyorum.
19:10Ve bu iç savaşın ana nedenlerinden bir tanesi İsrail politikası olacak.
19:15Artık biz Cumhuriyetçiler olarak şuna karar vermek zorundayız.
19:21Yani bizim İsrail'le ilişkilerimiz nereye gidiyor?
19:24Çok net bir bizim kendi tabanımız mesaj veriyor.
19:29Artık bu ilişkiyi yeniden değerlendirmemiz gerekiyor diyor.
19:32Şimdi Cumhuriyetçiler o noktaya gelecek mi?
19:34O sorgulamayı yapacak mı?
19:37Daha da önemlisi Demokratlar bu sorgulamayı yapacak mı?
19:40Yapmak zorundalar eğer 2028 düşünüyorlarsa.
19:44Ama yapacaklar mı? O bambaşka bir soru.
19:48Şimdi Türk basına baktığım zaman işte Abdülent Saeed'in seçilmiş olması, bir Müslüman senatör olması,
19:56teşekkür konuşmasına eşiyle birlikte çıktı ona da teşekkür etti.
20:00Eşinin eşi başörtülü, annesi babası hepsi oradalardı.
20:06Hatta İsrail'in de bir konuşma yaptı.
20:08Bense atıfta bulundu dedi ki işte maalesef dedi sana anayasamız komik bir sürpriz,
20:18anayasamızın komik bir sürprizi var.
20:20Çünkü benim yemin konuşturmamı sen yaptırmak zorundasın.
20:24Yani yemin ederek seninle birlikte senatöğe adımımı atacağım.
20:28Sonra da Trump'a da dedi ki artık benim ismimden ilgili sıkıntılarım vardı.
20:33Telefuz edemiyordun şimdi artık bana senatör dersin dedi.
20:35Ve tatlı tatlı hoş hoş konuşmalar yaptı.
20:38Şimdi ama Abdülent Saeed'in Türkiye'de algılanması özellikle bizim iktidara yakın basın tarafından Müslüman senatör girdi işte falan.
20:47Ama baktığımız zaman ne diyor El Sayed?
20:50Diyor ki ya ben diyor senatoya girmek isteyen bir siyasetçiyim.
20:54Ama orada da Müslüman kimliğim var.
20:57Ama Müslüman bir senatör olmak için yarışmıyorum.
21:01Senatör olmak için yarışıyorum.
21:03Ama herhangi başka bir dinden olabileceğim gibi Müslümanım.
21:07İnançlıyım.
21:08Ama ben bir gülüm adamıyım.
21:10Dolayısıyla olgularla, rakamlarla ve gerçeklerle uğraşırım.
21:14Şimdi bu çok önemli.
21:16Tabii bizim Türkiye'de Esen Rüzgar.
21:17Sanki böyle demokratlar geldiler.
21:21İşte senatoda da Müslüman birisi var.
21:25Temsilciler meclisinde de bir sürü insan var.
21:28Yaşasın Türkiye ile ilişkiler ne olacak?
21:31Şimdi ne olacak?
21:32Bunu sormak istiyorum.
21:34Demokratlar yani Türkiye ile ilişkilere nasıl bakarlar?
21:38Biraz önce Rubio'yu söyledin.
21:40Türkiye'ye çok da bayılmadığını biliyoruz.
21:43En azından Türkiye'deki, şu andaki mevcut politikalarına diyelim.
21:46Türkiye ile ilgili bir bütün ülke olarak bir problem olmayabilir de politikalar açısından söylüyorum.
21:52Ve Trump bundan sonra Türkiye açısından ne gibi kararlar alır?
21:56Bunun etkileri ne olur?
21:57Bunları gerçekten merak ediyorum.
22:00Şimdi söylediğin şey çok önemli Şirin.
22:03Hani bir Müslüman senatoya seçildi.
22:05Ama öyle bir Müslüman ki aslında şimdi çok duygusal da bir şey konuşması yaptı.
22:11Senin bahsettiğin konuşmada.
22:14Kendi ismini Arapça aksanıyla, bütünüyle söyledi.
22:18Muhammed'i de ekleyerek yani çok duygusal bir konuşmaydı aslında.
22:22Fakat Müslüman bir senatör olarak yani ajandasını sadece bu kimlik üzerinden şekillendirmek isteyen bir figür değil.
22:31Zaten bu insanların başarısında yani Demokrat Parti içindeki bu progresif adayların başarısına baktığımızda,
22:37genel olarak Demokrat Parti'nin adaylarının başarısına baktığımızda şunu görüyoruz.
22:43Kimlik ve kültür meselelerinden çok yani işte geyi idi, lezbiyeniydi, Müslümanıydı, değildi.
22:50Bunlardan çok ekonomik popülist politikalarını öne çıkardılar.
22:54Yani ekonomi üzerinden Trump'ı eleştirdiler.
22:56Ve başarılarını bu şekilde açıklamak mümkün.
23:00Şimdi bu ne demek oluyor?
23:01Bundan aldıkları ders ne?
23:03Bu insanların, bu seçimi kazanan insanların artık kimlik siyasetinden çok gerçekten halkın günlük yaşamına dokunacak politikalar üretmek zorundalar.
23:13Her zaman önlerinde bir 2028 vizyonu olmak zorunda.
23:16Ve o vizyona bakarken de yani davranışlarını, politikalarını bunlar şekillendirecek.
23:23Şimdi ben Obama'yı hatırlıyorum.
23:24Obama seçildiğinde hatırlarsın yani evet yapabiliriz bu en büyük bir değişim sloganıyla gelmişti.
23:33Obama 2002 dönem sonunda işte artık başkanlıktan ayrılırken ben hatırlıyorum.
23:38Siyahi seçmenlerin söylediği çok çarpıcı bir şey vardı.
23:43Obama çok büyük bir hayal kırıklığı bizim için demişlerdi.
23:46Neden?
23:47Çünkü Obama değişim vaadiyle geldi.
23:50Siyahi kimliğini kullanarak geldi.
23:54Ama siyahi bir başkan olarak yönetmedi ülkeyi.
23:57Ve tam olarak da siyahi seçmen ondan siyahi bir başkan olmasını bekleyen seçmen hayal kırıklığıyla bitirdi onun başkanlığını.
24:06Bu ne demek oluyor?
24:07Evet El Said gibi insanlar bu kimliklerini de kullanmış olabilirler.
24:11Mobilize yani Michigan Amerika'daki en büyük Arap Amerikalı seçmen şeyinin olduğu yer.
24:17Tabii ki bu kimliğini kullandı.
24:19Fakat o şekilde yönetecek mi sorusu başka bir soru.
24:25Şeyi de bu arada düşünmek gerekiyor.
24:30Yani bu parti açısından yani Demokrat Parti'nin 2028 adaylığı açısından bu progresif adaylar ne anlama geliyor?
24:42Gerçekten parti sola mı kaydı?
24:452028'de aday gösterilirken mesela şimdi şunu söyleyenler var.
24:48Michigan gibi bir eyalet ki Michigan bir salıncak eyalet.
24:52Yani bu ne demek?
24:54Demokratlar ve cumhuriyetçiler arasında gidip gelen bir eyalet.
24:57Böyle bir eyalette dahi yani demokratların sürekli kazandığı bir eyalet değil salıncak bir eyalette dahi Abdü El Said gibi Müslüman
25:08kimliği çok şey olan önde olan İsrail karşılıklı çok önde olan bir adayın seçilmiş olması aslında bize şunu gösteriyor.
25:16Demokrat Parti çok rahat 2028'de de böyle bir insanı aday yapabilir.
25:22Artık ülke başka bir yöne kayıyor.
25:24Şimdi bu çıkarımı yapabilir miyiz?
25:25Bence yapamayız.
25:27Çünkü El Said gibi bir figür Michigan'da yaptığı şeyi başka bir eyalette yani işte Orta Amerika'da bunu yapabilir mi?
25:35Bu soruları sormak gerekiyor.
25:372028'i değerlendirirken.
25:40O yüzden şimdi Türkiye açısından da şunu şey yapmak lazım.
25:45Yine bir not mesela Kansas'ta Kansas'ta bir eşcinsel Chris neydi soyadı unuttum neyse o kazandı ama mesela pardon New Hampshire'da
26:05galiba Kansas'ta da eski eski papazla bir din insanı din adamıyla Hristiyan bir din adamıyla kazandılar.
26:13Dolayısıyla demokratların bu demografik özelliklerine göre aday çıkarmaktaki başarısını görmemiz gerekiyor değil mi?
26:24Bunu da belki öyle mi anlamalıyım senin söylediklerinden?
26:28Yani sadece bir adayın bir yerde kazanmış olması bütün demokratların o politika üzerinden yürüyeceği anlamına gelmiyor.
26:37Çünkü farklı yerlerde farklı kimliklerle bu başarıyı kazandılar.
26:42Şimdi evet iki şey söyleyeceğim.
26:45Birincisi ara seçimlerdeki seçmen davranışı ve başkanlık seçimlerindeki seçmen davranışı farklı birbirinden.
26:54Yani ara seçimlerde tarihi olarak Amerikan seçmeni El Said gibi figürlere yani müesses nizamına karşı çıkan figürlere oy verebilir.
27:03Fakat siz genel seçimler yani başkanlık seçimlerinde mücadele ediyorsanız siz bağımsız seçmeni de kendi tarafınıza seçmeniz gerekiyor ki bağımsız seçmen
27:12çok daha ihtiyatlıdır.
27:14O yüzden Demokrat Parti'nin bu şeyden doğru dersi çıkartması gerekiyor.
27:18Bu insanlar neden kazandı?
27:20Yani partinin sol kanadındaki insanlar neden bu kadar başarılı oldu?
27:24Şimdi bir kere Trump gibi bir avantajları vardı.
27:28Yani Trump 1946'dan bu yana görev onay oranı en düşük olan Amerikan başkanı.
27:34Yüzde 37.
27:35Bu çok büyük bir avantajdı bu figürler için.
27:38Bu bir.
27:38İkincisi mesela El Said'in kampanyasına baktığımızda sadece cumhuriyetçilere karşı mücadele etmedi.
27:44Aynı zamanda kendi partisinin içerisindeki müesses nizama karşı mücadele verdi.
27:50Ve bütün bunlar artık ekonomik sebeplerle diğer sebeplerle Trump yönetiminden bıkmış olan seçmen nezdinde artık değişim istiyoruz.
28:01Mesajını vermek için en iyi aday haline getirdi El Said'i.
28:05Fakat bir başkanlık seçiminde benzer şekilde davranır mı seçmen onu hesap etmek gerekiyor.
28:11Türkiye konusunda şunu söylemek istiyorum.
28:13Yani Türkiye...
28:14Bu çok önemli.
28:16Evet mesela Chris Murphy yine ilginç bir şey söyledi.
28:19Suudi Arabistan hakkında söyledi ama Türkiye'ye de uygulayabiliriz.
28:22Dedi ki Suudi Arabistan'dan yeni gelmişti bizim kurumda konuştuğunda.
28:26Ben dedi Suudilere şöyle bir mesaj verdim dedi.
28:29Siz bütün yumurtalarınızı Trump'ın sepetine koydunuz.
28:33Çok büyük bir hata yaptınız.
28:35Çünkü demokratlar gelecek hafta geliyorlar.
28:39Biz çok büyük bir başarı kazanacağız seçimlerde.
28:42Kongreyi kontrol edeceğiz ve 2028'de de bu başarımızı tekrarlayacağız.
28:46Ve siz Trump'ın şeyine yani Trump'ı bu kadar destekleyen, Trump'ın yanında durmuş, Demokrat Parti'nin karşısında durmuş
28:56insanlar olarak anılacaksınız dedi.
28:59Şimdi Türkiye açısından da böyle bir durum söz konusu.
29:02Tarihi olarak Türkiye kongre ile ilişkileri hep göz ardı etti.
29:07Yani neden?
29:08Çünkü Türkiye'de bir tek adam rejimi var.
29:11Zannediyorlar ki Beyaz Saray'da kim varsa onunla yakın ilişki kurarsak her işimizi çözeriz.
29:17Öyle değil.
29:18Her ne kadar Amerikan demokrasisinin altı Trump yönetiminde oyulmuş olsa da sonuçta bu bir demokrasi.
29:24Ve onu denetleyen farklı kurumlar var.
29:27Kongre bunlardan bir tanesi.
29:29Kongreyi göz ardı etti Türkiye.
29:31Demokrat Parti'yi göz ardı etti.
29:33Ama şunu da söylemek gerekiyor.
29:35Türkiye açısından çok dramatik bir değişiklik olur mu?
29:38Olmaz.
29:39Çünkü en favori başkanları Trump'tı.
29:43Üstelik kongrenin iki karadını da kontrol eden bir başkan vardı.
29:47Ona rağmen en temel meseleler çözüldü mü ikili ilişkilerde?
29:51S-400 meselesi mesela çözülebildi mi?
29:53Yani Halkbank çözüldü ama onun dışında yani her televizyon programında Erdoğan harika bir başkan ben bayılıyorum demek dışında Trump'ın
30:04Türkiye'ye katkısı ne oldu?
30:07Sorunların çözümüne katkısı oldu mu?
30:09Olmadı.
30:09Dolayısıyla Demokrat Parti'nin kontrol ettiği bir kongrede sorunlar biraz daha çetrefilli hale gelebilir ama zaten bu başkan altında da
30:20sorunlar büyük oranda çözülemedi.
30:23Şimdi zaten Rubio'nun ben ilk seçildiğinde de seninle bunu konuşmuştuk hatta o dönem bayağı bir uzun konuşmuştuk bu Rubio
30:31meselesini.
30:33Dolayısıyla Rubio'nun da Dışişleri Bakanı olarak mesela Türkiye'yle ilgili son yönistan seyahatinde mesela işte sempatik olmayan ifadeleri vardı.
30:43Yani tam da senin söylediğin gibi yani öyle daha henüz bizim beklediğimiz şeyler olmadı Türkiye dolayısıyla sorunlarımız yani onların bekledikleri
30:53olmayacak gibilerinden bir atıpta bulundu.
30:55Şimdi S-400'ler öyle F-35'ler öyle bunlar bir tarafa ama mesela şimdi Türkiye'de çok tartışılıyor ya biz
31:03bu Mekke Anlaşması'na niye girdik?
31:05Neden birdenbire Suudi Arabistan'ın güvenliğini koruma görevini üstümüze aldık?
31:11Bir taraftan devam eden işte bir çerçeve yasa var bir süreç var ve bunda Amerikalıların çok etkili olduğunu biliyoruz.
31:20İşte hep konuştuğumuz konu artık Trump istemiyor ve ihale etmek istiyor Orta Doğu'daki işleri.
31:27Ben uğraşmayayım Amerikan askeri gitmesin oradaki bölge ülkeleri ne yapacaklarsa yapsınlar sorumluluk alsınlar diyor.
31:33Bütün bunlarda ne olur merak ediyorum.
31:35Yani bugün Ankara'dan bakıldığı zaman atılan imzalar, atılmayı beklenen imzalar, işte verilmiş sözler ya da kurulmuş paklar ya da kurulmuş
31:48işte ikili üçlü süreçler, ara buluculuklar.
31:53Bütün bunlara bakıp Ankara hesaplarını ne şekilde yapmalı sence?
31:58Evet, zaten Şirin bu şu anda gördüğümüz bu hareketlilik, bölgedeki hareketlilik Trump'ın başkanlığıyla hızlanmış olabilir ama kökleri aslında daha
32:13geriye dayanıyor.
32:14Yani şimdi bu Mekke anlaşması, işte Bedir anlaşması, Kızıldeniz'deki o şey Suudilerin liderliğindeki koalisyon bir sürü böyle küçük küçük şey
32:25oluştu değil mi?
32:26Oluşun var.
32:27Şimdi bütün bunları hayata geçirten şey sebep neydi?
32:30Her şeyden önce Amerika'nın güvenlik garantisine duyulan güvenin azalması.
32:36Ve bu güvenin azalması Trump'la birlikte pekişmiş olabilir ama kökleri aslında Obama dönemine gidiyor.
32:43Yani Obama ne demişti? Nasıl seçilmişti?
32:47Artık biz Orta Doğu'da falan ulus inşası işinden vazgeçiyoruz.
32:52Biz kendi ulusumuzu inşa etmekle uğraşmak istiyoruz.
32:55Artık biz dünyanın polisi olmak istemiyoruz.
32:58Orta Doğu'dan bütün dikkatimizi Asya'ya kaydıracağız.
33:01Bütün bu söylemler bölgede neyi yarattı?
33:04Evet Amerika çekiliyor.
33:06Ve bizim artık kendi sorunlarımızı, kendimizin çözdüğü mekanizmalar oluşturmamız gerekiyor.
33:11Bununla başlamıştı ilk.
33:13Sonra ne oldu?
33:14Trump yeniden seçildi.
33:162019 çok kritik bir yıl.
33:18Yani bütün bu Mekke'yi falan anlamak açısından 2019 kritik bir yıl.
33:21Neden?
33:222019'da ne oldu?
33:23İran Suudilerin enerji altyapısına saldırdı.
33:26Ve o dönem ben hatırlıyorum bizim kurumda Suudi yetkililerle bir toplantı yapmıştık.
33:31Ve şok içindeydiler.
33:32Çünkü şöyle düşündüler.
33:34Trump onların en favori başkanıydı.
33:37Çok büyük beklentileri vardı Trump'tan.
33:40Fakat Trump birden ne dedi?
33:42Beni ilgilendirmez.
33:43İran saldırdıysa siz kendinizi koruyun dedi.
33:46İşte 2019 yılındaki o an körfez ülkelerini neye itti?
33:52Biz İran'la kendi sorunlarımızı kendimiz çözmek zorundayız.
33:55Ve İran'la bir rapproşmana bir yakınlaşmaya gidildi.
33:58Irak'ta çeşitli adımlar atıldı vs. bölgede artık yeni bir hareketlenme ortaya çıktı.
34:04Türkiye'de işte normalleşmeye başladı Mısır'la, körfez ülkeleriyle.
34:08Dolayısıyla şu anda yaşadığımız şeyin momentumu aslında yıllar önce başladı.
34:14Bundan sonra ne olur?
34:16Şimdi dedim ya dış politikada çok radikal değişiklikler olmaz.
34:20Fakat Ankara dahi bütün bölge ülkeleri artık Washington'a baktığında şunu görecekler.
34:26Sürekli bu son iki yılda sürekli itiş-kakış içerisinde olan bir Amerikan başkanı ve bir kongre.
34:32Amerikan başkanı bir şey yapmaya çalışacak.
34:34Mesela silah satmaya çalışacak, nükleer anlaşma imzalamaya çalışacak Sudilerle.
34:39Kongre sürekli taş koymaya çalışacak.
34:42İşte bütün bu git-geller bu momentumu aslında hızlandıracak bir şey.
34:47Ve bence doğru da yapıyorlar.
34:49Yani Amerika'ya güvenilmeyeceği artık kaç farklı şekilde söylenebilir?
34:52Bölge ülkelerinin bu tür mekanizmaları hızlandırması gerekiyor.
34:57Bunu söylemiş olmakla birlikte şunu da ekleyeyim.
35:00Bence bu tür bölgesel mekanizmalar önemli, gerekli.
35:05Amerika'ya bütünüyle güvenliğinin ihale edilmemesi gerekiyor.
35:09Ama çok da ümitli değilim bunların başarılı olacağından.
35:14Neden?
35:14Çünkü bölgenin tarihi bize bunu söylüyor.
35:16Yani bunun Körfez İşbirliği konferansına bakalım.
35:22Bu çok denendi yani 50'lerden itibaren.
35:24Bölge çeşitli kurumsal mekanizmalar oluşturmaya çalıştı kendi güvenliği için.
35:29Bir türlü olamadı.
35:31Neden?
35:31Çünkü tehdit algıları farklı.
35:34Bu rejimler, otokratik rejimler Türkiye'de dahil her birinin, her rejimin önceliği farklı.
35:41Ve bütün bu sebeplerle bir türlü bu mekanizmalar işlevsel hale getirilemedi.
35:45Ama bu seçim sonuçları bence şunu anlatmalı Ankara'ya.
35:52Bütünüyle siz yumurtalarınızı Trump'ın sepetine koyamazsınız.
35:57Kongre önemli bir aktör.
35:59Demokratlarla işbirliği içerisinde olmanız gerekiyor.
36:03Demokratlara da ulaşmak gerekiyor.
36:05Ve bu bölgesel mekanizmaları daha işlevsel hale getirmek gerekiyor.
36:11Burada şimdi bu Trump'ın yenilgisi diyelim ve demokratların zaferi en çok Avrupalılar mı rahat nefes aldılar?
36:21Bir bunu sormak isterim.
36:23Bu arada Pedro Sánchez dedi ki daha doğrusu seçim sonuçlarından sonra.
36:27Ah dedi bu sağ sonunda dedi bu popülist aşırı sağcı rüzgar galiba yavaş yavaş kesiliyor.
36:35İşte Brezilya, Sırbistan daha önce Macaristan bir kısmıyla İsrail'e bile koyabiliriz.
36:42Çünkü İsrail'de de halk aslında Netanyahu'ya git artık istemiyoruz dedi.
36:46Yani gelen aday nedir ne olur ne fark eder o ayrı bir tartışma konusu ama şimdi önümüzde İspanya seçimleri var
36:54Kasım sonunda.
36:55Erken seçim ve arkasından da Fransa.
36:58Katılıyor musun bu görüşe?
37:00Yani Avrupa Birliği bir rahat nefes aldı mı demokratların gelişiyle?
37:05Ve bunun senin açından da mavi dalga sadece Amerikalı sınır kalmaz giderek yayılır dedirtecek kadar şimdiden bu yorum yapabilecek kadar
37:17güçlü olduğunu düşünüyor musun?
37:20Şimdi Avrupa konusunda aslında ilginç bir gelişme oldu.
37:23Geçen hafta Avrupalı ülkeler dediler ki biz çok endişe duyuyoruz.
37:27Yani eğer demokratlar şeyi kazanırsa, kongreyi kazanırlarsa bu Trump'ı çok daha dış politika konusunda agresif yapacak.
37:35Neden?
37:36Çünkü işte iç politikada elini kolunu bağlayacak kongre o da bütün enerjisini dikkatini dış politikaya verecek.
37:42Bu da Trump'ın dış politikada çok daha radikal adımlar atmasına sebep olacak.
37:46Böyle bir endişesi var Avrupa'nın.
37:48Yani zaten asker çekmeye çalışan NATO'ya taahhütlerini minimuma indirmeye çalışan bir Trump var.
37:55Avrupa'nın korkusu bu seçimlerden sonra bu şey çok daha ivme kazanacak.
38:02Şimdi dolayısıyla işin dış politika boyutu bu.
38:05Rusya'ya ne olacak konusu var.
38:08Yani hatırlarsan Putin'e ne dedi?
38:10Çok hümanist bir insan dedi Putin için Trump.
38:14Ukrayna konusunda Avrupalıların çok endişeleri var.
38:17O yüzden bir şey korkusu var.
38:20Yani güvenliğimizi nasıl sağlayacağız?
38:23Amerika, NATO'ya ne kadar katkı sağlayacak?
38:25Ne kadar çok asker çekilecek?
38:27Trump birden hani dellenip bu seçim sonuçlarından sonra çok daha radikal şeyler yapabilir korkusu var.
38:33Ama eğer sorduğun şey Avrupalılar o yani artık demokrat şeyler hani küçük harfle demokratik aktörler artık ivme kazanıyor.
38:44Bizim de içimizde işte yükselen bir şey var, aşırı sağ var.
38:48Bu bizim içimizi rahatlatıyor.
38:51Bundan bahsediyorsan eğer ondan da çok emin değilim Şirin.
38:55Yani çok net çıkarımlar yapamayacağımız bir yüzyılda yaşıyoruz bence.
39:01Çünkü artık insanlar seçmen böyle ideolojik kimlik bağlarından çok neredeyse hani günlük şeylere tepki vererek seçmen davranışını şekillendiriyor.
39:15Şimdi mesela bahsettim sana Latinolardan, Teksas'taki Latinolardan.
39:19Bütünüyle Trump'a oy vermiş insanlar şimdi birden Demokrat Parti'ye oy vermeye başladılar.
39:24Bütün bunlar neyi gösteriyor?
39:27Bir memnuniyetsizlik var.
39:29Bütün dünyada seçmen nezdinde bir memnuniyetsizlik var.
39:33O nedenle hep yöneten kesimi cezalandırma davranışı içinde.
39:38Yani müesses nizama karşı çıkan adayı ödüllendiriyor.
39:42Ama sonra o müesses nizamın adayı, müesses nizam karşıtı aday müesses nizam olduğunda ondan da tam olarak tatmin duymuyor.
39:52O zaman onun karşısındaki adayı ödüllendiriyor.
39:55Mesela Amerika'ya bakarsan hep bir Amerikan siyaseti sarkaç gibidir.
40:00Yani George Bush'a tepki olarak Obama seçildi ve hepimiz dedik ki inanılmaz bir şey.
40:06Siyasi bir aday, siyahi bir aday üstelik orta adı Hüseyin Amerikan başkanı oldu.
40:11Bu ne kadar progresif bir ülke Amerika dedik.
40:15Ne oldu?
40:16Obama'nın başkanlığı Trump gibi radikal bir figürü getirdi.
40:20Dolayısıyla sürekli sarkacın bir ucundan öbür ucuna sallanıyor siyaset.
40:27Avrupa'da da, yani tabii ki demokratların şimdi burada kazanmış olması güzel bir haber ama birincisi Avrupa'da aşırı sağı besleyen dinamikler
40:35farklı dinamikler Amerika'dakinden.
40:39Ve ikincisi dediğim gibi orada da bir şey söz konusu.
40:43Yani şimdi bu seçimde progresif bir adaya oy verilmiş olabilir ama bir sonraki seçimde tam karşıda radikal bir adaya oy
40:51verilmeyeceğinin hiçbir garantisi yok.
40:53O nedenle ben çok net çıkarımlar yapamayacağımız kanaatindeyim.
40:58Peki, son olarak o zaman şöyle bir manşet atabiliriz zannediyorum senin bu analizlerinden.
41:06Yani Amerika için bir değişim oldu ama demokratlar tam kazandılar demek için daha erken.
41:13Önümüzdeki iki seneyi yaşayıp görüp bakmak lazım anladığım kadarıyla.
41:17Ama şunu diyebiliriz herhalde değil mi?
41:19Çünkü aynı Türkiye'deki benzer bir durum gibi işte burada da mahkemelerin, Trump'ın iktidarına geçmiş olması, basın en önemlisi.
41:30Son güne kadar gazetecilerin Beyaz Saray'daki muhabirleri kovdu.
41:34Bütün işte Washington Post'undan televizyon konallarına kadar CNN dahil olmak üzere hepsini yandaşlarına yaymaya başladı.
41:47Basını kontrol etmek istedi.
41:49Anayasayı deldi.
41:51İşte devlet kurumlarını büyük zarara uğrattı.
41:53Kamuyu paramparça etti.
41:55Onlarca yüzlerce binlerce insan kamudan işten çıkmak zorunda kaldı.
42:00Geleneksel bir takım kuruluşları lav etti vesaire vesaire.
42:04Şöyle diyebiliyor muyuz o zaman?
42:06Demokratlar devleti geri aldı.
42:12Diyemiyoruz bence.
42:13Çünkü şimdi mesela şeyi anlamak önemli.
42:19Anayasa Mahkemesi'nin kararlarına bakalım.
42:22Yani burada hani kurumlar ne kadar tepki gösteriyor Trump'a?
42:26Evet Trump bir Erdoğan vari bir bütün kurumları ele geçirme şeyi içerisinde oldu.
42:32Ve büyük oranda başarılı oldu.
42:34Pek çok insan bundan mustarip oldu.
42:37Ve kısmen bu seçim sonuçları aslında seçmenin bundan ne kadar memnuniyetsiz olduğunu da gösterdi.
42:42Mesela Virginia önemli bir eyalet.
42:44Virginia'da yaşayan seçmen çok ciddi bir bürokrat seçmen var.
42:48Yani buradaki devlet kurumlarında çalışan önemli bir seçmen.
42:52İşini kaybetmiş seçmen.
42:53Ve Virginia'daki seçim dinamikleri bize şunu gösteriyor.
42:56Gerçekten seçmen Trump'ın bu bütün kurumların içini boşaltmasından şey rahatsız.
43:04Bu geri çevrilebilir mi bir demokrat yönetimiyle?
43:09Bazı şeyler evet ama bütünüyle geri çevirmek de mümkün değil.
43:13Çünkü hala kurumların içerisinde Trump'ın reflekslerini şey yapan, temsil eden gruplar var.
43:21Şimdi mesela Anayasa Mahkemesi'ne bakalım.
43:23Anayasa Mahkemesi'nin bu iki yıldır performansına baktığımızda
43:27Trump'ın en saçma sapan şeylerini eğer böyle bir dökümünü çıkarırsak mesela
43:35yüzde elli elli, yüzde ellisini onaylamış, yüzde ellisine karşı çıkmış.
43:41Şimdi Anayasa Mahkemesi en önemli kurumlardan bir tanesi.
43:45Değil mi?
43:46Yani demokrasiyi korumak, hukukun üstünlüğünü korumak söz konusu olduğunda
43:50en önemli kurumlardan bir tanesi.
43:52Ve bu kurum dahi Trump'a hayır diyebilecekken hayır dememiş.
43:58O yüzden bu bana şunu düşündürüyor.
44:01Şimdi şeyler, siyaset bilimciler çok uzun zaman Amerikan demokrasisini çalışmadılar.
44:07Çünkü şey diye düşündüler, dünyanın en eski demokrasisi artık konsolide olmuş.
44:12Hiç endişe etmemize gerek yok.
44:14Kurumları çok kuvvetli.
44:15Ama bir adam geldi işte iki yılda darmaduman etti yani.
44:18Dolayısıyla bu şey sorusunu akla getiriyor.
44:20Kurumlar gerçekten koruyabilir mi demokrasiyi?
44:24İşte orada da bana, ben şunu düşünüyorum.
44:27Kurumlar içindeki insanların demokrasiye bağlılığı kadar güçlüler.
44:32Eğer bir kurumun içerisinde demokratik kültürü içselleştirmemiş insanlar topluluğu varsa
44:39o kurumların bir anlamı yok.
44:41Anayasa Mahkemesi'nde olanların söylediği şey bana bu.
44:45Dolayısıyla bir Demokrat Parti yönetimiyle bu değişebilir mi?
44:48Dediğim gibi bazı şeyler değişebilir ama bazı şeyler yapısal.
44:53Bravo.
44:54Çok önemli bir noktaydı bu bence.
44:56Altını çizelim bu sözlerin.
44:58Peki, zannediyorum süremizin sonuna geldik.
45:02Son kapatırken gönültü ol.
45:04Çok teşekkür ediyorum.
45:05Vakit ayırdığın için biliyorum.
45:07Çok da hele bugün Washington herhalde kaynıyordur diye düşünüyorum değil mi?
45:11Fokur fokur.
45:13Şimdi büyük heyecanım var.
45:14Onun da ayrıca Washington izlenimlerini başka bir zaman konuşabiliriz ama
45:18ben şöyle kısacık bir şey söyleyeceğim.
45:20Evet ya da hayır diye belki cevap verebilsin.
45:22Öyle kapatalım.
45:24Bu seçimler tamam.
45:25Amerika için tabii ki işte konuştuğumuz bütün her şeyi ifade ediyor.
45:28Ama bence Türkiye'deki muhalefetin buradan çıkaracağı bir mesele var.
45:32Şimdi senin de söylediğin gibi demokratların buradaki başarısını okurken şunu iyi görmek gerekiyor.
45:39Demek ki neymiş halkın gündemine dair problemlere somut öneriler getirdiğiniz zaman
45:47iktidarla kavga edip laf yetiştirmek yerine ya da size iktidarın yol açtığı sorunlar sorulduğunda
45:56iktidarın ne kadar suçlu olduğunu anlatmak yerinde
46:00ben olursam şöyle yaparım ben olursam sizi böyle temsil ederim
46:04ben olursam bu değişiklikleri oluru ikna edecek şekilde seçmeni anlatmak
46:10ve farklı kimlikleri bir araya getirip ama kimlikler üzerinden değil
46:15farklı kimliklerin ortak meseleler konusunda
46:18yolsuzluk, işsizlik, eşitsizlik, barınma problemi gibi
46:23aynı lafları üretmesi farklı kimliklerin beraberinde zaferi getiriyor.
46:29Bu Türkiye'deki muhalefetin de belki alabileceği bir örnekleme ya da bir ders desem ne dersin?
46:39Son cümlemiz bu olsun.
46:41Evet katılıyorum.
46:42Yani öncelikle şunu söyleyeyim.
46:44Buradaki El Said'in de kampanya stratejisine baktığımızda yani kapı kapı gezmek,
46:50birebir seçmenle o ilişkiyi kurmak, o kimyayı geliştirmek çok önemli.
46:54Yani bence Özgür Özel bunu yapıyor.
46:57Hani o konuda daha fazla şunu yapabilir diyebileceğim bir şey yok.
47:01Ama belki şunu söylemek gerekiyor.
47:04En önemli, seçmen nezdindeki en önemli konulardan bir tanesi bu seçimlerde Amerika'da yolsuzluk idi.
47:11Dolayısıyla yolsuzluğu seçmenin gündeminde tutmak çok önemli.
47:15Türkiye gibi artık yolsuzluğun sistemik hale geldiği bir ülkede,
47:20hele de şu günlerde bu fon skandalından falan bahsediyoruz.
47:24Bunu hep seçmenin gündeminde tutmak çok önemli diye düşünüyorum.
47:28Belki bu konuda daha etkili bir strateji izlenebilir.
47:32Ve dediğin gibi yani ekonomik meseleler, kimlikten, kültürden çok ekonomik meseleler
47:37her zaman seçmen için en öncelikli mesele.
47:41Gönül Toğol çok teşekkür ediyorum vakit ayırdığınız için.
47:45Burada virgül koyalım.
47:46Amerika Birleşik Devletleri'nin seçiminin daha konuşulacak, tartışılacak çok tarafı olacak.
47:52Ve bu konuşmaları da devam edeceğiz.
47:56Türkiye'nin gündemini de ilgilendiren meselelere bakacağız.
47:58Ama Gönül Toğol gerçekten önemli analizleriyle bugün bizimle birlikte oldu.
48:03Sizlere de seyrettiniz ve benimle yorumlarınızı paylaştığınız için çok teşekkür ediyorum.
48:08YouTube kanalınıza abone olursanız ve yayınlarımıza destek verirseniz
48:12bağımsız gazeteciliğin yaşamasına da destek vermiş oluyorsunuz.
48:16Bu da sizin haber alma hakkınız unutmayın.
48:20Şimdi bu kadar.
48:21İyi akşamlar.
48:34İzlediğiniz için teşekkür ederim.

Önerilen